Bio Bekijk alles van Theo Brand Word fan

Theo Brand

Theo Brand Eindredacteur De Linker Wang

10 mei 2011 Reageer (54) 811 x bekeken Leven RSS

Flirten met God als opium van het individu?

Juist een stevig verankerde en gezamenlijk beleefde spiritualiteit kan een maatschappelijke meerwaarde hebben

Moet je een godsdienst aanhangen om een religieuze ervaring te kunnen hebben? Nee, zegt godsdienstwetenschapper en journalist Koert van der Velde. Wie goed kijkt ziet tegenwoordig overal mensen die iets religieus beleven zonder te geloven. Deze nieuwe vorm van religiositeit heeft wellicht de toekomst, meent Van der Velde. Op deze stelling promoveert hij op 10 mei aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.

'Flirten met God' heet de publieksversie van zijn proefschrift. Het is een speurtocht naar het fenomeen 'religieuze ervaring zonder geloof'. Een boek met reportages en interviews. Sporters, kunstenaars en anderen vertellen hoe zij religieus zijn terwijl ze niet echt geloven. Kan iedereen die dat wil iets religieus beleven? En wat is religiositeit? De auteur heeft zelf ook geëxperimenteerd met 'religiositeit zonder geloof' door te mediteren in een middeleeuwse kerk, deel te nemen aan het islamitisch gebed en door psychedelica te gebruiken.

Ik begrijp de zoektocht naar religieuze ervaringen buiten de officiële godsdiensten en instituties om. Het past ook bij het voor mensen vaak zo gezonde proces van losmaking en individualisering. Elk mens – ongeacht achtergrond of denominatie – kan religieuze ervaringen op doen. Mensen met spirituele ervaringen zijn bovendien vaak 'grensgangers' die niet in een hokje passen. Mystieke ervaringen zijn per definitie grensoverschrijdend. Kerken of religies moeten niet de illusie hebben een patent op God of een godsbeleving te hebben. Dat geldt trouwens ook voor nieuwe spirituele groepen of bewegingen die eigentijds ogen maar eigenlijk ook weer exclusiviteit en onwrikbare zekerheden bieden.

Religie is een persoonlijke zaak en ieder mens heeft zijn eigen religieuze ervaringen. Dat besef is de winst van emancipatie en individualisering. Zelf heb ik mij ook losgemaakt van de kerk en het geloofssysteem waarin ik opgroeide. Maar is er misschien ook een middenweg?

Mijn persoonlijke zoektocht is niet uitgelopen op soloreligie. Tegenwoordig hoor ik bij een kerk waar meer ruimte is voor diversiteit, moderne inzichten en discussie. Ik kies voor een geloofsgemeenschap (kerk) en voor een geloofstraditie (het christelijk geloof). Daarbij staat het woordje 'geloof' niet voor een vastomlijnde identiteit, maar wel voor een gedeelde traditie waarover discussie mogelijk is en die door mijzelf aangevuld kan worden met andere inspiratiebronnen.

De oeroude 'stem' die klinkt in de joodse, christelijke en islamitische traditie, spreekt de mens als individu aan: 'Mens, waar ben je?'. Daarmee plaatsen de drie monotheïstische godsdiensten de mens nadrukkelijk ook in relatie met de ander. Het woord 'religie' betekent 'verbinding', ook met andere mensen. 

Ook soloreligieuzen kunnen dat zo beleven en zich verbinden aan de wereld en aan het lot van andere mensen, dichtbij of ver weg. Zo kan het 'flirten met God' – zoals Koert van der Velde het noemt – uitgroeien tot een praktijk die verder gaat dan navelstaren en persoonlijke zelfontplooiing. Maar de sociale infrastructuur ontbreekt en vrijblijvendheid ligt makkelijk op de loer.

Het is goed te beseffen dat - hoezeer sommige kerken verstarrend en bevoogdend kunnen zijn - juist een stevig verankerde en gezamenlijk beleefde spiritualiteit, maatschappelijke meerwaarde kan hebben. Juist vanuit de grote traditionele kerkgenootschappen in Nederland is bijvoorbeeld de vredesbeweging (IKV, Pax Christi en Kerk en Vrede) ontstaan. Dat geldt ook voor de anti-armoedebeweging ('De Arme Kant van Nederland'). Opvang van daklozen en vluchtelingen gebeurt vaak vanuit kerken. Ook moskeeën en synagogen doen aan sociaal werk. Geëngageerde acties gedijen vaak op basis van in gemeenschap gedeelde ervaringen.

Ook de inzet van humanisten wil ik  niet uitvlakken. Juist het feit dat zij zich na de Tweede Wereldoorlog georganiseerd hebben, heeft mijns inziens geleid tot maatschappelijke betrokkenheid.

De behoefte aan persoonlijke vrijheid en zelfontplooiing leidt tot het besef dat religiositeit mogelijk is zonder een geloofstraditie en geloofsgemeenschap. Koert van der Velde heeft daarmee een punt. Maar dreigt naast deze winst niet ook een verlies? Houdt dat verlies niet een opdracht in voor zowel de gebonden als de ongebonden spirituele zinzoekers?

De soloreligieuzen zouden verbindingen moeten (blijven) zoeken met hun omgeving en de rest van de maatschappij om daarin een sociale en kritische factor te zijn. Als zij tenminste een puur op zelfontplooiing gefixeerde spiritualiteit willen ontstijgen. Maar lukt dat als je volledig op jezelf teruggeworpen wilt zijn? Daarnaast moeten alle mensen die betrokken zijn bij kerken, moskeeën en synagogen ruimte (blijven) bieden aan de zoekende, kritische en zelfbewuste mens. Maar in hoeverre laten bisschoppen, kerkbestuurders en gewone kerkmensen dat toe?

Hopelijk ontmoeten gebonden én ongebonden religieuze mensen, samen met gemotiveerde humanisten, elkaar als vrijwilligers bij onder meer het buurthuis, de voedselbank, bij de vluchtelingenopvang of tijdens protestacties voor vrede, duurzaamheid en gerechtigheid. Dan wordt het zo fascinerende 'flirten met God' van Koert van der Velde geen 'opium van het individu' (om een bekende uitspraak van Karl Marx te parafraseren) maar levert het een bijdrage aan een nieuwe en van hoop vervulde maatschappelijke beweging. Of dat zo zal uitpakken, kan alleen de tijd ons leren.

Deze tekst verscheen eerder op de weblog van Theo Brand

Laatste Reacties (54) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • henk blinker, vr 27 mei 2011 09:59 Reageer op henk

    henk

    Theo Brand heeft weinig van het boek Flirten met God begrepen. Mij blijkt dat hij het boek zelfs niet heeft gelezen. Tjonge jonge, en tegelijkertijd er toch een stevige mening over hebben, beter, een meninkje.
    Flirten met God gaat niet over religieus zijn in je eentje - waarmee overigens helemaal niets mis hoeft te zijn, alleen christelijke of atheïstische moralisten roepen dat het fout is. Flirten met God gaat over religiositeit zonder geloof in de zin van voor waarhouden van religieuze voorstellingen. En dat is natuurlijk wel een orgineel en leuk punt. Lezen dus dat boek!

  • , vr 13 mei 2011 09:06 Reageer op

    Flirten met god?
    Ik heb ze leuker in mijn kladboekje.

  • Gerwin van Eersel, di 10 mei 2011 23:53 Reageer op Gerwin

    Gerwin

    Geëngageerd iets goeds doen voor de samenleving vereist geen enkele mate van religioziteit, niet gebaseerd op geloof, en ook niet spiritueel, daarmee ontbreekt elke onderbouwing voor de stelling. Dat juist een stevig verankerde en gezamenlijk beleefde spiritualiteit kan een maatschappelijke meerwaarde hebben is onjuist, sterker nog, spritualiteit brengt maatschappelijke schade toe, met of zonder geloof. Dat betekend natuurlijk niet dat op spiritualiteit, of geloof gebaseerd goed doen op zichzelf prijzenswaardig is, net zo goed als wanneer er goed wordt gedaan zonder spiritualiteit of geloof.

  • Gesus , di 10 mei 2011 21:25 Reageer op Gesus

    Gesus

    Deze mening was bedoeld voor deze opinie , sorry voor het ongemak

    gaat dit alleen over God of gaat het ook over de rest van de sprookjes figuren ?
    Wat is het geval ,is er weer een drogreden verzonnen door de kleine brandt om zo maar de hang naar iets hogers te bevredigen
    Het lijkt er wel op weer een poging om het gedrag wat bij ons thuis gewoon al:s normaal eerlijk en menslievend wordt omschreven < toe te kennen aan een of ander denkbeeldig vriendje < waarom ?
    is er echt een hogere hand voor nodig om mensen uit zichzelf goed te laten doen ?
    Moet er een beloning zoals de hemel of 72 maagden tegenover staan voordat men zich van zijn of haar beste kant laten zien ?
    En als ze dat dan doen , dan is "dat "het bewijs volgens de Heer Brand , dat het samen in een denkbeeldig vriendje geloven een goed iets is .
    Dat een paar honderd miljoen mensen ondertussen allemaal lijden aan een massa-psychose dat laat hij maar even buiten beschouwing , dat relativeert niet zo lekker .
    De mensen die uitvoer geven aan de boeken van Haat en onverdraagzaamheid , ja die kun je aanwijzen als schuldigen , maar mensen als de heer Brand die toch vooral maar proberen op semi-intellectuele manier het denkbeeldige vriendjes complex verdedigen met op zich plausibele redeneringen die wel enige logica hebben maar totaal niets aan echte feiten bijdragen alleen maar aan het optrekken van mist .
    En die mist is nodig want de wereld staat weer in brand en iedereen heeft het over de Christenen de moslims , en de Humanisten verzetten zich nergens tegen ze ontkrachten niets , ze zijn al blij dat ze niet voor ketterij aangeklaagd worden ,plus dat humanisme vind ik teveel bij die mafkees van een Schweitzer terecht komen high and mighty .
    Ik wacht nog op iemand die de mensheid vooruit wil helpen zonder dat hij of zij daar status aan wil ontlenen.
    Maar iedereen mag doen en laten wat hij of zij wil , Theo verdiend er toch maar een mooie boterham mee dat slappe geleuter over die god en de vrijheid om in hem te geloven ook al gaat dat ten koste van andere wezens.
    Wel Theo , als je even tijd hebt moet je hier even naar luisteren.
    http://www.youtube.com/watch?v=d5YJ4NTM5zU

  • Marc Schouten, di 10 mei 2011 20:50 Reageer op Marc

    Marc

    Er is geen groter teken van ignorantie te geloven dat het onverklaarbare onmogelijk is.

    Het geloof, in wat dan ook, is persoonlijk. Het definieert de alledaagse dingen. Het is de leegte die we wensen op te vullen. De vaas is geen vaas zonder de leegte binnenin die die vaas definieert, de rivier is geen rivier als het water niet stroomt, geen wind zonder beweging, geen kip zonder ei (en omgekeerd). Maar zonder dogma, zonder belerende institutie, vrij...zonder invulling, slechts persoonlijk. Wat is liefde?

  • Anja Lodewijks, di 10 mei 2011 21:50 in reactie op Marc Schouten Reageer op Anja

    Anja

    Wat is liefde?

    Alles.

  • Opinius Media, di 10 mei 2011 20:34 Reageer op Opinius

    Opinius

    god flirte elke dag met mij,..
    ik raakte er zowaar helemaal van in de war.

    toen heb ik die god afgeschaft.

    sindsdien weet ik werkeleijk wat eigen verantwoordelijkheid is.!!!

  • dr. Bob, di 10 mei 2011 19:33 Reageer op dr.

    dr.

    Ik denk dat Theo het jammer vind dat ie maar over twee wangen beschikt. Hoe heerlijk zou het zijn om oneindig veel wangen te kunnen keren naar "de Dwalenden" ? Stel je voor het aantal "brownie points" dat je dán zou kunnen verdienen ? !
    Een zaligverklaring zou kat in 't bakkie zijn en een heiligverklaring zo goed als zeker.
    Sint Theo ! Zou dat niet leuk zijn ? Ik gun 't hem van harte.

  • Pieter Verschuren, di 10 mei 2011 19:14 Reageer op Pieter

    Pieter

    "Religie is een persoonlijke zaak en ieder mens heeft zijn eigen religieuze ervaringen"

    Nee, dat is niet waar. Ikzelf heb geen religieuze ervaringen en dat wens ik zo te houden. Ik ben er ook niet naar op zoek. Ik sta stevig genoeg in mijn schoenen zonder religie (of psychedelische middelen). Ik zou wensen dat dit voor meer mensen zou gelden.

    Verder hebben godsdienst/religie en wetenschap niets met elkaar te maken. Religie is gebaseert op dogmatische waarheden en wetenschap is gebaseert op onzekerheid en een nieuwsgierige zoektocht naar kennis.

  • Rob Geurtsen, di 10 mei 2011 16:04 Reageer op Rob

    Rob

    WAT IN HEMELSNAAM IS HET NUT VAN DIT SOORT GESCHRIFTEN!

    Laatst zag ik een betoog van een andere positivo gelovige... ze promootte met veel aplomb de kracht voor Nederland van de Olympische Spelen over gelukkig nog heel veel jaren.

    Wat een flauwekul. wat en clichés...
    neem nou deze:
    "Ik begrijp de zoektocht naar religieuze ervaringen buiten de officiële godsdiensten en instituties om. Het past ook bij het voor mensen vaak zo gezonde proces van losmaking en individualisering."

    Oh ja? Is dat de oorzaak ervan? Hoe dan?

  • Mo Disarkullanmak, di 10 mei 2011 15:12 Reageer op Mo

    Mo

    De fixatie op de drie mediterrane religies als factor in maatschappelijk activisme is dubieus. De boeddhistische organisaties zijn dit ook, net als de Falung Gong. Je kunt je afvragen of de vredesbeweging niet ook anders tot stand zou zijn gekomen, als er geen mediterrane religies waren geweest in dit land.

    Even het religiecitaat van Marx met de volgende zin:

    "Sie ist das Opium des Volks.
    Die Aufhebung der Religion als des illusorischen Glücks des Volkes ist die Forderung seines wirklichen Glücks."

  • Huub Geluk, di 10 mei 2011 13:49 Reageer op Huub

    Huub

    Geloven is voor mensen die onzeker zijn over zichzelf, en die zich makkelijk laten indoctrineren, en natuurlijk voor kleine kinderen en Sinterklaas.

    Dingen weet je zeker, of niet. De dingen die je niet zeker weet, weet je niet zeker.

    Mensen weten niet alles zeker. Mensen die hiermee niet overweg kunnen, roepen iets met God, geloven, spiritualiteit. Allemaal verschillende begrippen voor hetzelfde: onvermogen om te leven met onzekerheden.

    Het stukje van meneer Brand is een prachtig voorbeeld van een poging om GELOVEN boven het niveau van dit onvermogen te tillen. Dat is een bij voorbaat tot mislukken gedoemde poging. Omdat 1 ding zeker is: Er is geen God, geloven is voor kinderen en Sinterklaas, en spiritualiteit is een hele grote fles wodka.

  • Dr. Strangelove, di 10 mei 2011 15:09 in reactie op Huub Geluk Reageer op Dr.

    Dr.

    ik kan me vinden in wat je schrijft, totdat je opeens een religieuze opmerking plaats:

    "Omdat 1 ding zeker is: Er is geen God"

    dat is niet bewezen, dus een ongefundeerde uitspraak.

  • Tom Meijer, di 10 mei 2011 15:33 in reactie op Dr. Strangelove Reageer op Tom

    Tom

    "ik kan me vinden in wat je schrijft, totdat je opeens een religieuze opmerking plaats:
    "Omdat 1 ding zeker is: Er is geen God"
    dat is niet bewezen, dus een ongefundeerde uitspraak. "

    Sorrie maar dat laatste hebt U beslist mis. God bestaat niet zolang niet bewezen is dat zij bestaat. Zolang dat bewijs er niet is, is 'god' een volstrekt inhoudsloos begrip. De bewijslast dat dit begrip wel iets voorstelt ligt bij de gelovers. Willen bewijzen dat een inhoudsloos begrip niet bestaat is inderdaad zinloos, als U dat bedoelt.

  • Jager Verzamelaar, di 10 mei 2011 16:17 in reactie op Tom Meijer Reageer op Jager

    Jager

    Het is ook niet bewezen dat hij niet bestaat

    Stanslav Lem schreef ooit in een geniaal verhaal

    Het is een feit dat draken niet bestaan en het is ook een feit dat kabouters niet bestaan

    Alleen in hoeverre bestaan ze niet ??

    De wetenschap bracht uitkomst

    Draken bestaan 25353% niet terwijl kabouters wel 3487738949% niet bestaan.

  • Dr. Strangelove, di 10 mei 2011 18:13 in reactie op Tom Meijer Reageer op Dr.

    Dr.

    "Sorrie maar dat laatste hebt U beslist mis."

    nee hoor.

    "God bestaat niet zolang niet bewezen is dat zij bestaat."

    Eh? Elektrische ontlading tussen wolken onderling en wolken en aarde bestond niet tot bewezen werd dat het bestond?

    wel eens van de wetenschappelijke methode gehoord? er is geen bewijs dat God wel bestaat, en er is geen bewijs dat God niet bestaat. Je zou kunnen zeggen dat het bestaan van God een niet-wetenschappelijk vraag is, dat wel, maar dat is een iets andere discussie.

    "Zolang dat bewijs er niet is, is 'god' een volstrekt inhoudsloos begrip."

    Mensen geloven al 200.000 jaar in goden, dus helemaal inhoudsloos is het niet lijkt me.

    "De bewijslast dat dit begrip wel iets voorstelt ligt bij de gelovers."

    Nee, de bewijslast van iemand die iets beweert ligt bij iemand die iets beweert. Degene die beweert dat God (echt) bestaat dient daarvoor met bewijs aan te komen, en degene die beweert dat hij niet bestaat ook. Degene die zegt dat hij het niet weet, zoals een agnost, die heeft geen bewijslast.

    "Willen bewijzen dat een inhoudsloos begrip niet bestaat is inderdaad zinloos, als U dat bedoelt."

    Nee, dat bedoel ik niet. Ik bedoelde te duiden dat de bewering , zonder enig overleg van bewijs, dat God niet bestaat net zo goed geloven is. Want je weet het niet.

    Wel vind ik de vraag vrij zinloos, en als onwetenschappelijk te classificeren, maar dat geldt precies evenzeer voor de stelling dat God -niet- bestaat. Mensen die dingen zeker beweren de weten zonder daarvoor bewijs te overleggen, die schaar ik allemaal onder de gelovers, en zeker als ze met een dergelijk geloven proberen een ander geloof te ontzenuwen, want dan lijkt het meer op rancune.

    de heer d'holbach en anderen formuleren 'God' het beste: alles wat we niet weten, of waarvan we de 'eerlijkheid' niet inzien.

    En we zullen nooit weten wat we niet weten, en daarom zal het Godsbegrip blijven bestaan. Gewoon, omdat sommigen, nee, velen dat nodig hebben. Niets mis mee, tenzij ze ermee aan je deur komen. Of een fikkie stoken onder je voeten.

  • Pieter Verschuren, di 10 mei 2011 19:31 in reactie op Dr. Strangelove Reageer op Pieter

    Pieter

    Een historische wiskundige (en zelfverklaard atheist) zei eens: Er is een hele kleine kans dat God (en Hemel en Hel) bestaat tegenover een heel erg grote kans dat het allemaal onzin is (en er dus geen hemel en hel bestaat). Maar als het WEL waar is EN je gelooft niet, dat kom je tot in de eeuwigheid in de hel. Kansberekening: Hele kleine kans vermedigvuldigt met eeuwigheid is nog altijd groter dan een hele grote kans keer 0. En dus werd hij Katholiek. Met kansberekening valt niet te spotten (en toch blijf ik atheist)...

  • Anja Lodewijks, di 10 mei 2011 21:36 in reactie op Pieter Verschuren Reageer op Anja

    Anja

    Er is ook een tijd geweest dat er een bijzonder grote kans was dat de aarde plat was en de enkeling die dat durfde tegen te spreken werd verketterd en erger.
    Mensen verwijzen vaak naar de hel en de eeuwige verdoemenis als reden om juist wel of niet te geloven, volgens mij hebben beiden een of ander trauma opgelopen door het geloof.
    De bijbel is in een hele oude taal geschreven en daarna vertaald en ook nog eens -hoe het te pas kwam- aangepast.
    Neem maar eens als voorbeeld het spreekwoord: En toen kwam de aap uit de mouw, stel dat dit begrip uit het jaar 0 was en daarna nooit meer gebruikt wordt dan is de kans groot dat men zou hebben verondersteld dat verscheidene mensen in die tijd met aapjes in hun mouw liepen. Over het waarom zouden ze wel wat verzonnen hebben.
    Stel je nou eens voor dat met die hel oorspronkelijk iets anders zou zijn bedoeld, die kans is redelijk groot aanwezig.

  • Dr. Strangelove, di 10 mei 2011 21:44 in reactie op Pieter Verschuren Reageer op Dr.

    Dr.

    als je alleen al voor niet-geloven in de hel terecht kan komen, ondanks dat je verder een vrij goed mens geweest bent, dan is de kans bijna 1 dat het in de hel een stuk gezelliger is:)

  • Aert Willem d'Holbach, di 10 mei 2011 16:45 in reactie op Dr. Strangelove Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Jean Meslier kwam anders een heel eind.

    God is het gemakkelijkste excuus voor alles dat we niet begrijpen of niet willen weten.

  • Dr. Strangelove, di 10 mei 2011 18:24 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Dr.

    Dr.

    onder andere ja.

    een moreel kader voor de groep, zodat de groep als geheel succesvoller is, en daarmee het individu? Is het niet typerend voor (de meeste?) godsdiensten dat zij onderscheid maken tussen 'goed' en 'kwaad'?

    'God' als rechtssysteem inclusief gevangenis, maar dan doodlang, om de boel op het rechte pad te houden.

    Ik zie 'God' als de natuurlijke consequentie van menselijke evolutie, die anno 2011 wat aan nut heeft ingeboet. Rest het onvermogen om te kunnen omgaan met dat wat we niet weten. met de nadruk op 'we', want het aantal huishoudens dat de TV als goddelijk ervaart is vrij klein, evenals het aantal huishoudens die het ding kunnen nabouwen.

    tot zover dit oeverloos gezwam.

  • Gerwin van Eersel, wo 11 mei 2011 00:12 in reactie op Dr. Strangelove Reageer op Gerwin

    Gerwin

    "Een ding is zeker, de paashaas bestaat niet."

    dat is niet bewezen, dus een ongefundeerde uitspraak.

  • Huub Geluk, do 12 mei 2011 12:28 in reactie op Dr. Strangelove Reageer op Huub

    Huub

    Wat een zwets zeg. Als je niet kan bewijzen dat iets er niet is, dan is het er wel?

    Kan jij bewijzen dat er bij mij geen smurfen uit de kraan komen? Nee, dat kan je niet, omdat je mijn huis niet in komt. En om dat te bewijzen, zal je oneindig en voortdurend mijn kraan in de gaten moeten houden.

  • Semolina Pilchard, di 10 mei 2011 12:17 Reageer op Semolina

    Semolina

    'De soloreligieuzen zouden verbindingen moeten (blijven) zoeken met hun omgeving en de rest van de maatschappij om daarin een sociale en kritische factor te zijn.'

    Waarom? Mediteren doet men alleen. Als iedereen mediteert, is verbondenheid een vanzelfsprekendheid.

  • Aert Willem d'Holbach, di 10 mei 2011 14:59 in reactie op Semolina Pilchard Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Daarbij komt dat het mooi gedaan is met je soloreligie als je verbanden met anderen gaat zoeken. Zeker als dat sociale en kritische factoren leidt.

  • Semolina Pilchard, di 10 mei 2011 16:09 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Semolina

    Semolina

    Aye. Voordat je het weet, verandert spiritualiteit in een dwangbuis van religieuze regels en verplichtingen. Nee, georganiseerde spiritualiteit is niets.

  • Rob van Koot, di 10 mei 2011 11:36 Reageer op Rob

    Rob

    Aardig stukje. Goed over nagedacht. Ik heb alleen nooit goed begrepen waarom humanisten zich steeds meer profileren als de anti-religieuzen. Er is dus geen ruimte voor religieuzen bij de humanisten. Dat klinkt contradictionair en intolerant. Toch is dat hun thema in commercials: religies de wereld uit. Hun eigen grote voorbeeld Erasmus was zelf gelovig. Hij had het vermogen zijn eigen religie aan de kaak te stellen zonder er afstand van te nemen. Misschien goed om zijn werken weer eens te lezen? Het blijven prachtige stukken.

  • Evert van Vliet, di 10 mei 2011 11:53 in reactie op Rob van Koot Reageer op Evert

    Evert

    Dan observeer je toch écht selectief Rob, een beetje 'humanist' (ik heb het liever over realisten) is vóór een ieder als onderdeel van de natuur op 1 en dezelfde planeet, het zijn steevast de nonsens-aanhangers die zich daar aan stoten en snel het balletje terug trachten te kaatsen.

    Hetzelfde verschijnsel kun je observeren bij patridioten en duitenverzamelaars, 'het' ligt altijd aan 'derden' want die 'zijn' tegen 'mij'.

    Conclusie; apengedrag.

  • Rob van Koot, di 10 mei 2011 12:09 in reactie op Evert van Vliet Reageer op Rob

    Rob

    Ik stel alleen vast dat commercials van humanisten niet gaan over humanisme maar zich primair afzetten tegen religie. Ga je dat nou ontkennen? Luister de commercials nog eens terug dan. Oproep om vooral in jezelf te geloven en niet in een God anders zijn we aand e goden overgeleverd. Niks mis met die boodschap maar ik vind het niet de humanstische gedachte zoals Erasmus die verkondigde.

  • Evert van Vliet, di 10 mei 2011 12:19 in reactie op Rob van Koot Reageer op Evert

    Evert

    Waar religieuze onzin haaks staat op iedere vorm van realiteitszin valt er maar bitter weinig meer te ontkennen Rob.

    Ik heb dan ook geen commercial nodig om na het een en ander te observeren en te beredeneren tot de conclusie te komen dat de 'gelovige' van harte welkom is zolang de onzin maar achterwege wordt gelaten.

    Tegen religieuze hilarische nonsens aantrappen is toch écht iets anders dan ook maar 1 individu afkraken.
    Dat doet het individu namelijk geheel zelve door tegen vele malen beter weten in toch de gewassen hersenen aan te prijzen.

  • Rob van Koot, di 10 mei 2011 14:24 in reactie op Evert van Vliet Reageer op Rob

    Rob

    [Tegen religieuze hilarische nonsens aantrappen is toch écht iets anders dan ook maar 1 individu afkraken.]

    helemaal eens hoor, maar waar komt deze zin vandaan? Ik beweer dat toch nergens? Een individu afkraken is niet aan de orde. Ben je nou zo boos op religies? Help me even begrijpen want ik begrijp je reacties niet. Ik zeg niets meer of minder dan dat het HV zich in commercials opvallend nadrukkelijk afzet tegen religies en dat mij dat vreemd overkomt voor humanisme. Thats all. No hard feelings. No offence. Gewoon een waarneming. En ik denk geen onjuiste, wat je er verder ook van vindt.

  • Evert van Vliet, di 10 mei 2011 14:56 in reactie op Rob van Koot Reageer op Evert

    Evert

    "k stel alleen vast dat commercials van humanisten niet gaan over humanisme maar zich primair afzetten tegen religie."

    Niets mis mee toch zeker?...komt geen individu noch mening aan te pas, observeren, redeneren en een terecht getrokken conclusie.
    Religie is en blijft net zo realiteitszin ondermijnend als alle ander indoctri-naties waar verplicht in wordt onderwezen.

  • Rob van Koot, di 10 mei 2011 15:39 in reactie op Evert van Vliet Reageer op Rob

    Rob

    [Religie is en blijft net zo realiteitszin ondermijnend als alle ander indoctri-naties waar verplicht in wordt onderwezen]

    Ok, daar zit het dus. Nou, ik ben toch nog wel bereid aan te nemen dat er meer is dan ik kan bevatten en zal daarom nooit zeggen dat religie onzin is. Het zou immers betekenen dat ik mijn eigen bevattingsvermogen als de norm stel. Die zelfingenomenheid kan ik mij niet veroorloven. Ik zou Newton en Einstein zomaar naar de brandstapel hebben gestuurd met hun 'rare' verhalen.

  • Evert van Vliet, wo 11 mei 2011 12:08 in reactie op Rob van Koot Reageer op Evert

    Evert

    Daar zit 'het' juist niet.
    D'r zitten ontelbare hemels van verschil tussen brandstapels en verhalen.

  • Anja Lodewijks, di 10 mei 2011 13:19 in reactie op Rob van Koot Reageer op Anja

    Anja

    "Niks mis met die boodschap maar ik vind het niet de humanstische gedachte zoals Erasmus die verkondigde."

    Aan de uitspraken van Erasmus te lezen, kun je geen mens iets kwalijk nemen.

    "Per slot van rekening is de menselijke ziel nu eenmaal zo ingesteld, dat eerder de schijn dan de werkelijkheid haar imponeert."

    "Zomin een paard beklagenswaardig is omdat hij het ABC niet heeft geleerd, is de mens beklagenswaardig wanneer hij zot doet, omdat dit nu eenmaal in zijn aard ligt."
    http://www.citaten.net/search.asp?citaat=Erasmus+bron%3A+Lof+der+zotheid&page=1

  • Piet de Geus, di 10 mei 2011 13:33 in reactie op Rob van Koot Reageer op Piet

    Piet

    "Ik stel alleen vast dat commercials van humanisten niet gaan over humanism"

    Op welke zender kan ik die commercials bekijken? Ik kom ze nooit tegen.

  • Rob van Koot, di 10 mei 2011 14:18 in reactie op Piet de Geus Reageer op Rob

    Rob

    Piet ze zijn regelmatig op de radio en ze eindigen altijd met: anders zijn we aan de goden overgeleverd. Ik denk op youtube wel te vinden.

  • Tom Meijer, di 10 mei 2011 15:44 in reactie op Rob van Koot Reageer op Tom

    Tom

    "Aardig stukje. Goed over nagedacht." Vind je, Rob?
    Het HV is niet tegen religiositeit en nooit geweest ook. Het HV is wel tegen georganiseerde religiositeit in godsdiensten. Zij gebruiken daar het woord religie voor en dat kan verwarrend werken. Dat zij daar tegen zijn, zit besloten in het hedendaags humanisme. Overigens zijn er in het HV altijd stromingen geweest van atheisten tot religieus geïnspireerde humanisten.
    Ik zou voorzichtig zijn met uitspraken te doen over het al of niet (christelijk) gelovig zijn van denkers uit de middeleeuwen. Voor mij staat het als een paal boven water dat er veel meer atheisten waren dan we nu weten. Je tekende tenslotte je eigen doodvonnis als je dat atheisme uitventte als teken van gezond verstand.

  • Rob van Koot, di 10 mei 2011 16:21 in reactie op Tom Meijer Reageer op Rob

    Rob

    Het HV is niet tegen religiositeit en nooit geweest ook.

    Beste Tom, dit is de tekst van de commercial:

    'Het geluid van religies klinkt steeds vaker en steeds harder. Humanisten geloven in de kracht van mensen. Voor nog geen 4 euro 50 per maand helpt U ook dat geluid vaker te horen. Zonder uw steun is het humanisme aan de goden overgeleverd.'

    Mar je wilde wat zeggen geloof ik......?

  • , vr 13 mei 2011 09:08 in reactie op Rob van Koot Reageer op

    Hij zei ook wat. Jammer dat je hem niet begreep.

  • Rob van Koot, di 10 mei 2011 16:25 in reactie op Tom Meijer Reageer op Rob

    Rob

    [k zou voorzichtig zijn met uitspraken te doen over het al of niet (christelijk) gelovig zijn van denkers uit de middeleeuwen.]

    Ik matig mij geen uitspraken aan over ALLE middeleeuwers maar Erasmus was weldegelijk diep gelovig. En daar heb ik verrekte veel van en over gelezen. Van hem weet ik het zeker.

  • Anja Lodewijks, di 10 mei 2011 11:35 Reageer op Anja

    Anja

    Wie het buiten zichzelf zoekt, zal blijven zoeken en het niet vinden.

    I't afhankelijk van een ander?
    Ach, dan is 't geluk zo broos
    Wanneer de ander zich dan afkeert
    Valt het geluk uit als een roos

    Door de angst dat dit eens plaatsvindt,
    Kan men nooit gelukkig zijn
    Nee, geluk kan nooit afhankelijk
    Van iets of iemand anders zijn

    Echt geluk, dat is de vrede
    Die neerdaalt in het gemoed
    Van hem of haar, die in zijn wezen
    Is, zoals hij wezen moet

    Die in harmonie is met zichzelf
    Zich geeft, zoals hij wezelijk is
    En ook beseft, dat nooit hijzelf
    Doch de ander slechts belangrijk is

    Die weet, dat fouten hem niet deren
    Mits hij ze niet met opzet maakt
    Omdat hij net als alle anderen
    Moet leren van wat hij verzaakt

    Die in harmonie is met de wereld
    Omdat hij weet dat leed en strijd
    Mits juist verwerkt, hem slechts doen groeien
    Hem heffen boven ruimte en tijd

  • Aert Willem d'Holbach, di 10 mei 2011 16:49 in reactie op Anja Lodewijks Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Hij kuste verlegen haar lippen
    Zij lachte, niet op haar gemak
    En kneep haar knieën tesamen
    Waardoor zijn brilletje brak.

  • Anja Lodewijks, di 10 mei 2011 17:19 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Anja

    Anja

    De vrouw van de Deken uit Aken,
    lag in bed zachte kreetjes te slaken.
    Ze riep: Oh, Oh, Oh,
    Wat kriebelt het zo,
    met een deken in bed zonder laken!

  • Piet de Geus, di 10 mei 2011 11:25 Reageer op Piet

    Piet

    Ietsisten aller landen verenigt u! (bij de voedselbank)

  • Evert van Vliet, di 10 mei 2011 12:20 in reactie op Piet de Geus Reageer op Evert

    Evert

    En als je alle indoctri-naties laat voor wat ze al niet waren Piet?

  • Aert Willem d'Holbach, di 10 mei 2011 11:17 Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Was het maar vroeger, toen was het nog eenvoudig. Als je ergens in geloofde (een god of andere hogere macht of zo), beleefde je dat individueel geestelijk op een religieuze wijze.
    Als je niet in een of ander opperwezen geloofde, was je gewoon spiritueel. Dan ging je met een stikkie in je mik naar Echoes, Parthenogenesis, In A Gadda Da Vida of Tubular Bells liggen luisteren en was je ook dolgelukkig.

  • Piet de Geus, di 10 mei 2011 11:59 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Piet

    Piet

    "Dan ging je met een stikkie in je mik naar Echoes, Parthenogenesis, In A Gadda Da Vida of Tubular Bells liggen luisteren en was je ook dolgelukkig."

    En geen kerkvader die het verplicht stelde om bloemen in je haar te doen!

  • Aert Willem d'Holbach, di 10 mei 2011 14:55 in reactie op Piet de Geus Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Precies. En sex was ook nog vrij.

  • Tom Meijer, di 10 mei 2011 15:45 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Tom

    Tom

    "Precies. En sex was ook nog vrij."
    Dat is nu wel anders he?

  • Aert Willem d'Holbach, di 10 mei 2011 16:48 in reactie op Tom Meijer Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Nou, eerlijk gezegd...

    Wat ooit grenzenloos was is nu wat beperkter. Maar zeker niet ingeperkt tot religieuze monogamie. Van waar ik sta, dat is.

  • Piet de Geus, di 10 mei 2011 20:28 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Piet

    Piet

    "En sex was ook nog vrij."

    Ja, het was een heerlijke onbezorgde tijd, tussen de uitvinding van de pil en de opkomst van AIDS.

  • Evert van Vliet, di 10 mei 2011 11:12 Reageer op Evert

    Evert

    "godsdienstwetenschapper"

    Is dat geen stoel zonder poten?

    Een van hoop vervulde maatschappelijke beweging kan alleen maar tot stand komen door het maat-schapje d'r uit te laten, oftewel saampjes beleven doe je maar zonder mij.

  • Gerwin van Eersel, di 10 mei 2011 23:55 in reactie op Evert van Vliet Reageer op Gerwin

    Gerwin

    "godsdienstwetenschapper", ze bestaan wel degelijk, er is er mij 1 bekend, Richard Dawkins.

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven