za 26 mei 2012
Bio Bekijk alles van Thomas Bakker Word fan Abonnement
25 mei 2011 Reageer (5) 810 x bekeken Economie
Stop de omgekeerde solidariteit in ons pensioen
Zonder afschaffing doorsneepremie geen pensioenakkoord - Co-auteur: Ilja Boelaars, bestuurslid Jonge Democraten
De politiek verplicht vrijwel iedere werknemer om pensioen op te bouwen. Terecht, want de praktijk wijst uit dat zonder die verplichting veel mensen onvoldoende zorg draag voor hun oude dag. Hoe de verplichte pensioenopbouw precies wordt vorm gegeven, wordt overgelaten aan de werknemers- en werkgeversorganisatie die al maanden onderhandelen over een nieuw pensioenstelsel. De uitkomsten zijn ongewis, maar het heeft er alle schijn van dat pensioenen van ouderen zoveel mogelijke gegarandeerd zullen worden, waardoor de ontstane tekorten worden doorgeschoven naar de generaties geboren na grofweg 1965.
Politiek Den Haag mag jongeren niet verplichten om mee te doen in een stelsel waarin hun premies niet worden gebruikt voor de eigen pensioenopbouw, maar waarin deze rechtstreeks wegvloeien naar gepensioneerde oud-collega's. Kortom, politici moeten duidelijke kaders stellen voor het nieuwe pensioenakkoord. Zij mogen niet langer passief langs de zijlijn blijven staan.
In het huidige stelsel betalen jongeren voor een groot deel mee aan de pensioenen van ouderen. Dat komt grotendeels door de doorsneepremie. En kwalijker nog, door de doorsneepremie wordt de inleg van mensen met een laag inkomen gebruikt voor het pensioen van mensen met een hoog inkomen. Gek genoeg is deze vorm van omgekeerde solidariteit nooit een reden geweest voor de werknemersorganisaties om voor het afschaffen van de doorsneepremie te pleiten. De Jonge Democraten doen dat wel. Daarom zullen zij op het D66 congres, komende zaterdag, een motie indienen om D66 te vragen in de Tweede Kamer de minister er toe te dwingen een nieuw pensioenakkoord niet te accepteren, zolang de doorsneepremie hier nog deel van uitmaakt.
De doorsneepremie is een methode om de premiehoogte van alle deelnemers in een pensioenfonds te berekenen. Deze wordt bij vrijwel alle grote pensioenfondsen gehanteerd. Jonge werknemers zouden normaliter voor een gelijke pensioenaanspraak (in euro per jaar na pensioendatum) een lagere premie betalen dan ouderen. De reden hiervoor is dat hun spaarpremie nog decennia kan renderen. Bovendien is de kans groter dat een jongere voor zijn pensioendatum overlijdt dan bij een oudere. Er is ooit echter besloten om voor iedereen een gemiddelde premie te hanteren. Hierdoor krijgen ouderen een te hoge pensioenaanspraak in verhouding tot hun premie en voor jongeren geldt het omgekeerde. Uit berekeningen van het ABP in 2007 blijkt dat een gemiddelde deelnemer van 25 jaar bijvoorbeeld meer dan 2000 euro per jaar te veel aan premie betaalt door de doorsneepremie.
Indien de leeftijdssamenstelling van een pensioenfonds te allen tijde gelijk is en iemand gedurende zijn hele arbeidzame leven aangesloten blijft bij eenzelfde fonds heeft de doorsneepremie geen overhevelend effect van jong naar oud of andersom. Echter, fondsen vergrijzen waardoor de gemiddelde premie snel stijgt. De huidige jongeren – lees 45 minners - betalen hierdoor relatief veel mee aan het pensioen van ouderen.
Bovendien geldt voor bijna niemand meer dat hij of zij levenslang bij één pensioenfonds zit. De nadelen de doorsneepremie kunnen enorm zijn wanneer iemand vroegtijdig een fonds verlaat, omdat hij of zij bijvoorbeeld zelfstandig ondernemr wordt of ZZP'er. Deze werknemer heeft jarenlang een veel te hoge premie betaald in relatie tot gemaakte aanspraken. De jaren dat deze werknemer na zijn 45ste kan gaan profiteren van de doorsneepremie zal hij niet meemaken, omdat hij of zij in die periode niet langer deelnemer is in het pensioenfonds. Voor iemand die bijvoorbeeld na 10 dienstjaren op haar 35 besluit ondernemer te worden, ligt het verlies in de tienduizenden euro's.
Naast de doorsneepremie dragen jongeren overigens ook op andere manieren bij aan het pensioen van ouderen. In een vergrijzend fonds dragen jongeren ook bij aan het pensioen van ouderen omdat een toename in de levensverwachting niet leidt tot een verlaging van de pensioenaanspraken. Ditzelfde effect treedt op doordat tegenvallende beleggingsresultaten en een stijgende levensverwachting niet automatisch leidt tot bijstelling van de pensioenuitkering. Op het moment dat het fonds vervolgens in onderdekking komt, moet altijd eerst de premie worden verhoogd alvorens aanspraken mogen worden verlaagd. Tegelijkertijd worden meevallers niet vertaald in verhogingen van aanspraken. Er wordt op deze manier geschoven met de rendementen en tegenvallers tussen generaties.
Het is niet transparant hoe groot deze effecten zijn, maar het gaat om substantiële bedragen. Zolang pensioenfondsen bestuurd worden door vergrijsde vakbonden ligt het bovendien niet in de lijn der verwachting dat er in de toekomst meer zal worden ingezet op snelle verlaging van aanspraken bij tegenvallers. Het huidige concept pensioenakkoord laat dit ook zien. Tegenvallers worden over een periode van 10 jaar vertaald in lagere aanspraken en de hoogte van de buffers wordt kunstmatig hooggehouden door te rekenen met veel hogere verwachte rendementen dan in de huidige situatie het geval is.
De doorsneepremie leidt niet alleen van herverdeling van jong naar oud, maar ook van arm naar rijk. De doorsneepremie zorgt er zoals gezegd voor dat jongeren te veel betalen en zo ouderen subsidiëren die te weinig premie betalen. Doordat laagopgeleiden veel minder inkomensgroei doormaken hebben zij een stuk lager inkomen hebben op het moment dat zij 'subsidie' krijgen over hun pensioenpremie. Deze subsidie is in hun geval dan ook veel lager dan voor hoogopgeleiden. Uit berekeningen van o.a. het CPB blijkt dat laagopgeleiden hierdoor wel 10 tot 20 % van hun pensioen mislopen waarvoor zij feitelijk wel premie hebben betaald. Een buitengewoon wrange uitkomst in een stelsel dat geroemd wordt om haar solidariteit.
Politiek Den Haag voelt zich terecht verantwoordelijk voor een goede oudedagsvoorziening van alle Nederlanders. Dat schept de plicht om niet alleen het pensioen van de oudere werknemers van nu te redden, jongeren moeten ook een eerlijke kans krijgen om geld opzij te zetten voor hun eigen oude dag. Daarom rekenen wij erop dat de leden van D66 tijdens het congres met ruime meerderheid zullen instemmen met het voorstel om de doorsneepremie af te schaffen in een nieuw pensioenakkoord. Het zou van veel lef getuigen als andere partijen, en in het bijzonder minister Kamp, dit voorbeeld durven volgen. Een middelgrote partij als D66 alleen kan jongeren geen eerlijke kans op een pensioen garanderen. Daarvoor moeten ook andere partijen politieke moed tonen door de sociale partners geen vrijbrief te geven in de onderhandelingen over een nieuw pensioenakkoord. Een eerlijk akkoord is een akkoord zonder doorsneepremie. Die eis moet keihard op tafel.
Laatste Reacties (5) Reageer Reacties in wachtrij: 0
-
René Teunissen, vr 10 juni 2011 14:14 Reageer op René
Thomas Bakker suggereert dat de gepensioneerden niet solidair zijn met de jonge werkenden. Maar weet hij wel waarover hij praat?
In mijn werkzame leven van 45 jaar ben ik steeds relatief zwaar solidair geweest met de in die tijd gepensioneerden. Uit de hoek van D66 heb ik in al die jaren nimmer gehoord dat ik eigenlijk een soort gekke gerritje was.
Ik had ook niet de mogelijkheid om niet solidair te zijn, want deze solidariteit was een plicht. Geen morele, maar met instemming van de politiek bij wet opgelegd door werkgeversorganisaties en vakbonden. Daar had ik als werkende natuurlijk wel iets aan kunnen veranderen, maar dan had ik lid moeten worden van een vakbond en in mijn omgeving getuigde dat toen al van weinig fatsoen en dito gezond verstand.
Nu roepen dat de gepensioneerden solidair moeten zijn, is te ridiculer omdat de gepensioneerden helemaal niets te vertellen hebben. De werkgeversorganisaties en de vakbonden praten met elkaar en met de regering. Daar komt geen gepensioneerde aan te pas. En de gepensioneerdenorganisaties hebben vooralsnog geen enkele invloed op dat proces weten te verwerven.
René Teunissen, oud-secretaris van VGOmedia, de Vereniging van Gepensioneerde medewerkers van de Omroep en andere Media. -
Tom Dimmendaal, vr 27 mei 2011 11:48 Reageer op Tom
Hier worden zaken door elkaar gehaald: de werknemer betaalt niet de door het pensioenfonds in rekening gebrachte doorsneepremie.
Het pensioenfonds bepaalt wat de totale kosten voor inkoop van alle pensioenen is. Vervolgens wordt dat over de werkgevers verdeeld via een doorsneepremie. Werkgevers met jongere werknemers betalen dus eigenlijk extra en werkgevers met oudere werknemers betalen eigenlijk te weinig. Het is dus de vraag of werkgevers wel deze solidariteit willen delen en niet of werknemers dat willen.
Bij de werknemer wordt vervolgens een eigen bijdrage in rekening gebracht. Die bedraagt een percentage van het salaris: ouderen betalen daarbij hetzelfde percentage als jongeren. Dat is (bijna altijd) wettelijk verplicht, maar dat heeft niets te maken met de financiering van pensioenen op basis van een doorsneepremie. De wetgever heeft bepaald dat iedere werknemer hetzelfde percentage eigen bijdrage moet betalen voor de pensioenregeling, omdat er anders sprake zou zijn van leeftijdsdiscriminatie. Dus op basis van het verbod op leeftijdsdiscriminatie betalen jongeren relatief meer dan ouderen. Niet vanwege de doorsneepremie.
Dat zie je bijvoorbeeld ook bij pensioenregelingen bij verzekeraars; waar geen doorsneepremie geldt. Ook daar betalen de jongere werknemers in verhouding tot de waarde van de toegekende pensioenaanspraken meer dan de oudere werknemers. In Nederland hebben wij nu eenmaal bij de gelijke behandeling voor eindloon- en middelloonregelingen wettelijk als uitgangspunt genomen dat er onafhankelijk van de leeftijd gelijke behandeling moet zijn in toegekende pensioenaanspraken en in de eigen bijdrage van de werknemers; en daardoor is er dus geen gelijke behandeling ten aanzien van de toekenning in de waarde van het pensioen.
Afschaffing van de doorsneepremie kan ook zeer vergaande gevolgen hebben voor arbeidsmarktpositie van ouderen, omdat werkgevers oudere werknemers dan misschien niet meer in dienst willen nemen. Ik hoop dat de schrijvers zich dat realiseren. Deze problematiek verdient daarom ook veel meer aandacht dan deze zeer eenzijdige geformuleerdevisie van de jongeren van D'66. Dat zeg ik, als D'66-er, met pijn in mijn hart.
Het afschaffen van de doorsneepremie lost dus voor de jongere werknemer niets op. Dat wordt door de schrijvers alleen maar gebruikt om sympathie te krijgen van de jongeren voor het afschaffen van de doorsneepremie. Afschaffing van de doorsneepremie zal geen gevolgen hebben voor de kosten die de jongere werknemer moet betalen voor zijn pensioenregeling; dus de jongere werknemer blijft een hogere eigen bijdrage betalen dan de oudere werknemer.
Als de Jonge Democraten inderdaad een voorstander zijn van "ieder voor zich" met ieder een eigen spaarpotje, dan is hun voorstel prima. Maar dan niet onder het mom van de vermeende onrechtvaardigheid van de doorsneepremie. De door D'66 bij de pensioenen zo vaak van stal gehaalde gelijke behandeling is hier juist de "boosdoener". -
johan de vries, vr 27 mei 2011 11:42 Reageer op johan
Mijn complimenten!
Nu maar afwachten of de babyboomers hier ook zo overdenken. Deze hebben stelselmatig wijzigingen kunnen torpederen en komen straks ook in de besturen van de fondsen te zitten (helaas agv het voorstel van mevr. Koser Kaya).
Het probleem op langere termijn is dat werknemers op een zeker moment wakker worden en zien dat 20% van hun arbeidsvoorwaarden in een risicovol financieel product worden gestort, zonder dat zij van deelname kunnen afzien, en waarbij de arbeidsvoorwaarde voor een groot deel wordt gebruikt om riante arbeidsvoorwaarden uit het verleden te mogen financieren. Deze oude aanspraken hebben altijd een jaarlijkse indexatie ontvangen (eindloon en kapitaal gedekt NP), willen nu een indexatie van uitkering, maar vergeten dat middelloonpensioenen indexatie nodig hebben om waardevastheid op 67 te behouden. Vervolgens is voor deze aanspraken te weinig gefinancieerd (langlevenrisico) welke afgewenteld wordt op de huidge actieven en hebben zij in de jaren 90 een greep uit de ABP-kas laten nemen om de werkgever terwille te zijn en een deel van de CAO-afspraken op dat moment te financieren. Hoezo win-win situatie?
Indien afschaffing van ambtenarenstatus doorgezet wordt, afslanking overheid met name bij jongeren wordt bewerkstelligd en bovenstaande bekend is, is het gevolg dat de inhuur van externe medewerkers op termijn zal exploderen. Immers dit is de enige mogelijkheid om de 20% van je arbeidsvoorwaarde zeker te stellen, door het zelf beleggen van deze gelden in een bankspaarproduct (desnoods over diverse instellingen om deze bedragen zeker te stellen). -
cor mol, wo 25 mei 2011 20:30 Reageer op cor
En hoe gaat D66 het gat vullen dat zo ontstaat in de pensioenverplichtingen? Of worden de ouderen nog veel duurder in de arbeidsmarkt en kunnen ze dus werkloos gaan toezien. Het PGGM heeft in 2007 berekend dat eenmalig 15% tot 20% van de pensioenverplichtingen moet worden afgetikt als de impliciete verplichting die voortvloeit uit de bestaande regeling wordt afgerekend. ( pagina 78 - een sterke tweede pijler)
Bovendien het omslagpunt bij de doorsneepremie ligt op 46 jaar. Ik begrijp dat D66 jongeren dus eeuwig jong zijn?
Voor de overige vragen waarop dit licht geen antwoord heeft:
http://tinyurl.com/3eggcru -
Alex Mulder, wo 25 mei 2011 15:39 Reageer op Alex
Pff... wat een ingewikkeld verhaal...
Maar wanneer ik het goed begrijp heeft iemand van rond de 25 jaar een te hoge premie te betalen en iemand van rond de 50 een te lage, correct ?
Maar iemand van 50 is toch ook 25 geweest en iemand van 25 wordt toch (meestal wel) 50 ?
Wat is nu eigenlijk je probleem ?
Iemand die na een aantal jaren zzp-er wordt heeft dan pech, maar de meeste zzp-ers worden tegen hun 50e weer loon-werker en dan hebben ze weer voordeel begrijp ik. Dus ??
Wat ik wel goed begrijp is dat om de Banken te redden (die bijna omvielen door in een soort piramidespel van de Amerikaanse huizenmarkt te gokken, maar wel op risico van de maatschappij) we de (ECB) rente kunstmatig laag houden (voor die Banken dus) waardoor onze Pensioenen in de problemen komen. Waarom nationaliseren we die Banken niet gewoon en lenen goedkoop geld aan de pensioenfondsen ?
Overigens heb ik elders net zo'n ingewikkeld verhaal gelezen dat beweerde dat juist de generatie van vóór 1965 naar verhouding veel bijdraagt aan de pensioenreserve opbouw van de jongeren.
opiniemakers
-
Mei Li Vos Directeur Orangegas en publicist
Bio -
Ivan Wolffers Hoogleraar Gezondheidszorg en Cultuur VU
Bio -
Ewout Klei Politiek historicus
Bio -
Boris van der Ham Tweede Kamerlid D66
Bio -
Brecht van Hulten presentatrice Kassa
Bio
Populair
-
De échte keuze van Samsom
Media verdraaien uitspraken van PvdA-leider over voorkeur voor SP
8094 x bekeken Korte Scan
Reageer (356) Politiek Twitter -
Kamermeerderheid voor ESM
UPDATE: PvdA eist extra garanties ... Stemming volgt morgen
7657 x bekeken Korte Scan
Reageer (553) Economie Twitter -
Volkskrant wil Joop verbieden
Hoofdredacteur: 'Joop is directe concurrent van onze opiniepagina' ... Joop-verbod moet lezers naar VK-site drijven
6055 x bekeken Korte Scan
Reageer (197) Media Twitter -
Peiling: Sap ruim aan kop
Update: Het GroenLinks-dilemma op het podium: Bevlogenheid versus bedachtzaamheid ... EenVandaag: 77 procent GroenLinks-leden kiest voor Sap
5652 x bekeken Korte Scan
Reageer (131) Politiek Twitter -
GroenLinks pakt forens hard
Update: GroenLinks legt uit: Arme mensen betalen voor dure leasebakken van de rijken ... GroenLinks-Tweede Kamerlid Ineke van Gent verdedigt Lenteakkoord: Dan ga je maar dichter bij je werk wonen
5184 x bekeken Korte Scan
Reageer (441) Economie Twitter -
'SP smijt deur dicht voor GroenLinks'
[VIDEO] SP-voorzitter Jan Marijnissen wil volgens Limburgse krant niet meer samenwerken met GroenLinks ... Nieuws ook door andere media overgenomen … SP-woordvoerder ontkent … Frans Timmermans was aanwezig en bericht op Facebook: 'dat Jan Marijnissen de deur naar GroenLinks keihard dichtsmeet. Was ik niet met hem eens' ... Marijnissen: Met Dibi aan het roer is links GroenLinks voorbij
5145 x bekeken Korte Scan
Reageer (250) Politiek Twitter -
Het Joop-verbod van de Volkskrant
Francisco van Jole Apart: Voor de tweede keer in korte tijd is er in de Tweede Kamer gepleit voor het verbieden van Joop.
4584 x bekeken Korte Scan
Reageer (145) Media Twitter -
De Hond peilt: Heftige electorale schommelingen
VVD-achterban niet blij met lenteakkoord ... Dibi kost GroenLinks zetels ... PvdA en PVV profiteren ... Geen meerderheid voor 'Kunduz-coalitie' ... Europa en euro zullen belangrijke rol spelen op 12 september
3423 x bekeken Korte Scan
Reageer (186) Politiek Twitter -
D66 wil 40-urige werkweek terug
D66-Tweede Kamerlid Wouter Koolmees in Buitenhof: Een officiële vrije dag opgeven levert ook economisch voordeel op
3132 x bekeken Korte Scan
Reageer (171) Politiek Twitter -
Presentator stuurt 'Barbie' live uit show
Dat zouden ze vaker moeten doen...
2975 x bekeken Korte Scan
Reageer (22) Kijknou Twitter

