Laatste update 09:22
12.449
284

eindredacteur Joop

Francisco van Jole is journalist en eindredacteur van Joop.
Verder is hij politiek commentator bij De Nieuws BV en presentator van Draad, een politieke talkshow in Arminius te Rotterdam.

Wint links de oppositierol?

Het slagveld overziend overheersen de gemengde gevoelens

2017-03-16 00:42:33 AMSTERDAM – Fractievoorzitter Jesse Klaver tijdens de verkiezingsavond van GroenLinks in De Melkweg na de Tweede Kamerverkiezingen. ANP ROBIN VAN LONKHUIJSEN

Wie met de VVD als grootste partij regeert, krijgt de kus de doods, constateerde Han van der Horst woensdag tijdens de Verkiezingsnacht in het Rotterdamse Arminius. In 2010 waren het PVV en CDA die de klappen kregen, nu de PvdA. Het is een interessante stelling. De VVD heeft twee doelen, niet verliezen van de rechtspopulisten en tegelijk links zo klein mogelijk maken. In beide doelen zijn ze dit keer geslaagd.

Geslaagd is ook Jesse Klaver. De leider die het voor elkaar kreeg de linkse kiezer hoop en perspectief te bieden, met een geoliede organisatie die de rijen gesloten hield. Dat laatste alleen al is in linkse kringen een wereldprestatie. Klaver had ook de mooiste overwinningsspeech. Hij haalde Wijnand Duyvendak op het podium, de ijzersterke campagneleider, die ooit zijn Kamerzetel moest opgeven vanwege zijn activistenverleden. Klaver omhelsde ook zijn voorganger Van Ojik en zelfs zijn vrouw. Een overwinning niet alleen opeisen maar ook delen, dat spreekt de linkse kiezer wel aan.

Wilders is ondanks alle verhalen en peilingen van de afgelopen maanden, niet de grootste geworden. Dat is voor veel mensen een opluchting maar dan toch een in de soort dat je blij bent dat de muren nog overeind staan nadat een storm het dak van je huis heeft gerukt. Er zijn ook twee populistische partijen bijgekomen. Aan de ene kant Thierry Baudet die met zijn salonpopulisme twee zetels haalde, aan de andere kant Denk die er drie scoorde. Dat zijn bij elkaar 25 zetels, een zesde van het totaal. Baudet heeft tot nu toe de PVV niet aangevallen, de toekomst moet uitwijzen of dat zo blijft dan wel dat hij de altijd aanwezige zetelrovers in de PVV-fractie naar zich weet te lokken. Hij heeft in tegenstelling tot Wilders ook een echte partijorganisatie. Als hij de traditionele interne ruzies weet te voorkomen, kan hij de grootste bedreiging voor Wilders worden. Het populisme mag dan niet gewonnen hebben, het is zeker niet verslagen.

Wie wel verslagen is, is de PvdA. Nog net niet compleet weggevaagd maar daar is dan ook alles mee gezegd. In Rotterdam is Denk groter dan de PvdA en de PvdA maar net iets groter dan de Partij voor de Dieren. Dat belooft wat voor de gemeenteraadsverkiezingen volgend jaar. Is de partij in staat om binnen een jaar weer op te krabbelen? Dan moet Lodewijk Asscher wel heel snel uitvinden en duidelijk maken wat hij nou eigenlijk wil. Het ‘sorry zonder spijt’ dat hij deze campagne probeerde uit te dragen, werkt in ieder geval niet.

Ook verloren heeft de SP, ondanks het feit dat Emile Roemer meer in zijn element was dan bij voorgaande verkiezingen. Het verlies is ook opvallend omdat de partij twee punten van de linkse kiezer tot speerpunt koos: de problemen in de zorg en een afkeer van de vvd. Misschien had de campagne van de partij toch teveel de geur van nostalgie.

Principes voorop zetten in een groot verhaal heeft de Partij voor de Dieren geen windeieren – excusez le mot – gelegd. De partij die de klimaatverandering duidelijk als grootste probleem neerzette, groeide stormachtig naar vijf zetels.

Her en der worden nog stemmen geteld. Maar het slagveld overziend overheersen de gemengde gevoelens. Ja, gelukkig is de PVV niet de grootste, maar misschien is er eigenlijk nooit sprake van geweest dat Wilders dat zou worden en hebben we ons gek laten maken door peilingen in een land waar 70 procent van de kiezers tot op het laatst zweeft. Wilders heeft in die zin de verkiezingen verloren maar de campagne gewonnen. Tegelijkertijd heeft links als geheel, ondanks het historische succes van GroenLinks, verloren. Tegenover de 30 zetels verlies staan met de PvdD meegerekend slechts 13 zetels winst.

Dus wat nu? Wordt Klaver de beste opppositieleider die links in jaren heeft gehad? Of laat hij zich inpalmen door Rutte en wacht ook hem de kus des doods? Ik hoop het eerste. Een goede oppositie is wat dit land nu nodig heeft om het populisme echt terug te dringen. Dat heeft haast want iets zegt me dat de volgende Tweede Kamer-verkiezingen niet pas over vier jaar zullen plaatsvinden.

Geef een reactie

Laatste reacties (284)