zo 27 mei 2012
Klaas Schermer
Politicoloog (Universiteit van Amsterdam), oud docent WO en HBO en schrijver van boeken op het gebied van (o.a.) vergaderen, onderhandelen, interculturele samenwerking en communicatie, internationalisering.
Ik ben nog van niemand fan.
De reacties op Wilders in Tweede Kamer en in de media vind ik tamelijk onbevredigend: Wilders beroept zich meestal op vermeende feiten (Moslims bedreigen het bestaan van de Nederlanders), zijn tegenstanders reageren nooit op die vermeende feiten, maar veroordelen zijn uitspraken op basis van ethiek: Foei, je mag dat niet zeggen, je bent een racist. Zo praat men dus langs elkaar heen. Bovendien verwijten de tegenstanders van Wilders dat hij nooit in debat gaat, maar de tegenstanders ontlopen zelf het debat door alleen ?foei? te blijven roepen.
Waarom heeft Wilders zo veel succes als hij zo ongenuanceerd scheld op buitenlanders?
Wilders appelleert aan gevoelens van onvrede onder lagen in de bevolking die zich in hun bestaan bedreigd voelen door de komst van grote aantallen vreemdelingen. Deze immigranten doen een beroep op dezelfde huizenmarkt, banenmarkt en uitkeringsbudgetten als de laag geschoolde arbeiders in de volkswijken. De buitenlanders vestigden zich in ?hun? wijken met goedkope woningen; de politieke en maatschappelijke elite in Nederland kent de buitenlanders alleen van kleurrijke markten, niet als buurman, niet als collega.
In alle landen waar grote aantallen immigranten binnenkwamen zie je dit soort angstreacties. De VS had te maken met angst bij de bewoners die daar al eerder waren gekomen of daar waren geboren, en zichzelf inmiddels als volbloed Amerikanen beschouwden. Deze angst en haat waren gericht tegen nieuwkomers, vooral Ieren, Italianen, Duitsers, Chinezen enzovoort, toen die in grote aantallen toestroomden. Er waren altijd wel argumenten te vinden tegen die nieuwkomers, op basis van religie, taal of gebruiken. Dat waren namelijk de direct hoorbare en zichtbare kenmerken van nieuwkomers. De achtergrond van die haat was: angst voor verlies van eigen zekerheden, zowel op materieel als op cultureel vlak. Toevloed van arbeiders gaf neerwaartse druk op de lonen, opwaartse druk op de huren. Een andere levensstijl stelt de eigen normen en waarden ter discussie. Wie de immigratiegeschiedenis van de VS bestudeert, komt krasse, en herkenbare staaltjes van vreemdelingenhaat tegen.
Nu is dat in West-Europa niet anders: Marokkanen stelen te veel, Polen drinken te veel, Turken zijn met te veel, enzovoort. Maar ze vergeten dat ze zelf door mede-Nederlanders (zoals bankdirecteuren) meer worden bestolen dan door Marokkanen. Intussen zijn de normen voor afkeuring aangescherpt, recht op WW en bijstand ingeperkt, de huren verhoogd, wordt de AOW-leeftijd verhoogd. Zie je wel, kunnen de tegenstanders van immigratie zeggen: wij lijden er onder.
Wilders spint garen bij die angst, bij die woede. Hij doet er voortdurend een schepje bovenop. De hoofdvoddentax is belachelijk, maar sluit mooi aan bij de grappen die Islam-haters maken over moslims.
De tegenstanders van Wilders zouden er goed aan doen de problemen waarop hij aansluit niet te ontkennen, zoals meestal gebeurt, maar ze preciezer te benoemen dan hij doet, en andere oplossingen aan te dragen dan hij aanreikt. Vooral het behoud en liever nog verbeteren van de huisvesting, de werkgelegenheid, de voorzieningen bij werkloosheid of ziekte, behoud van het recht op AOW bij 65 jaar, kan bij arbeiders angst wegnemen. In plaats daarvan hebben de gevestigde politieke partijen, inclusief de PvdA, de nutsbedrijven geprivatiseerd en de sociale voorzieningen uitgehold. Misschien was dat ook gebeurd zonder de instroom van een paar honderdduizend immigranten, maar wrang is het wel voor de Nederlanders die niet de overbetaalde directeur zijn geworden van een geprivatiseerde instelling.
Taal- en inburgeringscursussen voor immigranten zijn nuttig voor de kansen van deze immigranten op een bestaan in ons land, maar zullen de vreemdelingenangst niet wegnemen. De joden in Duitsland waren over het algemeen sterk geassimileerd toen de nazi?s aan de macht kwamen, anders dan in Oost-Europa. Dat maakte de joden in Duitsland niet minder verdacht, in tegendeel: joden verscholen zich onder het volk om plotseling, onverwacht te kunne toeslaan, beweerden de nazi?s.
Hoe goed de buitenlanders ook zullen integreren, ze blijven herkenbaar door accent, kleding, gebruiken en dergelijke. Pas hun kleinkinderen zullen niet meer als vreemdeling herkenbaar zijn, net als Limburgers intussen verstaanbaar Nederlands kunnen praten en hun katholieke geloof, anders dan in vroeger eeuwen, niet meer als bedreigend wordt gezien door Nederlanders van boven de grote rivieren.
Kortom, het probleem roest weg in de loop der tijd, maar een adequatere reactie op Wilders door zijn tegenstanders dan zij nu te zien geven, kan dit proces wel versnellen.
Media verdraaien uitspraken van PvdA-leider over voorkeur voor SP
8378 x bekeken Korte Scan
Reageer (358) Politiek Twitter
UPDATE: PvdA eist extra garanties ... Stemming volgt morgen
7817 x bekeken Korte Scan
Reageer (555) Economie Twitter
Hoofdredacteur: 'Joop is directe concurrent van onze opiniepagina' ... Joop-verbod moet lezers naar VK-site drijven
6396 x bekeken Korte Scan
Reageer (204) Media Twitter
Update: Het GroenLinks-dilemma op het podium: Bevlogenheid versus bedachtzaamheid ... EenVandaag: 77 procent GroenLinks-leden kiest voor Sap
5739 x bekeken Korte Scan
Reageer (131) Politiek Twitter
Francisco van Jole Apart: Voor de tweede keer in korte tijd is er in de Tweede Kamer gepleit voor het verbieden van Joop.
5523 x bekeken Korte Scan
Reageer (199) Media Twitter
Update: GroenLinks legt uit: Arme mensen betalen voor dure leasebakken van de rijken ... GroenLinks-Tweede Kamerlid Ineke van Gent verdedigt Lenteakkoord: Dan ga je maar dichter bij je werk wonen
5365 x bekeken Korte Scan
Reageer (452) Economie Twitter
[VIDEO] SP-voorzitter Jan Marijnissen wil volgens Limburgse krant niet meer samenwerken met GroenLinks ... Nieuws ook door andere media overgenomen … SP-woordvoerder ontkent … Frans Timmermans was aanwezig en bericht op Facebook: 'dat Jan Marijnissen de deur naar GroenLinks keihard dichtsmeet. Was ik niet met hem eens' ... Marijnissen: Met Dibi aan het roer is links GroenLinks voorbij
5152 x bekeken Korte Scan
Reageer (250) Politiek Twitter
Live lipdub huwelijksaanzoek verovert de wereld
4728 x bekeken Korte Scan
Reageer (7) Kijknou Twitter
UPDATE: Dibi: Kunduz-missie op alle fronten fout ... Halsema staat achter Sap ... Dibi wil samenwerken met PvdA, D66 en Partij voor de Dieren
4491 x bekeken Korte Scan
Reageer (127) Politiek Twitter
'Als de SP de grootste wordt, moet je verantwoordelijkheid nemen' ... SP-leider uit ferme kritiek op Lente-akkoord: 'We moeten investeren, niet afbreken' ... Zes op de tien SP'ers: regeren met VVD reële optie
3970 x bekeken Korte Scan
Reageer (244) Politiek Twitter