Bio Bekijk alles van Erwin van der Zande Word fan

Erwin van der Zande

Erwin van der Zande hoofdredacteur Bright.nl

02 december 2010 Reageer (29) 1400 x bekeken Media RSS

Waarom Wikileaks welkom is

In een tijd van spin doctors en propaganda is de klokkenluidersite ons enige 'weapon of mass democracy'.

Wikileaks en zijn hoofdredacteur Julian Assange beheersen het wereldnieuws. Het uitlekken van Amerikaanse ambtsberichten is het zoveelste wapenfeit op rij van de klokkenluidersite. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken draait overuren om internationale relaties tekst en uitleg te geven.

Het Zweedse openbare ministerie heeft ondertussen een arrestatiebevel voor Assange uitstaan op verdenking van verkrachting. Een bevel dat naar verluidt onder druk van het Pentagon is overgenomen door Interpol. De Australiër spreekt van een complot tegen hem en is ondergedoken.

De smeercampagne tegen Wikileaks is in volle gang. Assange is vogelvrij verklaard en de publicaties van Wikileaks worden door de Amerikaanse regering 'roekeloos en gevaarlijk' genoemd. Minister Clinton heeft een 'agressieve aanpak' aangekondigd. Begrijpelijk standpunt, van de gebeten hond, maar voor het grote publiek is Wikileaks een zeldzame ongefilterde bron in een medialandschap bespeeld door spin doctors, persvoorlichters en reputatiemanagers. Je zou het poëtische gerechtigheid kunnen noemen dat uitgerekend de VS, die de westerse wereld met een leugen over massavernietigingswapens hebben verleid tot deelname aan de Irak-oorlog, zo met de billen bloot moeten.

Cablegate, zoals de recente publicaties worden genoemd, volgt op de zogeheten War Logs over eerst Afghanistan en vorige maand Irak, met duizenden documenten die de vuile was buiten hangen over Amerikaanse oorlogspraktijken. Daarvan kregen we in april al een voorproefje met de video waarop was te zien hoe Amerikaanse soldaten vanuit een Apache-helikopter in Bagdad een groep onschuldige burgers, waaronder twee Reuters-journalisten, neermaaien. De soldaten zagen een telelens aan voor een rpg.

Voordat je denkt dat Wikileaks zich alleen op de VS richt, er zijn afgelopen jaren ook compromitterende documenten gepubliceerd over corruptie in Kenia, de rechts-extremistische British National Party, de dodelijke gifdumps van de Britse chemisch afvalverwerker Trafigura en honderden mails tussen klimaatwetenschappers waaruit bleek dat de opwarming van de aarde bewust werd aangedikt. En als Wikileaks klaar is met de diplomaten, dan is de bankwereld aan de beurt, zo heeft Assange al aangekondigd. Een groep waar de hele wereld nog een rekening mee heeft te vereffenen.

De publicaties van Wikileaks brengen gevoelsmatig de balans wat terug tussen overheid en burger, die wat informatie en kennis betreft compleet doorslaat naar de eerste. Internetverkeer, telefonie, treinreizen, kentekenregistratie, de overheid volgt ons op allerlei manieren, terwijl wij vrij weinig tot niets weten over wat er achter de schermen in Den Haag, Brussel en Washington gebeurt. Dankzij Wikileaks wel.

Het is bovendien fascinerend om te zien hoe een supermacht als de VS machteloos staat tegenover een groep vrijwilligers en oud-hackers die een usb-stick van één soldaat vol geheime documenten uitzoekt, publicatie daarvan op internet aankondigt en dat dat ook gebeurt. Gevaarlijk? Hangt er vanaf aan wie je het vraagt. Roekeloos. Dat zeker. Wikileaks gelooft maar in één principe, de waarheid, en die horen wij tegenwoordig zelden.

Waarheidvorsing, was dat niet de taak van de journalistiek, waakhond van de democratie? Ja, maar die staat financieel onder druk. Als er gesnoeid moet worden, en dat moet er, dan zijn de dure producties, onderzoeksjournalistiek dus, als eerste aan de beurt. Niet dat journalisten nu buitenspel staan trouwens, integendeel. Wikileaks heeft bewust de hulp ingeschakeld van enkele gerenommeerde uitgaven, zoals The New York Times, The Guardian, Der Spiegel, Le Monde en El Pais. Hun journalisten spitten de enorme hoeveelheid gepubliceerde documenten door op zoek naar rokende pistolen. Zij leggen stukken voor aan overheden en vragen om reacties. Wikileaks is de beste bron die wij in jaren hebben gehad.

Dit artikel verscheen op 2 december op Bright.nl

Laatste Reacties (29) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Spel Checker, ma 03 januari 2011 17:15 Reageer op Spel

    Spel

    Wikileaks goed of fout?

    In de discussie over nut of schade van Wikileaks wordt nogal eens het voorbeeld van de vredesovereenkomst tussen Israël en Egypte aangehaald. Geheimhouding was noodzakelijk om die overeenkomst tot stand te laten komen. Een Wikileaksactie tóen zou ongewenst zijn geweest want het had de onderhandelingen zeker opgeblazen. Vanuit een pro-Israël kijk op deze zaak is dat een begrijpelijk standpunt. De sympathisanten van de Palestijnse zaak zouden met hetzelfde recht kunnen zeggend dat een Wikileaks tóen juist een zegen zou zijn geweest. Het zou voorkomen hebben dat het front aan Palestijnse zijde gespleten raakte en de Palestijnse zaak werd verzwakt. Wikileaks? Ik zou - per saldo - zeggen: doen!

  • Gochem Broers, vr 03 december 2010 10:55 Reageer op Gochem

    Gochem

    Als de VS hun rol van politieagent serieus willen blijven nemen, moeten ze ten eerste hun administratie eens op orde brengen. Ze moeten niet zeuren dat hun kennelijk niet goed beveiligde data op straat komen te liggen.
    De gevolgen gaan ook gewoon meevallen. Het is een interessante inkijk in de diplomatieke keuken, maar elk land weet natuurlijk allang hoe het werkt. En het is leuk dat de gewone man er eens kennis van kan nemen. De lastercampagne tegen Assange is dan ook het meest zorgelijk.

  • Lok Rup, vr 03 december 2010 04:50 Reageer op Lok

    Lok

    Het woord "meerwaarde" in de laatste alinea van mijn vorige posting moet zijn: "TOEGEVOEGDE WAARDE".

  • Lok Rup, vr 03 december 2010 04:45 Reageer op Lok

    Lok

    Ik probeer het toch nog een keer, nu nav het volgende citaat dat er zo uitspringt: "In een tijd van spin doctors en propaganda is de klokkenluidersite ons enige 'weapon of mass democracy'".

    De massa is al niet eens in staat op basis van wel algemeen beschikbare gegevens (denk bijv. aan immigratiecijfers, cijfers over internationale handelsstromen) rationele politieke besluiten te nemen of door hun politieke partijen/beweging te laten nemen.

    Wat moeten zij aan met deze grabbelton van "steenkoolgruis en een enkel diamantje" ?

    Neen, ik blijf er bij: "Wikileaks is vooral van belang voor een info-elite, die in haar eigen schijnwereld leeft met haar overoptimistisch mens- en wereldbeeld.
    Het zijn de protagonisten van een nieuwe maakbare samenleving, nu niet op basis van ethische waarden (of ideologie), maar op basis van zog. feitelijke info.
    Als je de gegevens maar hebt komt alles heus wel goed.
    Ook met de democratie, toch ?

    En terwijl zij zich al doende verlustigen in de fouten van het oude systeem gaan juist populisten er met de Wikileaks "geheimen" vandoor. Mensen die inderdaad alleen het bestaande willen vernietigen om zo hun nieuwe, allesbehalve, democratische heilsstaat op te bouwen.
    Hoezo komt het ten goede aan "massaDEMOCRATIE" ?

    Het nemen van de juiste morele besluiten zit bij "sapiens" in de kop (of onderbuik) niet in de "objectieve" info die hem wordt aangeboden.
    Die twee hebben m.i. bij "sapiens" geen eenduidig logisch verband.
    De Redactie van Joop zou prof. Swaab daar eens over moeten raadplegen !

    N.B. Hiermee ontken ik overigens niet dat de "grondstof" en het eindproduct informatie een ZEER belangrijk deel van moderne economieen is geworden (lees de beroemde werken van M. Castells over de informatiesamenleving er maar op na).
    Hoeveel info-produktie met prijskaarje zal er op grond van de Wikileaks "geheimen" nu al niet commercieel op de markt zijn gebracht ??? Allemaal economisch gezien "meerwaarde" bovenop het ruwe materiaal.

    De economie werkt inmiddels gewoon door langs oude lijnen.
    Wat met winst aan de man gebracht kan worden, wordt ook aan de man gebracht.
    Intrinsiek waardevol of niet !
    Het is wat de gek er voor geeft !

  • Jan-Peter Scheffer, za 04 december 2010 03:09 in reactie op Lok Rup Reageer op Jan-Peter

    Jan-Peter

    "De Redactie van Joop zou prof. Swaab daar eens over moeten raadplegen!"

    Alsjeblieft niet! Stukje satire. Als de massa de maat moet worden genomen, laten we dan opnieuw wat hersenmetingen doen om de anti-maakbaarheid "elite" gerust te stellen dat ze zich superieur mogen voelen t.o.v. de inferieure massa met hun maakbaarheid "demagogen", want zo zijn wij versus zij nu eenmaal gemaakt (wat niet zo is, maar met een beetje goede wil draait een slim iemand zonder al teveel moeite een voor de eigen voorkeuren gunstige "wetenschappelijke diagnose" uit zowat alles).

  • Zjen Zen, do 02 december 2010 21:31 Reageer op Zjen

    Zjen

    http://wikileaks.org/

    Back online.

  • Jacques LeBas, vr 03 december 2010 09:30 in reactie op Zjen Zen Reageer op Jacques

    Jacques

    ... en weer offline...

  • Jacques LeBas, vr 03 december 2010 10:33 in reactie op Jacques LeBas Reageer op Jacques

    Jacques

    En nu online vanuit Zwitserland
    http://213.251.145.96/

  • Zjen Zen, za 04 december 2010 04:59 in reactie op Jacques LeBas Reageer op Zjen

    Zjen

    klopt. :)

  • , za 04 december 2010 09:14 in reactie op Zjen Zen Reageer op

    Zjen, even off topic(als dat mag van de moderator):
    Is je kleinkind er al?
    Wil je hem/haar in dat geval van harte welkom heten op de wereld?
    Knuf

  • Joop Schouten, do 02 december 2010 21:07 Reageer op Joop

    Joop

    Dit stukje tekst vind ik er tussenuit springen:
    '...is Wikileaks een 'zeldzame ongefilterde bron' in een medialandschap bespeeld door spin doctors, persvoorlichters en reputatiemanagers'.

    TOP.

    (...En nog bedankt voor dit schrijven.)

  • Pieter Verschuren, do 02 december 2010 22:01 in reactie op Joop Schouten Reageer op Pieter

    Pieter

    Ook de keuze van Wikileaks welke bronnen ze gebruikt en welk materiaal ze online plempen is gebaseerd op keuzes (en wat ze wel of niet censureren voordat ze het materiaal online plempen). En laten we niet vergeten de keuzes en redenen van de klokkenluiders die het materiaal aanbieden. het is werkelijk onzin om Wikileaks te zien als een ongefilterde bron.

  • Joop Schouten, do 02 december 2010 22:42 in reactie op Pieter Verschuren Reageer op Joop

    Joop

    Zelfs als dit een keuze is, uit wat wordt aangeboden, is het ongefilterd.
    ...
    Waarom denk je dat machthebbers Assange's hoofd wensen?
    Voor de lol?
    ...
    Wij 'het klootjesvolk' krijgen een kijkje in 'de keuken van machtsrecepten' en komen tot de ontdekking dat het onhygiënisch is.
    De 'recepten' zijn zo wie zo niet te vreten.

  • Zingende Zaag, do 02 december 2010 18:25 Reageer op Zingende

    Zingende

    In een tijd dat journalisten vooral via internet van elkaar artikelen kopiëren en de parlementaire controle zich beperkt tot het aantal goudvissen per kubieke meter, toont Wikileaks zijn onschatbare waarde voor 'checks and balances'.
    Geen wonder dat de gevestigde machten in paniek zijn en de meest onparlementaire behandelingen overwegen. Alleen al dat gegeven zou voor democraten ter linker- en rechterzijde een prikkel kunnen zijn Wikileaks te steunen. Het belang overstijgt de klassieke links / rechts verdeling.

  • Kees de Werker, do 02 december 2010 15:26 Reageer op Kees

    Kees

    'Poëtische gerechtigheid', mooi geformuleerd.
    Ik zeg: Nobelprijs voor de Vrede naar WikiLeaks.

  • Rachid el Hajoui, do 02 december 2010 16:06 in reactie op Kees de Werker Reageer op Rachid

    Rachid

    mee eens, Wikileaks is een held en hoop dat hij lang zal doorgaan.
    ik stel voor dat ze allen mail sturen naar nobel prijs comite om de prijs voor de vrede Wikileaks toe te kennen....

  • Pieter Verschuren, do 02 december 2010 19:59 in reactie op Rachid el Hajoui Reageer op Pieter

    Pieter

    En als Wikileaks documenten vrij zou geven die de diplomatieke verhoudingen zo op scherp zetten dat dit zou leiden tot een oorlog, hebben ze dan nog steeds recht op de Nobelprijs voor de Vrede?

  • Theo Joubert, vr 03 december 2010 10:58 in reactie op Pieter Verschuren Reageer op Theo

    Theo

    Ik deel je zorg, Pieter.

    Het is niet zo dat alles wat in de openbaarheid komt, vanzelfsprekend winst betekent.
    En Wikileaks springt daar onzorgvuldig mee om.

    Een voorbeeld van: ik handel, ik accepteer het applaus, en als het fout gaat heeft de ander de verantwoordelijkheid.

  • , za 04 december 2010 09:29 in reactie op Theo Joubert Reageer op

    Ja, die verantwoordelijkheid ligt idd. bij diegenen die die cables hebben verstuurd, die die dingen hebben geschreven.

  • Reinaert de Vos, do 02 december 2010 15:18 Reageer op Reinaert

    Reinaert

    Allemaal erg fascinerend maar met democratie heeft het allemaal weinig van doen. Honderduizenden gegevens op straat gooien en kijken wat er gebeurt heeft niets met democratie te maken. Democratie is niet gelijk aan een soort informatie-porno.

    Dan zou het ook democratisch zijn om de persoonlijke gegevens van deze meneer van der Zande op straat te gooien, zijn eventuele strafblad, zijn surfgegevens etc. en dat van alle mensen. Dat betekent dat een ieder straks vogelvrij is. Dan worden burgers in het geheel niet meer beschermd. Dat is geen democratie maar anarchie.

  • Jaap den Dulk, do 02 december 2010 15:42 in reactie op Reinaert de Vos Reageer op Jaap

    Jaap

    Reynaert... dit is data-porn. Geen informatie-porno. Informatie komt als je de data analyseert en daar over schrijft. Een paar journalisten (Guardian, El Pais) in de wereld richten zich op de data, de overige journalisten spelen mee in t spel van overheden door klakkeloos mee te gaan in de beschadigende campagne tegen Julian Assange.

    In welk bedreigende staat onze Democratie is geraakt zullen we pas over een paar jaar weten, als alle data is verwerkt. (Cor geeft om 15.15 al een mooie link hoe in Spanje de democratie op z'n kop is gezet)

    En wat je schrijft over de data van Erwin van der Zanden vind ik ruw en uit zijn verband getrokken. Burgers worden niet beschermd, kennelijk leef jij nog in die illusie. De les is dat burgers dat zelf vaker moeten doen, om te beginnen door hun overheden om verantwoording te vragen.

  • Aert Willem d'Holbach, do 02 december 2010 16:10 in reactie op Jaap den Dulk Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Volgens mij is elke individuele mail uit de bulk al een informatief gegeven. Derhalve ben ik het met Reinaert eens. Het kan niet zo zijn dat iemand die de hele bulk analyseert, bepaalt wat de informatie uit het totaal van data is. Die tijd is voorbij sinds de grote vlucht in het informatietijdperk, wat in het andere geval gewoon datatijdperk was genoemd.

    Gegevens die geïnterpreteerd kunnen worden, noemen we immers informatie. Dat is het algemene uitgangspunt in de keten gegevens-informatie-kennis.

  • Jaap den Dulk, do 02 december 2010 16:47 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Jaap

    Jaap

    Ik vond je stelling 'Waarheid is een individuele beleving, de rest is communicatie' van 14:48 juist zo sterk. Die stelling is prachtig.

    Wat je nu schrijft is voor mij raadselachtig. Je zegt dat 'niet iemand de hele bulk kan analyseren en de informatie eruit kan bepalen' en dat je het eens bent met Reynaert.

    Mijn punt is: Het is goed dat de data vrij op straat ligt, dat iedere mail geanalyseerd kan worden, dat is een taak voor journalisten en geïnteresseerde burgers. Op welk punt data in informatie overgaat maakt me niets uit.

    Nu wordt duidelijk, op basis van informatie over minder dan 1% van de data, dat overheden individuele burgerrechten naast zich neer leggen en zich aan democratische beginselen onttrekken. Er is journalistieke vaardigheid van hoor en wederhoor nodig om de overige 99% te checken.

    De schendingen vinden op zulke schaal plaatst dat redacties dit niet meer op eigen kracht kunnen. Ze werken wereldwijd samen en ik hoop dat overheden het toestaan om dit vakkundig te doen.

    Kortom, zoals je zelf krachtig weergeeft: Waarheid is een individuele beleving. We leven samen, dus is het aan ons om collectief te kiezen in welke waarheid we willen leven. Dit vergt vele meningen op basis van journalistieke informatie. Ik wens dat je nog lang de vrijheid houdt om individueel te bepalen of onze democratie je vertrouwen waard is.

  • Rouane Rabbit, do 02 december 2010 16:59 in reactie op Jaap den Dulk Reageer op Rouane

    Rouane

    Aert is meer bezig met de definitie van wat dat is en wat informatie is en wat waarheid, dan met de wikileaks aangelegenheid.

    Wikileaks heeft met al deze drie termen niet zoveel te maken, het is een grabbelton van feiten, en ieder kan er uithalen wat hem te pas komt.

  • Reinaert de Vos, do 02 december 2010 17:06 in reactie op Jaap den Dulk Reageer op Reinaert

    Reinaert

    [Burgers worden niet beschermd, kennelijk leef jij nog in die illusie. De les is dat burgers dat zelf vaker moeten doen, om te beginnen door hun overheden om verantwoording te vragen. ]

    Je wil dus meer anarchie. Wanneer je stelt dat burgers niet beschermd worden ben ik het daar mee eens en ik vind dat we ons daar krachtig tegen moeten verzetten.
    Blijkbaar is jouw enige antwoord daarop om dat maar zelf te doen middels dit soort acties. Eerst zijn we afhankelijk van de overheid en nu van de media. Een verschuiving van macht en verantwoordelijkheid.

    Geen zinnig mens weet welke schade dit teweeg brengt. Het kan louterend werken maar misschien ook niet.
    Nu zijn het geheime ambtsberichten van ambassades, morgen zijn het jouw DNA-gegevens, Elektronisch patientendossier of BKR-registraties.

    We doen er verstandiger aan om stevig aan te dringen bij de overheid om privacy van burgers sterker te beschermen en dossiervorming tegen te gaan. Hoe minder gekoppeld hoe beter. Ik zou zeggen dat iedere burger daar democratisch recht op heeft. In die illusie leef ik graag ja.

  • cor mol, do 02 december 2010 15:15 Reageer op cor

    cor

    Een fraai voorbeeld van de wijze waarop in Spanje de aanklager en rechtelijke macht onder druk zijn gezet zijn bij de vervolging van de CIA extraordinary renditions flights is te vinden in Harper van deze week. Daar kunnen ze het Spaanse dagblad La Pais met toegang tot de leaks kennelijk wel lezen.
    http://www.harpers.org/.

    De Nederlandse kranten hebben het natuurlijk liever over de gossip over Sarkozy, Merkel, etc.

  • Horkie Bongers, do 02 december 2010 16:17 in reactie op cor mol Reageer op Horkie

    Horkie

    De Duitse overheid is ook onder druk gezet. Dat stond wel in de krant.
    http://cablegate.wikileaks.org/cable/2007/02/07BERLIN242.html

    Wat de kranten betreft: Er is ook zelfcensuur. Kranten zijn van de overheid afhankelijk voor hun informatiewinning. Dat is geven en nemen. Een commentaar in de Guardian wijst op de scheve selectie die de Amerikaanse kranten (moeten) maken uit de documenten die over Iran gaan.

    http://cablegate.wikileaks.org/cable/2010/02/10STATE17263.html
    http://www.counterpunch.org/porter12012010.html

  • cor mol, do 02 december 2010 18:07 in reactie op Horkie Bongers Reageer op cor

    cor

    Inmiddels is de Volkskrant ook wakker geworden.

    http://www.volkskrant.nl/vk/nl/3884/WikiLeaks/article/detail/1067593/2010/12/02/WikiLeaks-Spanje-had-geen-problemen-met-geheime-CIA-vluchten.dhtml

  • Aert Willem d'Holbach, do 02 december 2010 14:48 Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Waarheid is een individuele beleving, de rest is communicatie.

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven