Bio Bekijk alles van Nico Haasbroek Word fan

Nico Haasbroek

Nico Haasbroek oud-hoofdredacteur NOS Journaal

20 november 2010 Reageer (10) 1036 x bekeken Media RSS

Nico's Nieuws 2: Uitzoekjournalistiek

Nico's Nieuws heeft een broertje dood aan agenda-journalistiek en journalistiek die vervuild is door commerciële elementen

Ik zit nu in Gent om de 'stand van de journalistiek' af te meten aan het jaarlijkse congres van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten. De VVOJ. In deze omgeving ben je even verlost van de Hilversumse en Haagse voorspelbaarheid. Van de het jagen op kijkcijfers en het uiterlijk vertoon.

Hier, op de prachtige campus Kantienberg, zijn zo'n 300 mensen gedreven bezig met het vak, de inhoud en de kwaliteit. Wat een verademing!
Het eerste dat opvalt is dat researchjournalistiek niet langer een solistische bezigheid is. Stephen Engelberg vertelt geestdriftig over de onthullingen van zijn non profit bedrijf Pro Publica uit New York. Hij en zijn collega's betrekken andere Amerikaanse media  actief bij hun onderzoeksactiviteiten. Die mogen beschikken over hun database en daar zelf op doorborduren. "Wij geven ze de tools, niet de story."

Bijvoorbeeld het onderzoek met namen van 17.000 Amerikaanse dokters die van de geneesmiddelenindustrie enorme bedragen ontvangen om positief over nieuwe pillen te praten. In allerlei regio's kunnen lokale journalisten vervolgens met de lokale artsen uit die database aan de slag. Dat is een hele effectieve methode, de research delegeren. "Iedereen kan zo zijn eigen burger bakken", aldus Engelberg.

Vadim Lavrusik van Mashable (vadim@mashable.com / @Lavrusik on Twitter.com) laat als tweede spreker zien hoe je de sociale media kunt gebruiken bij het bedrijven van investigative journalism. Hij roept  op om het publiek veel vaker bij je onderzoek in te schakelen. "Zij weten vaak meer dan wij."  Wij zien hoe via Google maps stank wordt opgespoord en ook hoe de problemen bij de metro in Washington met slecht functionerende liften en rol trappen met medewerking van sociale media gebruikers in kaart worden gebracht. Het begint bij het begin. Onderzoeken in welke thema's mensen geïnteresseerd zijn. En dan de vraag "Help me to investigate".

Het aardige van het VVOJ congres is dat het vooral praktijkgericht is. Er zijn maar liefst ruim veertig workshops. Van computertrainingen tot 'textmining' waarbij je leert snel de essentie en relevantie uit documenten te halen. In T 02.05 leert Hans de Ruiter van het CBS ons hoe je met Europese statistieken om moet gaan. (Ga maar eens naar 'Eurostat' en daarna naar worldmapper.com) Ik begrijp niet waarom die informatie zo ingewikkeld te ontsluiten is.

Het jaarboek Onderzoeksjournalistiek 2010 wordt gepresenteerd. Het is gemaakt door vrijwilligers en bevat een overzicht van '22 zoektochten naar kleine en grote waarheden, stuk voor stuk gebaseerd op origineel, eigen onderzoek'  via de pers, radio en TV in Nederland en België: het bekroonde verhaal over seksueel misbruik in de rooms-katholieke kerk van Robert Chesal en Joep Dohmen en verhalen over
vieze ziekenhuizen van Zembla (ook bekroond) en België als ideale plaats voor geroofd antiek. Aan de scoops zijn interessante toelichtingen toegevoegd, waarin de werkwijze van de makers uitvoerig uit de doeken wordt gedaan.

De tweede dag woon ik een ronde tafel over onderwijs in researchjournalistiek bij. De centrale vraag is: 'Wat werkt'? Fleur Besters van het Eindhovens Dagblad belicht op boeiende wijze het Nero project, een samenwerking tussen de Fontys Hogeschool en Brabantse kranten.(www.projectnero.nl) "We gooien ze in één groot zwart gat en dan kunnen ze hun gang gaan. Via alle media. Een collectieve stage van twaalf weken. Ze vertelt hoe studenten projectjournalistiek bedrijven in een probleemstraat in Helmond. Ze kunnen daar slapen en overdag maken ze radio, ze schrijven er over en er is een website. "We rommelen maar wat aan, maar het belangrijkste is misschien wel om ze de liefde voor het vak bij te brengen." Fleur is goud waard.

VVOJ directeur Margo Smit maakt bekend dat er een werkgroep lokale uitzoekjournalistiek is opgericht. "Lokaal en regionaal is nog een enorme slag te maken." De milieujournalist Michel Robles is de initiatiefnemer. "Door toenemende decentralisatie worden lokale en regionale overheden steeds belangrijker en daar moet een waakhond tegenover staan. Maar lokale journalisten missen vaak de vaardigheden en het zelfvertrouwen om die waakhondfunctie goed te vervullen. Daarom probeert onze werkgroep het onderzoek op het niet-landelijke niveau stapje voor stapje te stimuleren. Goede voorbeelden van lokale onderzoeksjournalistiek staan in het nieuwe jaarboek: het verhaal over de gifaffaire bij Sterigenics in Zoetermeer en het project Lijn 3 met foto's over het leven in een Gentse arbeiderswijk. (Een bericht over de activiteiten van de werkgroep staat op de site van de VVOJ).

In de avondschememering borrelen we op de tiende verdieping van de Artevelde hogeschool. Gent ligt er sprookjesachtig bij. Ik blik terug op twee dagen intensief met het vak bezig zijn. Er wordt veel gesomberd over het einde van de journalistiek, de problemen bij de dagbladen en de bezuinigen in omroepland, mijmer ik, maar bij de VVOJ merk je daar weinig van. Dat is een verzameling jonge en oude journalisten die snappen waarom journalistiek belangrijk is. Ik denk terug aan mijn gesprek met Coco over haar boek over zwervers. En aan de hilarische battle of the brains met Henk van Ess en Paul Myers, die leerzame grappen uithaalden op het internet door elkaar idiote zoekopdrachten te geven.

Van de VVOJ-congressen word ik gelukkig. (Word ook lid en doe ook mee.)

Laatste Reacties (10) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • A. van Elk, ma 22 november 2010 20:41 Reageer op A.

    A.

    @ Han van der Horst: als ik Google is de eerste link meteen de goede, en zit er ook nog gewoon een VK-artikel achter...
    http://www.google.nl/search?q=Het-vecht-lekkerder-in-een-Britse-jas
    (of kijk anders in de Google cache)

  • margo smit, ma 22 november 2010 10:45 Reageer op margo

    margo

    Fijn dat je het zo inspirerend is geweest, Nico. Dat kan altijd alleen maar dankzij tientallen vrijwilligers die ons meehelpen dit tot stand te brengen. Dat ze dat nu al acht jaar steeds weer doen zegt iets over de steun die er is voor ons streven naar meer diepgravende journalistiek, en de wil om bij te blijven in het vak. Blij in jou een mede-positivist m.b.t. de toekomst van journalistiek te vinden ;-)

  • Coco Gubbels, zo 21 november 2010 16:56 Reageer op Coco

    Coco

    Nico,

    Een mooi verslag van een geslaagd VVOJ congres. Onze gesprekken waren zeker interessant en zullen zeer waarschijnlijk leiden tot meer dan alleen een boek.
    Het diner was werkelijk ravissant, toch is de neusfluit me nog het beste bijgebleven van vrijdagavond... :-)

    Ik hoop dat we elkaar volgend jaar weer spreken #VVOJ2011

  • José Sijstermans, zo 21 november 2010 14:58 Reageer op José

    José

    Bemoedigend stukje. Hoe meer onderzoeksjournalistiek, hoe beter.
    Is dat Jaarboek Onderzoeksjournalistiek 2010 ergens te bestellen?

  • Coco Gubbels, zo 21 november 2010 17:18 in reactie op José Sijstermans Reageer op Coco

    Coco

    via de website van de Vereniging van OnderzoeksJournalistiek www.vvoj.nl is het jaarboek te bestellen

  • José Sijstermans, zo 21 november 2010 21:42 in reactie op Coco Gubbels Reageer op José

    José

    Bedankt. Ik had op de verkeerde site gezocht.

  • Sylvia Stuurman, zo 21 november 2010 10:15 Reageer op Sylvia

    Sylvia

    Het is trouwens http://www.worldmapper.org (en niet .com) en ik meld dat omdat ik de site niet kende, en hij prachtig is, waarvoor dank!

    Van uitzoekjournalistiek word ik gelukkig. Het is de belangrijkste vorm van journalistiek, die bovendien echt veranderingen in gang kan zetten.

    Dank voor dit stukje dus.

  • Han van der Horst, zo 21 november 2010 09:59 Reageer op Han

    Han

    Allemaal waar: zo staan de werkelijk interessante en schokkende zaken bijna altijd in beleidsnota's, jaarverslagen en andere ambtelijke stukken. Ze zijn zelden te vinden in de uitingen van politici en de schijngevechten die zij in kamer of gemeenteraad leveren. Of in kleine feitjes.

    Zo bevatte de Volkskrant een jaar of wat geleden een artikel op pagina 3 of zo. Daarin ging het over bepaalde toevoegingen aan hun uitrustingsstukken die soldaten zelf kochten voor ze naar Uruzgan gingen. Bijvoorbeeld een Brits jack, dat blijkens dit bericht
    http://uruzgannieuws.blogspot.com/2008/12/zweten-in-gedateerd-uniform.html
    door Defensie bij de reguliere uitrustingsstukken worden opgenomen.
    Lees het hele stuk en je merkt, dat de uitrusting waarmee de Nederlandse soldaat naar Uruzgan is gestuurd, pas in 2011 zal worden aangepast bij de eisen van de tijd.

    Zou daar nog wel geld voor zijn met al die bezuinigingen?

    Het stuk wat ik mij nu herinner wordt door google nog wel aangegeven maar er zit geen link naar een artikel meer achter.
    Dit is die dode link www.volkskrant.nl/vk/nl/.../Het-vecht-lekkerder-in-een-Britse-jas.dhtml

    Ik verwachtte destijds dat er een gigantisch schandaal zou komen: Nederlandse soldaten, die van de politiek verplicht hun leven moeten wagen in een verre en hopeloze oorlog, die soldaten steken ook nog hun eigen geld in noodzakelijke verbeteringen van hun uitrustingsstukken. Maar niks, maar nada.

    Er zijn trouwens ook de nodige signalen geweest over rollend materieel dat blijkbaar in de Afghaanse klimatologische omstandigheden heel snel kapot ging. Materieel dat wel voor de hoofdprijs was aangeschaft...

    Wat levert het trouwens op om je leven te wagen voor het vaderland? Ik zit in mijn pyama te tikken en ik moet zo de hond uitlaten en dan een reis maken, dus ik heb eigenlijk helemaal geen tijd voor dit soort grappen.

    Hier zijn de salarissschalen van 2008. Kijk vooral naar de betaling van soldaten van de derde tot en met de eerste klasse en naar het eindniveau dat je pas na een aantal jaren bereikt. dat is 1978,96 per maand voor een soldaat der eerste klasse. De best betaalde generaal krijgt euro 9014,91 en Lucassen had als hij sergeant was gebleven uiteindelijk euro 2360,48 kunnen verdienen.
    http://www.werkenbijdelandmacht.nl/userfiles/file/Salarisschalen.pdf

    In Uruzgan komt daar een bedrag bij en wel 2315,03 netto per maand . Dat kun je hier vinden:
    http://www.werkenbijdelandmacht.nl/n/102/Salaris.html

    Kortom: Nico heeft gelijk, maar het is al tien uur en ik ga met de hond het park in.

  • José Sijstermans, zo 21 november 2010 15:02 in reactie op Han van der Horst Reageer op José

    José

    "Er zijn trouwens ook de nodige signalen geweest over rollend materieel dat blijkbaar in de Afghaanse klimatologische omstandigheden heel snel kapot ging."
    Ik moest daaraan denken toen ik Vrijheid van Jonathan Franzen las.

  • Zjen Zen, za 20 november 2010 20:28 Reageer op Zjen

    Zjen

    En ik word gelukkig van jouw stukje hier.

    Inspirerend.
    Mooi.

 

Reageren

Registreren Wachtwoord vergeten

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven