ma 13 februari 2012
Bio Bekijk alles van Kartika Liotard Word fan Abonnement
15 maart 2010 Reageer (17) 589 x bekeken Leven
Politieke etiquette en voedselveiligheid
Consument is gediend met simpele symbolen op verpakkingen
Op 16 maart gaat het in Brussel over ons dagelijks eten en drinken. De vakcommissie uit het Europees Parlement die gaat over volksgezondheid en voedselveiligheid laat dan zien wat in de discussie centraal hoort te staan: gezonde voeding of ondernemersbelangen? Ik houd mijn hart vast, want er staat niet op de agenda wat er op het spel staat.
Verstrekken van kennis
Het Europees Parlement zou vorig voorjaar al stemmen over liefst 1.332 amendementen over voedseletikettering. Het is toen godzijdank gelukt een janboel te voorkomen. Maar na de verkiezingen van afgelopen zomer blijk ik lid te zijn geworden van een nog rechtser parlement dat nog dieper geloof in het heil van de markt. Het zijn vooral economen en juristen en de industrie die de discussie voeren over het zogeheten Sommer-rapport. Terwijl iedereen weet dat het bij betere voedseletiketten moet gaan om de inbreng van voedingsdeskundigen en communicatiespecialisten staan voortdurend ondernemersproblemen centraal. Voor de Duitse christendemocraat Renate Sommer gaat het om het verstrekken van voedselinformatie; voor mij telt vooral hoe help je consumenten bij hun beslissingen?
Omgaan met kennis
Welnu, ik ben zelf ook jurist. Ook ik stoor me aan de wirwar van kleine lettertjes op misleidende etiketten. Maar als Brussel eist dat die lettertjes voortaan 3 millimeter hoog moeten zijn, dan vinden reclamemakers er altijd wel wat op om de ongezonde aspecten van hun product te overschreeuwen. Al was het maar door het Kinderchocolade te noemen of door subtiel te claimen dat het goed voor je is. Sommige verpakkingen zijn duidelijker over wat er niét dan over wat er wel in zit. Het dispuut hoort evenwel niet te gaan over het verstrekken aan maar over het omgaan met voedingsinformatie door consument.
“Misstanden”
Er staan smakelijke Brusselse bliksemafleiders in het rapport van Renate Sommer die het goed doen in de publiciteit. Zoals de knellende vraag of mayonaise nu vast of vloeibaar is. Of neem de decadente kwestie of de EU bladgoud als voedingsmiddel moet erkennen. Nee, waar het mij om gaat, staat pas op bladzijde 126. Consumentenrechten blijken slechts een alibi te zijn voor beleid dat de grote voedingsconcerns in de kaart speelt. Sommer somt namelijk vier “misstanden” op: EU-regels zijn onoverzichtelijk, daardoor is er rechtsonzekerheid voor ondernemers, dit leidt tot handelsbelemmeringen en tot concurrentieverstoring. Heeft de consument daar nou last van bij het begrijpen van voedseletiketten? Nee. Toch wordt de hele discussie gevoerd tegen de “algemene achtergrond” van problemen van producenten.
Simpel symbool
Het economisch belang is een volstrekt ander beleidsperspectief dan de titel van het vergaderstuk doet vermoeden: “Voedselinformatie aan de consumenten”. Het is de Europese Commissie gelukt de discussie zo te ‘framen’ dat het lijkt te gaan om bijvoorbeeld obesitasbestrijding. Journaalmensen hebben dan meteen “beeld” bij het beleid. Het lukt de EU wel vaker om de media haar perspectief te dicteren: landbouwoverschotten dumpen betitel je als “Hulp aan Afrika” of zet je weg onder de noemer “schoolfruit” en pesticiden noem je doodleuk “gewasbeschermingsmiddelen”.
Ook nu heet het te gaan over harmonisatie en uniformering van voedselinformatie. Maar wie verder leest merkt dat dat een Europees perspectief is en dat het om met name industriebelangen gaat. Dat eenheidsdenken is alleen handig voor consumenten die hun eten in het buitenland kopen en de voedingsvaktaal van dat land machtig zijn.
Overdosis
Ik vermoed dat de meeste mensen amper het verschil kennen tussen een kilojoule en een joule. Ja, zelfs dat mondige burgers weinig snappen van de ingrediëntendeclaratie op een Breezer, Danoontje of Spa. Uit de geneesmiddelensector weten we dat een overdosis aan informatie een bijsluiter betekenisloos maakt. Wat de consument echt helpt zijn simpele symbolen. Ja, als het hier om zou gaan, ben ik blij met symboolbeleid!
Obesitasbestrijding
De EU richt zich tot de “gemiddeld ontwikkelde, geïnformeerde en gezonde burger”. Maar wie zich echt met obesitasbestrijding wil bezighouden, moet uitgaan van de zwakste partij. Dan moet je geen regels opleggen over het verstrekken van cijfers en letters, maar regels maken die je helpen om te gaan met waarschuwingen. De Europese Commissie moet erkennen dat er geen Europees wetenschappelijk onderzoek beschikbaar is dat haar beleid fundeert en dat er geen wetenschappelijke deskundigen zijn geraadpleegd. Dat is niet alleen “onbegrijpelijk” en “principieel bedenkelijk” (ik citeer het ontwerpverslag van Renate Sommer waar op 16 maart over wordt gestemd), ik noem het een gotspe.
Mattheus
Het nieuwe beleid zal de kenniskloof verdiepen. Alleen al in Nederland zijn volgens de Taalunie 1,3 miljoen mensen laaggeletterd of functioneel analfabeet, 250.000 Nederlanders zijn zelfs volledig analfabeet. En dan heb ik het niet eens over kinderen of over consumenten die écht hun leesbril zijn vergeten. Die mensen help je alleen met verpakkingen met heldere symbolen. Economisch denken richt zich op bezitters, op “haves”. Maar bij volksgezondheid en voedselveiligheidsbeleid is het beter te denken aan “have nots”.
De socioloog Merton introduceerde in de jaren zestig het Mattheuseffect. Namelijk dat "zij die al veel hebben, meer krijgen, en zij die niet hebben, ontnomen wordt wat ze verdienen". Zouden de christendemocratische vrienden van Renate Sommer in het Europees Parlement met deze Bijbelse verwijzing (Mattheus hoofdstuk 25 vers 29) weer op het rechte pad te krijgen zijn en voedselveiligheid centraal durven stellen? De ervaring wijst helaas op het tegendeel. De politieke etiquette van de gemiddelde christendemocraat wordt bij stemmingen geleid door liberaal marktdenken. Ik houd mijn hart vast.
Laatste Reacties (17) Reageer Reacties in wachtrij: 0
-
Ronnie Puipjes, di 23 maart 2010 10:16 Reageer op Ronnie
Interessant materiaal om te lezen, mevrouw Liotard. Het is altijd erg verontrustend om te zien hoe ver de graaiende hand van de industrie reikt. Altijd maar die ondernemersbelangen; wanneer gaat de burger/consument nou eens centraal staan?
-
Dmitri Dmitriëvitsj, do 18 maart 2010 11:29 Reageer op Dmitri
Zou het niet gemakkelijker zijn als analfabeten zouden leren lezen? Kinderen van zes leren het, dus zo moeilijk kan het niet zijn. Dan hoeven er geen nieuwe symbolen ontwikkeld te worden, maar kan het goede oude Latijnse schrift gebruikt worden om duidelijke informatie te geven. Ingrediënten en eventueel calorieën en vitaminen en mineralen. Klaar! Hoe "gezond" het voedingsmiddel is is niet vast te stellen en kan dus ook maar beter niet vermeld worden.
-
Rein van Gisteren, di 16 maart 2010 10:39 Reageer op Rein
http://foodwatch.de/e6380/e34762/
Dit is de link naar een webpagina (Engelstalig) met aan het eind een leuk filmpje dat goed uitlegt wat de voordelen zijn van een eenvoudig en dus voor velen begrijpelijk voedingsetiket. De industrie zal er altijd wel wat op vinden om elk etiketteringssysteem te boycotten, maar het zogeheten stoplichtsysteem is 10 keer beter dan de huidige cijfergoochelarij. -
meneer RvO, di 16 maart 2010 00:49 Reageer op meneer
"Logo"
Ik snap jouw redenering waarom je een "simpel logo" beter vindt.
Maar ik vraag me af of het überhaupt mogelijk is een eenvoudig èn toch verantwoord logo uit te werken.
O.a. omdat men in de voedingswetenschap en diëtetiek twist over wat eigenlijk een gezond voedingspatroon is.
En hoe communiceer je dat dan?
Is het al bekend hoe het EU-logo er ongeveer uit gaat zien? Met google vond ik niets.
Hopenlijk gaat het niet lijken op het beruchte "ik kies bewust logo".
Discussie over ikb-logo o.a. hier: http://www.foodlog.nl/vandaag/bericht/schuttelaar_vindt_het_raar/
Vandaar kun je doorklikken naar eindeloos veel meer links over dit onderwerp
Mijn persoonlijke conclusie is dat dit ikb-logo bewust is bedacht om dure "light" producten beter te verkopen en om de kleine marktpartijen uit de markt te drukken. Maar trek zelf uw conclusies.
(site van ikb organisatie: http://www.ikkiesbewust.nl)
"Overdosis"
Persoonlijk ben ik niet zo bang voor een overdosis aan info.
Maar dat ligt aan mij. Ik behoor tot de kleine groep mensen die èn kan lezen èn geïnteresseerd is in wat ik eet.
Ik zou dus wèl precies willen weten wat er in mijn eten zit.
Dus een andere etikettering dan nu, nu mogen fabrikanten heeeeel veel ingrediënten weglaten of onjuist benoemen.
Een vrij willekeurig voorbeeld: als ik een pak "vers jus" koop, dan staat er op de ingredïentendeclaratie zoiets als "100% puur vruchtensap op basis van geconcentreerd sinaasappelsap".
Ja, zojuist gecontroleerd bij één pak.
Mogelijke ingrediënten zijn: (jarenoude, diepgevroren) sinaasappelpulp, suiker, (kunstmatige) smaakstoffen en vitamines en mineralen, dat alles licht (!) gepasteuriseerd. Ja, dat is wettelijk toegestaan in NL.
Een van de vele bronnen: http://koken.blogo.nl/2010/02/17/sapuitje/
Ook de keuringsdienst van waarde weidde hier ooit een uitzending aan.
En ja, dat zou ik allemaal op het etiket willen hebben.
Of op een andere manier beschikbaar willen hebben.
Een eerste aanzet voor een "kijk in de keuken logo" vindt je hier:
http://www.foodlog.nl/vandaag/bericht/klopt_het_het_volksinformatiemerk/
Leuk idee, ben erg benieuwd naar de uitwerking.
OK, geen simpel antwoord op jouw blogje, maar een aanzet tot een inhoudelijke discussie.
En ik ben het met je eens dat de huidige wetgeving rond etikettering, reclame, naamgeving e.d. van voedsel in NL en EU meer op belang van de grote producenten is gericht dan op dat van consumenten.
Welterusten, RvO -
Joop Schouten, ma 15 maart 2010 20:59 Reageer op Joop
Vooral de laatste alinea vond ik confronterend.
Ik hou m'n hart al 30 jaar lang vast.
En het klopt nog steeds. -
A de Leeuw, ma 15 maart 2010 19:01 Reageer op A
Misschien kunnen wij met zijn allen beter een discussie gaan voeren waarom de europese unie zich uberhaupt met dit soort futiliteiten bezig houdt. Als de dames en heren in Brussel zo door gaan dan ben ik bang dat wij over 30 jaar helemaal geen Europese Unie meer hebben.
-
==Ellen ==, ma 15 maart 2010 18:02 Reageer op ==Ellen
Wanneer komt nou een einde aan het beschermen van de producent en het niet-beschermen van de consument? Ik doel op onderzoeken van de Keuringsdienst van Waren waarin ze niet de merknamen prijs (mogen?) geven. Er zijn kankerverwekkende stoffen aangetroffen in mascara, maar in welk merk mag niet gezegd worden. En eerder: door processen bij de verhitting komen er kankerverwekkende stoffen in producten als ontbijtkoek, koekjes en chips. Maar in welke precies dan? Mag niet gezegd worden, daar moet de consument dus ongeinformeerd in blijven, kennelijk.
Wanneer wordt deze wantoestand nou eens rechtgetrokken, zodat de consument ECHT geinformeerd kan zijn en ECHT keuzemogelijkheid heeft?
Alleen zo kan er een einde komen aan het nodeloos pompen van kankerverwekkende stoffen in producten. Er zijn vaak alternatieven, die echter in het begin vaak een investering vergen. Nu is er de economische noodzaak niet voor bij de producenten, en is de boete te laag. -
Meneer Dick, ma 15 maart 2010 13:23 Reageer op Meneer
Hoe het in USA precies geregeld is, weet ik niet.
Maar een weetje, dat ik onthouden heb.
Blikvoedsel heeft de naam minder gezond te zijn.
Maar in USA, waar het inblikken is uitgevonden, zijn blikgroenten en -fruit gezonder dan verse, omdat het van overheidswege verplicht is om de vitamines, die bij het inblikken verloren gaan, met kunstmatige vitamines aan te vullen.
Toen lang geleden het eerste blikvoedsel werd geïntroduceerd, kwamen er actiegroepen, die een verbod eisten vanwege het vitamineverlies. De industrie werkte mee aan de oplossing met toegevoegde vitamines. -
Zeer Voornaam, ma 15 maart 2010 20:22 in reactie op Meneer Dick Reageer op Zeer
Dat vitamine verloren gaan bij het inblikken is een fabeltjes.
Koken is niet goed voor de vitamine maar nieuw onderzoek wijst uit dat ook dat wel meevalt. Wat vervelender is dat ze bij blikvoer vanalles toevoegen. Zout meestal, maar ook geplette luizen, voor de kleur.
Er word door de makers gezegt dat ze dit alles doen omdat de klant het wil, wel vreemd dat ze het er dan niet opzetten als die klant dat echt zo wil.
Ik erger me meer aan wat er op het pak staat dat er niet in zit dan dat ze er klein opzetten wat er wel inzit.
GEEN SMAAKSTOFFEN TOEGEVOEGD!
maar wel vol kleur en geurstoffen gegooid.
Het lijkt mij veel verstandiger om bedrijven te belasten met opvoedingstax ipv met stickers. Als UNOX dan toch geld teveel heeft voor wanten en nieuwjaarsduikjes laat ze dan maar wat extra betalen om kinderen kookles te geven en info over voeding. Een commisie heeft zo bepaalt welke bedrijven meer tax moeten betalen. Slecht eten veel tax, gezond eten weinig tax. Eens zien wat de consument dan nog wil eten. -
Meneer Dick, ma 15 maart 2010 21:19 in reactie op Zeer Voornaam Reageer op Meneer
Welke kleur voegen die geplette luizen toe?
-
Jan Stroomer, ma 15 maart 2010 21:38 in reactie op Meneer Dick Reageer op Jan
E120.
Rood, ook wel bekend als 'karmijn'.
Rode bietjes bijkleuren lijkt me overbodig, maar bij peertjes wellicht? (Verkopen ze die ook in blik?) -
Meneer Dick, ma 15 maart 2010 21:45 in reactie op Jan Stroomer Reageer op Meneer
Maakt het niet uit op de huid van welke dieren de luizen eerst geteerd hebben?
-
meneer RvO, ma 15 maart 2010 22:19 in reactie op Meneer Dick Reageer op meneer
Het gaat om BLADluizen, dus niet om dieren. Meer info op wikipedia, food-info.net en keuringsdienst van waarde (geen typefout), zie www.kwv.nl
Groet, R -
Meneer Dick, ma 15 maart 2010 22:52 in reactie op meneer RvO Reageer op Meneer
OK duidelijk.
In dat geval gaat het over. Jammer. -
Ton evertsen, ma 15 maart 2010 12:59 Reageer op Ton
In de vs hebben ze al decennia goede labels, in een land wat nog veel "rechtser"is dus, volgens mij is het voor bedrijven die echt wat te melden hebben ook interessant, maar ik vraag me af of dit wel een links v rechts kwestie is
-
Zjen Zen, ma 15 maart 2010 13:04 in reactie op Ton evertsen Reageer op Zjen
Je verengt het tot rechts/links.
Dat is niet wat het artikel zegt Ton.
Lees het nog eens. -
Ton evertsen, ma 15 maart 2010 13:45 in reactie op Zjen Zen Reageer op Ton
en dan lees ik
" na de verkiezingen van afgelopen zomer blijk ik lid te zijn geworden van een nog rechtser parlement dat nog dieper geloof in het heil van de mark"t"en
"gezonde voeding of ondernemersbelangen"
nog los van of die 2 tegenstrijdig zijn
opiniemakers
-
Mei Li Vos Directeur Orangegas en publicist
Bio -
Thijs Berman Europarlementariër PvdA
Bio -
Pieter Hilhorst Ombudsman
Bio -
Adriaan Soeterbroek Cartoonist
Bio -
Govert Schilling Wetenschapsjournalist
Bio
Populair
-
Extreemrechtse blogger wenst Femke Halsema gruwelijke dood
Martien Pennings wenst linkse vrouwen dood, omdat ze in zijn ogen heulen met het kwaad, de islam. Waar doet ons dit aan denken?
6086 x bekeken Korte Scan
Reageer (301) Politiek Twitter -
Klagen over Oost-Europeanen, nu bij de PVV
Vergeet politie en arbeidsinspectie: PVV start meldpunt klachten over Oost-Europeanen
4850 x bekeken Korte Scan
Reageer (213) Politiek Twitter -
Meldpunt PVV
Adriaan Soeterbroek Cartoon
4269 x bekeken Korte Scan
Reageer (52) Politiek Twitter -
'Grieken kunnen best terug naar Drachme'
Europees Commissaris Neelie Kroes: Geen man overboord als Griekenland uit eurozone stapt... Grieken doen bovendien te weinig voor onze hulp... Update: Rutte volgt lijn Kroes
3625 x bekeken Korte Scan
Reageer (337) Economie Twitter -
TNS NIPO: SP blijkt geen wolf in schaapskleren
SP-stemmers sympathiseren niet alleen met Roemer maar zijn het ook sterk inhoudelijk eens met de partij
3580 x bekeken Korte Scan
Reageer (221) Politiek Twitter -
Bos: Goed dat Rutte geen gezin heeft
Oud-PvdA-leider en minister van Financiën: Politiek trekt wissel op gezinsleven. Rutte en De Jager hebben het in dat opzicht makkelijker dan ik het had
3298 x bekeken Korte Scan
Reageer (39) Politiek Twitter -
SP-raadslid geroyeerd om donatie aan voedselbank
Regels zijn regels, ook bij de SP... Raadslid schenkt liever aan armsten van Lelystad dan aan rijkste partij van Nederland
3270 x bekeken Korte Scan
Reageer (284) Politiek Twitter -
Internet-trollen, zo zien ze er uit
BBC zocht een nodeloos kwetsende Facebook-trol op
3106 x bekeken Korte Scan
Reageer (46) Kijknou Twitter -
GroenLinks: We blijven in Kunduz
LIVE Update GroenLinks-congres: Heleen Weening tot partijvoorzitter gekozen ... Leden scharen zich achter Tweede Kamerfractie: Kunduz-missie hoeft niet van tafel, maar van uitbreiding kan geen sprake zijn ... 1500 GroenLinks-leden bijeen
2913 x bekeken Korte Scan
Reageer (190) Politiek Twitter -
Wie help je door in een brievenbus te pissen?
Theo Brand Nu de PVV een meldpunt heeft geopend is het toch relevant om ons nationale geheugen weer wat op te frissen. Als een zeepblokje in ons nationale urinoir zeg maar
2870 x bekeken Korte Scan
Reageer (76) Politiek Twitter

