vr 10 februari 2012
Don Tomasouw
Ik ben nog van niemand fan.
Alsjeblieft niet zeg. De psychiatrie is nou bij uitstek een wapen van samenlevingen die door waarheidsfanatici worden geregeerd. Dan kunnen we christenen, marxisten, neoliberalen, of andere aanhangers van onvermijdelijkheidstheorieen die de meerderheid toevallig niet aanstaan, ook wel in het psychiatrische maalwerk gooien.
"Ik daag de heer Pels uit om een ook maar een begin van een bewijs te vinden, dat Wilders het moeilijk zou hebben met de democratie."
Da's nog eens een open doel. Die ga ik niet meer inkoppen.
Nonsens, John Galt. Zoals hierboven al gezegd is ging een vorig onderzoek over sollicitatiebrieven. Alle variabelen gelijk, behalve de persoonsgegevens. Ik heb zelf in 2008, uit nieuwsgierigheid, zo'n minionderzoekje gedaan met sollicitatiebrieven. Onverantwoord kleine sample size, n=8, maar de resultaten waren zo duidelijk dat ik er verder mee opgehouden ben.
Uiteraard spelen er allerlei andere factoren mee, maar etnische achtergrond speelt wel degelijk een rol. Voor zo'n fenomeen moet je je kop dan ook niet in het zand steken. Racisme is een erg beladen en ruime term en jaagt mensen in het defensief, en voor mijn part bedenken we er dan ook een mildere term voor. En ik snap ook wel dat iemand die zich, zoals jij, door Rand laat inspireren nooit meer iets hoeft te onderzoeken, omdat alle verklaringen voor alles al in de eigen overtuiging besloten zit. Maar het is soms best verfrissend om eens iets verder te kijken dan de eigen ideologische pavlovreactie.
Het oproepen tot het verbieden van boeken is niet mijn hobby, ik zou dan ook helemaal niet willen beslissen over hoe de publieke ruimte wordt ingedeeld. Maar die publieke ruimte is niet oneindig en zal altijd bevochten worden. Het gaat mij er om dat dat met geoorloofde middelen gebeurt. Racisme is een wapen dat buiten de regels valt, want dat is een wapen waartegen iemand zich niet kan verdedigen; je bepaalt immers niet hoe je bent geboren. Een open debat is dan ook alleen mogelijk met middelen die de tegenstander niet bij voorbaat weerloos maken; dat is wat een open samenleving dan ook moet bewaken.
Door racisme te definieren als ongeoorloofd middel, en niet absoluter of groter dan dat, hou je bovendien ruimte open voor discussie. Je ontneemt iemand immers niet het recht om van alles te vinden, je ontneemt hem of haar alleen de mogelijkheid om dat specifieke middel toe te passen. Dat laat voor mij meer ruimte open voor discussie dan het koesteren van een pap-en-nathoud samenleving. Dat heeft weliswaar mijn voorkeur, maar dat stadium zijn we, vrees ik, al een tijdje geleden gepasseerd.
Ik kan wel wat uitspraken van Wilders bedenken die vallen binnen bovenstaande definitie van racisme als middel dat een ander de keuzevrijheid ontneemt. De uitspraak dat de hele familie van een allochtone crimineel het land uit moet worden gezet, bijvoorbeeld. Dat soort uitspraken gaat verder dan een belediging van een religie.
Maar wat de uitkomst van die rechtszaak ook zal zijn, in het publieke debat zal de kwalificatie racist weinig opleveren. Het geeft minderheidsgroepen wat lucht maar zal verder weinig indruk maken op Wilders' sympathisanten. Daar ligt de waarde van de rechtszaak tegen hem voor mij dan ook niet in. De waarde ligt er voor mij in dat Wilders zich volledig moet beroepen op de vrijheid van meningsuiting. En dat zet de schijnwerpers op zijn eigen dubbele moraal ten opzichte van die vrijheid. Nieuw-rechts definieert zichzelf als het tegenovergestelde van de hypocriete linkse kerk. Wat mij betreft kan er dan ook niet genoeg licht op de eigen hypocrisie schijnen. Wat vindt men belangrijker, vrijheid van meningsuiting of Leitkultur. You can have your cake but you can't eat it too. Ook dat verwijt van hypocrisie zal op vele Wilders adepten weinig indruk maken, maar mijn ervaring is dat er ook nog wel wat rondlopen die wel aan een vorm van redelijkheid doen.
Een rechtszaak zorgt voor spelregels en effent het speelveld. Vrijspraak van Wilders geeft hem het recht om de uitspraken te doen die hij toch al doet, maar het ondermijnt eveneens de positie van waaruit hij anderen volgens andere normen beoordeelt. Veroordeling geeft iedereen het recht om iedereen aan te klagen. Dat is niet mijn ideale samenleving. Maar ik prefereer die, inclusief bijbehorend juridisch slagveld, boven een samenleving waarin iedereen zijn ressentimenten naar believen mag vormgeven, met uitzondering van één minderheidsgroep.
Ik vond de reacties bij Geenstijl op die opsporingslijst wel aardig, want je kon turven hoe de reaguurders daar het Nederlanderschap definieren. De Molukker en de Surinamer, dat zijn buitenlanders, de ene blanke Belg op die lijst een Nederlander. Ik heb geen idee hoe dat niet racistisch is, maar het is in die contreien volkomen taboe om dat ook zo te benoemen. Nieuw rechts heeft zijn eigen politieke correctheid.
Maar het beeld dat racisme in Nederland aan rechts is voorbehouden zou ik wel willen nuanceren, ik denk dat het complexer is. Een mooi voorbeeld van subtiel racisme in Nederland vind ik de manier waarop naar de voetballers Seedorf en Sneijder gekeken wordt. Beiden worden gekwalificeerd als arrogant, maar bij Sneijder heeft die kwalificatie ook een positieve connotatie die bij Seedorf volledig ontbreekt. De ruimte waarbinnen Seedorfs gedrag geaccepteerd wordt, is domweg kleiner.
Dat soort subtiele sentimenten zie ik in alle lagen van de bevolking. Waar het zich bij rechts vaak uit in openlijk racisme, daar werkt het linkse mechanisme door middel van paternalisme en/of uitsluiting. Het is een goeie zaak dat dat expliciete racisme wordt benoemd, maar ik vind dat dat wel moet worden gezien binnen die grotere context.
Maar ik hoor niet bij de cynici die de Nederlandse tolerantie ziet als een dun laagje bovenop een wat racistischer 'echtere' laag. Ik denk dat beide 'echt' zijn en dat de mate waarin ze uitingsvormen kunnen vinden sterk afhankelijk is van de ruimte die een individu in het publieke domein kan innemen.
Acrobatiek. Tsja.
Er zijn van die mensen die soms hele mooie salto's kunnen maken. Marcel van Dam is er eentje van. Dan heb je de volleerde trapeziumwerkers. Dat is het niveau waarop Heleen Mees zich begeeft. Kan zo meedoen met het Chinese Staatscircus.
Ik weet niet of er een prijs wordt uitgereikt voor het meest creatieve artikel van de Joop, maar als dat het geval is, dan wil ik dit stukje bij deze nomineren.
Toen ik voor het eerst over die film en die activisten hoorde, dacht ik, leuk bedacht, kan je dat 'linkse' milieuverhaal mooi combineren met dat 'rechtse' verhaal over individuele vrijheden. Maar zoiets wordt door rechts in de praktijk natuurlijk weggehoond als wereldvreemd hobbyactivisme van de 'looney left,' met het tegenovergestelde effect.
Als je rechts Amerika aan de waslijn wilt krijgen, vertel ze dan dat het lekker blue collar is, en een ouderwets Amerikaans gebruik. En dat wasdrogers toch eigenlijk wel behoorlijk nichterige apparaten zijn. Maar maak geen documentaires die het alleen goed doen bij het Sundance filmfestivalpubliek.
Op zichzelf een interessant verhaal, maar als metafoor voor de verhouding westen/afrika is het niet helemaal geschikt. De verhouding vader/dochter is een andere dan die van bestuurder/burger. Ook lijkt die Augustin niet 'al zijn kaarten op Jezus' te hebben gezet, want hij komt weer aankloppen als het allemaal fout dreigt te gaan, al was de eerdere overeenkomst een andere. Afgaand op het geschrevene lijkt het me dat er nog genoeg ruimte is voor een nieuw gesprek met een - door die laatste gebeurtenis groter geworden - stok achter de deur. Het lijkt me ook niet onoverkomelijk om het gebruik van aids-remmers te laten rijmen met zijn geloof en zijn zelfbeeld. Daar moet toch wel een mooi verhaal omheen te brouwen zijn.
Het is wel goed om te focussen op zo'n particulier probleem, om te laten zien dat er geen grote, overkoepelende verhalen zijn voor 'het probleem Afrika.' Oplossingen zijn lokaal, bottom-up, praktisch, muddy by nature. Kritisch kijken naar hulp, ja. Shock doctrine, for fecks sake, nee.
Zoals hieronder al geschreven is, heeft religie een negatieve rol als het gaat om het bestrijden van aids. Maar de rol van religie is niet eenduidig, het is niet voor niets dat iemand als deze Augustin er zo aan vasthoudt; er zit in de postkoloniale verhoudingen een vacuum dat door die religie wordt gevuld. En dat gebrek aan eenduidigheid geldt voor alle spelers op het Afrikaanse toneel. Er zijn geen makkelijk aanwijsbare daders, de kerk niet, westerse hulp niet, zelfs de corrupte klootzakken aan de macht niet (goed, Mugabe uitgezonderd).
Het is belangrijk om, richting Europeanen, al die nuances te blijven benadrukken en 'morality tales' uit elkaar te rafelen, al moet je daarvoor in een tijd waarin het zwart-wit van Wilders domineert, tegen de stroom inzwemmen.
Richting Afrikanen geldt hetzelfde. Alle informatie die ik krijg is afkomstig van immigranten, ik ben nog nooit op dat continent geweest, maar heb de indruk dat hun sentimenten een uitvergrote versie zijn van wat er op dat continent leeft. Als halve Aziaat -en die achtergrond cultiveer ik een beetje- krijg ik die informatie door een niet-westers filter. En als dat enigszins maatgevend is dan zijn de ressentimenten richting westen gigantisch. Begrijpelijk ook wel, ik kan me geen grotere kloof voorstellen dan de belevingswereld van een Afrikaanse asielzoeker en de belevingswereld van een liberale Europeaan die drie maanden ontwikkelingswerk ziet als een stap omhoog op de eigen Maslowiaanse pyramide. Ik zie dat bij Afrikanen vaak resulteren in een dubbele houding richting Westen. De eigen hulp wordt gewaardeerd, maar alleen als het ingepast kan worden in een verhaal dat de eigenwaarde overeind houdt. Westerse hulp in het algemeen wordt vaak in een grotere, westers-imperialistische context geplaatst. Ook tegenover hen is het dus belangrijk om de nuances te blijven benadrukken.
Het is mij niet duidelijk waar het onderscheid tussen religieus en niet-religieus denken nou precies gemaakt wordt. Het lijkt me vrij evident dat, als het over God gaat, die Theory of Mind hersengebieden actief zijn. God wordt gemaakt naar eigen beeld. Die God kennen we intenties toe. Vaak ook een geslacht, waarbij de bijbehorende geslachtskenmerken uitvergroot worden. Vaderlijk streng, moederlijk zorgzaam, vul het maar in. Het zou met andere woorden opvallend zijn als die ToM hersengebieden bij die onderzoeken NIET actief waren geweest.
Maar als we 'de Moslim' of 'de Amerikaan' construeren, of om het even welk abstract concept, dan is hetzelfde mechanisme aan het werk. En bij de creatie van wetenschappelijke theorieen komt vaak ook flink wat intentionaliteit om de hoek kijken. De hele evolutietheorie is gebaseerd op ons vermogen om intenties aan verschijnselen toe te kennen; de onderliggende mechanistische verklaring gaat ons meestal boven de pet.
Daarnaast is religie is een nogal brede term. Het omhelst theorieen over het ontstaan van de wereld, ethische opvattingen, religieuze ervaringen, maatschappelijke organisaties. Er zijn ook religies te vinden die helemaal niet zo'n antropomorf godsbeeld kennen. Of waar religieuze ervaringen uitzonderlijk, of helemaal afwezig zijn.
Een stuk als het bovenstaande suggereert een directe causale lijn van biologie naar religie. Maar als zo'n reductie ook een verklaring kan zijn voor niet-religieuze vormen van denken en als het, omgekeerd, dat religieuze denken alleen gedeeltelijk kan verklaren, dan lijkt het op een geval van iets te ver doorgevoerd reductionisme. Er zijn, op sociologisch niveau, redelijk fundamentele verschillen te bedenken tussen religieus en niet-religieus denken. Maar om dat onderscheid ook op biologisch niveau te maken, en religie op die manier in te kapselen, lijkt mij, als atheist, niet helemaal integer. Daar is meer voor nodig dan de onderzoeken uit dit stukje.
Je doet je naamgeefster eer aan door het niet al te nauw te nemen met de logica, John Galt. Er zit een dubbele stroman in je reactie.
Stroman 1) Het afleiden van het onderwerp door er iets anders bij te halen; in dit geval de problematiek met ouderen.
Stroman 2) Een karikatuur verzinnen, er tegen tekeer gaan en suggereren dat dat de tegenstander is. Die moreel superieure vegetarier van jou kom ik niet tegen in het stukje van Dolf Jansen en ook niet in de reacties daarop.
Dolf Jansen vraagt zich af waarom vleeseten de norm is. Een redelijke vraag, met een heel simpel antwoord: vleeseten doen we al een paar miljoen jaar, we hebben er aanleg voor. Daar stelt hij tegenover dat we ook een andere keuze kunnen maken en dat die beter is voor de planeet in het algemeen en dus ook voor de eigen soort. En daar heeft hij, zeg ik als niet-vegetarier, gelijk in. Of je nou linksom redeneert of rechtsom.
Een redelijk stukje dus. Niks opzienbarends, niet komisch, gewoon redelijk. Mijn verzoek aan jou is dan ook om je ideologische reflex iets minder snel van stal te halen. Dat maakt het lezen namelijk een stuk prettiger en bovendien hebben we daar al andere sites voor.
Van Bijsterveldt worstelt met meervoudsvorm
11170 x bekeken Korte Scan
Reageer (101) Kijknou Twitter
Screenshots: Dominique Weesie getergd door kritische verslaggever
9312 x bekeken Korte Scan
Reageer (59) Media Twitter
Vergeet politie en arbeidsinspectie: PVV start meldpunt klachten over Oost-Europeanen
4389 x bekeken Korte Scan
Reageer (203) Politiek Twitter
UDPATE: Zeehond blijkt achteraf ziek en is opgenomen in Pieterburen ... Een schuchtere kennismaking in Zeeland: klikt het?
4144 x bekeken Korte Scan
Reageer (36) Kijknou Twitter
Europees Commissaris Neelie Kroes: Geen man overboord als Griekenland uit eurozone stapt... Grieken doen bovendien te weinig voor onze hulp... Update: Rutte volgt lijn Kroes
3525 x bekeken Korte Scan
Reageer (336) Economie Twitter
Amsterdamse hoofdcommissaris legt handhaving boerkaverbod uit ... PVV boos, wil van agenten boeterobots maken
3281 x bekeken Korte Scan
Reageer (98) Politiek Twitter
Regels zijn regels, ook bij de SP... Raadslid schenkt liever aan armsten van Lelystad dan aan rijkste partij van Nederland
3242 x bekeken Korte Scan
Reageer (282) Politiek Twitter
BBC zocht een nodeloos kwetsende Facebook-trol op
3071 x bekeken Korte Scan
Reageer (46) Kijknou Twitter
Nog geen datum... Weinig ijs bij Balk... Protesten tegen 'vercommercialisering' van 'de tocht der tochten'... Organisatie verwacht twee miljoen bezoekers... Friezen worden gek van Hollandse koorts...
3026 x bekeken Korte Scan
Reageer (113) Leven Twitter
Klinkt gek, klopt toch: Opwarming Aarde leidt tot extreme kou
2900 x bekeken Korte Scan
Reageer (106) Groen Twitter