Stop de graaiers in het onderwijsbestuur

Bio Bekijk alles van Harrie Verbon Word fan Abonnement

Harrie Verbon Hoogleraar Openbare Financiën

26 november 2010 Reageer (9) 1658 x bekeken Economie RSS

Stop de graaiers in het onderwijsbestuur

Om de salarissen van topbestuurders in het hoger onderwijs in te tomen, moet de overheid zelf het toezicht op het bestuur op zich nemen

Als je in De Volkskrant van 20 november het artikel over de (voormalige) bestuurders van hogeschool InHolland hebt gelezen, zou je als ouder je (bijna) studerend kind geen enkele instelling van hoger onderwijs meer durven te adviseren. Als er zulke witteboordencriminelen aan de top zitten, hoe moet het dan wel onder die top zijn?

Dat valt gelukkig wel mee, zeg ik als ervaringsdeskundige, natuurlijk in alle bescheidenheid. Aan de universiteiten en hogescholen van Nederland werken vele ambitieuze, integere en talentvolle onderzoekers en docenten. Zij hebben hart voor hun werk: studenten op een zo goed mogelijke manier opleiden en de wereld verblijden met meer wetenschappelijke kennis.

Het is eigenlijk verrassend dat er nog zulke mensen zijn, want als je op de universiteit en hogescholen een echte grootverdiener met een Balkenende-plus-salaris wil worden moet je bestuurder worden. Er is in het hoger onderwijs nagenoeg geen topbestuurder meer te vinden die minder dan dat salaris (ongeveer 190 duizend euro) verdient. Deze Balkenende-plus-salarissen zijn een besmettelijk verschijnsel: zij beginnen inmiddels ook naar beneden te druppelen in de universitaire organisatie. De bestuurders op lagere niveaus, zoals decanen (de voorzitters van de faculteiten), kunnen nu ook al vaak een buitenparlementaire greep uit de staatskas doen. Voeg daar dan nu ook hoogleraren met 'bijzondere verdiensten' aan toe en je ziet een heel circuit van graaiers aan universiteiten en hogescholen voor je.

Hoe is het zo ver gekomen? Waarom spreekt het parlement keer op keer uit dat het salaris van de minister-president het maximum in de publieke sector moet zijn en lappen de bestuurders dat vervolgens aan hun laars? Dat komt door het parlement zelf. Die heeft grote delen van de door de belastingbetaler gefinancierde publieke sector 'op afstand' gezet.

Wetenschap en onderwijs gedijen het beste als ze onafhankelijk van de politiek kunnen opereren. Dat is ook zo. Tenminste, als de wetenschappers en docenten het voor het zeggen hebben. Helaas, universiteiten en hogescholen zijn, ook al weer met dank aan de wetgever, steeds meer hiërarchische organisaties geworden waar de bestuurders de dienst uitmaken.

Bovendien bepalen de bestuurders hun vorstelijk salaris zelf met medeweten van de zogenaamde toezichtsorganen. Die organen zijn ingesteld om het bestuur te controleren en zo nodig ter verantwoording te roepen. Ze zijn echter voornamelijk gezelligheidsclubs waarin oude bekenden elkaar tegenkomen en waarin men het vooral met het universiteitsbestuur eens is. De overheid heeft geen invloed op de toezichtsorganen. Dus als die organen niets aan wanbeleid van de bestuurders doen, doet niemand er wat aan. Zie InHolland. Pas als de studenten massaal weglopen of als de kranten vol negatieve publiciteit komen te staan over de instelling, wil het toezichtsorgaan wel eens wakker worden. Zie opnieuw InHolland.

Om de witteboordencriminaliteit van onderwijsbestuurders te stoppen, moet de overheid weer invloed krijgen op het bestuur. Schaf dus al die snurkende toezichtsorganen maar af en laat een echte onafhankelijke toezichthouder de wandel en handel van bestuurders controleren. De Algemene Rekenkamer zou dat bijvoorbeeld heel goed kunnen doen namens het parlement. Maar van mij mag er ook een Autoriteit Hoger Onderwijs (AHO) worden opgericht.

Die AHO moet scherp in de gaten houden of de bestuurders geen belastinggeld verspillen aan zichzelf en aan dure hobby's. Misschien dat dit het vertrouwen in het hoger onderwijs terug brengt.

Laatste Reacties (9) Reageer Reacties in wachtrij: 0

Jan Wijn, za 27 november 2010 08:52 Reageer op Jan

De politiek zal er weinig tegen doen: die overbetaalde baantjes zijn het vangnet van veel uitgerangeerde politici: Femke gaf deze week haar sollicitatie start door haar politieke draai naar Rechts en te melden dat dit haar laatste termijn is.
Grolschje ., vr 26 november 2010 12:56 Reageer op Grolschje

Waarom toch die jaloezie? Als het schoolbestuur een bepaald persoon het meest geschikt vindt voor de functie hoeven ze zich van mij niet naar 2e rang te verschuiven voor die paar euro's.
A de Leeuw, vr 26 november 2010 13:26 in reactie op Grolschje . Reageer op A

Dat heeft helemaal niks met jaloezie te maken. Incapabele bestuurders die ook nog eens op nutteloze functies zitten horen niet dit soort achterlijke bedragen te krijgen die betaald worden door de belastingbetaler.

De oplossing is ook vrij eenvoudig. Alle verzelfstandigingen van de laatste 20 jaar in het onderwijs terug draaien. En terug naar een beloningsstructuur zoals vroeger. Je krijgt gewoon betaald naar de loonschaal waarin je zit.
Grolschje ., vr 26 november 2010 13:48 in reactie op A de Leeuw Reageer op Grolschje

Incapabele bestuurders horen er helemaal niet te zijn. Of ze nou veel betaald krijgen of het gratis doen.
Huub Philippens, vr 03 december 2010 16:03 in reactie op Grolschje . Reageer op Huub

Laten we die exorbitante salarissen nu niet goedpraten.
ik ben bestuurder van twee rectoren van havo-vwo-scholen en ben in dienst van een andere rector, ook van een havo-vwo-scholen, daar ben ik lid van de MR. Alle drie hebben se zo'n 1600-1800 leerlingen.
Van die rectoren wordt erg veel gevraagd. Niet alleen een diepgaand inzicht in onderwijszaken en financiële zaken, daarnaast zijn ze ook verantwoordelijk voor een veeleisend personeelsbeleid. Ze maken niet alleen lange dagen, maar zijn ook vele avonden en weekenden in touw voor hun school. Ze dragen grote verantwoordelijkheden.
Deze drie gaan er stuk voor stuk vanuit dat ze behoorlijk moeten omgaan met de miljoenen die hen zijn toevertrouwd door de gemeenschap. En zelf nemen ze genoegen met een salaris dat niet exorbitant boven dat van een leraar uitsteekt, vanuit dezelfde principes. Ze vinden dat ze behoorlijk betaald worden.
Al die opmerkingen dat mensen die "verantwoordelijk werk" doen Balkenende-salarissen horen te krijgen, "anders krijg je geen capabele" kloppen gewoon niet. Het is een verhulling van amorele geldnajagerij.
Zingende Zaag, vr 26 november 2010 12:31 Reageer op Zingende

Niet nog een extra controle orgaan. Gewoon in de subsidievoorwaarden opnemen, en laten uitvoeren door de bestaande ambtenaren. Dit is mijn beoogd effect: elk salaris hoger dan de Balkenende norm 10x korten op de post salaris, of een soortgelijke constructie. Het wordt tijd dat de overheid actief ingrijpt en zich niet langer verschuilt.
Pieter Pan, vr 26 november 2010 12:03 Reageer op Pieter

Dit moet toch wettelijk vastgelegd kunnen worden? Te hoge salarissen hebben dan gevolgen voor de subsidie.
Als men desondanks toch doorgaat met het betalen van dergelijke absurde bedragen , moet er keihard ingegrepen worden.
Stel de scholen desnoods onder curatele.
gudrun feldkamp, vr 26 november 2010 11:56 Reageer op gudrun

meer regulering? Ik ben van mening dat er juist meer marktwerking in de hoge geledingen van het onderwijs ervoor kan zorgen dat de salarissen lager worden. Zo denderend doen de heren het nl niet.
Marc Kaptijn, vr 26 november 2010 13:33 in reactie op gudrun feldkamp Reageer op Marc

Ik denk dat marktwerking hier 20 jaar lang de tijd heeft gehad om te bewijzen dat het niet werkt. Het is juist de marktwerking wat als argument wordt gebruikt voor topmanagers om meer te vragen (dat geldt niet alleen voor het onderwijs).

Reageren

Uw browser ondersteunt geen javascript, of het staat uit

Wilt u ten volle gebruik maken van deze website, inloggen, reageren, fan worden? Dan kunt u het beste javascript aanzetten of een browser gebruiken die javascript ondersteunt.