Bio Bekijk alles van Hans Schnitzler Word fan

Hans Schnitzler

Hans Schnitzler Publicist en filosoof

30 september 2011 Reageer (93) 1721 x bekeken Politiek RSS

'Wie de Gutmensch veracht, moet de Übermensch eren'

Het woord Gutmensch fungeert als wapen om de tegenstander het zwijgen op te leggen

Gutmensch. Wie de polarisatie van de afgelopen jaren met één woord probeert te vangen, komt onvermijdelijk bij dit begrip uit. Het is een woord als een kanonskogel, meestal afgeschoten vanuit de schuttersputjes van het internet, maar evengoed en steeds vaker door guerrilla's die, vermomd als columnist, in het door de vijand bezette gebied hun geschut mogen afvuren. Het woord Gutmensch fungeert als wapen om de tegenstander het zwijgen op te leggen.

Soms vervangt men het door linksmens of gewoonweg elite, maar altijd wil het de opponent uitschakelen. Of er nu een naïeve wereldverbeteraar, een valse profeet van het multiculturalisme, een schijnheilige gelijkheidsprediker of een vooringenomen D66-magistraat achter het stempel Gutmensch schuilgaat, de etikettering heeft als doel de ander moreel te diskwalificeren en als verpersoonlijking weg te zetten van alles wat slecht en mislukt is.

Feitelijk gebruikt men het als stigma of scheldwoord. Wie Gutmensch, linksmens of goedmens googled, zal aan die conclusie niet ontkomen. Zodra de term goedmens valt, mag de discussie dus als gesloten worden beschouwd. Dat is even kortzichtig als onverantwoord. Het gebruik van woorden - en zeker van dit woord - brengt namelijk een zekere verantwoordelijkheid met zich mee, hoezeer sommigen zich daaraan ook proberen te onttrekken. Juist wanneer men de oorspronkelijke context van een woord uit het oog verliest, ligt misbruik op de loer. En dat is precies wat hier aan de hand is. Men weigert namelijk, tot op heden althans, de consequentie te aanvaarden die meekomt met de aversie tegen de Gutmensch, te weten: de omhelzing van de Übermensch.

Misverstanden
Dat de nationaal-socialisten in hun aversie tegen de Gutmensch deze gevolgtrekking wel maakten, hoeft niemand af te schrikken. De partij-ideologen en stemmingmakers van toen winkelden, net als die van nu overigens, al te selectief. Zij voegden allerlei betekenissen en sentimenten aan de begrippen toe, die er oorspronkelijk helemaal niet in thuishoorden. De hedendaagse Gutmensch-haters doen eerder het omgekeerde: zij verschralen de strekking van woorden. Om deze groep en hun voorlieden te behoeden voor misverstanden, is het nodig de sluiers van onwetendheid (of gemakzucht?) te verwijderen en hen te wijzen op de vraag die zij tot op heden onbeantwoord laten: aan welke elite mogen wij ons laven?

Want dat blijft toch de blinde vlek van deze volksbeweging. De suggestie dat wij het zonder elite kunnen stellen is een valse. Geen enkele natie heeft het ooit zonder elite afgekund. Bovendien is het in tegenspraak met datgene wat deze beweging in beweging houdt: de afkeer van de Gutmensch. Daarmee betoont men zich namelijk, waarschijnlijk zonder het te beseffen, schatplichtig aan Friedrich Nietzsche. En dat schept verplichtingen. Wie nee zegt tegen de Gutmensch, moet ja zeggen tegen de Übermensch. Daar is geen ontkomen aan.

Nietzsche, de filosoof met de hamer, fulmineert op meerdere plekken in zijn geschriften tegen de goedmens. Zo noemt hij hem 'de schadelijkste mensensoort' en karakteriseert hem als 'onpeilbaar leugenachtig'. Volgens Nietzsche is dit slag 'door en door vermoraliseerd' en 'voorgoed bedorven'. Wie had hij op het oog? Precies de groep waartegen zijn huidige 'erfgenamen' ook zo graag tekeer gaan: gelijkheidspredikers, de zogenaamde onbaatzuchtige idealisten en hun intellectuele vertegenwoordigers. Dat Breivik in zijn manifest meerdere malen met instemming Nietzsche aanhaalt, hoeft geen verbazing te wekken. En dat zijn moordzucht juist tegen de nieuwe generatie goedmensen gericht was, al evenmin.

Dubbelzinnig
Maar wat is het alternatief voor deze 'laatste mens', voor deze 'lasteraar van de wereld', zoals Nietzsche hem karakteriseert. Dat is de bovenmens. Hoe dubbelzinnig het begrip ook is, een globaal profiel van het type mens dat Nietzsche voor ogen stond kan men wel geven. Het is een aristocraat, een heerser, eentje die zelf waarden schept, een roofdier met een sterk, nietsontziend karakter, voornaam en afstandelijk, maar bovenal: vrij van rancune. Nietzsche geeft ook concrete aanwijzingen waar we deze Übermensch moeten zoeken: bij de Romeinse, Germaanse en Arabische adel, en bij de Vikingen waar Breivik zich zo graag aan spiegelde. De laatste grote voormannen van deze elite zijn volgens Nietzsche Alexander de Grote en Napoleon geweest.

Kortom, nemen de dames en heren Gutmensch-verachters hun woorden serieus, en gunnen zij ons een blik op de nieuwe elite? Als het niet de kunstenaars mogen zijn, de intellectuelen, de magistraten, de achterkamertjespolitici of de grachtengordelbewoners, wie dan wel? Aangezien de goedmens volgens Nietzsche juist een voortbrengsel is van de joods-christelijke traditie, lijkt ook die weg onbegaanbaar. Of denken zij, in lijn met Nietzsche, aan een radicale herwaardering van deze waarden? Men schijnt de schijn-élite van de valsemunters ontmaskerd te hebben, maar aan wie we onze waardepapieren dan wel kunnen toevertrouwen, blijft vooralsnog ongewis. Wie doet het licht aan?

Dit stuk staat ook op de site van de Volkskrant.

Laatste Reacties (93) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Tim de Boer, wo 05 oktober 2011 12:31 Reageer op Tim

    Tim

    Er zullen altijd mensen zijn die menen het gelijk aan hun zijde te hebben en er zullen altijd mensen zijn die daartegen in het verweer gaan.

    Waar de "aanklager van de wereld" zich tegen keert is de onwrikbare opinie dat er slechts één waarheid bestaat, één oplossing en, meestal, één oorzaak voor de problemen. Tevens ageert hij tegen de even zo onwrikbare gedachte dat een ieder die een afwijkende mening heeft het daarom dus bij het verkeerde eind heeft.
    De hoogverheven instelling dat "wij weten wat goed voor u is," gaat zo ver dat er zelfs niet eens naar goede en onderbouwde tegenargumenten wordt geluisterd en dat deze steevast worden afgedaan als de mening van een minderwaardig persoon, iemand die niet weet waarover hij praat, iemand met een verknipt wereldbeeld, of iemand die niet het beste met de samenleving voor heeft.

    Terecht dat hier tegenin gegaan wordt, want het is een gevaarlijke gedachte dat er maar één waarheid bestaat. Het doet namelijk afbreuk aan de democratische gedachte dat iedereen gelijk is en dus elke mening even zwaar moet wegen. Het scharen van een grote groep mensen achter één ideaal is echter een dictatoriale gedachte. Het leidt tot onderdrukking en wordt voornamelijk bewerkstelligd door het beperken van vrijheden, waarbij de vrijheid van meningsuiting doorgaans als eerste sneuvelt. Dus zolang die vrijheid van meningsuiting je enige reële wapen is, richt je je woordelijk tot de zelfverklaarde elite, de messias van het gelijk, ofwel de gutmensch, om te voorkomen dat dit gebeurt.

    Nietsze had gelijk wat mij betreft. Getuige ook deze collumn en de vele reacties op deze en vele andere artikelen op Joop die zich het beste laten samenvatten als één orgastische godwin.

  • Semolina Pilchard, ma 03 oktober 2011 13:35 Reageer op Semolina

    Semolina

    Bowie bezat in 1969 een interessante kijk op het Gutmensch:

    I believe in the Power of Good
    I Believe in the State of Love
    I Will Fight For the Right to be Right
    I Will Kill for the Good of the Fight for the Right to be Right

    http://www.youtube.com/watch?v=OKMSgZo9c8s

  • Jan-Peter Scheffer, ma 03 oktober 2011 21:53 in reactie op Semolina Pilchard Reageer op Jan-Peter

    Jan-Peter

    Mooi dat je een song van de geniale Bowie onder de aandacht brengt. Ik duid de tekst echter heel anders dan jij. Mijn duiding ervan is zelfs diametraal tegenovergesteld aan die van jou.

    De tekst gaat o.a. over de generatie-kloof die toen zeer speelde, en wel die tussen de Beurskrach/oorlogs/McCarthy-generatie en de Elvis/Woodstock/anti-Vietnam-generatie, die vanuit het perspectief van de ik-persoon, de oudere generatie, wordt beleefd als verraad en vernietiging van het bekende, van hemzelf en alles wat hij heeft meegemaakt en gedaan, zichzelf opofferend voor de toekomst van anderen, in eigen ogen ten minste, terwijl de nieuwe generatie zich van dit alles niks lijkt aan te trekken op weg naar vernieuwing en verandering, vaak onder de slogan "love & peace". Dylan: "The times they are a-changin'", "Like a rolling stone". McCartney: “Blackbird”. Lennon: "Give peace a chance", "Make love, not war". Etc. Nixon contra Lennon, en andersom, letterlijk.

    Zie: “The U.S. vs. John Lennon.”
    http://www.nytimes.com/2006/09/21/opinion/21thu4.html

    De ik-persoon, de oudere generatie, herkent zich niet meer in een snel veranderende wereld die al zijn werk en goede bedoelingen te niet lijkt te willen doen, want hij kan niet mee in die verandering. En daar zit het gevoel van bevreemding en verraad in. Zie de generatie-kloof die in de jaren vijftig, zestig, zeventig, maar vooral zestig, zo enorm speelde. De oudere generatie begreep de wereld van de nieuwe generatie niet meer. Vandaar dat o.a. het begrip "love", zeer Sixties, hier op zijn kop wordt gedraaid, daar de verkondigers ervan de oudere generatie lijken te haten. En in zekere zin was dat ook zo. Er waren daarentegen ook mensen van de oudere generatie die heel goed mee konden, zelfs voorop liepen, zoals Timothy Leary, waarvan Lennon-McCartney’s “Come Together” (’69) getuigt.

    De "Gutmensch", als er al één moet worden aangewezen in deze tekst, is juist hijzelf, de gepersonificeerde oudere generatie, die de beeldenstorm, het iconoclasme van de jonge generatie niet kan begrijpen, anders dan dat het zijn wereld in stukken lijkt te slaan, wat tot op zekere hoogte ook zo is. Zijn klacht is echter wél begrijpelijk, en men kan sympathie voor hem opbrengen, want wie ouder wordt, gaat zijn ouders beter begrijpen, en waarderen, mocht hij dat eerder niet hebben gedaan, druk als hij was met rebelleren, provoceren, losbreken en als mens zelfstandig worden. Maatschappij en traditie contra individu en authenticiteit, en andersom. Dat gevecht is nog steeds gaande. Zie de demonstraties in de grote Amerikaanse steden tegen het liefdeloze verstandshuwelijk van geld en macht dat zijn "kinderen" tot slaven of wezen maakt, zeker met de huidige crisis. De "ouders" vragen met hun autoritaire, onverschillige gedrag om een doorstart van de op een zijspoor geraakte Sixties-revolutie, en die trein rijdt nu dus weer.

  • Semolina Pilchard, ma 03 oktober 2011 23:19 in reactie op Jan-Peter Scheffer Reageer op Semolina

    Semolina

    Volgens mij plaatste Bowie linkse revolutionairen in de beklaagdenbank:

    Where money stood
    We planted seeds of rebirth
    And stabbed the backs of fathers
    Sons of dirt

    Infiltrated business cesspools
    Hating through Our sleeves
    Yea, and We slit the Catholic throat
    Stoned the poor
    on slogans such as

    'Wish You Could Hear'
    'Love Is All We Need'
    'Kick Out The Jams'
    'Kick Out Your Mother'
    'Cut Up Your Friend'
    'Screw Up Your Brother or He'll Get You In the End'

    And We Know the Flag of Love is from Above
    And We Can Force You to Be Free
    And We Can Force You to Believe"

    http://bowiesongs.wordpress.com/tag/hippies/

  • Jan-Peter Scheffer, di 04 oktober 2011 02:21 in reactie op Semolina Pilchard Reageer op Jan-Peter

    Jan-Peter

    Ik heb de link gevolgd, en ja, hij klaagt aan wat ik zou noemen, linkse extremisten, of op zijn minst opportunisten, want ja, die zijn er bij links ook. Ik blijf zijn tekst wel breder zien dan een "aanklacht tegen linkse revolutionairen", daar Bowie er flink op los associeert, en ook met wat idealen strooit waar hij ongetwijfeld zelf enige waarde aan hecht, al zijn die soms moeilijk aan hem persoonlijk te koppelen. Gelukkig is Bowie niet zo veelduidig, maar juist eenduidig, als hij in '69 zegt: "This country is crying out for a leader. God knows what it is looking for, but if it's not careful it's going to end up with a Hitler. This place is so ready to be picked up by anybody who has a strong enough personality to lead." Bowie hield dus niet van blinde volgzaamheid, uniformiteit, een autoritaire staat, dictators, en daarin ontmoet ik hem dan weer volledig.

    Er is ook nog zoiets als een hippie song van Bowie, ook uit '69 ("The track was written as a homage to the Free Festival, organised by the Beckenham Arts Lab, which was held at Croydon Road Recreational Ground in Beckenham on August 16, 1969."):

    Memory of a Free Festival

    The Children of the summer's end
    Gathered in the dampened grass
    We played Our songs and felt the London sky
    Resting on our hands
    It was God's land
    It was ragged and naive
    It was Heaven

    Touch, We touched the very soul
    Of holding each and every life
    We claimed the very source of joy ran through
    It didn't, but it seemed that way
    I kissed a lot of people that day

    Oh, to capture just one drop of all the ecstasy that swept that afternoon
    To paint that love
    upon a white balloon
    And fly it from
    the topest top of all the tops
    That man has pushed beyond his brain
    Satori must be something
    just the same

    [....]

    M.a.w.: Bowie's oevre is te complex en veelzijdig om zich voor een karretje te laten spannen. Daarom noemde ik hem eerder al een genie.

  • Semolina Pilchard, di 04 oktober 2011 11:12 in reactie op Jan-Peter Scheffer Reageer op Semolina

    Semolina

    Bowie laat zich niet voor linkse en rechtse karretjes spannen, dit in tegenstelling tot veel hedendaagse artiesten. David Bowie is de egoïstische Ziggy Stardust, de apocalyptische Hallo'wen Jack en de aristocratische fascist Thin White Duke ineen. Soulzanger, crooner, singer/songwriter, Godfather of New Wave, acteur en schilder.

    Over de song Cygnet Committee zegt hij in oktober 1969 tegen Disc & Music Echo: 'I wanted this track out as a single but nobody else thought it was a good idea. Well it is a bit long I suppose. It's basically three separate points of view about the more militant section of the hippy movement. The movement was a great ideal but something's gone wrong with it now. I'm not really attacking it but pointing out that the militants have still got to be helped as people - human beings - even if they are going about things all the wrong way.'

    http://www.bowiewonderworld.com/press/press60.htm#251069

    Bowie was heel wat minder genuanceerd in een interview dat twee weken eerder voor hetzelfde medium werd gehouden. Helaas kan ik de tekst online alleen in het Russisch (!) vinden, maar gelukkig lees ik Uncut (Bowie Special, issue 7). Hij vertelt op 10/11/1969 (en ik citeer uit het interview): "The whole hippy thing was ridiculous. Mainly middle-class kids rebelling against their parents. They aren't under-priviliged when they can afford to buy kaftans and clothes made of expensive materials."
    Over de underground scene:"(..) it was a middle-class institution and wasn't really helping the people who needed help."

    Over Beckenham Arts Lab, een maand eerder: "I run an arts lab which is my chief occupation. It's in Beckenham and I think it's the best in the country. There isn't one pseud involved. All the people are real - like labourers or bank clerks. It started out as a folk club, arts labs generally have such a bad reputation as pseud places.'

    http://www.bowiewonderworld.com/press/press60.htm

    Tot slot denk ik dat u Memory of a Free Festival verkeerd interpreteert. Het is een afscheid van het hippiedom, geen hommage.
    http://bowiesongs.wordpress.com/?s=memory+of+a+free+festival

    Bowie begroef de hippie voorgoed in After All (Man Who Sold The World, 1970): 'Bowie watches from his window as the hippies pass by, those who can’t or refuse to grow up, those who march together in protests without rationale or results(...)' Gutmenschen!

    http://bowiesongs.wordpress.com/category/the-man-who-sold-the-world-1970/

    Eindelijk, muziek! http://www.youtube.com/watch?v=TJRk1pz3tk4

  • Sylvia Stuurman, di 04 oktober 2011 07:39 in reactie op Semolina Pilchard Reageer op Sylvia

    Sylvia

    Als je dat werkelijk gelooft is het een beetje vreemd dat je de woorden zo selectief citeert...

  • Semolina Pilchard, di 04 oktober 2011 10:11 in reactie op Sylvia Stuurman Reageer op Semolina

    Semolina

    De song is een raamvertelling. 'k Heb een aantal passages uit het middenstuk weergegeven, omdat de linkse revolutionairen daarin hun geluid laten horen. In de eerste en laatste gedeeltes van de compositie geeft de verteller zijn teleurstelling weer.

    De verteller wil graag geloven in de revolutie maar hij kan het niet.

    And I Want to Believe
    In the madness that calls 'Now'
    And I want to Believe
    That a light's shining through
    Somehow

    Uiteindelijk ontstaat een verbaal duel waarin verteller en linkse revolutionairen beide aangeven te willen leven.

  • Piet de Geus, zo 02 oktober 2011 01:23 Reageer op Piet

    Piet

    "Of denken zij, in lijn met Nietzsche, aan een radicale herwaardering van deze waarden?"

    Voor Nietzsche lag het chronologisch een tikkeltje anders: het waren de christenen die alle waarden radicaal hebben geherwaardeerd. Zij zijn het zwakke gaan aanbidden in plaats van het sterke. In de ogen van Nietzsche perverteerden zij daarmee de waarden: in plaats van een zwakkere uit kracht iets te geven dat men makkelijk missen kan, gingen zij geven uit medelijden en degradeerden daarmee de ontvanger van hun giften.

    Het is overigens riskant om iets te zeggen over de ideeën van Nietzsche. Hij sprak zichzelf nogal eens tegen en herzag zijn meningen van tijd tot tijd. Daarbij heeft hij zijn ideeën ook nooit uitgewerkt tot een samenhangend geheel. Hij schreef in aforismen, losse gedachtenflarden. Het volgende aforisme hield daar vaak alleen associatief verband mee. Of het borduurde erop voort. Of het was juist een gedachte-experiment recht de andere kant op.

    Omdat Nietzsche zelf zijn ideeën niet ordende ligt altijd het risico op de loer dat anderen dat wel gaan doen om hem te begrijpen of (nog erger) om Nietzsche aan anderen uit te gaan leggen volgens wat zij er zelf van gebrouwen hebben. Zo'n "begrip" van Nietzsche is altijd te rigide.

    Nietzsche was niet de bedenker van een vastomlijnde filosofie of de ontwerper van een filosofisch systeem. Hij was zich voornamelijk aan het losmaken van zijn omgeving en van zijn eigen normen en waarden. En daarvoor is hij (hoezeer de wereld sindsdien ook is veranderd) nog steeds uiterst bruikbaar. Hij hoort tot het rijtje denkers waarmee je op weg naar volwassenheid moet afrekenen.

    Wat het huidige gebruik van Gutmensch betreft, dat heeft toch vooral betrekking op het aspect dat de Gutmensch zichzelf oh zo goed vindt en zelfs meent de goedheid in pacht te hebben. Het wordt dan ook spottend gebruikt. Schakel je daarmee de opponent uit? Of zet je hem juist met beide benen op de grond?

  • Reinaert de Vos, zo 02 oktober 2011 11:17 in reactie op Piet de Geus Reageer op Reinaert

    Reinaert

    [Wat het huidige gebruik van Gutmensch betreft, dat heeft toch vooral betrekking op het aspect dat de Gutmensch zichzelf oh zo goed vindt en zelfs meent de goedheid in pacht te hebben. Het wordt dan ook spottend gebruikt. Schakel je daarmee de opponent uit? Of zet je hem juist met beide benen op de grond? ]

    Je zet hem met beide benen op de grond als je ook je eigen moraal ter discussie stelt. Je probeert met hem af te rekenen wanneer je vooral de morele opstelling van de ander (betweterig, drammerig etc) ter discussie stelt maar er zelf een hypocriete moraal op na houdt of amoreel bent of je eigen moraal verdoezeld.
    Als je, zoals de PVV tegen zakkenvullers bent maar zelf fractieleden hebt die zowel raadslid als fractielid zijn en vervolgens dus bij een van beide werkzaamheden niet of nauwelijks aanwezig bent dan spreken we over zakkenvullers. Dit rijtje kan je bij nieuw-rechts moeiteloos aanvullen.

    Dat betekent een uitholling van de moraal. Want een uitgebalanceerde moraal komt alleen tot stand als je ook je eigen moraliteit op het spel durft te zetten. Dat leidt tot het onderkennen van je blinde vlekken en tot het ontwikkelen en verbeteren van (elkaars) moraliteit. Het zorgt ook voor een zekere mate van realisme. Puur idealisme kan snel drammerig worden of zelfs leiden tot geweld, het omgekeerde uiteindelijk tot immoreel handelen en in uiterst geval ook tot geweld.

  • Piet de Geus, zo 02 oktober 2011 13:34 in reactie op Reinaert de Vos Reageer op Piet

    Piet

    "Je zet hem met beide benen op de grond als je ook je eigen moraal ter discussie stelt."

    Het heeft weinig zin om je eigen moraal ter discussie te stellen als je opponent al claimt de moraal in pacht te hebben. Net zoals het weinig zin heeft om over vrijheid van meningsuiting te beginnen als je opponent meent daar het patent op te hebben.

    "een uitgebalanceerde moraal komt alleen tot stand als je ook je eigen moraliteit op het spel durft te zetten. Dat leidt tot het onderkennen van je blinde vlekken en tot het ontwikkelen en verbeteren van (elkaars) moraliteit. Het zorgt ook voor een zekere mate van realisme. Puur idealisme kan snel drammerig worden of zelfs leiden tot geweld, het omgekeerde uiteindelijk tot immoreel handelen en in uiterst geval ook tot geweld."

    Helemaal mee eens. Maar je hebt het nu over redelijke discussies. Als Gutmensch of Godwin worden ingezet is daar natuurlijk al lang geen sprake meer van.

  • Reinaert de Vos, zo 02 oktober 2011 15:29 in reactie op Piet de Geus Reageer op Reinaert

    Reinaert

    [Het heeft weinig zin om je eigen moraal ter discussie te stellen als je opponent al claimt de moraal in pacht te hebben. Net zoals het weinig zin heeft om over vrijheid van meningsuiting te beginnen als je opponent meent daar het patent op te hebben.]

    Maar dan kan het argument niet zijn om de ander met beide benen op de grond te zetten. Want 'de grond' zou dan een soort realistische moraal inhouden en daarbij moet ook de moraal van de aanvaller worden meegenomen. Dat gebeurt doorgaans ook. In het geval van de PVV-moraal, die is zo intrinsiek zwak en tegenstrijdig dat het zich zelf voortdurend tegenkomt.

  • Semolina Pilchard, zo 02 oktober 2011 11:45 in reactie op Piet de Geus Reageer op Semolina

    Semolina

    'Schakel je daarmee de opponent uit? Of zet je hem juist met beide benen op de grond?'

    Geen discussiepartner die als Gutmensch wordt bestempeld, is uitgeschakeld in een discussie. Vandaar mijn vergelijking met het obligate 'racist' , troetelwoordje op links. Ook dat containerbegrip beëindigt een discussie niet.

  • Oswald Knepsenich, zo 02 oktober 2011 20:01 in reactie op Semolina Pilchard Reageer op Oswald

    Oswald

    Ik zou racist geen containerbegrip noemen, het heeft een concrete en beperkte betekenis, dit in tegenstelling tot Gutmensch, dat toch vooral een insinuatie betreft.

  • Semolina Pilchard, ma 03 oktober 2011 11:10 in reactie op Oswald Knepsenich Reageer op Semolina

    Semolina

    Het is negen van de tien keer ene containerbegrip in een discussie. Ik heb jarenlang v, van 2006 tot 2008, de discussies op GS voorbij zien komen, er actief aan deelgenomen. Commenters die zichzelf als links presenteerden, grepen vroeg of laat naar het vertrouwde 'fascist' of 'racist'. Plotseling werd ter rechterzijde het Gutmensch geïntroduceerd. Niet op Nietzschiaanse wijze, maar om een groep kosmopolitische, linkse drammers te typeren. Staat compleet los van het Ubermensch (nee, ik zoek de Umlaut niet op).

  • Reinaert de Vos, ma 03 oktober 2011 14:16 in reactie op Semolina Pilchard Reageer op Reinaert

    Reinaert

    Voor rechts is het soms moeilijk te accepteren dat sommige denkbeelden die bij de PVV leven of op GS langskomen gewoon racistisch zijn. Die grens is steeds meer opgerekt. Als rechts racistisch wordt genoemd reageren ze ook als een adder gebeten en dat zegt genoeg natuurlijk. Het is maar zelden dat rechts open en eerlijk kijkt of denkbeelden racistisch zijn. Eigenlijk willen ze gewoon kunnen zeggen wat ze willen of dat racistisch is of niet. Daarom zetten ze er Gutmensch tegenover, precies om aan te geven dat de ander te veel moraal heeft en dat je er zelf liever niet aan wil denken.

  • Arie Roos, ma 03 oktober 2011 19:40 in reactie op Semolina Pilchard Reageer op Arie

    Arie

    [Het is negen van de tien keer ene containerbegrip in een discussie. Ik heb jarenlang v, van 2006 tot 2008, de discussies op GS voorbij zien komen, er actief aan deelgenomen. ]

    Discussies op Geen Stijl ... het zal wel, ik kom daar nooit. Maar ze waren wel rijkelijk laat met gutmensch. Op sites als de Telegraaf en Elsevier, of stand.nl toen dat nog een forum had, werd dat woord al veel eerder gebruikt. En over het algemeen werd het gebruikt om een volstrekt gebrek aan inhoudelijke argumenten te maskeren.

  • Sylvia Stuurman, zo 02 oktober 2011 18:53 in reactie op Piet de Geus Reageer op Sylvia

    Sylvia

    [Voor Nietzsche lag het chronologisch een tikkeltje anders: het waren de christenen die alle waarden radicaal hebben geherwaardeerd. Zij zijn het zwakke gaan aanbidden in plaats van het sterke.]

    Dat is de verdraaiing die Nietsche er aan heeft gegeven.
    Het christendom aanbidt niet "het zwakke".
    Het is alleen het "sterke" anders gaan interpreteren.

    Iemand werd als sterk gezien als hij z'n eigenbelang opzij kon schuiven om op te komen voor iemand die zwakker was.

    Het klopt met de politieke stellingnamen van "ieder voor zich", en "als jij ziek of gehandicapt bent hoef ik daar niet voor op te draaien"-idee van de mensen die de term GutMensch als scheldwoord gebruiken, dat ze tegen die interpretatie van kracht zijn.

    Dit artikel laat netjes zien, dat die mensen dus inderdaad de ÜberMensch als ideaal zien.
    Het is hypocriet om te beweren dat dat niet zo is.

  • Piet de Geus, ma 03 oktober 2011 08:45 in reactie op Sylvia Stuurman Reageer op Piet

    Piet

    "Iemand werd als sterk gezien als hij z'n eigenbelang opzij kon schuiven om op te komen voor iemand die zwakker was."

    Bij de christen daarentegen prevaleert ook dan het eigenbelang: die helpt een ander uit medelijden, waarmee hij de ander omlaag haalt om zichzelf een goed gevoel te bezorgen. En dat is ronduit walgelijk.

    Je ziet dat overigens ook aan het verschil tussen joden en christenen. Joden hebben de leefregel dat je mensen discreet helpt, om de ander niet nog eens extra in verlegenheid te brengen. Christenen daarentegen kunnen nooit iemand helpen zonder zichzelf daarvoor publiekelijk op de borst te kloppen. Net als politiek gemotiveerden waarvoor "sociaal zijn" een feel good-experience is en doorgaans nog op andermans kosten ook.

  • Jan-Peter Scheffer, ma 03 oktober 2011 10:46 in reactie op Piet de Geus Reageer op Jan-Peter

    Jan-Peter

    Uit waarmee en op welke wijze je "de Christenen en hun Gutmenschlichkeit" belastert, blijkt slechts welke even simplistische als modieuze, alsook potentieel gevaarlijke misconcepties je in dezen houdt voor objectiviteit, kennis, en zelfs de waarheid, een typerende eigenaardigheid, zeg maar, tekortkoming, die ik overigens al lang had gesignaleerd voor je meende je "licht" op dit precaire onderwerp te moeten doen schijnen, en dit alles maakt op mij steeds sterker de indruk dat ik van doen moet hebben met een Dumpfmensch.

  • Jan-Peter Scheffer, ma 03 oktober 2011 03:12 in reactie op Piet de Geus Reageer op Jan-Peter

    Jan-Peter

    "Wat het huidige gebruik van Gutmensch betreft, dat heeft toch vooral betrekking op het aspect dat de Gutmensch zichzelf oh zo goed vindt en zelfs meent de goedheid in pacht te hebben. Het wordt dan ook spottend gebruikt. Schakel je daarmee de opponent uit? Of zet je hem juist met beide benen op de grond?"

    Ach, het venijn zat in de staart van al dat "gefilosofeer" van je. De Gutmensch is toch fout, en jij wilt hem beleren. De Arroganzmensch. Nietzsche niet voorbij dus.

  • Arie Roos, ma 03 oktober 2011 08:27 in reactie op Piet de Geus Reageer op Arie

    Arie

    [Wat het huidige gebruik van Gutmensch betreft, dat heeft toch vooral betrekking op het aspect dat de Gutmensch zichzelf oh zo goed vindt en zelfs meent de goedheid in pacht te hebben. Het wordt dan ook spottend gebruikt. Schakel je daarmee de opponent uit? Of zet je hem juist met beide benen op de grond?]

    Meestal wordt gutmensch gebruikt door mensen die eigenlijk geen argumenten hebben. Het is een poging om een discussie die eigenlijk al is verloren toch nog te winnen.

  • Piet de Geus, ma 03 oktober 2011 08:47 in reactie op Arie Roos Reageer op Piet

    Piet

    "Meestal wordt gutmensch gebruikt door mensen die eigenlijk geen argumenten hebben. Het is een poging om een discussie die eigenlijk al is verloren toch nog te winnen."

    Er is inderdaad een zekere overeenkomst met het in de strijd gooien van Godwin.

  • Ton evertsen, zo 02 oktober 2011 00:52 Reageer op Ton

    Ton

    "de etikettering heeft als doel de ander moreel te diskwalificeren en als verpersoonlijking weg te zetten van alles wat slecht en mislukt is. "
    datzelfde zou je kunnen stellen gebeurd andersom door iedereen die het niet met je eens is een fascist of een nationaal socialist te noemen

    oh wacht de schrijver doet dat ook

    splinter balk oog vul maar in

  • Aert Willem d'Holbach, zo 02 oktober 2011 00:14 Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Ik heb nog nooit een filosoof zoveel woorden zien gebruiken om de mensheid een vals dilemma op te dringen.

  • Jan-Peter Scheffer, zo 02 oktober 2011 00:51 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Jan-Peter

    Jan-Peter

    Je ziet het dilemma niet, maar het dilemma is echt.

  • Piet de Geus, zo 02 oktober 2011 02:41 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Piet

    Piet

    Ik kan je de Franse filosofen aanbevelen. Die kunnen dat in nog veel meer woorden.

  • Semolina Pilchard, zo 02 oktober 2011 12:39 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Semolina

    Semolina

    Juist. In één zin raak geschoten.

  • Semolina Pilchard, za 01 oktober 2011 20:56 Reageer op Semolina

    Semolina

    De schijnheiligheid die uit dit artikel spreekt, meurt een uur in de wind. Het rechtsmens brengt Gutmensch in stelling, het linksmens schiet met racist en fascist.

  • Sylvia Stuurman, za 01 oktober 2011 21:36 in reactie op Semolina Pilchard Reageer op Sylvia

    Sylvia

    De tegenpool van een Gutmensch is een Übermensch.
    Dat is dus wat, in jouw redenering, rechts vereert.

    De tegenpool van een fascist is een democraat.
    Dat is dus wat, in jouw redenering, links vereert.

    Denk daar maar even over na ;-)

  • Semolina Pilchard, za 01 oktober 2011 21:52 in reactie op Sylvia Stuurman Reageer op Semolina

    Semolina

    Een containerbegrip gebruiken om een ander trachten te duiden, is niet hetzelfde als het vereren van de vermeende tegenpool van het containerbegrip. Denk daar maar even over na.

  • Sylvia Stuurman, za 01 oktober 2011 22:52 in reactie op Semolina Pilchard Reageer op Sylvia

    Sylvia

    Leg dan de houding eens uit van rechts ten opzichte het begrip Übermensch.

    Gutmensch is een scheldwoord, voor rechts.

    Waar staat het tegenovergestelde van dat scheldwoord dan voor?
    Als je vindt dat Gutmensch een scheldwoord is, vind je dat iemand die vanuit z'n geweten handelt, dat iemand die een moraal heeft, minderwaardig is.

    Wat zegt dat over de waarden van zo iemand?

  • Semolina Pilchard, zo 02 oktober 2011 00:50 in reactie op Sylvia Stuurman Reageer op Semolina

    Semolina

    Ubermensch is niet het tegenovergestelde van het Gutmensch. Schnitzler vergeet dat het Mensch er ook nog is. Op een paar doorgedraaide neo-nazi's en eugenetica-dwaallichten na, gelooft niemand aan de Homo Superior. Gutmensch wordt voornamelijk gebruikt om linkse drammers te typeren..

  • Jan-Peter Scheffer, zo 02 oktober 2011 01:23 in reactie op Semolina Pilchard Reageer op Jan-Peter

    Jan-Peter

    Het kwaad dat je goedpraat en het goed dat je kwaadpraat, verraden een tactisch zwakke positie, verhuld in quasi-objectivisme. Je weet helemaal niet wat je vereert. Voor verering moet je subjectief durven zijn. Neutraliteit is een illusie. Daar gaat het uitstekende, zeer relevante artikel dus over.

  • Semolina Pilchard, zo 02 oktober 2011 11:34 in reactie op Jan-Peter Scheffer Reageer op Semolina

    Semolina

    'Kwaad en goed -ofwel goed en slecht- zijn subjectieve begrippen. Het is afhankelijk vanuit welk standpunt je ze bekijkt. Persoonlijk vind ik Gutmenschen vervelende drammers, ze zullen niet snel tot mijn vriendenkring behoren.

  • Semolina Pilchard, zo 02 oktober 2011 11:37 in reactie op Jan-Peter Scheffer Reageer op Semolina

    Semolina

    'Zeer relevante artikel...'

    Laat me alsjeblieft niet lachen.

  • C. Veenstra, za 01 oktober 2011 21:43 in reactie op Semolina Pilchard Reageer op C.

    C.

    Dit 'argument', dat wel meer wordt gebruikt door zeer rechtse lieden, klopt van geen kant. 'Fascist' en 'racist' zijn reguliere, gangbare begrippen, in tegenstelling tot 'Gutmensch' of 'goedmens'.

    Bovendien spraken de fascisten en racisten van weleer zelf, en wel over _zichzelf_ of hun overtuigingen, in termen van 'fascisme' en 'ras'. 'Gutmensch' daarentegen is een uiterst denigrerend _scheldwoord_ dat is bedacht door fascisten om _tegenstanders_ mee omlaag te halen.

    De denkfout die Semolina Pilchard en vele anderen met hem impliciet maken is, dat volgens hen uit het feit dat de woorden 'fascist' en 'racist' als scheldwoord _kunnen_ worden gebruikt en soms inderdaad _worden_ gebruikt, volgt dat het scheldwoorden _zijn_, regelmatig gebruikt door links, waartegen rechts gewoon een ander scheldwoord in de strijd gooit. Maar 'fascist' en 'racist' als zodanig zijn bonafide begrippen en bepaald niet per definitie scheldwoorden; 'Gutmensch' is _per definitie_ een scheldwoord - en bovendien aantoonbaar een zwaar _fout_ exemplaar, bedacht door fascisten.

    Er is, dientengevolge, geen manier denkbaar waarop het begrip 'Gutmensch(en)' op een terechte en fatsoenlijke manier kan worden gebruikt; dit in tegenstelling tot de begrippen 'fascist' en 'racist'.

  • Semolina Pilchard, zo 02 oktober 2011 00:56 in reactie op C. Veenstra Reageer op Semolina

    Semolina

    'Maar 'fascist' en 'racist' als zodanig zijn bonafide begrippen en bepaald niet per definitie scheldwoorden'

    'k Hoef u niet u te leggen dat slechts weinigen voor fascist of racist willen worden uitgemaakt.

    Verder gaat Schnitzlers stelling dat het gebruik van de term 'Gutmensch' een discussie meteen lam slaat, niet op.

  • C. Veenstra, ma 03 oktober 2011 08:32 in reactie op Semolina Pilchard Reageer op C.

    C.

    ''k Hoef u niet u te leggen dat slechts weinigen voor fascist of racist willen worden uitgemaakt.

    Je maakt alweer een denkfout, bijna dezelfde waar ik je al op wees. Kennelijk zie je'm echt niet.

    Je bewering vormt geenszins een valide argument dat 'fascist' en 'racist' per definitie scheldwoorden zijn.

  • Semolina Pilchard, ma 03 oktober 2011 11:01 in reactie op C. Veenstra Reageer op Semolina

    Semolina

    'Je maakt alweer een denkfout, bijna dezelfde waar ik je al op wees. Kennelijk zie je'm echt niet.'

    Ik zie een rookgordijn, opgeworpen door iemand zonder argumenten.

  • Arie Roos, ma 03 oktober 2011 08:39 in reactie op Semolina Pilchard Reageer op Arie

    Arie

    ['k Hoef u niet u te leggen dat slechts weinigen voor fascist of racist willen worden uitgemaakt]

    Tsja ... Maar nog steeds zijn fascisme en racisme gewoon algemeen geaccepteerde omschrijvingen van standpunten. Het zijn geen scheldwoorden.

  • Semolina Pilchard, ma 03 oktober 2011 11:04 in reactie op Arie Roos Reageer op Semolina

    Semolina

    'Het zijn geen scheldwoorden'
    Dan is Gutmensch ook geen scheldwoord, slechts een typering.... Zo duidt teringlijer slechts op een lijder aan tuberculose, ook als het wordt gebruikt in een discussie.

    Schei toch uit.

  • C. Veenstra, ma 03 oktober 2011 18:06 in reactie op Semolina Pilchard Reageer op C.

    C.

    Zucht...

    'Gutmensch' is _bedacht als_ scheldwoord, en bovendien door de _nazi's_. Het is daarom een zuiver scheldwoord, zoals bijvoorbeeld ook 'klootzak' en 'kakkerlak' dat zijn. En meer dan dat: het is extra walgelijk door de nazi-herkomst.

    Een mens kan nooit letterlijk, werkelijk, een balzak of het betreffende insect zijn. Wat jij probeert, is een 100 procent en bovendien _fout_ scheldwoord te recyclen tot een begrip dat qua aard vergelijkbaar is met een descriptieve term als 'fascist' (en nogmaals, dat die term ook als scheldwoord gebruikt _kan_ worden, doet aan deze argumentatie niks af).

    Dat gaat je niet lukken. Jij bent het, die een rookgordijn opwerpt. Omdat je een van meet af aan fascistisch scheldwoord acceptabel wilt maken. Onsmakelijk.

  • Arie Roos, ma 03 oktober 2011 19:33 in reactie op Semolina Pilchard Reageer op Arie

    Arie

    [Dan is Gutmensch ook geen scheldwoord, slechts een typering.... Zo duidt teringlijer slechts op een lijder aan tuberculose, ook als het wordt gebruikt in een discussie.]

    Nee, want gutmensch slaat op een individu. Het is een typering van een persoonlijkheid. Racist slaat op ideologie; het is een typering van standpunten.

  • Reinaert de Vos, za 01 oktober 2011 19:32 Reageer op Reinaert

    Reinaert

    Als de Gutmensch de gemoraliseerde mens is in de ogen van rechts nederland dan mag rechts nederland zich wel eens achter de oren krabben over de eigen moraal. Die lijkt nogal dun te zijn en vooral erg hypocriet. Wel klagen over kutmarokkanen maar ondertussen zelf binnen en buiten het publieke debat weinig fatsoen kunnen opbrengen. De haat tegen moraal of moraliseren heeft bij rechts, in ieder geval bij PVV-rechts tot een morele implosie gezorgd en een zwabberende moraal in het leven geroepen die vooral voor anderen geldt en niet voor henzelf.

  • Jan-Peter Scheffer, zo 02 oktober 2011 00:59 in reactie op Reinaert de Vos Reageer op Jan-Peter

    Jan-Peter

    Vind ik wel in de roos.

  • C. Veenstra, za 01 oktober 2011 18:50 Reageer op C.

    C.

    Ik ontving na plaatsing van m'n bijdrage van 17:52 uur vandaag, van Hans Schnitzler twee vindplaatsen van de frase 'goede mens' bij Nietzsche: Genealogie van de moraal (derde verhandeling, paragraaf 19) en Ecce homo (Waarom ik een noodlot ben, 4).
    In de laatstgenoemde passage zet Nietzsche "guter Mensch" zelfs een keer tussen aanhalingstekens; verder fulmineert hij er tegen 'gute Menschen' en 'Guten' en schrijft hij: 'Ich bleibe zunächst bei der Psychologie des guten Menschen stehn [...] Die Existenz-Bedingung der Guten ist die Lüge [...]'.

    Volgens de eerder door me opgevoerde journalist Jürgen Hoppe http://bit.ly/9lGRyw gebruikten de nazi's de term 'Gutmenschen' trouwens onder meer om een groep politieke tegenstanders van het doden van gehandicapten ("lebensunwerten Menschen") mee aan de duiden...

    Het woord is eigenlijk zodanig besmet, dat het uit een normaal maatschappelijk discours zou moeten verdwijnen. Maar zoiets kan je natuurlijk niet 'afkondigen'; er zou, tja, een algemeen gedeelde goede wil (en eerst historisch besef) voor nodig zijn.

  • sjaak de intellectueel, za 01 oktober 2011 18:26 Reageer op sjaak

    sjaak

    Ik ben het opzich wel met dit artikel eens. Het hoeft niet per definitie zo te zijn dat ubermens racistisch bedoeld is. Men kan het ook gebruiken als term, om aan te tonen waar in sommige personen uitblinken. Het woord ubermensch is door A.Hitler en WO2 eigenlijk helemaal uit zijn verband gerukt. Ik ben bijvoorbeeld kwa ras niet 100% arisch of germaans. Ik ben ook niet blond et maar toch kun je mij goed typeren als ubermensch door mijn uitzonderlijke verbale kwaliteiten, mijn grote woordenschat en mijn empatisch vermogen. Het woord ubermensch is dus gewoon een simpele uitdrukking van kwaliteiten waarover sommige mensen meer beschikken dan andere maar heeft door WO2 een hele nare lading gekregen. Daarom gebruik ik de term Uber of Gutmensch zelden.

  • Sylvia Stuurman, za 01 oktober 2011 19:33 in reactie op sjaak de intellectueel Reageer op Sylvia

    Sylvia

    Übermensch is een term van Nietsche, die door Hitler is gebruikt.

    De auteur hier stelt - terecht - dat mensen die de term Gutmensch als scheldwoord gebruiken, daarmee aangeven dat ze de term Übermensch als "goed" zien.

    Of je nou uitgaat van de lading die Hitler er aan gaf of uitgaat van wat Nietsche er onder verstond maakt niet uit.

    Als ze de definitie van Nietsche hanteren, zeggen ze dat ze mensen met rijkdom, kracht, gezondheid en macht vereren, en minachting hebben voor mensen die dat allemaal niet hebben.

    Als ze de definitie van Hitler hanteren, zeggen ze dat ze geloven in een superieur ras (dat zullen ze nu haastig cultuur noemen), en dat andere mensen inferieur zijn.

  • Jan-Peter Scheffer, zo 02 oktober 2011 01:56 in reactie op Sylvia Stuurman Reageer op Jan-Peter

    Jan-Peter

    Uitstekend samengevat.

    Nietzsche minachtte vrouwen, Hitler minachtte Joden, maar beide minachtten in feite zichzelf, en het is de minachting voor hun eigen zwakten, of wat zij zagen als zwakten, die zij projecteerden op juist die groepen die een handig doelwit vormden, en wel omdat zij reeds het doelwit waren van discriminatie, onderdrukking en vevolging. Het bedreigend vreemde van vrouwen voor Nietzsche, en het bedreigend vreemde van Joden voor Hitler, was een projectie van beider eigen vervreemding, en de onwil om dit onder ogen te zien, kwam voort uit de lafheid van hun ziel. Hun pathologische projecties waren, zijn een bedreiging voor de mens die zichzelf wil kennen en in de ander herkennen, want laffe zielen ontmoedigen alle oprechte pogingen daartoe.

  • sjaak de intellectueel, zo 02 oktober 2011 10:52 in reactie op Sylvia Stuurman Reageer op sjaak

    sjaak

    -----De auteur hier stelt - terecht - dat mensen die de term Gutmensch als scheldwoord gebruiken, daarmee aangeven dat ze de term Übermensch als "goed" zien.----

    Juist niet, ze zijn tegen het gebruik van Ubermensch en daarom gebruiken ze Gutmensch om te refereren aan WO2. Dit heeft niks te maken met dezelfde opvatting als de nazi's aangezien neo-nazi's gewoon de term Ubermensch gebruiken. Sorry maar je zit er volledig naast met je redenatie. Ik probeer het hier zo duidelijk mogelijk uit te leggen omdat veel mensen deze gedachte fout maken.

  • Crunchy Frog, zo 02 oktober 2011 13:51 in reactie op sjaak de intellectueel Reageer op Crunchy

    Crunchy

    "maar toch kun je mij goed typeren als ubermensch door mijn uitzonderlijke verbale kwaliteiten, mijn grote woordenschat en mijn empatisch vermogen."
    -----------------------------------------------------------------------------------
    Om niet te vergeten je werkelijk uitzonderlijke beheersing van spelling en grammatica.

  • sjaak de intellectueel, zo 02 oktober 2011 14:32 in reactie op Crunchy Frog Reageer op sjaak

    sjaak

    Bedankt voor de aanvulling, was ik vergeten erbij te vermelden;)

  • Crunchy Frog, ma 03 oktober 2011 10:41 in reactie op sjaak de intellectueel Reageer op Crunchy

    Crunchy

    En je werkelijk hartverwarmende bescheidenheid.

  • C. Veenstra, za 01 oktober 2011 17:52 Reageer op C.

    C.

    Volgens de Duitse journalist Jürgen Hoppe (ex WDR) is het zeer omstreden of de term 'Gutmensch' terug te voeren valt op Nietzsche - zie dit 'Memorandum zur Initiative Journalisten gegen Rassismus (27 maart 2006) - http://tinyurl.com/6erksbt - uitgegeven door de Deutsche Journalisten-Verband (DJV).

    Toch snijdt het stuk van Schnitzler wat betreft Nietzsche hout, omdat de filosoof met de hamer op veel plaatsen in zijn werk heeft gefulmineerd tegen 'Guten' en 'gute Menschen', bijzonder agressief in met name http://bit.ly/qGAZH4 'Ecce Homo'. In 'Also sprach Zarathustra' spreekt http://bit.ly/bescqz de profeet daarentegen wel waardering uit voor Jezus, die de Farizeeërs ontmaskerde als holle moralisten - dus je zou met enige goede wil uit die passage nog kunnen afleiden, dat Nietzsche met 'goede mensen' alleen hypocriete moraalridders op het oog had. Maar gezien bijvoorbeeld 'Jenseits von Gut und Böse' betreft zijn verwerping van 'goedheid' toch onmiskenbaar het ethisch handelen in het algemeen.

    Mijn belangrijkste punt is echter het volgende. Volgens de genoemde Jürgen Hoppe werd het neologisme 'Gutmensch(en)' voor het eerst gebruikt in 1941 in het blad Der Stürmer van de nationaal-socialisten. Helaas specificeert Hoppe niet in welke editie(s) en artikelen het woord opduikt en verstrekt hij geen citaten. Ook op internet kan ik niets naders vinden. Overigens wordt ook hier http://bit.ly/oXxJPu in DIE ZEIT en hier http://bit.ly/p7OdMO in de Süddeutsche Zeitung een nationaal-socialistische geschiedenis van het woord 'Gutmensch(en)' aangenomen. Het lijkt me onwaarschijnlijk dat dit toch niet zou kloppen.

    Een Nederlandse historicus zou eens de details moeten opdiepen en publiceren over het gebruik van het woord 'Gutmensch(en)' binnen het Duitse nationaal-socialisme / in Der Stürmer.

    Jürgen Hoppe stelt: '"Gutmensch" geht auf das jiddische "a gutt Mensch" zurück, womit von den Nationalsozialisten auch ein Bezug zu den lebensunwerten Juden hergestellt werden sollte.'
    Als dat klopt, is het in de huidige Nederlandse constellatie bijzonder akelig en wrang dat met name de Joodse Job Cohen en Geert Mak door PVV-sympathisanten als 'goede mensen' - theedrinkers en heulers met de vijand - par excellence zijn neergezet.

    PVV-ideoloog Martin Bosma gebruikte het scheldwoord 'goedmens' in een interview door de populisme-goedprater Martin Sommer van de Volkskrant (25 september 2010 - http://bit.ly/pyEce8 ).

    PVV'ers bezigen opvallend vaak taalgebruik dat aan het nationaal-socialisme doet denken, iets waarop Max van Weezel scherp heeft gewezen in zijn column 'Kleine knokploeg' (Vrij Nederland, 16 juni 2009 - http://bit.ly/bqMswI ).

    Martin Bosma heeft (in de vorige kabinetsperiode) de PVV-fractie als een 'knokploeg' en een 'negenkoppige falanx' voorgesteld. De falanx was een legeropstelling van de oude Grieken; en het is een bekend symbool van een stroming binnen het Spaanse fascisme: het falangisme. Bosma heeft zichzelf de 'chief whip' van de fractie genoemd. Op een PVV-bijeenkomst naar aanleiding van een vraag uit de zaal over de 'rode neuzen' binnen de 'linkse staatsomroep', debiteerde hij de volgende 'grap': 'Ik zou die neuzen gaan afhakken. O, ik zie Clairy Polak al liggen...' - video hier: http://bit.ly/bRbij7 . Bosma is betrokken geweest bij Colorful Radio, met voornamelijk allochtonen als doelgroep. Maar volgens http://bit.ly/oaofJw toenmalige kennis Anita van der Stap sprak hij altijd spottend over 'die negers' als het om rapmuziek ging.

    Op een PVV-feest heeft derde PVV-man Hero Brinkman uitgeroepen: 'Nederland ontwaakt!'. Van Weezel: 'Zou hij niet weten dat de NSDAP in 1933 op Unter den Linden paradeerde onder het aanheffen van de leus 'Deutschland erwache'? Nooit gehoord dat dat de titel was van het propagandablad van de NSB?'

    Van Weezel besluit zijn bloemlezing met: 'Hooligans van Marokkaanse komaf richtten een ravage aan [tijdens een voetbalwedstrijd tussen Jong Oranje en Jong Marokko in het voorjaar van 2007; CV]. De Kamerleden Wilders, Brinkman en De Roon drongen erop aan dat de arrestanten "een aantal Nederlandse voetbalstadions opruimen en schoonmaken en daartoe hun tandenborstel meenemen".
    Niet erg kies. Om hen te vernederen lieten de Oostenrijkse nazi's Joden het trottoir met een tandenborstel reinigen. Een standbeeld in de Weense binnenstad herinnert daar nog aan.'

  • Jan-Peter Scheffer, zo 02 oktober 2011 02:00 in reactie op C. Veenstra Reageer op Jan-Peter

    Jan-Peter

    Interessante bijdrage. Bedankt.

  • Gaius S. Tranquilles, za 01 oktober 2011 13:19 Reageer op Gaius S.

    Gaius S.

    Achja..de Gutmensch dooddoener.
    Da's toch gewoon de 'Godwin' van de GeenStijler's. Als het woord Gutmensch eenmaal is gevallen (en da's vaak heel snel), is de discussie in een klap verzuurd en zinloos geworden.

  • Evert van Vliet, za 01 oktober 2011 13:25 in reactie op Gaius S. Tranquilles Reageer op Evert

    Evert

    Welke discussie?

  • Gaius S. Tranquilles, za 01 oktober 2011 14:10 in reactie op Evert van Vliet Reageer op Gaius S.

    Gaius S.

    'Discussie' is, in dit geval, het eufemisme dat PVV'ers gebruiken, om hun verbale anti-islam diarree op GeenStijl mee aan te duiden.

  • Evert van Vliet, za 01 oktober 2011 14:26 in reactie op Gaius S. Tranquilles Reageer op Evert

    Evert

    Inderdaad een 'beetje' hypocriet om de god van de bijbel als joods/christelijke grondslag van het culturele vaderlandschen erfgoedje niet in de 'discussie' mee te nemen....maar daar kan jij over meepraten Balthasar.

  • Gaius S. Tranquilles, za 01 oktober 2011 15:30 in reactie op Evert van Vliet Reageer op Gaius S.

    Gaius S.

    ??
    Ik weet niet of wij het nog over hetzelfde hebben?
    ik bedoelde namelijk dat de ad-hominem 'Gutmensch' vaak als dooddoener wordt gebruikt door sommige PVV'ers. Als een 'Godwin' dus.
    Stel: je probeert een beetje genuanceerde discussie over de zg tsunami van moslims te houden. Dan komt de gemiddelde PVV'er vaak al snel met "jullie, linksche Gutmenschen, bla bla" aanzetten. Waarmee de discussie -uitwisseling van goed onderbouwde, feitelijke argumenten- in een keer verziekt is.

  • Theo Joubert, za 01 oktober 2011 21:05 in reactie op Gaius S. Tranquilles Reageer op Theo

    Theo

    Was die dan niet al eerder verziekt door het woord 'tsunami'?

  • Gaius S. Tranquilles, za 01 oktober 2011 22:19 in reactie op Theo Joubert Reageer op Gaius S.

    Gaius S.

    Haha, ja eigenlijk wel natuurlijk.

  • Evert van Vliet, zo 02 oktober 2011 11:16 in reactie op Gaius S. Tranquilles Reageer op Evert

    Evert

    Moslims worden gekielhaald én wiedergutgemacht bij de 'gratie' van joods/christelijk gezever dat net zo min ook maar 1 poot heeft om op te staan.

    Iedereen haalt wel iets zinnigs aan, maar dat maakt hetgeen er uit komt rollen nog steeds niet okeledokely.

  • Ronald Mokens, za 01 oktober 2011 11:15 Reageer op Ronald

    Ronald

    Gut, wat een wollig betoog.

    Hou jezelf niet voor de gek met jouw: 'als niet B dan A' denken. Filosoof.

  • Mimi Hartung, za 01 oktober 2011 09:55 Reageer op Mimi

    Mimi

    Wie in termen denkt van Gutmensch en Übermensch moet zich eerst laten nakijken door een hersenneuroloog. Of dat de Gutmensch en de Übermensch er altijd geweest zijn, of dat de elite in de tijden van het oneindige heelal er altijd al geweest is.. dacht het niet! Ten eerste is er helemaal geen bedoeling van het bestaan van de mens behalve dat het de mogelijkheid heeft om te leven. Dus dat er een elite MOET zijn is hele grote onzin! Het is misschien bepalend over hoe de mens in zijn omgeving functioneert maar in feite gaat het gewoon over het feit dat de 'sterksten en de slimsten' op deze aarde de controle willen hebben over de 'zwaksten en de domsten'. En over hoe de elite dat ten koste van alles wil vast houden. De elite kan zijn fortuin niet verdienen zonder dat de onderklasse voor ze werkt en de oogst naar binnen haalt. En de elite is ook altijd een geselecteerd groepje mensen. Mensen van een dubbeltje mogen gewoon nooit een gulden worden. `Dat is een regel en een gegeven. En het is de grootste angst van de elite om de onderklasse een eigen gedachte te laten hebben en een eigen wil en het besef dat ze wel degelijk zonder de elite kunnen. Want zonder die arrogante, zelf ingenomen hypocriete en achterbakse klasse kan ik nog steeds heel goed voor mezelf zorgen en opkomen en ook voor mijn normaal denkende omgeving!

    Maar als jij je dan zo graag verheven wilt voelen boven de rest van het Universum, ga je gang, maar ik zeg altijd: denk en droom wat je wilt, maar de realiteit haalt je altijd in. Sneller dan het licht en sneller dan een neutrino! Want voordat je het weet ben je weer terug bij af, terug naar die primitieve moleculen en atomen waar je uit bestaat, en die kennen geen elite en geen onderklasse, alleen collectieve samenwerking! Die atomen die samenwerken om jouw tot een geheel te maken en weer af te breken.

    Daar sta je dan met je elite, en het Universum lacht en denkt... jullie zijn allemaal onderklasse !!

  • Sylvia Stuurman, za 01 oktober 2011 10:23 in reactie op Mimi Hartung Reageer op Sylvia

    Sylvia

    [De elite kan zijn fortuin niet verdienen zonder dat de onderklasse voor ze werkt en de oogst naar binnen haalt.]

    Impliciet geef je hiermee aan dat voor jou geld het leidend principe is: de elite, dat zijn de mensen die fortuin maken.

    Gelukkig zit de wereld niet zo in elkaar...

  • Mimi Hartung, za 01 oktober 2011 11:09 in reactie op Sylvia Stuurman Reageer op Mimi

    Mimi

    Ik heb anders nog nooit iemand van de elite in een 2 kamer flatje in een achterstandswijk zien wonen! Maar u dus gelooft dat geld géén leidende draad is in deze wereld? Als nou bijv. alle verpleegkundigen geen salaris meer zouden krijgen, dan zou er niemand in het ziekenhuis gaan werken, ja behalve gelovige Ineke die daarmee hoopt een plekje in de Hemel te krijgen. Verder is het allemaal geld, geld en nog eens geld. Geld dat ooit is bedacht door de elite, of was je dat alweer vergeten?

  • Kapitan Laipose, za 01 oktober 2011 12:11 in reactie op Mimi Hartung Reageer op Kapitan

    Kapitan

    Stel dat je gelijk hebt Mimi Hartung en geld is de leidende draad in deze wereld.

    Neuk jij dan je vriend voor het geld?
    Heb jij een relatie met je man voor het geld?
    Hou jij van je ouders vanwege hun geld?
    Ben jij dan helemaal NIETS waard als er niets op je bankrekening staat?

    Indien jij bovenstaande vragen met JA beantwoordt dan kan je oprecht zeggen dat geld de leidende draad is in jouw wereld.

  • Tom Meijer, za 01 oktober 2011 12:42 in reactie op Mimi Hartung Reageer op Tom

    Tom

    "Geld dat ooit is bedacht door de elite, of was je dat alweer vergeten?"
    Nee, dan eerlijke ruilhandel! Veel beter dan geld.
    Ik zie dat U ook een vreemd begrip van elite heeft. In principe heeft geld niets met elite te maken, hoewel het inderdaad zo is dat veel mensen die tot de elite behoren ge3ld hebben. Maar hetzelfde geld voor veel mensen (misschien wel meer) die veel geld hebben en met geen mogelijkheid tot de elite gerekend kunnen worden. De elite heeft altijd een voorbeeldfunctie. Dat was vroeger zo en dat is nog steeds zo. Om een voorbeeldfunctie te kunnen hebben is geld geen voorwaarde. Het feit dat U dat wel denkt bewijst dat U geen benul hebt wat een elite tot elite maakt. Dat heeft U overigens gemeen met vele PVV-ers. Ook geen benul, maar dat is ook geen wonder gezien het feit dat enig historisch besef daar afwezig is. Men hangt daar de continu herschreven 'geschiedenis' van de Minister van Waarheid aan.

  • Jan-Peter Scheffer, za 01 oktober 2011 14:04 in reactie op Tom Meijer Reageer op Jan-Peter

    Jan-Peter

    Helemaal waar, elite is ook weer zo'n woord dat verkeerd gebruikt of misbruikt wordt, maar voeg dan ook de missing link toe waar het argument om hangt, n.l.: ...die "geen" geld hebben, maar zeker tot de elite gerekend kunnen worden.

    Geld is geen voorwaarde. Macht is geen voorwaarde. Roem is trouwens ook geen voorwaarde.
    Inhoud is voorwaarde.

  • Tom Meijer, za 01 oktober 2011 15:50 in reactie op Jan-Peter Scheffer Reageer op Tom

    Tom

    "Helemaal waar, elite is ook weer zo'n woord dat verkeerd gebruikt of misbruikt wordt, maar voeg dan ook de missing link toe waar het argument om hangt, n.l.: ...die "geen" geld hebben, maar zeker tot de elite gerekend kunnen worden."

    Het laatste had ik er in staan maar is onterecht verdwenen bij het herschikken van wat zinnen in mijn reactie. Stom.
    Ik ben het dus helemaal met U eens.

    Overigens wat er momenteel met de term 'elite' gebeurt, nl het misbruiken van de term door het een andere inhoud en lading mee te geven die eigenlijk haaks staat op de eigenlijke betekenis is een truc die Wilders op veel zaken toepast. Ik vind dat een zeer verwerpelijke methode. Hij berooft daarmee de Nederlandse taal van een aantal duidelijke begrippen. Hij is daarmee niet alleen leugenaar maar ook nog eens een dief. Een ordinaire taalcrimineel dus.

  • Joop Liefaard, za 01 oktober 2011 20:23 in reactie op Tom Meijer Reageer op Joop

    Joop

    [In principe heeft geld niets met elite te maken, hoewel het inderdaad zo is dat veel mensen die tot de elite behoren ge3ld hebben. Maar hetzelfde geld voor veel mensen (misschien wel meer) die veel geld hebben en met geen mogelijkheid tot de elite gerekend kunnen worden.]

    Ik ben dit helemaal met je eens Tom. Maar in mijn idee moet je onderscheid maken over welke elite je praat. Ik neem als voorbeeld Brazilië waar ik woon maar misschien gaat dat ook op voor Nederland. De politieke elite hier is rijk en deze rijkdom komt over het algemeen tot stand door corruptie. Je steelt geld uit de staatskas, wordt rijk, wordt niet vervolgd, bent lid van de elite en hebt invloed op de politieke processen. Maar deze positie dwingt over het algemeen geen respect af. Politici verdienen geen respect en hebben dat hier ook niet. Een soort elite met een zeer negatieve klank. Maar er is een andere elite. De denkers, de kunstenaars, de dwarsliggers, de mensen die het systeem ter discussie stellen etc. Vaak hebben deze mensen, deze intellectuele elite, geen geld maar uiteindelijk wel invloed op maatschappelijke ontwikkelingen en ook politieke ontwikkelingen. Je zou dus kunnen zeggen dat er een koppeling bestaat tussen elite en geld maar net zo goed een koppeling tussen elite en geen geld.

  • Tom Meijer, zo 02 oktober 2011 13:51 in reactie op Joop Liefaard Reageer op Tom

    Tom

    "Maar er is een andere elite. De denkers, de kunstenaars, de dwarsliggers, de mensen die het systeem ter discussie stellen etc. Vaak hebben deze mensen, deze intellectuele elite, geen geld maar uiteindelijk wel invloed op maatschappelijke ontwikkelingen en ook politieke ontwikkelingen."

    Ik deel je mening, eigenlijk vind ik dat de echte elite slechts de intellectuele/culturele elite is. Andere zogenaamde elites worden onterecht tot een elite gerekend. De term elite is systematisch verkracht door het ministerie van waarheid waardoor langzaam de betekenis in zijn tegendeel verandert.

  • Sylvia Stuurman, za 01 oktober 2011 16:54 in reactie op Mimi Hartung Reageer op Sylvia

    Sylvia

    [Ik heb anders nog nooit iemand van de elite in een 2 kamer flatje in een achterstandswijk zien wonen!]

    Je hebt nooit gehoord waar Mandela het grootste gedeelte van z'n leven woonde, misschien?

    En je hebt misschien altijd geloofd dat Ghandi en Martin Luther King rijk waren?

  • Piet de Geus, za 01 oktober 2011 17:36 in reactie op Mimi Hartung Reageer op Piet

    Piet

    "Ik heb anders nog nooit iemand van de elite in een 2 kamer flatje in een achterstandswijk zien wonen!"

    Heb je überhaupt weleens iemand van de elite ergens zien wonen? Of ken je dat alleen van de tv en "de bladen"?

    In de achterstandswijk waar ik lange tijd leefde woonde zowel een deel van de culturele elite als van de politieke elite als van de economische elite.

  • Mees ., za 01 oktober 2011 20:16 in reactie op Mimi Hartung Reageer op Mees

    Mees

    Hoe wil je dan zonder geld ruilen?

  • Michiel Online, za 01 oktober 2011 11:59 in reactie op Mimi Hartung Reageer op Michiel

    Michiel

    "Maar als jij je dan zo graag verheven wilt voelen boven de rest van het Universum, ga je gang, maar ik zeg altijd: denk en droom wat je wilt, maar de realiteit haalt je altijd in."

    Tegen de tijd dat iemand jouw stuk tekst leest haalt de realiteit het al in. Wat wil je nou eigenlijk zeggen? :)

  • Herman Bakker, za 01 oktober 2011 08:45 Reageer op Herman

    Herman

    Evenmin als ik weet wat de linkse kerk is, weet ik wat een Gutmensch is.

    Wat ik wel weet is dat Nietsche's Übermensch niets racistisch of zoiets was, nadat Nietsche had ontdekt dat er geen god was creëerde hij een soort geweten, de Übermensch.

    Rüdiger Safranski (translated Shelley Frisch), ‘Nietzsche, A philosophical biography’, London, 2002

  • Sylvia Stuurman, za 01 oktober 2011 10:27 in reactie op Herman Bakker Reageer op Sylvia

    Sylvia

    [Wat ik wel weet is dat Nietsche's Übermensch niets racistisch of zoiets was, nadat Nietsche had ontdekt dat er geen god was creëerde hij een soort geweten, de Übermensch. ]

    Geweten was nou juist wat hij verafschuwde: dat hoorde bij die verschrikkelijke joods-christelijke moraal. Geweten, dat hoorde bij de Untermensch, de Gutmensch.

    Je ziet alleen daaraan al hoe stupide de mensen zijn die "links" nu denigrerend Gutmenschen noemen, terwijl ze ondertussen de "Joods-christelijke traditie" in de grondwet willen ;-)

  • Jan-Peter Scheffer, za 01 oktober 2011 02:38 Reageer op Jan-Peter

    Jan-Peter

    Belangrijk stuk over de onbewuste achtergronden van deze krankzinnige tijd.

    De Übermensch heeft een Untermensch nodig, dat vergat Nietzsche erbij te vermelden, en zo was daar Hitler die in dat gat sprong om er het onderste van de hel uit te halen en over de wereld te verspreiden als een zwarte pest. En net als Nietzsche, vergeet hij zichzelf. En met de volgelingen van beiden is het net zo. Ze zijn eigenlijk niemand.

    Nicht über, nicht unter, nicht jenseits, aber schon der Menschlichkeit verloren, ohne jemals ein Chance auf Wiedergutmachung, in die seelenlose Leere ewig versunken.

    Nietzsche is dood. God hebbe zijn ziel.
    Deze tijd is de tijd van de scheiding der zielen.

  • jHenosch Farrisen, za 01 oktober 2011 01:18 Reageer op jHenosch

    jHenosch

    Menschen die hun overtuigingen niet laten zien of uitspreken kun je ook nooit op hypocrisie betrappen. Best wel een beetje laffe positie die je dan inneemt. Je moet verder dan ook geen kapsones en oordelen meer hebben over zaken. Praten kun je alleen met mensen die sterke overtuigingen hebben, daar is over nagedacht, en die wil men verdedigen, een ieder weet dan wat je aan elkaar hebt. In zo'n wetenschap kunnen visies worden gedeeld ipv dat eigenwijze iktijdperkgelijkwillenhebbende standpunten worden verdedigd, omwege de meerdere eer en glorie van de gelijkhebber. Het wordt dan een ordinaire ouderwetse strijd om de macht, niet om de hartstochtelijk gevoelde rede.

  • jHenosch Farrisen, za 01 oktober 2011 01:06 Reageer op jHenosch

    jHenosch

    En toch zijn we maar Mangelmenschen, doch?


    http://www.youtube.com/watch?v=EBOIwt9vSho

  • Nihilist #1375, vr 30 september 2011 23:39 Reageer op Nihilist

    Nihilist

    Ik weet niet wat Gutmenschen zijn.

    Ik veracht alleen hypocrieten. Dat zijn de enigen die van mij een veeg uit de pan krijgen hier...

  • , di 04 oktober 2011 15:08 in reactie op Nihilist #1375 Reageer op

    En U weet feilloos wie dat zijn, vanzelfsprekend??
    Wie is er nu hypocriet?

  • Ingenieur Paul, vr 30 september 2011 23:05 Reageer op Ingenieur

    Ingenieur

    Met gutmensch wordt mijns inziens bedoeld de theedrinkende, grachtengordel, linksgroen stemmende, NRC of VK lezende, prius rijdende, prosecco drinkende, AGW aanbiddende, theaterbezoekende, Binck Bank gebruikende, nul allochtonen vrienden hebbende, 3 verre vakanties per jaar vierende, CO2 compenderende hypocriet die een totaal tegenovergestelde leefwijze predict voor anderen, zonder zelf te beseffen hoe arrogant dat is.
    De gutmensch is tevens de ubermensch.

  • Dennis Mollis, za 01 oktober 2011 01:46 in reactie op Ingenieur Paul Reageer op Dennis

    Dennis

    Je geeft hier toch wel blijk van enige zelfreflectie en dat siert je.

    Heb je nog lang moeten wachten in Sirte?

  • Jan Hooivork, za 01 oktober 2011 11:20 in reactie op Ingenieur Paul Reageer op Jan

    Jan

    Impliceer je dan nu dat zij die proberen verantwoord te leven niet het recht hebben anderen aan te spreken en daar een mening over uit te spreken? Wellicht is het arrogant om een andere levenswijze te prediken, ja. Toch geloof ik dat het wel eens goed kan zijn als men elkaar aanspreekt op elkaars gedrag.

    Dit zie ik verder los van je voorbeeld. Hypocrisie is natuurlijk ook niks.

    Het is goed wanneer mensen hun handelen rationeel trachten te onderbouwen en daarop reflecteren. Anders geraak je in een routineuze, onverschillige stroom van handelingen. Om iemand uit de stroom te halen, kan rationaliseren jegens de ander wel eens helpen, arrogant of niet. De welwillende intentie erachter is waar het om gaat. Dit behoort dan uiteraard wel te gebeuren op basis van gelijkwaardigheid en wederkerigheid.

    Het past juist teveel bij de individualistische tijd dat mensen elkaar maar laten in die stroom van handelingen laten en nergens eens wat van zeggen.

  • Joop Schouten, vr 30 september 2011 21:33 Reageer op Joop

    Joop

    Ik ben een Zwichenmensch.

  • Joop Liefaard, vr 30 september 2011 21:37 in reactie op Joop Schouten Reageer op Joop

    Joop

    Ein Mensch zwischen was, Joop?

  • Joop Schouten, vr 30 september 2011 23:45 in reactie op Joop Liefaard Reageer op Joop

    Joop

    Ein Mensch unter 'Menschen' Joop.
    ; )

  • Jan B, vr 30 september 2011 20:58 Reageer op Jan

    Jan

    Ik ben ietwat pessimistisch in deze. Ik ben namelijk bang dat de Gutmensch-hater inderdaad weinig problemen heeft met de Uebermensch. De Gutmensch-hater is een vaak een menselijke zwakkeling (varierend van egoist tot gefrustreerde geluksclaimer) die het weinig kan schelen waar zijn welstand en pleziertjes vandaan komen en wie daarvoor op moeten draaien (zolang hij/zij dat zelf maar niet hoeft). De moderne hedonistische concumptiemaatschappij wakkert dit ook nog eens aan. Rijkdom is een must, veel geld is cool en vermogen en status zijn strak gekoppeld. De moderne "mens van de wereld" wil en moet meer hebben dan zijn medemens. Alleen dan telt hij in eigen ogen en die van zijn geestverwanten mee. De Gutmensch past niet in dit plaatje, hij verstoort de egocentrische "idylle". De Gutmensch moet dus worden uitgeschakeld maar de Uebermensch is daarentegen eerder een soort idool aan het worden. Zorgwekkend.

  • Tom Meijer, za 01 oktober 2011 12:44 in reactie op Jan B Reageer op Tom

    Tom

    "Ik ben ietwat pessimistisch in deze"
    Ik ben bang dat U gelijk heeft.

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven