Bio Bekijk alles van Rutger Bregman Word fan

Rutger Bregman

Rutger Bregman Historicus en publicist

23 januari 2012 Reageer (12) 621 x bekeken Politiek RSS

Stem in 2015 weer eens lekker traditioneel

Dat de PVV zowel het CDA als de VVD heeft geperverteerd is na de briefjes van Bleker, de nota’s van Donner en de U-bocht van Rutte wel duidelijk

In het afgelopen decennium zijn de grenzen van de polder opgezocht. Het CDA werd een ‘conservatieve partij’ (Hans Hillen), de PvdA wilde de ‘ideologische veren’ terug (Wouter Bos) en populistische partijen als de PVV en de SP werden groter dan de sociaaldemocraten en christendemocraten bij elkaar. Die laatsten waren in 1963 nog goed voor 76 zetels; in de recente peilingen houden ze er nog 13 over. De sociaaldemocraten behaalden in 1977 nog 53 zetels - nu staan ze op 18. De twee traditionele regeringspartijen hebben samen minder dan de helft van het benodigde aantal zetels om te kunnen regeren.

Wat dat betreft is het ‘radicale midden’ een goed gekozen term. Het is inmiddels radicaal om de middelmaat te zoeken, radicaal om een beetje aan te modderen, radicaal om te nuanceren. Natuurlijk, de CDA-rapporten staan weer vol vage praat zoals alleen sympathieke domineeskinderen het kunnen formuleren. Maar de plannen voor een vlaktaks en een extra milieubelasting zijn weer zo concreet dat de zure columnisten van schrik niet weten wat ze er mee aanmoeten.

De passage over hoe de hypotheekrenteaftrek zou moeten worden hervormd mag dan zijn geschrapt, het pleit wel voor het CDA dat het bereid is om terug te komen op een eerder breekpunt –in het landsbelang natuurlijk. Net als dat het voor de sociaaldemocraten pleit dat ze al maanden het kabinet in het zadel houden door steun op het cruciale eurodossier. Partijpolitiek is leuk, maar als het om de stabiliteit van de eurozone gaat, dan nemen fatsoenlijke partijen hun verantwoordelijkheid.

‘Kiezen en verbinden’ en ‘de boel bij elkaar houden’ behoren tegenwoordig tot het type slogan waar we spontaan onpasselijk van worden. Zonder deze slogans kunnen we ook wel, maar zonder de achterliggende mentaliteit niet. Dat geldt niet alleen voor het CDA. De term het ‘radicale midden’ wordt al jaren gebezigd door D’66, een partij die in ruil voor haar laatste kroonjuwelen nog met de duivel zelf zou willen regeren. Maar ook in een PvdA conceptvisie uit 2000 werd over het ‘radicale midden’ gesproken. Er voor durven staan dat je oplossingen ideologisch gezien niet altijd even zuiver zijn. En dat je het ook niet leuk vindt om altijd maar compromissen te moeten sluiten. Maar dat je wel graag wilt uitleggen waarom je het toch doet. Zo’n mentaliteit is in de huidige, door populisme en opportunisme getergde politiek niet minder dan extreem radicaal.

Een tijd lang was alleen het CDA een echte middenpartij, omdat het als enige met iedereen wilde regeren. Misschien dat de SP en de VVD de nieuwe vaste regeringspartijen worden. De SP beweegt al richting het midden – Roemer heeft aangegeven dat hij graag met Rutte zou samenwerken. Maar Rutte liet zijn links-liberale idealen kort geleden varen en wees Roemer, volstrekt prematuur, de deur. Zolang de fatsoenlijke middenpartijen niet wederopstaan ben ik bang dat de VVD het houdt bij de ‘ware’ vertegenwoordigers van Henk en Ingrid.

Verantwoordelijk regeren in de eenentwintigste eeuw doe je met iedereen die zetels heeft. Met één uitzondering dan: een partij die walgt van het compromis is de antithese van het radicale midden. Samenwerken met de PVV versterkt het midden niet, maar ondermijnt het. Dat de PVV zowel het CDA als de VVD heeft geperverteerd is na de briefjes van Bleker, de nota’s van Donner en de U-bocht van Rutte wel duidelijk. De strategie-Verhagen, vissen in de troebele vijver van het rechtse ressentiment, is hopeloos mislukt.

Na de presentatie  van ‘Kiezen en Verbinden’ haastte Ruth Peetoom zich te verzekeren dat de nieuwe visie het kabinet niet in de weg staat. Maar wat voegt de nieuwe visie dan nog toe? ‘Inspiratie’ zei De Geus, alsof hij zojuist een preek had voorgedragen op de oude kansel van Peetoom. Iedere trouwe kerkganger weet dat samenbindende taal een gemeente goed doet. Maar het radicale midden heeft ook radicale taal nodig. Op radicale wijze de middelmaat, het compromis en de nuance verdedigen: dat is de politieke missie van de toekomst.

Hans Spekman heeft ook wel iets weg van een dominee, maar dan eerder van dominee Gremdaat, die inmiddels vaste gast is bij De Wereld Draait Door. De truien van Gremdaat doen niet onder voor die van Spekman en ook hij grossiert in vaag moralisme. Het enige verschil is dat Gremdaat een komiek is en Spekman het echt meent. Dat je verkozen wordt op een punt als ‘het partijkantoor moet de grachtengordel uit’ doet vermoeden dat je bij de SP hebt stage gelopen. Het is geen onaardig idee, maar met het radicale midden heeft het weinig van doen.

De PvdA doet er goed aan om in de voetsporen van het CDA te treden en op korte termijn met een aantal onorthodox concrete plannen te komen. Plannen die niet over de vorm (kantoren en verkiezingen), maar over de inhoud gaan. Het is de hoogste tijd voor een bedevaart naar het radicale midden. Misschien dat de vrome sociaal- en christendemocraten elkaar tegenkomen op het Binnenhof. Dan kunnen ze dat treurige gedoe ten tijde van Balkenende IV achter zich laten. Ondertussen hoeven wij ons slechts te realiseren dat een samenleving de politiek krijgt die ze verdient. Stem dus weer eens ouderwets traditioneel op 13 mei 2015, of eerder nog, mocht dit onzalige kabinet de eindstreep niet halen.

Laatste Reacties (12) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Joop Schouten, di 24 januari 2012 19:44 Reageer op Joop

    Joop

    Humorrijke opinie. Tnx Rutger.
    FF wat over dit: 'Roemer heeft aangegeven dat hij graag met Rutte zou samenwerken'
    Hij zei het iets anders: 'sluit niet uit dat hij in de toekomst met tegenpool VVD gaat regeren'. Hier zit ruimte in voor nuance in. Roemer sluit niets uit (...). Want stel dat Rutte zijn ideologie laat varen?
    ; )
    .... En ik denk dat 2012 een verkiezingsjaar wordt.
    En dan stem ik radicaal-weloverwogen op de SP.

  • Jan B, di 24 januari 2012 12:25 Reageer op Jan

    Jan

    Bij de volgende verkiezingen stemmen we weer eens lekker traditioneel links. PS ik begin zo langzamerhand mijn buik vol te krijgen van die pathetische reacties op het succes van de SP in de peilingen. In blinde paniek weet de door het liberalisme gecorrumpeerde achterban van de oude machtspartijen niet meer waar ze het zoeken moeten en bedient zich derhalve van de ene schoffering en onjuistheid na de andere om de SP en haar kiezers in een kwaad daglicht te stellen. Het begint allemaal een tamelijk hoog PVV-gehalte te krijgen: lekker fact-free er op los raaskallen in de hoop dat het wat oplevert.

  • Erwin Lamme, di 24 januari 2012 09:27 Reageer op Erwin

    Erwin

    Fraai stuk van Bregman, waarin hij terecht pleit voor het midden. De kunst is om zowel economisch sterk als sociaal te zijn. Ik denk dat Nederland dat over het algemeen wel is, maar om de welvarende en sociale beschaving te kunnen handhaven, zijn er maatregelen nodig. Ten eerste moet de overheid, die nu 260 miljard kost, een stuk kleiner worden om in de toekomst betaalbaar te blijven en om de staatsschuld van bijna 400 miljard te verkleinen. De Nederlandse overheid moet het aflossen van de staatsschuld structureel meenemen in de begroting. De tweede uitdaging ligt vooral in Europa. Om Europa economisch sterk en financieel gezond te krijgen is het gewenst dat er een begrotingsorgaan en euro-obligaties komen, en dat de EU op termijn een Verenigde Staten van Europa wordt. De derde uitdaging is het beheersen van klimaatverandering. Europa moet een voorbeeld voor de wereld worden in het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen en in het organiseren van een duurzame en groene economie. Ik denk dat het succes van politieke partijen in Nederland afhangt in hoeverre ze antwoord hebben op deze drie uitdagingen, dus het verkleinen van de overheid, meer Europese integratie en het beteugelen van klimaatverandering. Wat mij betreft heeft D66 hier het beste antwoord op.

  • de heer Meijerink, ma 23 januari 2012 23:10 Reageer op de heer

    de heer

    Ach, hype pvv is voorbij, nu is het de hype sp die mag scoren. Die is over een maanden ook voorbij en gaat iedereen in het najaar gewoon weer 'ouderwets' stemmen.
    En de nationale politiek gaat weer over tot de orde van de dag.

  • Nieuw!: Veldman, ma 23 januari 2012 23:29 in reactie op de heer Meijerink Reageer op Nieuw!:

    Nieuw!:

    Nee dat gaat niet gebeuren.

  • de heer Meijerink, di 24 januari 2012 08:40 in reactie op Nieuw!: Veldman Reageer op de heer

    de heer

    Écht wel!

  • Adrie Kooijman, ma 23 januari 2012 23:07 Reageer op Adrie

    Adrie

    SP onervaren...
    Ja Ja ...
    En de PVV (die feitelijk meeregeert) zijn allemaal rotten in het vak zeker?
    De SP mag dan niet veel regeerervaring hebben, het klappen van de zweep kennen ze als geen ander.
    Wat mij betreft mogen ze zich bewijzen!

  • Irma Noord, ma 23 januari 2012 21:31 Reageer op Irma

    Irma

    Er is waarlijk paniek uitgebroken bij de partijen die de SP altijd lachwekkend aan de kant zetten. Nu halen ze ieder cliche dat er is uit de kast om mensen ervan te weerhouden SP te stemmen.

    Het argument dat de SP geen ervaring heeft is wel het domste argument. Het zou ons tot in lengte van dagen veroordelen tot VVD, CDA en PvdA en misschien soms D66. Nee dát lijkt me nou juist het verkeerde advies. De SP draait al 30 jaar mee, heeft altijd goede alternatieven en de laatste tijd is herhaaldelijk bewezen dat ze gelijk hadden. Kom maar op SP!

  • Johannes Zeilstra, ma 23 januari 2012 20:40 Reageer op Johannes

    Johannes

    Hemm, een stemadvies, inderdaad nogal traditioneel.
    Net als uit de tijd dat de dominees en de pastoors hun kudde zo graag adviseerden.
    Nee dank u, ik bepaal zelf wel op wie ik ga stemmen, en dat is die partij die het dichste bij mijn overtuiging staat, en of dat nu traditioneel is, of radicaal, daar heeft u niets mee te maken.

  • Rob Geurtsen, ma 23 januari 2012 20:09 Reageer op Rob

    Rob

    Interessant betoog dat mijn steun verdient, indien het niet een aantal cruciale missers omvat.

    Als je iets de PvdA niet kan verwijten is het duidelijke standpunten. Neem nou deze twee: het in mijn ogen onvolledige maar wel heldere law-and-order standpunt (walgelijk omdat het de kennis en ervaring van onderzoek t.a.v. delinquenten en daders negeert) en de Euro (wat Bregman in zjin epistel zelf een helder moedig standpunt noemt). Dit weekeinde is nog duidelijk gereageerd met een nationaal natuurbeheernotie in de stijl die Cohen voor de verkiezingen aankondigde... een partijen overstijgend nationaal plan gericht op een aantal cruciale punten (o.a. ook arbeidsmarkt).

    Vanavond had rechtslullige Eerdmans in zijn Avondspits (trouwens wat laaghartig om die programmatitel die bij Frits Spits hoorde zo te kapen) een aardig punt dat het soms meer om de mannetjes gaat en minder om de inhoud. Hij had een punt vergat alleen dat het niet om eht mannetje gaat maar om de emotie die opgerakeld wordt.
    Iedere politicus die de onderbuikrattengevoelens opgerakeld door nationale hufterigheid van Fortuin en zijn opvolgers als serieuze politieke inspiratie als relevante leidraad voor verkieizingstrategie en politieke inhoud neemt verdient het politieke slachtoffer te worden PVV sentimenten.
    Wat dat betreft zijn de Ab Klinken, Hirsch Ballinen, de Melkerts en nog wat gasten uit die tijd mijn stille grote helden en is Verhagen de verpersonificatie van het CDA-onheil waar we nooit meer last van moeten krijgen. Wat dat betreft hoop ik dat er politici komen die er in slagen het CDA voorgoed tot de marginaliteit te veroordelen.

    Helaas, dit zal niet snel gebeuren. Nederland is wellicht toch conservatiever.

  • Nieuw!: Veldman, ma 23 januari 2012 19:38 Reageer op Nieuw!:

    Nieuw!:

    ik zal het even netter verwoorden dan:

    Beste Heer Bregman

    heeft u mogelijk wat vreemde middelen genuttigd bij het schrijven van dit artikel?

    U zit extremisten aan te bevelen om nog gekker te worden als ze al zijn?

    Radicaal midden ?

    Mensen die op een middenpartij stemmen willen geen radicalen .

  • Huub Philippens, ma 23 januari 2012 19:10 Reageer op Huub

    Huub

    We zien nu hoe Wilders langzaam wegdrijft in zijn moeras. Dat was te voorzien, maar het komt allemaal sneller dan velen verwacht hadden. De gedachte was dat zijn kiezersvolk de benen zou nemen als de gevolgen van het gedoogbeleid zichtbaar zouden worden.
    Hij kan geen kant meer op. Zijn eigen issues zijn versleten, de sociale maatregelen die hij van de SP geleend had, verloochent hij omwille van de macht.
    Niet alleen de Joop-bezoekers, ook zijn trouwe aanhang bij de Telegraaf, Elsevier, Pownews hebben het wel gezien en beginnen afscheid te nemen.
    Daarom is er nu weer plaats voor degelijke partijen. Daar schaar ik zeker ook de SP toe. Overigens haalt Wynia van Elsevier nog een studentikoos grapje uit door te suggereren dat SP en PVV maar moeten gaan samenwerken. Nooit niet, dus. Diametraal tegenovergestelde mensbeelden. SP met een coherent ideologisch programma waar niets van anderen gepikt is, kan zich op geen enkele manier thuisvoelen bij het opportunistisch ratjetoe van de Proleet Van Venlo.

 

Reageren

Registreren Wachtwoord vergeten

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven