11 maart 10 21:54 Reageer (45) Politiek RSS

Hans van Mierlo (78) overleden

Charismatisch politicus richtte D66 op ... Pechtold: 'Hij gaf tot op het laatst adviezen'

Hans van Mierlo, de man die D66 oprichtte en decennia lang voorman was van de progressief-liberale beweging in Nederland, is overleden. Hij werd 78 jaar. Hij was de partner van schrijfster Connie Palmen met wie hij afgelopen november trouwde. Van Mierlo was Minister van Staat.

De NOS schrijft:

Als voorzitter van het initiatiefcomité had hij een groot aandeel in de oprichting van Democraten '66. De nieuwe partij en Van Mierlo voerden een verkiezingscampagne die voor die tijd Amerikaanse trekken had.
In 1967 kwam Van Mierlo met zes partijgenoten in de Tweede Kamer. Zeven zetels voor een nieuwe partij was ongekend, want tot dan toe veranderde er nauwelijks iets in de Haagse krachtsverhoudingen.

Van Mierlo was een van de grote krachten achter de totstandkoming van de Paarse coalitie, het eerste kabinet na de Tweede Wereldoorlog waar geen christelijke partijen deel van uit maakten.

In de paarse coalitie kon D66 enkele standpunten realiseren die altijd door het CDA werden tegengehouden, zoals het homohuwelijk, donorregistratie en ruimere openingstijden van winkels. Van Mierlo was vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken in dit eerste kabinet Kok.

Van Mierlo is overleden aan de complicaties van een levertransplantatie die hij tien jaar geleden heeft ondergaan, vertelde oud-minister Els Borst in Nova.

Update 22:40: D66-partijleider Alexander Pechtold noemt Van Mierlo 'een democraat in hart en nieren' en 'de verpersoonlijking van een tijdsbeeld' die velen inspireerde. De Standaard schrijft:

Volgens Pechtold was Van Mierlo al een tijdje ziek en werd hij een paar weken geleden opgenomen in het ziekenhuis. Pechtold zegt blij te zijn dat Van Mierlo de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen nog heeft mee kunnen maken. 'Hij genoot er zichtbaar van dat onze partij de weg omhoog weer heeft gevonden. Hij heeft tot een paar weken geleden steeds nog adviezen gegeven. We zullen hem missen.' 

Regionale krant De Stentor heeft een uitgebreide necrologie:

Hij was eigenlijk ten dode opgeschreven, maar de nieuwe lever betekende nieuw leven. ‘Zelfs als ik me neerslachtig voel, ben ik blij dat ik nog leef,’ zei hij daarover in 2005. En peinzend voegde hij eraan toe: ‘Dood zijn kun je nog zo lang, hè?’

Een videoportret van Van Mierlo en archiefbeelden bij de NOS

Update 22:55: In een In Memoriam op de site van D66 staat onder meer:

Hans hechtte aan goede analyse en was er zelf een meester in. Bij zijn terugkeer als politiek leider in 1985, een woord waaraan hij zelf een hekel had, sprak hij `Een reden van bestaan' uit.  Daarin zette van Mierlo zijn visie uiteenzet op de staat van de politiek. "We leven in een land van doen alsof. We doen alsof de verzorgingstaat een stabiel bouwwerk is dat met stutten en bijspijkeren overeind kan blijven, en verstikken zodoende het creatief nadenken over alternatieven. We doen alsof de overheid nog steeds bestuurder van de samenleving is, terwijl de overheid allang de greep op de bureaucratie heeft verloren en de bureaucratie de greep op de werkelijkheid." Die analyse is helaas nog steeds waar.
Hans was een warm mens en een uniek politicus. Met zijn intellectueel vermogen, retorische gaven en grote charme heeft hij velen geïnspireerd.

Update 12-03: Op de website van D66 is een condoleanceregister geopend.

Zie ook op Joop: Mulisch en Van Dam over hun vriendschap met Van Mierlo



Laatste Reacties (45) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Jan Wijn, vr 12 maart 2010 17:35 Reageer op Jan

    Jan

    Als oprichter van de rechtse journalisten partij D66 had hij veel fatsoen: iets waar het bij de VVd altijd aan heeft ontbroken.

  • ==Ellen ==, vr 12 maart 2010 12:14 Reageer op ==Ellen

    Hans van Mierlo: R.I.P. Respect voor deze echte democraat en vernieuwer.

    Bloemlezing uit de mooiste passages in de necrologieën op VK en NRC (de necrologie op de VK is verruit de mooiste/beste van de twee trouwens).

    ?Van Mierlo werd, ondanks tegenstribbelen, tot leider gebombardeerd. Zijn charmante, jongensachtige uitstraling en mooie, bronzen stem hielpen daarbij.?

    ?Hij was de felste en meest succesvolle criticus van de verzuilde en bedompte democratie en hij was een pionier op het gebied van de milieupolitiek.?
    http://www.volkskrant.nl/binnenland/article1358260.ece/Van_Mierlo_denker%2C_dromer_en_inspirator

    ?Maar nu is hij dan toch echt zelf geschiedenis geworden: Hans van Mierlo, Hafmo, zoals hij binnen zijn partij wel liefkozend werd genoemd. Filosoof, bohémien, romanticus, redenaar, bon vivant, meester van de paradox, eeuwige twijfelaar en ja, natuurlijk ook nog politicus.?
    http://www.nrc.nl/binnenland/article2502250.ece/Van_Mierlo_veranderde_de_politiek

  • Paula Pop, vr 12 maart 2010 11:03 Reageer op Paula

    Paula

    Blijkbaar zijn jullie allemaal van van Mierlo's generatie. Ik weet weinig van zijn politieke loopbaan. Leek mij een rustige nadenker. Was toch zeer goed bevriend met Marcel v Dam?
    Heb weleens zijn vriendin Conny ontmoet. Wazig typje. Vond ik niet zo bij hem passen.
    Was een politicus uit de oude tijd. Zou nu niet meer passen en deze mediacratie. Time goes by.

  • Piet Knollema, vr 12 maart 2010 11:52 in reactie op Paula Pop Reageer op Piet

    Piet

    weet je wat zo jammer is? Dat deze tijd niet meer past bij mensen zoals van Mierlo er eentje was.

  • , vr 12 maart 2010 12:17 in reactie op Piet Knollema Reageer op

    Piet, je hebt helemaal gelijk.
    Van Mierlo bracht de beschaving de tweede kamer in.
    Toen hij weg ging, verdween ook, helaas, de beschaving weer uit de kamer.
    Wij, mijn lief en ik, zijn nu zo ver dat we geen kamerdebatten meer willen aanzien.
    Een van de vele succesjes van wilders, denk ik.

  • Piet Knollema, vr 12 maart 2010 10:37 Reageer op Piet

    Piet

    Berichten als deze roepen vaak herinneringen op waarvan je het bestaan al lang leek te hebben vergeten.
    In 1967 was ik nauw betrokken bij de verkiezingscaravan "2 op Wielen" van de PvdA. Met als slogan "Joop den Uijl een man om mee te werken".
    We waren - volgens mijn herinnering - op een zaterdag eind januari in Zwolle. Daar was ook de VVD actief, met een stoet auto's uit de beginperiode van de automobiel. Een fraaie uiterst moderne "gestroomlijnde" witte auto had reed daar heel sneeky achter met als opschrift "voor ons rijdt het verleden, hier rijdt de toekomst, D'66"
    Het was mijn eerste kennismaking met de nieuwe partij van Hans van Mierlo.

    P.S.,
    Die verkiezingen waren op 15 februari, maar kamervragen over de kou zijn er niet gesteld.

  • Rob van Koot, vr 12 maart 2010 10:03 Reageer op Rob

    Rob

    Hij was een verademing in het grijze Haagse wereldje. Zo'n man ga je missen. Diep respect voor hem en veel sterkte voor nabestaanden. Pechtold zit trouwens op datzelfde spoor. Welbespraakt en duidelijk.

  • Han van der Horst, vr 12 maart 2010 08:28 Reageer op Han

    Han

    Hans van Mierlo heeft zich in een tijd dat nog weinig mensen dat aandurfden - de jaren vijftig - losgemaakt van de dogma's zoals die thuis, op school en in de kerk golden. Samen met zijn vriend Hans Gruyters maakte hij zich los van de katholieke levenssfeer. Dat geloof maakte plaats voor een gezond wantrouwen ten opzichte van alles en iedereen die zich als autoriteit aandiende. Dat wantrouwen was ook de kern van het D66, zoals Van Mierlo die zag. De Democraten van het jaar 1966 wilden een controleerbare overheid. Dat was de kern van de zaak. Van Mierlo wilde het systeem, zoals hij dat in die onschuldige dagen zei, laten "ontploffen". Door de invoering van een districtenstelsel en andere hervormingen zoals verkiezingen voor het burgemeestersambt, zou de politiek dichter bij de burger komen te staan. Ook zou dan het bestaande partijenstelsel plaats moeten maken voor een links-rechts tegenstelling, zoals die bijvoorbeeld ook in Engeland bestond. Resultaat: einde aan de achterkamertjespolitiek en de regeringscoalities die hun geboorte niet beleefde op de avond van de verkiezingsuitslag maar in schimmige onderhandelingen, waar pers noch publiek de vinger achter kreeg. Aan dat alles wilde D66 een eind maken.

    Dat is niet gelukt. D66 heeft zich gevoegd in het bestaande partijenstelsel, niet in het minst door Van Mierlo's eigen beleid. Hij koos in de jaren zeventig al voor een tactisch bondgenootschap met de PvdA en hij positioneerde zijn partij bij de progressieven familie. Het enige resultaat van betekenis is uiteindelijk geweest, dat hij erin slaagde de christendemocraten acht jaar lang uit het centrum van de macht te dringen, maar het CDA is in volle glorie terug en D66 heeft de eeuwige regeerders van Nederland daarbij geholpen door toe te treden tot het tweede kabinet Balkenende.

    Waren de paarse jaren een intermezzo of een voorbode van een nieuwe tijd? Ik ben geniegd te kiezen voor het eerste. Dan is Van Mierlo's betekenis toch gelegen in wat hij heeft betekend voor een controleerbare overheid.

    Dat is nog steeds de kern van het D66-denken. Kijk maar naar de houding van Pechtold en de zijnen ten opzichte van het Irak-drama of van de Nederlandse rol in Afghanistan. Voor het overige blijft het moeilijk de partij te plaatsen. Vanaf de oprichting al plakken waarnemers het etiket "progressief liberaal" op de partij en mijnheer Putman, mijn oude geschiedenisleraar en een D66-veteraan die volgens mij nog steeds actief is, mijnheer Putman vergeleek zijn partij destijds in de klas al met de Vrijzinnig Democratische Bond, een kleine maar fijne beweging van weldenkende en vrijzinnige mensen van voor de oorlog aan wie wij onder meer het vrouwenkiesrecht te danken hebben. Dat is nog niet zo'n gekke appreciatie, maar toch denk ik dat het principiële wantrouwen ten opzichte van autoriteiten belangrijker is in die partij.

    Voor Van Mierlo en zijn vriend Hans Gruyters het initiatief namen tot D66 waren ze allebei journalist bij het Algemeen Handelsblad, een liberale krant in Amsterdam, waar ook bekende publicisten als H.J.A Hofland het vak leerden (Hofland is zelfs hoofdredacteur geworden) en de kern van het vak was het stellen van de juiste vragen op het juiste moment en dóórvragen als je met een kluitje in het riet gesturud wordt. Dat journalistieke, dat doorvragen, juist als het de autoriteiten niet goed uitkomt, vind je nog steeds in D66 terug. Als Pechtold en de zijnen dat weten te behouden, dan is van Mierlo's erfenis in goede handen.

  • Gracchus Babeuf, vr 12 maart 2010 10:37 in reactie op Han van der Horst Reageer op Gracchus

    Gracchus

    Van Mierlo was een zachte kracht, die het 'systeem' langs democratische weg wilde veranderen, zonder mensen uit te sluiten op basis van geloof, huidskleur, sexe of wat dan ook. Een toonbeeld en een voorbeeld.

  • , vr 12 maart 2010 07:54 Reageer op

    Gisteravond bij P&W nog eens even gezien hoe hij Balkenende tot de grond toe afbrandde m.b.t. het democratisch gehalte van CDA + Balk.
    Keurig.
    Geen onvertogen woord bij.
    Haden we maar meer van dat soort mensen in de kamer i.p.v. het pvv-gajes.

  • Sasha Berkman, vr 12 maart 2010 03:23 Reageer op Sasha

    Sasha

    78 is een mooie leeftijd

  • Winston V., vr 12 maart 2010 01:54 Reageer op Winston

    Winston

    Er zijn in de politiek maar weinig lichtende voorbeelden, van Mierlo was daar één van... Allereerst sterkte aan alle nabestaanden natuurlijk. Maar wat zijn we in korte tijd toch veel "body" in onze politiek kwijtgeraakt.

    Ik weet niet of jullie allemaal na P&W ook de herhaling hebben gezien van het inteview met Van Mierlo: de waarschuwing die deze ware democraat liet horen is er ééntje om te onthouden. Hij sprak over zijn passie, de democratie, en de manier waarop in de kwestie Irak de grondbeginselen van die democratie met voeten zijn getreden, niet alleen door JPB, maar vooral door Bos, de PvdA fractie en alle andere fracties die akkoord gingen met het uit handen geven van de parlementaire controle op de macht. In die volgorde.

    Wie het heeft gemist kan het nog bekijken op:

    http://pauwenwitteman.vara.nl/Archief-detail.113.0.html?no_cache=1&tx_ttnews[tt_news]=2500&tx_ttnews[backPid]=116&cHash=952dfc597c

    Echt de moeite waard om te bekijken, beluisteren en te onthouden...

  • Ellen Stapraden, vr 12 maart 2010 01:05 Reageer op Ellen

    Ellen

    De dood van onze tijdgenoot Hans van Mierlo heeft me diep aangegrepen, al wisten we dat hij een man van de dag was.
    Mijn man en ik zijn ruim 30 jaar actief lid geweest van zijn D66-partij én die van Jan Terlouw, de 2 meest integere politici die ik gekend heb. ( Helaas sinds een jaar niet meer van de Democraten onder Pechtold. Sorry Alexander, je week naar ons gevoel in redelijkheid te ver af van deze twee, b.v. in je vaak onheuse benadering naar de kabinetscoalitie toe).
    Ik zal nooit vergeten de "wederopstanding" van D66 halverwege de jaren '80, de bevlogen toespraak van Hans van Mierlo in het "Musis Sacrum" in Arnhem om bij zijn aanhang het "Pinkstervuur" te ontsteken, en we daarna gezamenlijk in optocht door Arnhem trokken met de borden van onze gemeenten, hij voorop.
    En het wérd een wederopstanding!!
    We zullen hem enorm missen, een geliefd, wijs, warm, menselijk mens.
    Daarbij het verdriet van Connie, een van mijn favoriete schrijvers, na Ischa Meyer nogmaals weduwe. We wensen haar heel veel kracht toe om dit onbeschrijflijke verlies te dragen.

  • Erwin van der Zande, vr 12 maart 2010 00:49 Reageer op Erwin

    Erwin

    Ik heb heimwee naar Paars

  • uitgeschreven uitgeschreven, vr 12 maart 2010 01:14 in reactie op Erwin van der Zande Reageer op uitgeschreven

    uitgeschreven

    ik vind het zeer te betreuren dat paars niet gebruik maakte van de mogelijkheden om de wetgeving radicaal aan te passen zodat zaken als euthanasie en andere heilige CDA huisjes waarmee ze steeds toekomstige regeerpartners chanteren voor eens en altijd oplosten.

    Tja en verder moet ik toegeven dat ik soms de indruk had dat premier Kok de leider van de VVD was in plaats van de PvdA.

    Maar dit is niet het juiste moment, we gedenken Hans van Mierlo, een bijzonder waardevol mens met helaas vrij negatieve ideeen over zaken als verkozen burgemeesters en premiers. Juist daardoor komen we veel sneller op of over de rand van lieden die laten we maar zeggen op minder ethische wijze kijken naar hoe je moet omgaan met sommige bevolkingsgroepen. Om over een te gewelddadig optreden van de overheid met schoten door knieën etc. maar te zwijgen. Hij nam Amerika als voorbeeld en ik kan je verzekeren dat er in heel wat plaatsen in de VS zeer problematische situaties ontstonden doordat de burgemeester en de grootste partij in een plaats samen dermate veel macht uitoefenden dat er voor andersdenkenden geen plaats was.

  • jan horst, vr 12 maart 2010 09:27 in reactie op Erwin van der Zande Reageer op jan

    jan

    Ik ook. Een groot en diep heimwee.

  • Aert Willem d'Holbach, vr 12 maart 2010 00:34 Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    "De rustige" is niet meer...

  • Ferry van Maanen, vr 12 maart 2010 00:12 Reageer op Ferry

    Ferry

    brr... en het is al zo koud in nederland nu.
    Familie en vrienden gecondoleerd .

  • Rob Geurtsen, vr 12 maart 2010 00:11 Reageer op Rob

    Rob

    Zolang ik politiek bewust ben heeft hij invloed gehad. Leerzaam en uitdagend.

    Dankzij hem was er Paars, in mijn ogen de meest revolutionaire kabinetten sinds de zestiger jaren tot nu toe, misschien zelfs invloedrijkers dan het kabinet Den Uyl.

  • Wilma S., vr 12 maart 2010 00:11 Reageer op Wilma

    Wilma

    Alle nabestaanden van harte gecondoleerd. Wat een verlies voor Nederland. En vooral Connie, voor de tweedemaal een man verloren. Heel veel sterkte.

  • Sir Charles, do 11 maart 2010 23:31 Reageer op Sir

    Sir

    Aan alle betrokkenen : gecondoleerd.

  • Sasha Berkman, do 11 maart 2010 23:17 Reageer op Sasha

    Sasha

    ik zeg gewoon niets

  • Fatima Bloodhooft, do 11 maart 2010 23:13 Reageer op Fatima

    Fatima

    Spijtig en verdrietig.

    Een groot politicus, een wijze mentor, een goede vriend, een man, ... wat een gemis voor een ieder die hem dierbaar was.

    Ik wens zijn nabestaanden en vrienden sterkte en kracht.

  • Gerwin van Eersel, do 11 maart 2010 23:09 Reageer op Gerwin

    Gerwin

    Dat zijn wel even tranen ja. Sterkte Connie.

    Sterkte Nederland, een van de weinige politici die het begreep is niet meer.

    Sterkte Alexander, je bent een aardig eind op weg, maar zorg ervoor dat je echt een waardig erfopvolger wordt.

  • Opinius Media, do 11 maart 2010 22:41 Reageer op Opinius

    Opinius

    Vaarwel Hans,.......!
    mooie kerel.
    prachtige policus.
    vaarwel fijn mens.

  • Frans van der Tak, do 11 maart 2010 22:41 Reageer op Frans

    Frans

    Wat een rampzalig jaar is het al voor de politiek.

    Sterkte aan een ieder die hem lief had!

  • Jonathan Leguat, do 11 maart 2010 22:38 Reageer op Jonathan

    Jonathan

    Ik was het vaak niet met u eens
    Maar vaker wel
    But that doesn't really matter

    May you rest in peace

    Mijn condoleances aan allen die van Hans hielden en houden.

  • Jager Verzamelaar, do 11 maart 2010 22:33 Reageer op Jager

    Jager

    De enige fatsoenlijke D66-er
    Jammer.
    Laat het een symbool zijn voor die hele partij de gister al zou moeten worden opgeheven.

    Maar echt jammer.
    Een eerlijke democraat.

  • Rouane Rabbit, do 11 maart 2010 23:18 in reactie op Jager Verzamelaar Reageer op Rouane

    Rouane

    -[De enige fatsoenlijke D66-er. Jammer.
    Laat het een symbool zijn voor die hele partij de gister al zou moeten worden opgeheven.]-

    Ik geloof niet dat dit een eerbetoon aan van Mierlo is, en ik geloof ook niet dat hij jouw mening deelt over D66.

  • Sasha Berkman, do 11 maart 2010 23:29 in reactie op Jager Verzamelaar Reageer op Sasha

    Sasha

    Ik wil op de dag van zijn dood niet uitweiden maar hij was een "atlanticus" een gelover en advokaat van de mythes over de USA.

  • Jager Verzamelaar, vr 12 maart 2010 00:05 in reactie op Sasha Berkman Reageer op Jager

    Jager

    Ook aan rouane
    dat klopt allemaal
    Alleen hij was wel de enige minister van buitenlandse zaken die in mijn historisch korte leven (36 jaar) ooit zich heeft uitgeproken tegen de verenigde staten. (al weet ik niet eens meer waarover)
    En daarom kan de man niet bij me stuk. Het is de enige politicus die voor zover ik me kan heugen de VS heeft bekritiseerd.
    (ik weet dat het het tijdens vietnam collectief gedagen werd door christen democraten, socialisten en liberalen alleen had ik in die tijd de onhebbelijke neiging van het niet geboren te zijn, dat hebben ze er in '74 wel uit weten te rammen)

  • Pot Blok, do 11 maart 2010 22:26 Reageer op Pot

    Pot

    helaas, en jammer voor de echte politiek....

    wat mij betreft kan voor D66 het nu ook afgelopen zijn...

  • Rob van Koot, vr 12 maart 2010 12:27 in reactie op Pot Blok Reageer op Rob

    Rob

    Tja het is wel erg grijs bij D66. Keurig maar kleurloos. Toch doet dat het goed in Nederland dus geen gekke positionering eigenlijk in het politiek spectrum.

  • Mary de France, do 11 maart 2010 22:25 Reageer op Mary

    Mary

    In 1967 mocht ik als 21 jarige voor het eerst stemmen: Ik stemde op Hans van Mierlo.
    Een man met visie, iets wat we missen dezer dagen.
    Snik

  • Zjen Zen, do 11 maart 2010 22:19 Reageer op Zjen

    Zjen

    II wens Connie veel sterkte en warmte opdat ze niet bevriest.

  • Leo Schouten, do 11 maart 2010 22:17 Reageer op Leo

    Leo

    we zullen hem missen

  • Ruud T, do 11 maart 2010 22:16 Reageer op Ruud

    Ruud

    Jammer! Een van de grondleggers van mijn partij. Daarnaast een charismatisch bestuurder.

  • Mostafa Mouktafi, do 11 maart 2010 22:10 Reageer op Mostafa

    Mostafa

    IK condoleer alle menselijke Nederlanders, die voor democratie, mensenrechten en gelijkwaardigehdi strijden, zoals de heer Van Mierlo.
    iK condoleer Alexander (D66) in het bijzonder.

  • Gracchus Babeuf, do 11 maart 2010 22:19 in reactie op Mostafa Mouktafi Reageer op Gracchus

    Gracchus

    Een echte democraat is heengegaan.

  • Mostafa Mouktafi, do 11 maart 2010 22:26 in reactie op Gracchus Babeuf Reageer op Mostafa

    Mostafa

    Klopt, klop, klopt.
    Ik wilde niet overderven zijn, nu wel.
    Ik voel verdriet, in mijn hart.

  • Zjen Zen, do 11 maart 2010 22:43 in reactie op Mostafa Mouktafi Reageer op Zjen

    Zjen

    Lieve Mostafa...huil maar even, dat lucht op.

  • Mostafa Mouktafi, do 11 maart 2010 23:07 in reactie op Zjen Zen Reageer op Mostafa

    Mostafa

    Als zijn begrafenis live op TV komt, misschien ga ik huilen.
    Waarom?
    Omdat ik een man ben die kan ook huilen.
    Maar goed dat ik een probleem tussen mijn hart en ik.
    Goedenavond.

  • Michiel van Reenen, do 11 maart 2010 22:23 in reactie op Mostafa Mouktafi Reageer op Michiel

    Michiel

    Dankuwel en van hetzelfde.

  • Frank Straathoff, do 11 maart 2010 22:06 Reageer op Frank

    Frank

    RIP

  • Joop Schouten, do 11 maart 2010 22:02 Reageer op Joop

    Joop

    D'66, gecondoleerd met jullie vader.

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven