Korte Scan - Joop.nl

04 december 09 Reageer (92) Leven RSS MSN Reporter NUjij eKudos Hyves Facebook LinkedIn Google Twitter

Sinterklaas Kapoentje Unesco erfgoed?

Terwijl half Nederland druk is met de vraag wat er in het schoentje zit, of wat erin moet, vraagt zangeres Anouk zich af waarom we Sinterklaas niet afschaffen. Toch maakt dit, volgens Anouk ‘racistische baggerfeest’, deel uit van ons immaterieel erfgoed.

Dat zegt althans minister Plasterk: ‘Ik las ergens dat inmiddels de Belgen Sinterklaas nu in het kader van UNESCO als immaterieel erfgoed hebben voorgedragen. Dat kan natuurlijk niet. Als Sinterklaas iemands erfgoed is, is het van de Turken; het is tenslotte de bisschop van Myra. Omdat hij wegens belastingredenen nu in Madrid woont, is het wellicht een Spanjaard. Maar anders is het in ieder geval een Nederlander.’

Lees complete artikel

Laatste Reacties (92) Reacties in wachtrij: 0

Mario Frieswijk, wo 24 februari 2010 13:57

Sinterklaas is een verchristelijking van een oorspronkelijk West-Germaans feest; Het was Wodan die op zijn paard door de lucht vloog, en de Zwarte Pieten waren kraaien.

Toen het de katholieken niet lukte dit feest de kop in te drukken, is deze in de heiligenkalender gekoppeld aan Sint Nicolaas.

Sinterklaas werd na de reformatie 'gekaapt' door protestanten. Het doel van het feest was nu wel veranderd; het was vooral bedoeld om de Katholieke eredienst belachelijk te maken. Vandaar dat het 'heiligen'feest van een Katholiek ogende bisschop, met een mijter met een Katholiek kruis (ipv het protestantste Pax Christi) tijdens een godsdienstoorlog toegelaten werd in de (formeel) protestantse Republiek.

In dezelfde tijd (16e eeuw) worden de Zwarte Kraaien van Wodan veranderd in Morisco's. Dat zijn Islamitische Iberiërs die zich (onder dwang) bekeerd hebben tot het Christendom, en meestal van Arabische of Berberse afkomst waren. Zwarte Pieten zijn dus helemaal geen negers. Hun Iberische (Spaanse) wortels moesten benadrukken dat Katholieken verkapte landverraders waren. De heiligman zelf was een Romein uit Myra, en was voor dit doel onbruikbaar.

In de huidige Sinterklaasliedjes vinden we de beledigende bedoeling van dit feest nog altijd terug, bv in 'Sinterklaas kapoentje'. Een kapoen is een gecastreerde haan, het woord werd vooral gebruikt als scheldwoord voor de Katholieke geestelijkheid, en is een verwijzing naar het celibaat.

In de 19e eeuw veranderden de Zwarte Pieten in de volksbeleving langzaam in negers. Hoewel ze, enigszins tegenstrijdig, nog steeds uit Spanje komen, zoals we in 'Zie ginds komt de stoomboot' kunnen horen. Ook gaan ze nog altijd gekleed als 16e eeuwse Morisco's.

Het feest is geen racistisch feest; nog afgezien of we de Zwarte Piet als kraai, Morisco of als neger moeten opvatten. Tenslotte is de hoofdpersoon (de Sint) altijd een blanke bisschop, en hij wordt óók belachelijk gemaakt.

Sinterklaas is wel, zonder enige twijfel, deel van ons immateriële erfgoed. Maar als geschiedenis van dit feest één ding duidelijk maakt, dan is het dat dergelijk erfgoed continu verandert. De poging van UNESCO om dergelijk erfgoed te bevriezen en te beschermen, is bij voorbaat tot mislukken gedoemd.

Rinse Appel, vr 11 december 2009 16:37 in reactie op Patrick Altena

Gelukkig niet. Ongeacht of zulke opvattingen daarin geworteld zijn, past het goed op de erfgoed lijst van UNESCO.

Stel dat zo'n persoon het bekent. Daar mag het niet van afhangen.