Deze week verklaarde PVV-Kamerlid Fleur Agema in Trouw dat in de jaren vijftig en zestig de zorg zo goed geregeld was in Nederland. Het staat me nog bij hoe de zorg toen in de praktijk geregeld was. En dat was verre van best. Dus ik schreef wat persoonlijke herinneringen op. Agema reageerde.

‘Lees m’n boek.’ De repliek die ze jatte van Fortuyn.

Het begon er mee dat Trouw haar gevraagd had wanneer de zorg dan wel goed geregeld was en ze antwoordde:

In de jaren vijftig, zestig. Als ik dat zeg, krijg ik om de oren: ‘Ja maar, toen lagen de mensen nog op slaapzalen’. Maar het was ook de tijd dat er in een verpleeghuis dertig mensen woonden, met één hoofdverpleegkundige en één boekhouder. Verder werkte iedereen aan het bed. Het was toen nog heel puur allemaal.

‘Het was toen nog heel puur allemaal’. Dat is het altijd het verhaal van fascisten. Vroeger was alles ‘puur’, de zorg, het eten, de muziek, het werk, het onderwijs en natuurlijk ‘het ras’.

Zie hierboven een aflevering van Andere Tijden over hoe ‘puur’ de ouderenzorg in de jaren vijftig en zestig was. Met dank aan Aliëtte Jonkers voor de tip

Uit de toelichting:

Het ‘bejaarden-huisvestingsprobleem’ wordt ook door slimme particulieren opgemerkt. Zij springen handig in op de ellenlange wachtlijsten en het feit dat ouderen nu meer te besteden hebben: ze beginnen commerciële bejaardentehuizen. Hoewel deze tehuizen al vóór de oorlog bestaan, kun je vanaf midden jaren zestig spreken van een wildgroei. Deze particuliere tehuizen hebben het maken van winst tot doel. Het welzijn van de ouderen staat daarbij niet altijd voorop. In 1970 komen de problemen in deze tehuizen volop in de schijnwerpers te staan. Op 24 augustus zendt de VARA namelijk een spraakmakende aflevering uit van het programma De Ombudsman. Ombudsman Marcel van Dam stelt in deze uitzending misstanden in particuliere tehuizen aan de kaak. De meest gruwelijke verhalen uiteenlopend van verwaarlozing tot intimidatie en fysiek geweld worden door geïnterviewde bejaarden en de provinciale inspectiediensten naar voren gebracht. Zo vertelt inspectrice Schippers dat sommige bejaarden als straf worden ‘opgesloten, vastgebonden, in kasten gestopt.’
De uitzending veroorzaakt een grote stroom van reacties in de vorm van perspublicaties en brieven. De VARA besluit daarom een tweede uitzending te maken die nog geen maand later wordt uitgezonden. Deze bestaat vooral uit interviews met slachtoffers en citaten uit brieven over gesignaleerde misstanden. Een citaat: ‘De bejaarden worden ’s nachts om twee uur gewekt voor een bad. Is dat geoorloofd? Als ze er wat van zeggen worden ze geslagen en naar het bad gesleept. Als ze protesteren dan wordt er gezegd: houdt je mond, anders ga je naar een gekkenhuis.’

Puur? Ja, puur slecht.

Vroeger is alleen maar mooi als je vergeet wat er slecht was en mensen hebben nu eenmaal de neiging om te onthouden wat goed is en te vergeten wat fout is. Misschien dat daarom de geschiedenis zich nog wel eens wil herhalen.

Er zijn problemen in de zorg, dat weet iedereen. Maar terug naar vroeger is nooit de weg. Alleen al omdat daar de problemen ooit begonnen zijn.

Fleur Agema belazert de kiezer.

Geef een reactie

Laatste reacties (68)