Bio Bekijk alles van Thomas Bakker Word fan

Thomas Bakker

Thomas Bakker ex-voorzitter Jonge Democraten

01 maart 2010 Reageer (7) 777 x bekeken Politiek RSS

Neem gemeentepolitiek serieus, spreid de verkiezingsdata

Woensdag a.s. vinden in heel Nederland gemeenteraadsverkiezingen plaats. Landelijk gecoördineerde campagnes van de politieke partijen zijn momenteel in volle gang.

Landelijke kopstukken gaan met elkaar en debat en waren de afgelopen weekenden flyerend op straat in verschillende dorpen en steden te vinden. De kritiek over de onwenselijkheid van deze Haagse inmenging is al jaren oud. Maar los van deze bezwaren brengt het gelijkgestelde stemmoment ook bestuurlijke bezwaren met zich mee. De verkiezingendatum zou daarom geflexibiliseerd moeten worden.

Het CDJA, de jongerenorganisatie van het CDA, gaat in deze campagne op pad met tien Fiat 500s voorzien van afbeeldingen van  premier Balkenende. Maar geen enkele Nederlander kan op de minister-president stemmen op 3 maart, ook niet in zijn woonplaats Capelle aan den IJssel. Het CDJA illustreert met deze campagnestunt mooi de dominantie van landelijke over lokale politiek bij de komende verkiezingen. Het probleem werkt ook andersom: de aankomende lokale verkiezingen hebben grote invloed op het politieke spel in Den Haag. De met moeite afgewende coalitiecrisis na de presentatie van het rapport Davids, lijkt in hoge mate een gevolg van scoringsdrift van de coalitiepartners CDA en PvdA. Weinigen twijfelen eraan dat het toeval is dat de ambtelijke commissies pas ná de komende verkiezingen met hun ongetwijfeld (electoraal) pijnlijke miljardenbezuinigingen komen.

Tegelijkertijd zorgt de vastgestelde verkiezingsdatum ervoor dat de lokale democratie niet zo effectief is als zij zou kunnen zijn. Het afgelopen najaar raakte de Nijmeegse coalitie in een crisis, tot aan 3 maart moet de stad nu door met een demissionair college. Meestal leiden gebroken coalities in gemeenten tot nieuwe coalitieonderhandelingen, waarbij samenwerking tussen zeer uiteenlopende politieke partijen soms het enige alternatief blijkt. Op landelijk niveau werkt dit anders. Als het Kabinet niet meer door één deur kan, resulteert dit in ontbinding van de Tweede Kamer. Na ontbinding van de Tweede Kamer vinden tussentijdse verkiezingen plaats. Ook voor een gemeenteraad van een gevallen college, zou het wenselijk zijn de stembusgang op zo’n moment open te stellen. Maar omdat in de Kieswet het moment is vastgelegd waarop alle gemeenteraadsleden in Nederland moeten aftreden, is individuele stembusgang voor een gemeente niet toegestaan. Aanpassing van deze wetgeving en afschaffing van de landelijke datum voor gemeenteraadsverkiezingen, brengt een gemeente na een bestuurlijke crisis snel weer vooruitgang.

Daarnaast is het een goede democratische traditie dat een volksvertegenwoordiging na een ernstige politieke crisis terugaat naar het volk en vraagt om een nieuw mandaat. Op lokaal niveau is dat nu onmogelijk; terwijl een volksvertegenwoordigd orgaan toch zelf moet kunnen besluiten wanneer zij een nieuw mandaat nodig heeft? In mijn ogen is het vreemd dat het de gemeenten niet vrij staat om zelf te gaan over haar verkiezingen. Deze vrijheid zal er tevens toe leiden dat de lokale volksvertegenwoordiging haar controlerende functie effectiever kan uitoefenen. Immers, nu is er een grote drempel om een coalitie halverwege de rit naar huis te sturen. Partijen moeten namelijk vervolgens nog een aantal jaar met elkaar verder in de huidige, onwerkzame, machtsverhoudingen.

Wellicht heeft de grote landelijke aandacht voor de gemeenteraadsverkiezingen tot resultaat dat opkomstcijfers bij deze verkiezingen hoger liggen dan wanneer deze gemeenteraadsverkiezingen gespreid zouden plaatsvinden.  Hoge opkomstpercentages moeten echter niet het grootste streven zijn. Wat is een stem waard op het moment dat deze niet wordt gemaakt op basis van aangedragen oplossingen voor lokale problematiek, maar van de landelijke aantrekkelijkheid van een politieke partij? Bovendien is het nog maar de vraag of de opkomsten daadwerkelijk dalen. Zo was de opkomst bij de vervroegde verkiezingen in Venlo afgelopen najaar hoger dan bij de verkiezingen van vier jaar geleden. Het is goed mogelijk dat door de nadruk op de lokale politieke vraagstukken men zich juist meer bewust wordt van het eigen belang dat mensen hebben bij de verkiezingsuitslag.

Er is geen dwingende reden waarom gemeenteraadsverkiezingen over het hele land op één datum zouden moeten zijn. Gemeenteraadsverkiezingen worden nu al door gemeentes zelf georganiseerd, en dat blijft zo met een flexibele termijn dus van schaalvoordelen in de organisatie kan geen sprake zijn. Gespreide verkiezingen hebben grote voordelen. Lokale verkiezingen gaan dan over lokale thema’s, landelijk politiek wordt niet meer beïnvloed door gemeenteraadsverkiezingen en andersom. Het CDJA kan op pad met Fiat 500s met gemeentelijsttrekkers, de bestuurbaarheid van gemeentes na een politieke crisis neemt toe en de controlefunctie van de lokale volksvertegenwoordiging wordt versterkt. Gespreide verkiezingsdata zijn beter voor het democratische proces op lokaal niveau.

Laatste Reacties (7) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Piet Knollema, di 02 maart 2010 19:00 Reageer op Piet

    Piet

    Eindelijk eens iemand die het licht ziet!

  • Rob Geurtsen, ma 01 maart 2010 23:27 Reageer op Rob

    Rob

    Prima voorstel. Maar de overwegingen tonen niet de nadelen.

    Een landelijke crisis kan gemakkelijk leiden tot lokale bewegingen - als landelijk een partij terugvalt, dan is het evt. voor coalitiegenoten op lakaalniveau relevant om de coalitie te laten klappen. Wat ook de nadelen zijn, de coalitie-partner die landelijk onder druk staat zal in een grote stad onvermijdelijk ook verlies leiden. Tel uit je winst.

    Alternatief zou kunnen zijn minimum-termijnen binnen gemeenten - die nationale ontwikkelingen op gemeentelijk niveau kunnen dempen.

    De kans dat er iets in deze richtig gebeurt en dat het kan en komt met CDA aan de macht is klein - waarschijnlijk is VVD ook tegen. Vertrouwen in lagere bestuurslagen, tot en met het individu, is in ons land dusdanig laag dat machtswellustelingen met aristocratische en rentmeesterachtige neigingen zoals bij het CDA, autonome democratsiche processen in die lagere bestuurslagen niet gemakkelijk zullen toestaan.

  • Ton evertsen, di 02 maart 2010 09:04 in reactie op Rob Geurtsen Reageer op Ton

    Ton

    ach als je een kabinet uit electorale overwegingen kan vallen waarom dan zo ook niet dat is waar, al denk ik dat de ruimte tussen lokaal en nationaal groter is geworden. Daarom verbaast me het ook hoe men nationale politici door de strot duwt, heb hier in rotterdam nog geen poster gezien met de nr 1 van de pvda schrijer. het cda vvd en lr wel overigens, gl en sp helemaal geen namen.

    Denk wel dat een lokale partij die een coalitie laat klappen omdat dat landelijk goed uitkomt de rekening gepresenteerd zal krijgen

  • Pegasus van Eureka, ma 01 maart 2010 16:27 Reageer op Pegasus

    Pegasus

    Data spreiden? Stemmen via internet?
    Kort voor verkiezingstijd zie je verkiezingsborden met een nog nooit geziene lachende man of vrouw.Kort na verkiezingstijd zie,hoor of ruik je die man of vrouw niet meer en gaat het eigenbelang weer voor.

  • YggY ..., ma 01 maart 2010 13:45 Reageer op YggY

    YggY

    Een prima plan denk ik in eerste instantie maar of de acties van landelijke politici het opkomstpercentage goed doen waag ik te betwijfelen. Ik maak toch iedere keer weer mee dat de gemeentepolitiek na de verkiezingen totaal andere dingen doen dan ze van plan waren voor de verkiezingen. Ik zie steeds weer een machtsblok ontstaan van de kleinst mogelijke meerderheid die dingen doen waar de minderheid zich absoluut niet in kan vinden. Ik zie de gemeentepolitiek de burger gebruiken bij de verkiezing om ze vervolgens vier jaar lang totaal te negeren. Wil de gemeentepolitiek serieus worden genomen dan zal zij toch eerst de burger serieus moeten nemen. Ik ben zo vrij te constateren dat het lage opkomstpercentage juist vanwege de gemeentepolitiek zo laag zijn.

    Zo lees ik in de krant dat wat de burger belangrijk vindt, de gemeente politicus in spé dit absoluut niet deelt.

  • Ton evertsen, ma 01 maart 2010 10:41 Reageer op Ton

    Ton

    mee eens, een ontkoppeling is zeker interessant maar lost het probleem niet op.

    Het kidnappen van de lokale verkiezingen door de nationale politiek is irritant en ook nog eens discriminerend tov lokale partijen.

    Heb van de pvda geen poster gezien met de lokale kopstukken, bos plasterk (delft ) hamer (rotterdam) en albarak (den haag) wel

    de vvd heeft wel lokale posters, idem de sp. Groen links heb ik niet gezien en d66 hoor ik alleen in combinatie met pechtold

  • Aert Willem d'Holbach, ma 01 maart 2010 09:47 Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Volgens mij Thomas, moeten de landelijke kopstukken zelf de gemeentelijke politiek maar eens serieus nemen en zich niet met die verkiezingen bemoeien. Dat zou een groot deel van de problemen oplossen. Jouw idee van spreiding is om de door jou genoemde redenen heel sympathiek (mandaat vragen aan de kiezer wanneer de politieke situatie daar om vraagt) maar in mijn ogen niet de oplossing van het vraagstuk dat je in de titel opneemt.

 

Reageren

Registreren Wachtwoord vergeten

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven