Bio Bekijk alles van Tom Kniesmeijer Word fan

Tom Kniesmeijer

Tom Kniesmeijer Psycholoog en adviseur

07 januari 2011 Reageer (30) 1098 x bekeken Economie RSS

Over witte mannengezeik en het truusgevoel

Door aan de slag te gaan, leren niet alleen witte mannen, maar ook vrouwen en allochtonen snel. Kwaliteit drukt zich uit in opleidingsniveau en in ervaring, niet in sekse

In de auto op weg naar huis na een efficiënte bespreking met een aantal vrouwen in een managementfunctie luisterde ik op BNR Nieuwsradio naar de zoveelste discussie over quota in het bedrijfsleven.

Aan de microfoon zaten drie lustig babbelende mannelijke vertegenwoordigers van politieke jongerenorganisaties. De vraag die hen werd voorgelegd: moeten we bedrijven verplichten om meer vrouwen in de raad van advies op te nemen? En hoe zit het met een allochtonenquotum? De gemakzuchtige gemeenplaatsen vlogen direct weer over de tafel. Twee argumenten werden eindeloos herhaald, als een witmannelijk mantra: wanneer we een vrouwenquotum instellen dan is de kwaliteit het eerste slachtoffer. En: je zal maar als allochtoon aangenomen worden en dan steeds moeten horen dat je er alleen zit vanwege je afkomst.

Beide argumenten zijn onzinnig. Het eerste is door de wetenschap reeds jaren geleden naar het rijk der fabelen verwezen. Het gros van de sollicitatiegesprekken is na de eerste kennismakingshanddruk feitelijk al beëindigd: de eerste indruk bepaalt in sterke mate de eindafweging. Daarom juist hebben allochtonen het moeilijk op de arbeidsmarkt. Ze zijn overduidelijk anders - meestal zichtbaar, vaak ook subtiel cultureel - terwijl gelijkenis direct sympathie oplevert. Daarnaast is werkelijke kwaliteit nauwelijks in een paar gesprekken te testen. Waar sollicitatiecommissies, zo blijkt in de praktijk, vooral voor vallen is een bekend gezicht met een vlotte babbel. En in bluffen zijn mannen nog steeds beter dan vrouwen.

In de praktijk blijkt daarnaast vaak dat kwaliteit geen aangeboren eigenschap is, maar vooral door omstandigheden gevormd wordt: over het algemeen blijken mensen snel die kwaliteiten aan te leren die de dagelijkse praktijk van ze verwacht. Als voorbeeld mogen twee langdurige – mannelijke - premiers uit het verleden gelden: zowel van Lubbers als van Kok werd gezegd dat 'ze het niet in zich hadden'. Ervaring geeft de doorslag. Door aan de slag te gaan, leren niet alleen witte mannen, maar ook vrouwen en allochtonen snel. En dan nog een laatste argument: onderzoek geeft ook nog eens aan dat diversiteit op termijn erg lonend is voor bedrijven.

Ikzelf ben een slachtoffer van positieve discriminatie. Toen ik eind jaren tachtig afstudeerde als psycholoog waren er voor die professie weinig banen. De overheid was een van de weinige aanbieders. En net in die periode hanteerde die een voorkeursbeleid. Vond ik dat leuk, als man? Nee. Kon ik het begrijpen? Ja. Heeft het geholpen? Welzeker. Een aantal vrouwelijke studiegenoten heeft zich ontwikkeld tot hoogkwalitatieve, goed presterende topambtenaren.

Vanzelfsprekend, natuurlijk. Mannen zijn niet per definitie kwalitatief beter (of minder) dan vrouwen. Kwaliteit drukt zich uit in opleidingsniveau en in ervaring, niet in sekse.

Het tweede argument (het is vervelend een excuustruus te zijn) is bizar. Een van de politieke talenten sleepte er zelfs een allochtone vriend bij die een sollicitatiegesprek zou hebben geweigerd. Reden: hij werd alleen uitgenodigd 'omdat het bedrijf meer kleur erg op prijs stelde' en bij zo'n bedrijf wilde hij niet werken. Mij komt dat als nogal ongeloofwaardig of op zijn minst dom over. Is het soms minder vervelend wanneer een blanke man wordt uitgenodigd 'omdat het bedrijf meer van hetzelfde erg op prijs stelt'? Is het soms minder vervelend om werkloos te zijn?

Hoe lang denken de tegenstanders van quota eigenlijk dat het truusgevoel levend gehouden kan worden op de werkvloer? Mensen die niet voldoen raken na een jaarcontract hun baan vanzelf weer kwijt. Ik zie niemand schermen met onderzoek waaruit blijkt dat vooral vrouwen vanwege niet functioneren ontslagen worden.

De gehele discussie over vrouwen- en allochtonenquota is witte mannen gezeik. Ze verspreiden met veel misbaar hun geurstofje omdat ze andere partijen af willen schrikken of gewoon tegen iedere vernieuwing zijn. Soms moet je daar even doorheen breken, bijvoorbeeld met een quotum. Weg met de gemakzuchtige gemeenplaatsen, op naar de nuance, eerst in de discussie, daarna op de werkvloer.

Laatste Reacties (30) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • I. Wilhelmus, ma 10 januari 2011 18:12 Reageer op I.

    I.

    Tja, als je blank, man en hetro bent dan ben je hier op Joop natuurlijk al snel loslopend wild.

  • Zjen Zen, ma 10 januari 2011 18:26 in reactie op I. Wilhelmus Reageer op Zjen

    Zjen

    Je vergist je alweer....dan ben je de verwilderde jager die verward is en om zich heen loopt te schreeuwen om vooral maar voldoende aandacht te krijgen om zich vervolgens weer eens lekker op de behaarde borst te kloppen zodat het narcistische afgesplitste persoonlijkheidsdeel zich bevredigd voelt.

    Goh, dat was me een zin zeg.

    Toch?

  • , ma 10 januari 2011 18:38 in reactie op I. Wilhelmus Reageer op

    Waar? Blank, man en hetero??
    Waar zit je??

  • Zjen Zen, ma 10 januari 2011 18:46 in reactie op Reageer op Zjen

    Zjen

    Ik heb er 1 Cat. Kopen?

  • dr. Bob, zo 09 januari 2011 18:00 Reageer op dr.

    dr.

    Ik heb van jongs af aan al een diepgewortelde afkeer van solliciteren en een evenzo diepgewortelde argwaan/minachting voor de afnemers van sollicitatie gesprekken. Wie denken die figuren wel dat ze zijn ?
    Het idee ook dat je ze kunt manipuleren met list en bedrog, valse/overdreven informatie en gekwijl doet ze voor mij automatisch belanden het bakje "verwerpelijk". Hulde dus aan al diegenen die een dergelijke behandeling door een wildvreemde zogenaamd gekwalificeerde beoordeler überhaupt willen ondergaan. Ik moet er niet aan denken als je dan ook nog es van de verkeerde sekse bent, of van de verkeerde kleur, of religie, of fysiek/geestelijke samenstelling, of de verkeerde kleren draagt of haarstijl.
    Sterkte en succes voor alle sollicitanten, maar ik werk liever voor mezelf.

  • Aert Willem d'Holbach, zo 09 januari 2011 18:23 in reactie op dr. Bob Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Maar ook als zelfstandige komt er een moment dat u een onbekende zult moeten verleiden om uw diensten of producten af te nemen.

    Een sollicitatiegesprek is in mijn ogen niets meer of minder dan jezelf verkopen. Maar hé, ik kan het niet weten want ik heb nog nooit gesolliciteerd.

  • dr. Bob, zo 09 januari 2011 18:39 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op dr.

    dr.

    Absoluut gelijk Aert. Maar toch is het wanhopige, de "onderwerping" op de één of andere manier een stuk minder. JIJ bent degene die beslist of je genoeg hebt gekwijld naar de klant en of die klant al dat gekwijl wel waard is. Bij een sollicitatie is het meestal andersom, hoewel in mijn geval niet hoor. Van mij konden ze gewoon de boom in als ze MIJ niet bevielen.

  • Sylvia Stuurman, zo 09 januari 2011 13:56 Reageer op Sylvia

    Sylvia

    Voor iedereen die nu roept dat "vrouwen zelf niet willen", omdat ze allemaal deeltijdbaantjes hebben.

    De gemiddelde leeftijd waarop Nederlandse vrouwen hun eerst kind krijgen is tegelijkertijd gestegen met het aantal vrouwen dat de arbeidsmarkt op wil.

    Hoger opgeleide vrouwen krijgen op latere leeftijd hun eerste kind dan lageropgeleide vrouwen.

    De enige reden daarvoor is dat die vrouwen carriere willen maken, en de enige manier om dat te doen is zo snel mogelijk op een aanvaardbare plek komen vóór ze hun eerste kind krijgen.

    De voorzienigen voor kleine kinderen (verlof voor man en vrouw, opvang op school, kinderopvang) zijn in Nederland zo belabberd dat slechts één van de twee carriere kan blijven maken als er eenmaal kinderen zijn geboren.
    Het feit dat mannen en vrouwen nog steeds zo ongelijk behandeld worden maakt de keuze voor wie dat doet financieel gezien extreem gemakkelijk.

    Nederlandse vrouwen willen dus wel degelijk carriere maken.
    Anders was die leeftijd waarop ze hun eerste kind krijgen wel gelijk gebleven.

  • Arie Bombarie, za 08 januari 2011 11:21 Reageer op Arie

    Arie

    (zucht) Het gebrek aan vrouwen in de top van het bedrijfsleven heeft niets te maken met discriminatie als wel met het lage percentage vrouwen dat voltijds werkt.

    In de top van het bedrijfsleven zijn werkweken van zestig uur nu eenmaal eerder regel dan uitzondering. Daar is geen plaats voor part-time baantjes.

    Voor meer verwijs ik naar het boek van Trouw collumniste Elma Drayer: Verwende prinsesjes

  • Leo van Loo, za 08 januari 2011 00:47 Reageer op Leo

    Leo

    Ik weet het niet.

    Enerzijds herken ik wel dat witte mannen het waarschijnlijk makkelijker hebben. Ik heb in mijn carriere nauwelijks meer hoeven solliciteren na de eerste paar banen, de rest werd me gewoon aangeboden.

    Anderzijds, ook uit mijn eigen ervaring is de enige organisatie waar ik wel eens tamelijk incompetente collega's tegenkwam (overigens zowel mannen als vrouwen) een organisatie waar positieve discriminatie vrij gebruikelijk was. In andere organisaties waarbij er niet gekeken werd naar geslacht, ben ik zonder meer de meest competente vrouwen (en ook mannen) tegengekomen. En dan zowel bij afdelingen waar 90% van de werknemers een man was, als bij afdelingen waar 60% vrouw was.

    Op basis daarvan maak ik me wel enigszins zorgen over organisaties waar positieve discriminatie een grote rol speelt bij de selectie. Ik heb een beetje het idee dat men daar op de een of andere manier bij de hele selectieprocedure dan minder scherp op kwaliteit let of iets dergelijks, ongeacht of ze dan mannen of vrouwen aannemen.

    Of misschien is het ook gewoon dat organisaties die positieve discriminatie vrijwillig toepassen toch wat softer zijn in het algemeen en wat minder op prestaties selecteren dan 'hardere' organisaties. Dat kan natuurlijk ook. En in dat geval zou gedwongen positieve discriminatie voor 'harde' organisaties minder uitmaken, want dan zorgen ze ook wel dat ze alleen de beste vrouwen in huis halen, want die zijn er zeker. Maar ik vind het zonder verdere informatie wel een risico om positieve discriminatie af te gaan dwingen.

  • Said Bougeluk, za 08 januari 2011 17:17 in reactie op Leo van Loo Reageer op Said

    Said

    Tom kraakt in zijn column `witte mannengezeik’, niet mijn term, maar de argumentatie is helder. En waar komt meneer Leo van Loo? Ja hoor met ` witte mannengezeik’.
    Ten 1ste is in Nederland nooit positieve discriminatie ingevoerd. Dit was en is verboden. In het verleden (eind jaren 80, begin 90) werd een vorm van positieve actie gevoerd. Voor de witte mannen die maar steeds zeiken even het verschil op rijtje:

    Positieve discriminatie is mensen, met ander geslacht of etniciteit dan de grote meerderheid binnen de betreffende arbeidsorganisatie, aannemen, of opdrachten geven in het geval van bedrijven, ook als die niet helemaal voldoen aan de eisen

    Positieve actie is bij gelijk geschiktheid, niks minder kwaliteit, niks kwaliteit gaat verloren, de voorkeur gegeven aan de kandidaten met ander geslacht of etniciteit.

    Jou ervaring met de betreffende arbeidsorganisaties heeft niets, maar dan ook niets met positieve discriminatie en ook niet met de positieve actie. In de ene organisatie deugd de bedrijfscultuur en bij de 2de niet. Heel eenvoudig. Als minder geschikte personen (m/v; allo/auto) bij de 1ste organisatie worden aangesteld, zullen die snel groeien binnen de organisatie en voor zo ver het noodzakelijk is, zullen die mee getrokken worden door de rest van het personeel. Bij de 2de organisatie zal het zelfde gebeuren, maar dan in omgekeerde richting: een superman zal in die organisatie minder presteren. En mocht ie het in zijn hoofd halen te veel prestatiegericht te gaan doen, zal die binnen de kortste keren uit de organisatie weg gepest worden

  • Sylvia Stuurman, zo 09 januari 2011 10:17 in reactie op Said Bougeluk Reageer op Sylvia

    Sylvia

    Uitstekend weerwoord!

  • Said Bougeluk, zo 09 januari 2011 16:30 in reactie op Sylvia Stuurman Reageer op Said

    Said

    thanks

  • Hein van Leeuwen, vr 07 januari 2011 19:03 Reageer op Hein

    Hein

    Hulde!

  • Sylvia Stuurman, vr 07 januari 2011 18:16 Reageer op Sylvia

    Sylvia

    Ik ben het er volkomen mee eens.

    Wel mooi om te zien dat iedere witte man snel en bang over sollicitatieprocedures begint waar hij in het geval van quota een lagere kans denkt te maken dan nu.

    Ten eerste: dat is inderdaad zo: de kans die je dan krijgt klopt met de statistische kans die je zou maken als er geen sollicitatieprocedure zou zijn. Nu is die kans groter dan dat, zonder dat je iets hebt gepresteerd.

    Ten tweede: die quota gelden in de eerste plaats voor plekken waar nooit sollicitatieproceduresm voor worden doorlopen. Voor die plekken wordt in netwerken rondgevraagd naar "een geschikte".
    In de zogenaamde old boys networks. Witte-mannen-netwerken zou je die ook kunnen noemen.

    Het feit dat je (ik spreek nu even tegen elke witte man die over sollicitatieprocedures begint) over sollicitatieprocedures begint, maakt duidelijk dat je niet in die witte-mannen-netwerken zit.

    Het instellen van quota (waardoor er niet meer gevist kan worden uit de witte-mannen-netwerken) zal dus inhouden dat ook jij meer kans maakt op een functie die nu alleen is weggelegd voor mensen uit de witte-mannen-netwerken!

  • Censuur Joop, vr 07 januari 2011 18:08 Reageer op Censuur

    Censuur

    Een artikel naar mijn hart.

    En jazeker, de vooroordelen waar je als vrouw, wit of zwart, dik of dun, jong of ouder, tegenop moet vechten is vele malen groter dan de bluf die veel mannen eigen is. Je moet als vrouw dubbel zo hard werken om te bewijzen wat je waard bent, anders word je afgerekend op je sekse als het "zwakke geslacht". Waarom bij mannen niet?

    Gelijke plichten, gelijke rechten. Voor man én vrouw!

  • Fred doet geen beloftes die hij niet nakomt, vr 07 januari 2011 17:34 Reageer op Fred

    Fred

    Geachte heer Kniesmeijer,

    Dus als witte man heb ik het maar te accepteren dat ik niet gelijk behandeld ga worden bij een sollicitatie ronde?

    Fair enough, de mannelijke respons is dan nog beter worden en de gevestigde belangen nog harder te verdedigen.

    In de haven van Rotterdam zijn wij erg tevreden met erg tevreden maar mogen er absoluut meer bij zolang ze maar niet werkschuw zijn.

    Ons voorbeeld in de haven is Tessa Menssen, de huidige CFO en wat mij betreft toekomstige CEO van het Havenbedrijf.

  • Sylvia Stuurman, vr 07 januari 2011 18:11 in reactie op Fred doet geen beloftes die hij niet nakomt Reageer op Sylvia

    Sylvia

    [Dus als witte man heb ik het maar te accepteren dat ik niet gelijk behandeld ga worden bij een sollicitatie ronde?]

    De situatie is dat je zonder quota ongelijk behandeld wordt. Jij krijgt een voorkeursbehandeling, dor het feit dat je een witte man bent.

    Ben je daar op tegen? Of bedoel je iets anders te zeggen?

  • Said Bougeluk, za 08 januari 2011 17:21 in reactie op Sylvia Stuurman Reageer op Said

    Said

    `Of bedoel je iets anders te zeggen? ‘
    Nee nee hij bedoelt niet iets anders! Hij heeft nog steeds niet door dat hij bij voorbaat een streepje voor heeft of hij weet het wel en wil die niet opgeven

  • Sylvia Stuurman, za 08 januari 2011 18:11 in reactie op Said Bougeluk Reageer op Sylvia

    Sylvia

    Dat is eigenlijk het treurige van de hele zaak:
    witte mannen krijgen een meerderwaardigheidscomplex doordat ze overal een voorkeursbehandeling krijgen, en ze dat abusievelijk toeschrijven aan hun "geweldige" capaciteiten ;-)

  • Bob Wimsen, vr 07 januari 2011 16:04 Reageer op Bob

    Bob

    Het is inderdaad gezeik want de werkgevers staan in de rij om mijn hoogopgeleide allochtone (molukse) vriendin aan te nemen. Ze heeft de bedrijven voor het uitzoeken. Ze zou het een grove belediging vinden als de overheid zich met haar carriere zou bemoeien.

  • Piet de Geus, vr 07 januari 2011 15:22 Reageer op Piet

    Piet

    "De gehele discussie over vrouwen- en allochtonenquota is witte mannen gezeik. [...] op naar de nuance"

    Tja.

  • Zjen Zen, vr 07 januari 2011 15:21 Reageer op Zjen

    Zjen

    De pisgeur van een afgebakend territorium doet iedere vrouw vluchten.
    Grijns.

  • Semolina Pilchard, vr 07 januari 2011 15:08 Reageer op Semolina

    Semolina

    http://www.managersonline.nl/nieuws/10409/nederlandse-vrouwen-werken-graag-parttime.html Ze willen niet, Tom.

  • tom kniesmeijer, vr 07 januari 2011 16:29 in reactie op Semolina Pilchard Reageer op tom

    tom

    Beste Semolina,

    Het gaat er om dat de vrouwen - en allochtonen! - die willen een eerlijke kans krijgen, hoeveel dat er ook zijn. Degenen die niet solliciteren, krijgen sowieso nooit de voorkeur.

  • Semolina Pilchard, za 08 januari 2011 12:47 in reactie op tom kniesmeijer Reageer op Semolina

    Semolina

    Een eerlijke kans voor het handvol vrouwen dat bereid is fulltime -vaak vereist een topfunctie meer dan fulltime inzet- in loondienst te werken, lijkt me van een andere orde dan een quotum van dertig procent nastreven. Bovendien, is ooit eens onderzocht of de top van het bedrijfsleven wel het vrouwenwerende haantjesbolwerk is dat hem nu wordt toegedicht? Natuurlijk zitten er veel meer mannen dan vrouwen, maar wat ik veelal hoor en ervaar is dat veel bedrijven om topvrouwen zitten te springen, maar ze eenvoudigweg niet kunnen vinden. Zo is de cirkel weer rond.

  • Hein van Leeuwen, za 08 januari 2011 15:53 in reactie op Semolina Pilchard Reageer op Hein

    Hein

    " niet kunnen vinden..."

    En dat, waarde Semolina, is nou echte bullshit!

  • Censuur Joop, za 08 januari 2011 18:05 in reactie op Hein van Leeuwen Reageer op Censuur

    Censuur

    En dat Hein, ben ik nou eens helemaal met je eens. Jammer dat je niet van mijn politieke kleur bent. ;)

  • Sylvia Stuurman, za 08 januari 2011 18:19 in reactie op Censuur Joop Reageer op Sylvia

    Sylvia

    Smit-Kroes heeft het nog gezegd, naar aanleiding van het bijzonder magere aantal vrouwen in dit kabinet:
    "Ik had wel een telefoontje van Rutte verwacht; ik had hem zo een uitgebreide lijst kunnen geven van vrouwen met de capaciteiten voor allerlei ministerschappen".

    Maar dat telefoontje kwam niet.
    Gen kwestie van "niet kunnen vinden" dus, maar van "niet willen".
    Precies als in het bedrijfsleven.

  • M JR, di 11 januari 2011 10:21 in reactie op Sylvia Stuurman Reageer op M

    M

    Als het waar is wat jij schetst: bedrijven willen niet. Met je ze dan gaan verplichten met quota? Wie schiet daar iets mee op? Het bedrijf of de sollicitant?

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven