03 januari 12 21:38 Reageer (49) Wereld RSS

Noorwegen weet wél hoe je met gasbaten omgaat

Noren zagen in Nederland hoe het niet moet... Nederland bezuinigt terwijl Noorwegen geld zat heeft...

sitestat

Noorwegen heeft naar Nederland gekeken om te beslissen hoe ze hun aardgas- en olie-opbrengsten zouden gaan gebruiken. En al snel beslisten ze: zo gaan we het niet doen.

Daar waar Nederland in de jaren '70 en '80 alle opbrengsten direct uitgaf aan dure projecten en uitkeringen, besloten de Noren het merendeel in een fonds te stoppen. En dat blijkt achteraf heel slim te zijn geweest, want daarin zit nu inmiddels 500 miljard euro. Noorwegen is daarmee het rijkste land van Europa geworden. Of toch niet?

Hoe had Nederland er voor gestaan als we wat zuiniger waren geweest? Kunnen we alsnog anders met onze aardgasgelden omgaan? Om de crisis, de vergrijzing en de zorgkosten het hoofd te bieden?

EenVandaag: Het Noorse wonder

Mis niets: Volg Joop op Twitter, vind Joop leuk op Facebook

Laatste Reacties (49) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Michiel Online, do 05 april 2012 13:44 Reageer op Michiel

    Michiel

    Die investering mag nu nog veel opleveren, maar straks minder:

    http://www.youtube.com/watch?v=BhxkhBmNHkA&feature=player_embedded#!

  • Huub Geluk, wo 04 januari 2012 20:20 Reageer op Huub

    Huub

    Was t bij een vandaag? Dan weten we in ieder geval zeker dat het opgeklopte populistenpraat is..

  • Mw. Oeverloos, wo 04 januari 2012 10:42 Reageer op Mw.

    Mw.

    Wat een vergelijk!

    Moeten we in Nederland dan ook maar weer eens op walvisvangst gaan of de zeehondjes in de Waddenzee gaan knuppelen?

  • Joop Schouten, wo 04 januari 2012 11:32 in reactie op Mw. Oeverloos Reageer op Joop

    Joop

    Noren weten wat sparen is en waar het voor bedoeld is. Daarnaast hebben ze de mazzel dat ze met relatief weinig mensen zijn.

  • Mw. Oeverloos, wo 04 januari 2012 11:48 in reactie op Joop Schouten Reageer op Mw.

    Mw.

    En ze hebben geen Euro!

  • Roelf Turksema, wo 04 januari 2012 13:24 in reactie op Mw. Oeverloos Reageer op Roelf

    Roelf

    Ook geen zon.

  • Schrijvende Rechter, wo 04 januari 2012 19:17 in reactie op Roelf Turksema Reageer op Schrijvende

    Schrijvende

    Ik denk dat de zomers in Noorwegen gemiddeld beter zijn dan die in Nederland en daglicht hebben ze ook een stuk meer dan wij.

  • Roelf Turksema, do 05 januari 2012 10:10 in reactie op Schrijvende Rechter Reageer op Roelf

    Roelf

    Ik denk niet zoveel, ik weet uit ervaring dat dat niet zo is.

  • rob van der meer, wo 04 januari 2012 18:36 in reactie op Joop Schouten Reageer op rob

    rob

    iemand die meer produceert dan hij consumeert spaart. Lekker makkelijk voor een olie- (lees: gas-) staat om te sparen.....

  • Sylvia Stuurman, wo 04 januari 2012 19:00 in reactie op rob van der meer Reageer op Sylvia

    Sylvia

    [Lekker makkelijk voor een olie- (lees: gas-) staat om te sparen..... ]

    ?
    Nederland is ook een olie- en gasstaat.

  • Joop Schouten, wo 04 januari 2012 19:11 in reactie op rob van der meer Reageer op Joop

    Joop

    Yep.

    ... En als er exorbitant en onnodig veel credit overblijft (...) zou men dit kunnen 'delen' met de rest van de wereld. Er zijn altijd wel nuttige mooie groene projecten te verzinnen om mensen elders te helpen.

    : )

  • drs. Porrello, wo 04 januari 2012 10:28 Reageer op drs.

    drs.

    Het schuurt een beetje Noorwegen één op één als voorbeeld te gebruiken voor de Nederlandse economie, gasbaten en investeringen.

    Als je vindt dat een overheid in hoogtijdagen geld apart moet houden voor minder voorspoedige tijden kan ik me daar zeker in vinden. Of je gasbaten nu zou moeten opsparen en laten groeien of juist moet investeren daar valt echter wel over te discussieren.

    Waar we het denk ik wel over eens kunnen zijn is dat je extra en eindige inkomsten als gasbaten niet moet gebruiken om structurele gaten in de begroting te dichten.

    Uitgaven aan sociale zekerheid zijn geen investeringen en zijn tijdelijke welvaart op een structurele begroting en daarbij geen verstandige lange termijn oplossing.

  • Piet de Geus, wo 04 januari 2012 10:07 Reageer op Piet

    Piet

    Goh, zouden ze in Noorwegen geen babyboomers hebben?

  • Julius Vold, wo 04 januari 2012 10:05 Reageer op Julius

    Julius

    Onvergelijkbaar.
    Ten eerste heeft Noorwegen veel meer olie en gas dan Nederland, zowel qua productie als qua reserves en ten tweede heeft Noorwegen naast olie en gas nauwelijks een verdere bron van industrie (en dus inkomsten).

    Overigens heeft Noorwegen bepaald niet altijd linkse regeringen gehad.

  • Roelf Turksema, wo 04 januari 2012 13:32 in reactie op Julius Vold Reageer op Roelf

    Roelf

    Dat hadden ze overwegend wel, niet voor Noorse begrippen, wel in vergelijking met die van ons. Een regering die een miljoen aan de kant legt per inwoner, hier zou dat geprivatiseerd worden toch?

  • Pepijn Nostrinite, wo 04 januari 2012 09:37 Reageer op Pepijn

    Pepijn

    De Noren hebben veel meer olie/aardgas dan wij, dat op de eerste plaats. Maar bovendien is het oppotten van zoveel geld nooit raadzaam. Ze hadden voor dat geld ook kunnen investeren in nieuwe energie of andere projecten. Feit is wel dat de Noren door hun olievelden goed in de slappe was zitten. Het is ze gegund.

  • Pieter Pan, wo 04 januari 2012 09:02 Reageer op Pieter

    Pieter

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Aardgasbaten

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Jelle_Zijlstra

    Laat ze inderdaad maar komen, die Den Uyl grappen..

    I rest my case

  • Joop Schouten, wo 04 januari 2012 10:52 in reactie op Pieter Pan Reageer op Joop

    Joop

    Tnx. Ik heb het ff op een rijtje gezet.:

    Ontdekking:
    aardgas veroorzaakt revolutie nationale energievoorziening.

    Gevolg:
    Alle Limburgse mijnen sluiten binnen vijf tot zes jaar definitief.
    Veel werkeloosheid (en stoflongen).

    Oneigenlijk currentievoordeel:
    Ons milieuvriendelijke aardgas gaat in de uitverkoop en tuinders krijgen een oneigenlijk concurrentievoordeel.

    Vervuiling:
    De economische bedrijvigheid in Nederland wordt steeds energie-intensiever.

    Vriendjespolitiek:
    Buitenland profiteert van onze gasbonanza.

    Politiek geprijsd:
    Italië dreigt zijn gas van de vijandige Sovjet-Unie te kopen.

    Glazen bol:
    Nederland voert meer uit omdat men o.a. 'bang' is voor aanbod goedkopere atoomenergie binnen decennia.

    Cheap:
    Aardgas blijft goedkoper ten opzichte van ruwe aardolie.

    Staatsverrijking:
    De staat krijgt 70 procent van de totale gaswinst krijgt.

    Meer vraag:
    De stroom gasguldens richting schatkist verviervoudigd door de eerste oliecrisis in 1973.

    Foute beslissing:
    Heronderhandelingen met buitenlandse afnemers: de gasprijs wordt aan de olieprijs (in dollars) worden gekoppeld.

    Hebzucht:
    Rijk bedingt van de NAM een nog groter aandeel in de extra gasopbrengsten.

    Verslaving:
    Politici in Den Haag aan het aardgas verslaafd.

    Boekhouding:
    In 1975 dekt het staatsaandeel in de gaswinst bijna tien procent van alle rijksuitgaven.

    Goede plannen, slecht uitgevoerd:
    Het kabinet-Den Uyl koestert ambitieuze plannen om de samenleving met behulp van veel overheidsinterventies en subsidies te verbouwen. Iedereen wordt verwent.

    Angsthazen:
    Bestuurders kopen de maatschappelijke onrust af.

    Goede plannen:
    Huurders en gebruikers van gezondheidszorg en culturele voorzieningen krijgen hogere subsidies en een ruimer voorzieningenaanbod.

    Slecht economisch beleid, slechte boekhouding:
    - Uitgaven omhoog, van 48 naar 55 procent van het nationale inkomen.
    - Groeiende aardgasinkomsten vergemakkelijkt expansie collectieve sector.
    - Belasting- en premiepeil stijgt.
    - Tekort op de begroting neemt toe.
    - Uitgavenquote schiet omhoog onder het kabinet-Van Agt/Wiegel.
    - Tweederde van het nationale inkomen loopt door de kassen van de overheid en de sociale fondsen.
    - Stijging van het aantal uitkeringsontvangers voornaamste verklaring voor de spectaculaire uitgavengroei.
    - Oneigenlijk gebruik van de in 1967 ingevoerde WAO neemt toe (...).

    Drama's:


    Gevolgen van regeringsbeleid:
    Aangetaste winsten en uitgeholde vermogensposities nopen het Nederlandse bedrijfsleven ingrijpende herstructurering.

    In Zuid-Limburg hebben de mijnsluitingen 50.000 arbeidsplaatsen gekost. 'Verborgen werklozen' komen in de WAO terecht.

    Landelijk verliezen honderdduizenden hun baan. Nu ook openlijke werkloosheid (...).

    Jaren zeventig:
    Meer dan één miljoen uitkeringsontvangers, arbeidsongeschiktverklaarden, werklozen en AOW'ers.
    Binnen vijftien jaar groeit het leger economisch inactieven met NOG eens ruim een miljoen personen aan.

    Oplossingen:
    De sociale uitgaven kunnen alleen worden beheerst door mensen aan werk te helpen of de uitkeringen te verlagen.

    Het neoliberalisme krijgt vaste grond onder de voeten:
    Commissie(s) Wagner legt neoliberaal economisch plan voor:
    In 1983 zijn de geesten voldoende 'neoliberaal gehersenspoeld' en wordt gefaseerd een begin gemaakt met de Grote Afbraak van de Verzorgingsstaat en het kunstmatig laag houden van de lonen.

  • Joop Schouten, wo 04 januari 2012 13:32 in reactie op Joop Schouten Reageer op Joop

    Joop

    http://retro.nrc.nl/W2/Lab/Profiel/Aardgas/baten.html

  • kees kortekaas, wo 04 januari 2012 13:59 in reactie op Joop Schouten Reageer op kees

    kees

    Het is toch mooi hoe je de stoflongen van kolenarbeiders en de uitkeringen die we hebben voor mensen die echt ziek zijn weet te linken met "neoliberalisme".

  • Joop Schouten, wo 04 januari 2012 14:18 in reactie op kees kortekaas Reageer op Joop

    Joop

    Knap hè? ... En ik heb het niet eens zelf bedacht.

  • , wo 04 januari 2012 10:53 in reactie op Pieter Pan Reageer op

    Het was toch ene Joseph Luns die het Groninger aardgas middels een herenakkoord voor een appel en een ei heeft versjacherd aan o.a. Italië??
    Joseph Luns, jeweet wel die KVP-ert (nu dus CDA)
    die in de oorlog fout was (Oh, nee, dat was mijn broer, Kuch) en toch SG van de Navo werd?

    Dat waren nog eens tijden voor ons land.......

  • Roelf Turksema, wo 04 januari 2012 13:30 in reactie op Reageer op Roelf

    Roelf

    En NSB-er was hij ook. Vergeet niet dat die deal onderdeel van het grotere plan van de VS was om het communisme in Italië een halt toe te roepen, zij voorzagen de Griekse dictator van genoeg cash ( schulden) om de politie en het leger te bewapenen, wij voorzagen Italië van goedkope energie.

  • Alexander Raaijmakers, wo 04 januari 2012 08:06 Reageer op Alexander

    Alexander

    Misschien ook goed om te vermelden (1vandaag doet dat natuurlijk niet) is dat Noorwegen al sinds jaar en dag een linkse regering heeft. Dat zou al die links-bashers toch aan het nadenken moeten zetten...

  • Pepijn Nostrinite, wo 04 januari 2012 12:18 in reactie op Alexander Raaijmakers Reageer op Pepijn

    Pepijn

    Sorry, waren het niet onze linkse kabinetten die destijds exploitatie liever aan de markt overlieten?

  • , wo 04 januari 2012 12:52 in reactie op Pepijn Nostrinite Reageer op

    Nee. DAT was dus de KVP en de VVD.

    Tja, het leven is hard, soms.

  • Roelf Turksema, wo 04 januari 2012 13:28 in reactie op Pepijn Nostrinite Reageer op Roelf

    Roelf

    Jammer voor je, dat was rechts. Ik wil er best een heeeeel lang stuk over plaatsen als je wilt. Miljarden heeft ons hun ''zakengevoel'' gekost.

  • Zeer Voornaam, wo 04 januari 2012 07:32 Reageer op Zeer

    Noorwegen loopt leeg, ze weten daar dus niet zo goed hoe ze met mensen moeten omgaan. En als je de zelfmoord cijfers gaat vergelijken kun je toch echt beter in Nederland zitten.

  • Pepijn Nostrinite, wo 04 januari 2012 10:05 in reactie op Zeer Voornaam Reageer op Pepijn

    Pepijn

    Geld maakt ook niet gelukkig. Dat is al vaker bewezen.

  • , wo 04 januari 2012 13:47 in reactie op Zeer Voornaam Reageer op

    Noorwegen loopt leeg?

    Heeft U feitenmateriaal?

  • Roelf Turksema, wo 04 januari 2012 02:25 Reageer op Roelf

    Roelf

    Appels met peren. Wat de Noren beter doen dan ons is het zelf in beheer houden van de exploratie en productie. De heren van voor Den Uyl vonden het beter om dat uit te besteden aan onze vrinden.....Shell en Exxon Mobil....big mistake.

  • Sylvia Stuurman, wo 04 januari 2012 07:35 in reactie op Roelf Turksema Reageer op Sylvia

    Sylvia

    Noorwegen is inderdaad zo slim geweest om de olie door de staat te laten exploiteren: Statoil.

  • de heer Meijerink, wo 04 januari 2012 08:04 in reactie op Roelf Turksema Reageer op de heer

    de heer

    Moet JIJ eens raden wie een heel grote aandeelhouder van de Shell is!

    Precies: vadertje staat

  • Roelf Turksema, wo 04 januari 2012 13:26 in reactie op de heer Meijerink Reageer op Roelf

    Roelf

    En waar vinden we die inkomsten terug in de begroting?

  • Joop Schouten, wo 04 januari 2012 13:30 in reactie op Roelf Turksema Reageer op Joop

    Joop

    : )))))

  • Michiel Online, di 03 januari 2012 23:00 Reageer op Michiel

    Michiel

    boycot voor gas

  • Kees Gelijkhebber, di 03 januari 2012 22:56 Reageer op Kees

    Kees

    Dit is wel een PVV-thema hoor. Noorwegen heeft veel gasinkomsten en minder integratiekosten dan Nederland. Zit Bosma op de Joop-redactie?

  • Sylvia Stuurman, wo 04 januari 2012 07:34 in reactie op Kees Gelijkhebber Reageer op Sylvia

    Sylvia

    ?
    11% van de bevolking van Noorwegen is (eerste-generatie; in Noorwegen doen ze niet aan dat stigmatiserende idee van tweede- en derde-generatie immigranten) immigrant.
    In Oslo is dat 27%.

    Het stupide is dat vergelijkbare cijfers over Nederland niet of nauwelijks te vinden zijn: daar wordt alleen naar je afkomst gekeken (zijn je ouders beiden in Nederland geboren, dan ben je autochtoon; zo niet, dan ben je allochtoon).

  • Piet Monster, di 03 januari 2012 22:47 Reageer op Piet

    Piet

    Noorwegen heeft veel minder inwoners, en veel meer bodemschatten, maar dat laten 1 vandaag en de redactie hier buiten beschouwing. Noorwegen heeft haar olievelden nooit, zoals de andere landen rond de noordzee, in concessie gegeven aan de grote maatschappijen, maar dat alles met een staatsbedrijf in eigen hand gehouden. Dat levert een flinke appel voor de dorst op. Daar nu gelijk het verwijt van verkeerd besteden (zij weten hoe het wel moet, ergo: stom nederland ) te insinueren is goedkoop. De noren hebben grote rijkdom, en passen daar goed op.

  • Des Duivels, di 03 januari 2012 22:05 Reageer op Des

    Des

    Nou laat maar komen jongens, die Joop den Uyl alias Sinterklaas grappen...

  • Roelf Turksema, wo 04 januari 2012 02:15 in reactie op Des Duivels Reageer op Roelf

    Roelf

    Ik ben er klaar voor :-)!

  • Herman AS, wo 04 januari 2012 09:33 in reactie op Des Duivels Reageer op Herman

    Herman

    zal ik de eerste zijn ?

    Nadat CDA en VVD in 1977 het roer van Den Uyl cum suis hebben overgenomen, schiet de uitgavenquote onder het kabinet-Van Agt/Wiegel omhoog tot een nimmer vertoond niveau. Tegen 1983 loopt liefst tweederde van het nationale inkomen door de kassen van de overheid en de sociale fondsen. De sterke stijging van het aantal uitkeringsontvangers vormt veruit de voornaamste verklaring voor de spectaculaire uitgavengroei (bron: Flip de Kam)

  • Des Duivels, wo 04 januari 2012 11:24 in reactie op Herman AS Reageer op Des

    Des

    Wel eens van oorzaak en gevolg gehoord Herman?

    Maatregelen die Den Uyl heeft genomen zadelen de opvolgende kabinetten op met grote financiele kosten.

  • Roelf Turksema, wo 04 januari 2012 13:25 in reactie op Des Duivels Reageer op Roelf

    Roelf

    Voorbeelden graag. :-), dit wordt leuk.

  • YggY ..., di 03 januari 2012 21:53 Reageer op YggY

    YggY

    Ja, we zijn een echt gidsland voor anderen met name een gids van hoe het niet moet.

  • kees kortekaas, di 03 januari 2012 22:44 in reactie op YggY ... Reageer op kees

    kees

    ach, die deltawerken zijn ook zo gek nog niet..

  • Jan Jansen, di 03 januari 2012 23:29 in reactie op kees kortekaas Reageer op Jan

    De Deltawerken zijn achterhaald.

    http://www.trouw.nl/tr/nl/4324/nieuws/archief/article/detail/1756027/2004/06/11/Deltawerken-zijn-achterhaald.dhtml

  • drs Zen, wo 04 januari 2012 10:06 in reactie op Jan Jansen Reageer op drs

    drs

    Ik dacht dat het nog steeds droog was in de Generaliteitslanden en Zeeland.
    http://www.youtube.com/watch?v=XcX5wb1k9UM

  • kees kortekaas, wo 04 januari 2012 13:52 in reactie op Jan Jansen Reageer op kees

    kees

    heb je het artikel gelezen?: Het is in de trend van: een veilige auto heeft geen zin want dan gaan mensen alleen maar harder rijden..

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven

Tweet van de dag

zo 27 mei 2012

In Baywatch was het iedere dag dit weer.

Kakhiel