Bio Bekijk alles van Han van der Horst Word fan

Han van der Horst

Han van der Horst Historicus

19 januari 2012 Reageer (65) 1324 x bekeken Economie RSS

Na ons de zondvloed!

Als de zondvloed toch niet te vermijden is, kun je beter een feestje geven

De vele bezoekers aan de mede door Joop georganiseerde avond over de crisis in Arminius, de remonstrantse kerk van Rotterdam, kregen méér dan waarvoor zij gekomen waren. De laatste twee sprekers, professor Ewout Engelen en xs4all-oprichter Rop Gronggrijp beperkten zich niet tot de financiële perikelen van onze dagen. Ze boden uitzicht op niets meer of minder dan de ondergang van het westen, misschien zelfs van de hele wereld. Al was het in hun ogen niet duidelijk of de enthousiaste aanwezigen dit zelf nog zouden meemaken. Dat is nog eens wat anders dan een voorbijgaande ineenstorting van de economie. Even werd zelfs een vergelijking gemaakt met de ondergang van het Romeinse Rijk.

Beide sprekers kozen voor een eigen benadering. Professor Engelen toonde trots zijn nieuwe kostuum het duurste dat hij ooit aanschafte. Hij had er, bekende hij, rond de duizend euro voor neergeteld. Het pak droeg het merk van een gerenommeerd Milanees huis. Het atelier was echter al lang overgeplaatst naar China. Wij moeten niet denken, wilde Engelen maar zeggen dat we in Europa nog een voorsprong hebben op het gebied van kwaliteit, vakmanschap technologie en kennis. In China zijn ze net zo goed maar ze willen werken voor een vijfde van het Nederlandse loon. Met andere woorden: onderwijs is geen antwoord op de crisis. Ook op dat gebied zijn we ingehaald. Er stond maar een ding te doen, meende Engelen: geld opmaken, lenen, feestvieren. Zijn pak van 1000 euro was het carnavalsvaandel waarachter wij balanceerden op de rand van de vulkaan.

Rop Gonggrijp had zijn zondagse pak niet aangetrokken. Hij sprak over de afnemende grondstoffenvoorraad - niet alleen olie en gas. Hij had er steeds minder vertrouwen in dat de mensheid de verschillende crises waarmee zij wordt geconfronteerd  nog in de hand kon houden. Niet dat hij een uitsterven van onze soort voorspelde maar het zou wel minder worden. Rop Gonggrijp kon zich voorstellen dat er een eind zou komen aan de mondiale vervlechting van de economie en dat uit de chaos en de ondergang tenslotte veel kleinere economische eenheden te voorschijn zouden komen. Hij wilde maar zeggen, hij was blij dat hij op technisch gebied nogal handig was en bovendien ervaring had als vrachtwagenchauffeur.

Eén verhaal, twee strategieën. "Na ons de zondvloed", zei de Franse koning Lodewijk XV. Hij had gelijk: als de zondvloed toch niet te vermijden is, kun je beter een feestje geven. Aan de andere kant: het is toch handig als je na dat feest nog kans ziet een zeewaardig vlot in elkaar te timmeren. De vraag is alleen: moeten we daar nu al aan beginnen of kan het nog even wachten? Wanneer begint de ondergang van het westen? Zijn er lessen te trekken uit de ondergang van het Romeinse Rijk.

Helaas wel. Geen mens had destijds die ondergang in de gaten. De Romeinen zagen wel dat het allemaal minder ging. En er leefde een grote nostalgie naar de goede oude tijd, (meer nog dan bij ons want ze kenden het vooruitgangsconcept niet maar dat is een ander verhaal).  Hoe dan ook. Wie weet zijn wij het 476 - ondergang van het West-Romeinse Rijk - van het Westen al lang gepasseerd, hebben we een gebeurtenis of een ontwikkeling niet opgemerkt die latere generaties zullen aanwijzen als het noodlottige omslagpunt.

Vandaar dat het enthousiaste publiek de weg van Engelen koos: zij hieven het glas op een succesvolle avond. We vragen ons later wel af hoe we kleinschalige energievoorziening voor de straat kunnen realiseren met windenergie, als de grote Europese power grids beginnen te haperen.

Laatste Reacties (65) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Pepijn Nostrinite, zo 22 januari 2012 11:26 Reageer op Pepijn

    Pepijn

    We zitten gewoon in de overgang naar een nieuw tijdperk. Daar is een crisis voor nodig. Biedt ook weer kansen.

  • patrick faas, za 21 januari 2012 10:51 Reageer op patrick

    patrick

    "476 - ondergang van het West-Romeinse Rijk "

    Voor Nederland had ik het einde van de Romeinse tijd op 270 staan, omdat het Romeinse leger en bestuur zich toen terugtrok uit Utrecht, waarna de Friezen de stad overnamen. Maar voor de rest van het rijk houd ik het op 312, de slag bij de Milvische brug. Een christelijk rijk, noem ik eigenlijk niet Romeins meer, omdat de cultuur door bekering zo ingrijpend verandert. Hetzelfde met de Oudegyptische beschaving. Zelfs onder Grieks en Romeins bewind blijven de oude goden nog bestaan, maar als het land christelijk wordt, is de Oudegyptische beschaving echt ten einde. Zo ook de Romeinse beschaving, als dat rijk christelijk wordt. Romeins houdt op te bestaan vanaf 312. Romeins wordt daarna Rooms en rooms bestaat nog. In de rooms-katholieke kerk wordt zelfs nog Latijn gesproken.

    In 476 moest de laatste keizer van het Romeinse rijk als militair opperbevelhebber aftreden, maar de paus bestond nog. Het lokale en wereldse bestuur werd in vrijwel heel West-Europa overgenomen door Germaanse krijgsheren, maar het geestelijk bestuur bleef vanuit Rome aangestuurd. Rome steunde de christelijke krijgsheren, zoals de Frankische heren, omdat zij christelijk waren, en niet de Friezen, Noormannen of Vikingen die heidens waren. Zo ging de geestelijke strijd van het roomse rijk door tot in de verre middeleeuwen, tot heel Europa christelijk was. Als de polytheïstische heidenen verslagen zijn, komen joden en moslims aan de beurt. Ze worden uit Europa verdreven en in kruistochten gaan de roomsen achter hen aan. Wie binnen het roomse rijk dan nog op polytheïstische magie betrapt wordt, crepeert op de brandstapel. De roomse kerk laat zien dat zij voor Nero niet willen onderdoen in wreedheid. De Reformatie betekende een nederlaag voor het roomse rijk, maar niet het einde.

    312 Einde Romeinse rijk.
    Wat moeten we eruit concluderen als christendom het Romeinse rijk beëindigde? Dat het gevaar in monotheïstische dogmatiek ligt? In kan niet ontkennen dat ik daaraan gedacht heb, toen ik dertig jaar geleden in Londen studeerde met een jonge generatie Perzen, vers gevlucht voor de islamitische revolutie in Iran. Zij vertelden hoe professoren in Teheran evolutieleer onderwezen hadden en dat na de revolutie niet meer deden. Plotseling vertelden ze een heel ander verhaal. Iedereen leek het spelletje mee te spelen. Indertijd vroeg ik me af of dit de ondergang van de Perzische wetenschap zou worden.

    Maar Iran heeft wel kernenergie weten op te wekken, zonder medewerking van andere landen, dus helemaal stil ligt de wetenschap in Teheran blijkbaar niet. En ondanks de economische boycot is het land economisch ook niet kapot gegaan. Iran schiet vrolijk satellieten de stratosfeer in. Net zo min als christelijke Amerikanen laten zij zich weerhouden door fundamentalistische kosmologie. Technologische concurrentie is voorlopig nog belangrijker. Iran is nog niet ten onder gegaan door religie, de gelovige USA evenmin en zelfs de atheïstisch opgevoede Russische kosmonauten zijn heel bijgelovig, hebben we geleerd. God en kabouters houden ruimtevaart blijkbaar niet tegen.

    De wetenschap en vooruitgang worden nog niet bedreigd door een gigantische ondergang van beschaving, zelfs niet vanuit fundamentalistisch religieuze hoek. Zolang gelovige en bijgelovige lieden de wetenschap blijven sponsoren om koloniën op Mars, op de maan en in ruimtestations te bouwen, gaat de mensheid nog heel hard voorwaarts.

  • alex warnaar, vr 20 januari 2012 19:40 Reageer op alex

    alex

    Na een analyse van de Franco-Pruisische oorlog van 1870/71 kwam de Poolse intellectueel en industrieel Jan Bloch met het boek: "Is War Now Impossible?". Het antwoord: "Nee." Vervolgens brak de 1ste wereldoorlog uit. In 1987 publiceerde Paul Kennedy het boek: "The Rise and Fall of the Great Powers", waarin hij de de val door "imperial overtretch" van Amerika voorspelde. 2 jaar later storte de owjet Unie in. Als economen de ondergang van Europa en de VS voorspellen, dan denk ik dat de ineenstorting van China aanstaande is.

  • Klaus Jurritsch, vr 20 januari 2012 20:36 in reactie op alex warnaar Reageer op Klaus

    Klaus

    "Als economen de ondergang van Europa en de VS voorspellen, dan denk ik dat de ineenstorting van China aanstaande is. "

    Mogelijk is elkaars lot aan elkaar verbonden, zonder Europa en de USA zit China acuut aan de bedelstaf, en dat met een ernstig vergrijsde bevolking. Ze komen er niet meer bovenop.

  • Jan Hooivork, vr 20 januari 2012 14:37 Reageer op Jan

    Jan

    Wat mij vaak opvalt is dat mensen die een harde analyse maken van de werkelijkheid vaak afgeserveerd worden als 'pessimist'.

    Juist zij die scherpe analyses maken willen vaak juist nog iets doen. Dat is toch juist optimistisch? Daarnaast pleit ik wel voor dit stuk. Ik vind een historische analyse vaak wel verfrissend, biedt perspectief.

    Of kenmerkt optimisme zich door onverschilligheid en nalatigheid? Zoals: ach, wees positief, het is allemaal goed, laat het allemaal voor wat het is...

    We mogen best wel eens na gaan denken over wat er allemaal aan de hand is en ons te wachten staat als dingen zo door gaan.

  • Cees Rotteveel, vr 20 januari 2012 13:24 Reageer op Cees

    Cees

    Na ons de zondvloed? Een vloed van zonden? Weet je wat zonde is: Kijken en niets zien.

    Alles is energie: zeggen de geleerden. Tegelijkertijd zoeken ze naar het kleinste bouwdeeltje dat aan alles ten grondslag ligt. Hallo, dat is dan dus energie. De vraag moet dus luiden: Wat ìs energie? Is dat nou zo moeilijk....!?

    Nog es effe wat! Die oerknal ja, was helemaal geen knal – geen lucht, geen geluid en geen oren.
    En het heelal was ook niet leeg, anders was er niet zoveel weerstand. Logisch, hè? Persoonlijk denk ik dat we hier te maken hebben met 'n ideetje van God, zeg maar, een gedachteflits. Misschien dacht Hij na over Zijn nalatenschap en bij ieder nieuwe gedachte, hupsakee, nieuwe verbindingen in Het Brein en dus 10 miljard clusters naar de knoppen en 20 miljard clusters er bij – ideeën groeien, nietwaar. De Schepper in actie, waarvan de molens dus nog véél langzamer draaien dan gedacht en in feite voor ons dagelijks brood niet zo geschikt. Eén Woord duurt miljoenen jaren, misschien iets voor de deeltjesversneller...!?

    Het heelal dijt uit. Ik zou zeggen, bepaal de richtingen, trek strepen en op het absolute middelpunt ligt nog steeds onbeweeglijk de veel gezochte oersoep... vergeet de Maggi niet.

    Nou, iets dichter bij huis. De regering: Op de tweede verdieping honderdvijftig dienstbodes met (gebruikelijk bij ambtenaren) op de eerste verdieping honderd controleurs en een algemeen butler. Want zo zou het moeten zijn, nietwaar, het personeel van ons landelijk huishouden. En als ik tegen een politicus zeg: spring, vraagt hij: hoe hoog, meneer. Jawel, met twee woorden spreken, normen en waarden!

    Kijk, en zo stuur ik mijn minister er op uit om voor gehéél Nederland energie in te kopen en is namens mij de hoogste baas een hoofdambtenaar met een beheersbaar salaris -dit in tegenstelling tot de huidige graaicultuur. En in ditzelfde stramien stuur ik mijn minister van volksgezondheid er op uit om ook namens gehéél het land zorg in te kopen in één landelijk ziekenfonds, in plaats van talrijke kleinere met evenzo vele 'top managers' waarvan iedereen zich afvraagt waar die in vredesnaam voor nodig zijn. En als ik toch bezig ben, eis ik salarissen onder de Balkenende norm voor àlle artsen. Een goed redelijk loon waarmee verdere zorgen in de privé sfeer vermeden kunnen worden is gegund, echter zou dat ook voor die man achter de lopende band moeten gelden. Een goed stel hersens is geen verdienste. Nou worden we bang gemaakt dat het intellect weg zou lopen. Helpen, gewoon helpen met inpakken. De universiteiten zitten vol met jonge mensen die nog wel mooie principes er op na houden.

    Na ons de zondvloed? Het lijkt mij beter timmerlieden op te leiden die arken kunnen bouwen en met trotse koppen voor hun werk staan en degene die dit soort mensen alleen als onkosten beschouwen zo zachtjes aan bij de Zandvoort de grens over duwen. Misschien dat ze zich op dat moment herinneren wat het waren en om een bootje kunnen smeken.....

    Tenslotte. Klein bedrag pinnen mag. We hebben hier met diefstal op grote schaal te maken en denk hier nou maar eens zelf over na. Misschien ontmoeten we elkaar tijdens het zwemmen.

  • Bart van Oerle, vr 20 januari 2012 13:18 Reageer op Bart

    Bart

    Na ons de zondvloed...
    Tja elke tijd heeft zijn doemdenkers, maar de afgelopen vijfhonderd jaar zijn we er toch behoorlijk op vooruit gegaan.
    Tijd voor wat optimisme! Lees het uitstekende boek 'De rationele optimist' van Matt Ridley.
    Het idee dat je rationeel optimistisch zou kunnen zijn, dat moet toch veel mensen aanspreken?

  • Leo J Bouwman, vr 20 januari 2012 11:30 Reageer op Leo J

    Leo J

    Wel ja, trap maar een open deur in, Van der Horst, opdat de mensen in het land nog meer verward als ze zijn helemaal radeloos worden. Het beeld van de roaring twenties.
    Men smeekt om een leider, een van de keiharde soort. Tevergeefs, want hoe dr Merkel ook kranig haar best doet die is niet voorhanden. In arremoe wendt men zich maar tot surrogaatleiders, als Geert Wilders en Viktor Orban. Het fascisme ligt op de loer maar zo lang de Kroaten nog bij Europa willen krijgt het geen kans. De EU is niet alleen om er geld aan te verdienen, zoals Rutte altijd zegt maar de beste garantie dat niet het verleden herleeft maar het perspectief wenkt.
    Het is dan ook geen toeval dat onheilsprofeten in de remonstrantse kerk hun kunstjes doen. Er zijn weinig remonstranten. Maar wel zijn ze intelligent, tolerant en uitermate realistisch. Pas als die er niet meer zijn kan het dansen een aanvang nemen. Dan pas is Polen echt verloren, niet eerder.

  • Dr. Strangelove, vr 20 januari 2012 10:40 Reageer op Dr.

    Dr.

    "Even werd zelfs een vergelijking gemaakt met de ondergang van het Romeinse Rijk."

    zelfs even?

    de vergelijking is voor de hand liggend, omdat de overeenkomsten vrij groot zijn.

    China, Japan Bypass U.S. Dollar in Pivotal Trade Agreement. 28-12-2011.

    Iran and Russia join China and Japan in bi-lateral trading which bypasses the dollar. 10 jan 2012.

    We hebben inmiddels een westelijk (VS) en oostelijk (europa) keizerrijk, die onderling met hun munten strijden om de gevolgen van de megacorruptie in de VS buiten de deur te houden, een spel dat ook wel de eurocrisis wordt genoemd. De derden lachen, en plannen de volgende brandhaard waar het aftakelende rijk zijn welvaart gaat verpillen met schermutselingen aan onhoudbare verre grenzen.

  • Evert van Vliet, vr 20 januari 2012 10:18 Reageer op Evert

    Evert

    "het noodlottige omslagpunt'.....

    Dat was al gepasseerd ver voordat alle wegen richting Rome werden aangelegd Han.

    Het in potentie aanwezige verstandelijke vermogen dusdanig verkrachten dat elite-aapjes overal en nergens mee weg kunnen komen is een fluitje van een hele cent.

    Zo af en toe valt het kwartje en begint 'het' allemaal weer van voren af aan, met het verschil dat in het nu de poet en het eigendoms'recht' allang weggesluisd zijn....buiten bereik voor het plebs.

    D' r is echter nog een verschil bijgekomen en wel het botweg verkrachten van de planeet.

  • Des Duivels, vr 20 januari 2012 09:40 Reageer op Des

    Des

    Mensen moeten niet zo negatief doen. Aan het einde van een corrupt systeem kan iets nieuws geboren worden.

    Olieprijzen en andere grondstoffen exploderen in prijs, maar is dat erg?

    We willen toch duurzamer?, nou dan... Hier kunnen geen 100 Kyoto verdragen tegenop. Economieen worden kleiner en localer. Dit komt de gemeenschap ten goede. In plaats van tegen elkaar wordt het met elkaar.... samen... de schouders eronder. Maar eerst puinruimen en dit corrupte systeem ontmantelen.

    Deze crisis is positief mensen!

  • Zeer Voornaam, vr 20 januari 2012 08:47 Reageer op Zeer

    Wat is het onderwerp?
    Het romeinse rijk, of de mensen?

    De mensen van het romeinserijk zijn toch allemaal beter af?
    Volgens mij had je tijdens het romeinse rijk ook slaven, die zijn er nu niet meer. Ik zou zo zeggen: een hele vooruitgang.

    Het westen gaat ten onder. Nou mooi.
    Maar gaat het westen ten onder of de mensen...
    Ik ben benieuwd waar we dan afscheid van gaan nemen. Ik hoop hebzucht.

  • hans mandemakers, vr 20 januari 2012 08:02 Reageer op hans

    hans

    Ik raad iedereen aan om Karl Poppers "de open samenleving en haar vijanden"te lezen. Hierin wordt op een grondige manier de vloer aangeveegd met historicisten en economische zieners die denken dat vergelijkingen met het verleden ook maar enige voorspellende waarde hebben.... "het westen als het romeinse rijk"....ha ha Opvallend dat niemand de vergelijking maakt tussen "het westen"en al die socialistische heilstaten die al zijn ingestort..op komt dat jullie niet uit Jopertjes? :-)

  • Han van der Horst, vr 20 januari 2012 10:14 in reactie op hans mandemakers Reageer op Han

    Han

    Als je dat boek echt leest en helemaal, beste Hans, dan zul je daar interessante pagina's in aantreffen over social engineering, die sterk aan de praktijk van de PvdA doen denken. Dat komt omdat Karl Popper een scherp onderscheid maakte tussen een beleid van sociale rechtvaardigheid en het merkwaardig soort industrieel feodalisme dat in de Sovjet Unie en de satellietstaten vorm heeft gekregen.

    Het is inderdaad erg de moeite waard om de nadagen van het oostblok te vergelijken met deze tijd. Ook hier zien wij dat de machthebbers sterk geïnspireerd zijn door een heilsleer (in ons geval: de markt is de enige die ons zal redden) maar de zaak laten imploderen als de praktijk te zeer in strijd blijkt met hun wensdromen. Kijk bijvoorbeeld eens naar de sfeer van wanhoop rond Euro-toppen waar men nu eindelijk de passende maatregelen gaat nemen...

    Goed dat je ons wijst op de overeenkomsten tussen de huidige crisis van het kapitalisme en die van het Oostblok een kwart eeuw geleden.

  • Joop Schouten, vr 20 januari 2012 11:09 in reactie op Han van der Horst Reageer op Joop

    Joop

    'passende maatregelen' ?

  • Reinaert de Vos, vr 20 januari 2012 06:37 Reageer op Reinaert

    Reinaert

    Allereerst, de ondergang van het Romeinse rijk ging zeer langzaam en was anders dan de boekjes willen doen geloven geen plotselinge ineenstorting maar een glijdende afgang die eeuwenlang heeft geduurd. Er was met name in het Oost-Romeinse rijk helemaal geen 'nostalgie'. Er was Christendom, de byzantijnse kerken bloeiden, de handel floreerde, alleen het was geen rijk zoals dat van Ceasar.
    Net als veel andere grote rijken die teloor zijn gegaan was dat vanwege te groot, te traag, te veel welvaart en te weinig flexibiliteit.

    De invloed van het Romeinse rijk is immens en nog elke dag te zien en te voelen. De opkomst van het westen begon ook als een reincarnatie van de Romeinen, inclusief de klassieke cultuur in de Renaissance. Innovatie, vernieuwing en creativiteit hebben onze cultuur 'groot' gemaakt.
    Ik zie de voortgang eerder in kleinere wendbaardere staten en slimme allianties aangaan met andere kleinere slimme staten. China en India zijn zo onevenwichtig gegroeid dat dat wel eens mis kan gaan.

    Dus niet dansen op de vulkaan maar sparen en vooral rond zien te komen met minder. Uit onderzoek is gebleken dat de mens het best presteert bij een beetje schaarste. Honger en armoede maakt zwak en hulpeloos, overvloed zorgt voor stilstand en verspilling. Ergens daartussen bevind zich de balans, innovatie, creativiteit, niets weggooien en alles gebruiken.
    Nederland wordt de grootste recyclingindustrie van de wereld en we gaan leren leven van de wind en de zon. We moeten wel.

  • Klaas Slager, vr 20 januari 2012 09:14 in reactie op Reinaert de Vos Reageer op Klaas

    Klaas

    Het idee dat het Romeinse rijk zoveel goeds bracht is onzin.
    Het was een politiestaat, vergelijkbaar met de huidige VS.
    Elke Romeinse soldaat droeg bewapening en pantsering met de waarde van een heel dorp.

    Er waren geen barbaren, dat was de gebruikelijke overwinnaarspropaganda.
    Dat de verhalen van Ceasar propanda waren bleek pas door archeologie, wie het wil zien moet het Kelten museum in Halle Oostenrijk bezoeken.
    De 'barbaren' waren democratisch, het Romeinse rijk niet.

    Wij draaien op olie, het Romeinse rijk op slaven.
    Het verbruik daarvan per jaar wordt op tien miljoen geschat.

    Byzantium was barbaars, neus- en hand- en voetafsnijdingen waren niets bijzonders, blind maken ook niet.
    Verder richtte Byzantium de christendom ramp aan, de heilige drieëenheid werd door de Byzantijnse keizer doorgedrukt om van het gezeur af te zijn.
    Het christendom was intolerant, de 'barbaren' gunden een ieder z'n eigen goden.

    Calvijn verbrandde Servetius, die die drieëenheid onzin vond, Servetius was ook de ontdekker van de bloedsomloop, levend langzaam op een vuur van groen hout, dan duurde het lijden langer.

    Het is natuurlijk speculeren hoe Europa zich had ontwikkeld zonder het Romeinse rijk.
    Voorlopig lijkt me dat het dan niet slechter was gegaan.

  • Reinaert de Vos, vr 20 januari 2012 10:51 in reactie op Klaas Slager Reageer op Reinaert

    Reinaert

    Misschien is het verstandig goed te lezen. Ik zeg nergens dat het Romeinse rijk zo goed was o.i.d. Er hebben slachtingen plaatsgevonden die groter waren dan de holocaust. En dat soms op een dag. Barbaren waren niet democratisch en wat je schrijft over Byzantium is al helemaal uit de bocht gevlogen. Als het gaat over het Romeinde rijk heb ik het over de macht en de invloed. Maar nogmaals, de menselijke fantasie gaat niets te boven.

  • Nieuw!: Veldman, vr 20 januari 2012 13:27 in reactie op Reinaert de Vos Reageer op Nieuw!:

    Nieuw!:

    Barbaren in vele soorten - germanen hadden in principe een soort democratie. zie tacitus. Zie ook de verhalen over de latere noormannen.
    Het Romeinse idee over democratie had in ieder geval geen atheense wortels - hun systeem was meer dat van sparta - en na de republiek was het al helemaal niks meer.

  • Nieuw!: Veldman, vr 20 januari 2012 13:39 in reactie op Reinaert de Vos Reageer op Nieuw!:

    Nieuw!:

    ik denk dat ie overdrijft met zijn holocaust .
    Er zijn wel verhalen over het afslachten van 100.000 mensen op een dag .
    Maar daarbij moet wel in acht genomen worden dat aantallen in Romeinse verslager zeer onbetrouwbaar zijn omdat dit meestal propaganda doeleinden diende .
    Een generaal die 10.000 mensen verslaat met een leger van 1000 is een veel stoerdere man als een generaal die er 500 verslaat .

    Desondanks waren de Romeinen niet vies van genocide als dat zo uit kwam.

  • Reinaert de Vos, vr 20 januari 2012 15:35 in reactie op Nieuw!: Veldman Reageer op Reinaert

    Reinaert

    Er zijn meerdere bronnen over de slachtpartijen van de romeinen. De legers waren van dermate grote proportie (met name onder Ceasar) dat er honderdduizenden per dag over de kling werden gejaagd. Democratie kent vele vaders en moeders maar nog Sparta, noch de germanen, noch Athene is een democratie zoals we die nu kennen. Democratie is dus tamelijk breed, net als dictatuur.

  • Tom Meijer, za 21 januari 2012 21:16 in reactie op Klaas Slager Reageer op Tom

    Tom

    "Het is natuurlijk speculeren hoe Europa zich had ontwikkeld zonder het Romeinse rijk.
    Voorlopig lijkt me dat het dan niet slechter was gegaan."

    Dat is zeker pure speculatie maar een ding staat vast: er zou geen christendom geweest zijn. Zonder de Romeinse staatsmacht was het nooit wat geworden. Dus ja, de invloed van het Romeinse Rijk is in meer dan een opzicht immens geweest. Of de historie minder rampzalig verlopen zou zijn, weten we niet. Wel dat het heel anders geweest zou zijn.

  • Frank Schutte, vr 20 januari 2012 00:13 Reageer op Frank

    Frank

    Zo te lezen was het een avond vol openbaringen die ook al door de club van Rome waren aangestipt.
    Maar misschien moesten wetenschappers deze apocalyptische boodschap niet en Engelen deze boodschap wel verspreiden.

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Club_van_Rome

  • Eric West, do 19 januari 2012 23:23 Reageer op Eric

    Eric

    Ben blij dat ik niet aanwezig was. Als ik het verhaal van Han zo lees dan was het weer doemdenken ten top. Dat olie en gas opraken weten we al een tijdje. We zullen inderdaad de concurrentie aan moeten met de opkomende economien, al was het maar om ons sociale stelsel overeind te houden.

    Ik vind Joop, of misschien beter gezegd de reageerders, een beetje afglijden naar negativisme. Alles deugt niet of is niet goed genoeg. Dat vind ik jammer. Laten we positief blijven en samen meedenken over hoe we Nederland beter kunnen maken. En vergeet even dat kabinet wat er nu zit. Het is nog maar kort tot de verkiezingen ;).

  • Joop Schouten, vr 20 januari 2012 00:45 in reactie op Eric West Reageer op Joop

    Joop

    Positivisme is een ding.

    Realiteit een andere.

    Ik blijf positief zoeken en probeer te duiden.

    Ik rangschik mijn gedachte door te schrijven.

    Zoals hier. Openlijk.

    Iedereen schijnt een andere kant uit te schrijven.

    Focus op een hoofdoorzaak.

    Ik koos Geldmacht.

  • Klaas Slager, vr 20 januari 2012 10:53 in reactie op Eric West Reageer op Klaas

    Klaas

    Het is de vraag of olie en gas opraken.

  • Donald Duck, vr 20 januari 2012 11:47 in reactie op Eric West Reageer op Donald

    Donald

    "We zullen inderdaad de concurrentie aan moeten met de opkomende economien, al was het maar om ons sociale stelsel overeind te houden."

    Ons sociale stelsel en het geld dat van de belastingbetaler geroofd of via staatsobligaties geleend wordt om het overeind te houden is nu juist de molensteen om de nek van de economie. De enige manier om te kunnen concurreren is net zo zuinig te gaan leven als de Chinezen en stoppen met de helft van de bevolking van een uitkering te voorzien. Tegelijkertijd natuurlijk een einde maken aan AL de verplichte verzekeringen. Kijk naar de zzp'ers die geven het goede voorbeeld. Minder verzekeren en daardoor lagere uurlonen. Ons sociaal stelsel is NIET vol te houden.

  • Eline W, vr 20 januari 2012 15:43 in reactie op Donald Duck Reageer op Eline

    Eline

    Mag ik de bron zien waaruit blijkt dat de helft van de bevolking een uitkering heeft?

  • Donald Duck, vr 20 januari 2012 19:52 in reactie op Eline W Reageer op Donald

    Donald

    3 miljoen wao'ers
    1,5 miljoen ww'ers
    1 miljoen wao'ers
    dan nog wat andere w's die ik niet allemaal ken komt dicht bij de 6 miljoen. Dat is ongeveer net zoveel als er mensen werken.

  • Eline W, za 21 januari 2012 07:02 in reactie op Donald Duck Reageer op Eline

    Eline

    De bron vroeg ik, niet een aantal cijfers die uit de lucht komen vallen.

  • Jan Hooivork, do 19 januari 2012 22:39 Reageer op Jan

    Jan

    In de laatste aflevering van Frozen Planet - welke vanavond te zien was op canvas - laat Sir David Attenborough er geen misverstand over bestaan, die zondvloed komt in de vorm van gesmolten ijs.

    Die financiële ondergang zal me soms wel eens een worst wezen, juist ons doorgeslagen consumptie- en productiepatroon zorgt voor de teloorgang van de planeet.

    Was het ook eens met de laatste spreker (was er zelf ook die avond) dat een tijd van krimp wel goed zou zijn.

    Het treurige is alleen dat tijdens zo'n krimp niet die partijen geraakt worden die de meeste vervuiling en verwoesting van de planeet veroorzaken. Daar vormt Nederland geen uitzondering op.

    Maar ach, inderdaad, consumeer er lekker op los. Wat kan het je schelen dat de wereld kapot gaat. Feest, zuip, vreet meer van die kippen van afkomstig uit megastallen van zeven kooien etages hoog, die volgepompt met hormonen en troep zitten. Koop nog meer onbenullige troep waar je naarstig je eigenwaarde aan afmeet. Het dondert niet.

    De rechtse retoriek gaat je niet redden.

  • Klaus Jurritsch, do 19 januari 2012 23:42 in reactie op Jan Hooivork Reageer op Klaus

    Klaus

    "De rechtse retoriek gaat je niet redden. "

    Stuitend, met vingertje naar anderen wijzen. Denk je dat linkse mensen niet poepen? Dat hun auto's geen benzine verbruiken?

    Mensen die met het vingertje naar anderen wijzen zullen nooit een probleem oplossen.

    Als er ook maar iets is dat we uit de geschiedenis kunnen leren dan is dat dat.

    Uiteindelijk bleken de linkse leiders varkens te zijn, lees George Orwell er nog maar eens op na.

  • Anonimus Hekkers, vr 20 januari 2012 08:23 in reactie op Klaus Jurritsch Reageer op Anonimus

    Anonimus

    Door de mensen die graag bewust onbewust leven en onze planeet het meest rucksichtlos vergassen wordt "het milieu" vaak als linkse hobby aangeduid.

    De groep mensen die hun gedrag ook nog eens luidkeels kracht bijzetten middels retoriek van de koude grond, noemt zichzelf vaak rechts en beargumenteert hun levenswijze ook vaak met klassieke rechtse dogma's.

    Dus dat iemand dit omschrijft als rechste retoriek is toch niet zo vreemd?

  • Klaus Jurritsch, vr 20 januari 2012 10:31 in reactie op Anonimus Hekkers Reageer op Klaus

    Klaus

    "Dus dat iemand dit omschrijft als rechste retoriek is toch niet zo vreemd? "

    Mensen die de wereld in links en rechts verdelen lopen met oogkleppen, twee stuks, een aan de linkerkant, en een aan de rechterkant.

    Milieu vraagstukken zijn niet links of rechts, ze staan er volledig buiten, maar dat driekwart van de respondenten niet buiten deze dogma's kan nadenken maakt de discussies (en niet alleen hier) behoorlijk voorspelbaar.

    Dogma-clubjes.

  • Tom Meijer, zo 22 januari 2012 10:34 in reactie op Klaus Jurritsch Reageer op Tom

    Tom

    "Mensen die de wereld in links en rechts verdelen lopen met oogkleppen, twee stuks, een aan de linkerkant, en een aan de rechterkant.
    Milieu vraagstukken zijn niet links of rechts, ze staan er volledig buiten,"

    Helaas de tweedeling heren en knechten, rijken en armen, machtigen en onmachtigen, wetenden en onwetenden is typisch menselijk, zo oud als de mensheid, en zal ook nooit verdwijnen.
    De wil of de onwil daar iets aan te veranderen is het wezenskenmerk van links of rechts. Het is een simpele verdeling maar het werkt (nog steeds).

    Dat U het links/rechtsverschil niet ziet of weet is inderdaad problematisch. Misschien bent U zelf wel degeen die met oogkleppen en oordopjes door het leven gaat.

    Economie of macht zijn evenmin als miljeurproblemen ook geen links/rechts vraagstukken. Dat is echter helemaal niet waar het om gaat. Waar het om gaat is ten eerste of je daar een probleem signaleert, ten tweede of je dat probleem urgent vindt en ten derde welke oplossingen je daarvoor kiest. De oplossingen zijn anders dan momenteel bonton is voor (bijna) alle politieke vraagstukken wel degelijk binnen een links/rechts raamwerk te verdelen.

    - Rechts is bedekkend, links is onthullend
    - Rechts denkt dat alle succes en falen van een individu aan dat individu toe te schrijven zijn. Ergo, er is geen facilitatie nodig. Links denkt dat de omgeving en het toeval daar een overheersende rol in spelen. Dat betekent dat facilitatie nuttig is, zo niet noodzakelijk.
    - Rechts is voor concentratie van kennis, geld en macht bij weinigen, links is voor spreiding van die zaken
    - Rechts is voor een hierarchische maatschappij, links is voor een meer egalitaire maatschappij.
    - Rechts is voor zelfregulering zonder beperkingen, links is ook voor zelfregulering maar binnen grenzen die we als maatschappij met elkaar hebben afgesproken
    - Voor rechts is een regering een (misschien) noodzakelijk kwaad dat individuen beperkt, voor links is een regering een gezamelijk project bedoeld om een leefomgeving te creëren en in stand te houden waarin iedereen optimaal kan functioneren
    - Rechts veroorzaakt rommel, links ruimt de rommel op (ook die van rechts)

    Vanzelfsprekend is dit een versimpeling van de werkelijkheid en het is ook bij lange na geen volledige opsomming. De genoemde kenmerken hangen nauw met elkaar samen en versterken elkaar.

    Het helpt niet echt voor het begrip als rechtse mensen of partijen soms linkse maatregelen nemen en omgekeerd. Het is ook verwarrend dat zich links noemende regimes (zoals de communistische regimes) zich bedienen van rechtse ideeën, hulpmiddelen en maatregelen. Het omgekeerde is zeldzamer maar komt ook voor (bv het peronisme). Dat wil allemaal niet zeggen dat dit een onzinindeling is (geworden). Dat is een onbenullig postmodernistisch sprookje.

  • Zeer Voornaam, vr 20 januari 2012 08:36 in reactie op Klaus Jurritsch Reageer op Zeer

    " lees George Orwell er nog maar eens op na. "

    Het enige waar Orwell zich in vergiste was welk kamp de vrijheid zou wegnemen.
    Zo'n beetje alles wat Orwell beschreef hebben we nu, alleen dan geinstalleerd door rechtse partijen.

    De hele PIPA/SOPA discussie: rechts.
    Overal cameras: rechts.
    Alle data koppelen: rechts.
    Blote bodyscans op vliegvelden: rechts.
    "Privacy? Wat is dat, als je niets te verbergen hebt... Blabla" : rechts.
    Condoom / pil uit het basis pakket ( sex crime ) : rechts.
    Alleen medicatie en tandheelkunde voor rijken : rechts.
    "ministerie van vrede" ( militaire in Kunduz ) : rechts.
    Oorlog met eurazie ( israel mag palestijen vermoorden ) : rechts.

    Ga Orwel nog maar eens lezen, en vergeet even dat Orwel de communisten haatte, en je zult je te pletter schrikken hoeveel rechts van dat boek heeft geleerd en geinstalleerd.
    1984 gaat nl. niet over communisme, het gaat over mind-control. En er staan heel wat tips in.

  • Tom Meijer, za 21 januari 2012 21:19 in reactie op Zeer Voornaam Reageer op Tom

    Tom

    Je hebt gelijk Zeer. Maar je lijst kan moeiteloos uitgebreid worden met andere fraaie iedeeën, maatregelen en wetten.

  • Han van der Horst, vr 20 januari 2012 08:58 in reactie op Klaus Jurritsch Reageer op Han

    Han

    Het fijne is natuurlijk dat jij zelf nooit met het vingertje naar anderen wijst zoals blijkt uit je bijdrage aan de discussie.

  • Klaus Jurritsch, vr 20 januari 2012 10:29 in reactie op Han van der Horst Reageer op Klaus

    Klaus

    Precies deze jij-bak had ik gisteren voorzien, ik had hem alleen niet van jou verwacht.

    Links poept lekker ruikend en vervuilt de wereld niet. Dat doet rechts.
    Ik begrijp het niveau van de discussie, en iedereen die er wat van durft te zeggen krijgt een jij-bak voor zijn kiezen.

    Het niveau daalt af richting PVV-populisme, dat is mijn opinie.

  • johan n., vr 20 januari 2012 15:31 in reactie op Klaus Jurritsch Reageer op johan

    johan

    Ik geloof dat je je nu zit aan te stellen.
    Dat mag, dat is legitiem, hoor, maar ga er niet van uit dan anderen je nog serieus nemen.

  • Klaus Jurritsch, vr 20 januari 2012 19:46 in reactie op johan n. Reageer op Klaus

    Klaus

    "maar ga er niet van uit dan anderen je nog serieus nemen"

    Daar ga ik nooit van uit.
    Maar wel knap dat jij voor die anderen kunt spreken.

    Leg het maar niet uit.

  • Bas Grootel, do 19 januari 2012 21:14 Reageer op Bas

    Bas

    Laat ik eens een vervelende vraag stellen. Waarom willen wij ons zo graag handhaven en ook nog nakomelingen voortbrengen. Welke opa en oma willen niet dat hun kinderen, liefst in meervoud, hun huwelijk zien vermeervoudigen. Van vier kinderen naar twintig kinderen of nog veel meer kleinkinderen. De huwelijksfoto van twee mensen wordt uitgebreid tot een finaal gezinspark. Tsja. Ga zo voort. En de wereld vergaat. En dan is de volgende vraag. Is dat nou zo erg. Nou nee. Hadden we Darwin niet al in de picture.

  • Tom Meijer, do 19 januari 2012 20:51 Reageer op Tom

    Tom

    Tja als Gongrijp er van uit gaat dat er een hopeloos tekort aan grondstoffen komt (volgens mij zit hij er trouwens niet ver naast), dan heeft hij er niet zoveel aan dat hij vrachtwagens kan rijden. Die hebben nl brandstof nodig en die is dan of veel te duur of er gewoon niet (meer). 'Technisch zijn', daar heb je ook niet veel meer aan want wat betekent dat nu eigenlijk als er geen electriciteit meer is??
    Je kunt er grappen en grollen over maken maar het is wel degelijk een probleem.
    Ik moet er niet aan denken dat ik alles weer met potlood moet gaan schrijven (inkt voor vulpen of balpen zal er ook wel niet meer zijn) in plaats van op mijn laptop. Alleen overdag want er is geen licht meer voor 's-avonds. Bedenk dat we gewend zijn geraakt om kaarsen van aardolieproducten te maken. Zijn of schreeuwend duur of ook niet meer te krijgen. Je kunt doorgaan op die wijze. Enig idee hoe anders het leven zonder electriciteit is? Kunnen we dat nog wel aan?

  • Klaus Jurritsch, do 19 januari 2012 23:44 in reactie op Tom Meijer Reageer op Klaus

    Klaus

    "want wat betekent dat nu eigenlijk als er geen electriciteit meer is??"

    Zonneenergie, windenergie?

    Een computer heeft niet veel energie nodig. De productie moet veel beter, misschien komt dat nog.

  • Tom Meijer, za 21 januari 2012 15:05 in reactie op Klaus Jurritsch Reageer op Tom

    Tom

    "Zonneenergie, windenergie?"

    Ja, vanzelfsprekend, en er zijn nog veel meer 'alternatieve' methoden.

    Het punt waar het momenteel om draait is dat ons land denkt dat dat niet nodig is. De regering gebruikt de huidige situatie als smoes om niets te hoeven doen. In werkelijkheid dienen zij de belangen van de grote energiebedrijven en petrochemische industrie. Dat heeft niets met complotdenken te maken, maar alles met goed kijken naar wat voor soort mensen momenteel hier de boel in de soep laten draaien. Zij dragen straks een grote verantwoordelijkheid voor als we niet klaar blijken te zijn als de echte energiekrisis zich duidelijk(er) laat voelen.

  • Eline W, vr 20 januari 2012 08:55 in reactie op Tom Meijer Reageer op Eline

    Eline

    Het meest belachelijke is waarschijnlijk dat als we het goed doen onze civilisatie niet in hoeft te storten. Maar we lijken met z'n allen te arrogant te zijn om dat in te zien.

    Het is wel goed om erover na te denken, zo is het misschien een slim idee om een stapel schena's en tekeningen van allerlei zaken uit te printen en ergens op een veilige plaats neer te leggen. Zodat je als de nood echt aan de man is bijvoorbeeld zelf een windmolen kan maken. Dat kan wel een.interessante wereld worden, zeker omdat ik nu al zeker weet dat ik het beter zou doen dan de gemiddelde mens.

  • Wouter Boersen, do 19 januari 2012 20:39 Reageer op Wouter

    Wouter

    Interessante sprekers gehoord.
    Misschien zou het niet eens zo erg zijn als de boel weer meer terug naar een kleinere schaal zou gaan.

    De grote bedrijven en andere belanghebbenden vinden dat wij moeten gaan concurreren met opkomende economieen, anders gaan we het onderspit delven roepen ze.

    De vraag is of je dat wel moet willen, of dat je eindelijk eens een nieuwe manier van denken moet krijgen i.p.v. altijd maar willen concurreren, en de levenskwaliteit de gemiddelde burger steeds meer achteruit zien gaan.
    De huidige situatie laat steeds meer zien, dat een steeds kleinere groep profiteert van dit systeem, en dat langzaam maar zeker voor een steeds grotere groep het dagelijks bestaan, een gevecht aan het worden is om rond te komen.

  • Nieuw!: Veldman, do 19 januari 2012 21:04 in reactie op Wouter Boersen Reageer op Nieuw!:

    Nieuw!:

    Die sprekers daar waren met name PvdA-ers en dergelijke neoliberalen

    Die hebben ons IN die crisis gekregen - daar moet je niet naar luisteren voor oplossingen.

  • Tom Meijer, do 19 januari 2012 21:45 in reactie op Nieuw!: Veldman Reageer op Tom

    Tom

    "Die sprekers daar waren met name PvdA-ers en dergelijke neoliberalen "

    schrijf geen onzin.

  • Nieuw!: Veldman, do 19 januari 2012 23:09 in reactie op Tom Meijer Reageer op Nieuw!:

    Nieuw!:

    Mei Li-Vos
    PvdA
    Peter Verhaar
    Bankier oa ABN-Amro (brrrrr)
    Brenda Stoter
    geen idee welke politieke voorkeur maar vond Cohen te soft in Amsterdam - dan weet je in welke hoek die zit - schrijft voor flutblad AD
    Ewald Engelen - koopt pak voor 1000,- die die door loonslaafjes in China laat maken
    Marie-Claire vd Berg - ex telegraaf maar zal wel iets met de rechtervleugel van GroenLinks hebben gezien de stukjes die ze schrijft
    Ronald Buijt - Leefbaar Rotterdam - extreem rechts dus - foute boel
    Rop Gonggrijp - vermoedelijk de enige die iets te melden heeft

    Niet echt een gezelschap waar je iets van hoeft te verwachten in tijden van Crisis

    Waarom ben ik trouwens niet gevraagd?

  • Piet de Geus, vr 20 januari 2012 08:43 in reactie op Nieuw!: Veldman Reageer op Piet

    Piet

    "Waarom ben ik trouwens niet gevraagd?"

    Te onbeduidend en te ver de weg kwijt.

  • Nieuw!: Veldman, vr 20 januari 2012 13:28 in reactie op Piet de Geus Reageer op Nieuw!:

    Nieuw!:

    In vergelijking met hen?

    Dacht het toch niet!

  • Mad Pride, do 19 januari 2012 20:38 Reageer op Mad

    Mad

    ""Na ons de zondvloed", zei de Franse koning Lodewijk XV."
    Het gevleugelde woord "Na ons de zondvloed" ("Après nous, le déluge") wordt volgens mij algemeen aan Madame de Pompadour toegeschreven. Maar ach...

  • Joop Schouten, do 19 januari 2012 20:27 Reageer op Joop

    Joop

    Jemig ja, verrek Han, da's waar ook, we hebben 'ons' Power Grid opgeknipt en deels verkocht (...).

    Aandeelhouders willen straks hun dividend.

    ...

    'Dividends & Interest',
    fuel for Disaster & too much Greed.

    ...

    Oorzaken van de val van het West-Romeinse Rijk waren:

    - te groot om door één keizer bestuurd te worden
    Check !

    - West-Romeinse leger overspoeld door Germaanse stammen
    Check !

    - het leger was niet groot genoeg om de grenzen te bewaken
    Check !

    - economische crisis: geen geld voor goed bestuur en leger
    Check !

    - onbekwame keizers
    Check !

    ...

    Bedankt Han.

    : )

    Let's Party

    http://www.youtube.com/watch?v=Z4e7VcnWCT0&feature=related

  • Nihilist #1375, do 19 januari 2012 21:02 in reactie op Joop Schouten Reageer op Nihilist

    Nihilist

    '- West-Romeinse leger overspoeld door Germaanse stammen
    Check !'

    ?
    Welke stammen overspoelen ons leger nu?

  • Joop Schouten, do 19 januari 2012 21:30 in reactie op Nihilist #1375 Reageer op Joop

    Joop

    Anglo-Saksen en Duitsers.

    ; )

  • Nieuw!: Veldman, do 19 januari 2012 21:38 in reactie op Nihilist #1375 Reageer op Nieuw!:

    Nieuw!:

    Angelsaksische stammen overspoelen de beschaafde wereld

  • Nieuw!: Veldman, do 19 januari 2012 21:03 in reactie op Joop Schouten Reageer op Nieuw!:

    Nieuw!:

    Nee da's allemaal te simpel
    de romeinse crisis was 1 ding
    germaanse stammen die woonden ze al jaren naast
    het proces ging niet van de ene op de andere dag
    mijn theorie is dat het Room Katholicisme als staatsgodsdient ze uiteindelijk de das om deden .
    Men maakt vijanden waar ze eerst vrienden hadden .
    Iets wat wij nu ook aan het doen zijn

    *nog steeds geshockeerd over pak van 1000,-*

  • Joop Schouten, do 19 januari 2012 21:41 in reactie op Nieuw!: Veldman Reageer op Joop

    Joop

    De werkelijke oorzaak was hetzelfde als nu: er werd 'handelsgeld' achtergehouden door speculatie.

    Net als nu.

    Sociale geschiedenis van het Romeinse rijk/Vermogen.:

    Bij gebrek aan beter noemen we de hoogste stand: notabelen, edelen of nobelen. Soms ook patriciërs. De huisvader was niet alleen de baas over zijn familie en het huis, maar ook over het vermogen. En dat vermogen wilde hij vergroten door ermee te speculeren en het te beleggen in grond of in handelsmaatschappijen. Hij probeerde zijn erfgenamen een grotere erfenis na te laten dan hij zelf had gehad.

    http://nl.wikibooks.org/wiki/Sociale_geschiedenis_van_het_Romeinse_rijk/Vermogen

    En dit nog als algemene info.:

    Tijdens het keizerrijk begon de bloeiperiode van de Romeinse economie. De handel werd veel groter en de Romeinen haalde veel meer uit hun provincies. De handel breidde zelfs zo erg uit dat het kwam tot overproductie, waardoor de Romeinen hun voorzieningen konden waarborgen. Italie kreeg er ook steeds meer Kolonies bij, waar ze grondstoffen en luxe middelen vandaan haalden en waar ze monopolies stichtten. Door een politieke chaos stopte de bloeiperiode, er werden veel pogingen gedaan om totale instorting van de economie tegen te gaan. Maar ze werkte niet, en in de 4e eeuw stortte de economie toch in. Er brak een tijd aan van veel werkloosheid, steeds meer mensen waren van het platteland vertrokken naar Rome om daar werk te vinden. In de stad kwam daardoor een werkloze massa die men moest bezig houden om een revolutie te voorkomen. Al deze mensen zorgde ook voor een zware last voor de staatskas. Rome dacht alleen aan zichzelf, wat ten koste ging van de provincies. Daarbij kwam het dat de slaven de economische ontwikkeling afremde, dat kwam omdat door slaven de modernisering niet groeide. Augustus stimuleerde de mensen om weer op het platteland te gaan werken en wist de staatsfinancien te verbeteren door betere belastingheffing. Vrijheid van verkeer, zowel voor mensen als voor goederen, een eenheidsmunt, steeds meer wegen, een dicht waterlopennet en tenslotte de Middellandse Zee- de verbinding tussen het Oosten en het Westen- zouden de binnenlandse handel en het ruilverkeer tussen de provincies bevorderen.

    http://artikelen.foobie.nl/regios-landen/de-economie-in-het-romeinse-rijk-in-het-kort/

    Veiligheid was de grootste economische stimulans die het Romeinse rijk altijd gegeven had. Daardoor was een enorm economisch vrijhandelsgebied ontstaan dat het mogelijk maakte om producten over lange afstand goedkoop te vervoeren. Dit leidde tot een economische ontwikkeling die niet ongelijk was aan de huidige globalisering, en met dezelfde gevolgen: in het hele rijk waren producten van goede kwaliteit voor matige prijzen beschikbaar. Producten uit het goedkope Engeland werden op de markten van het dure Syrië en Egypte aangeboden.

    http://www.kennislink.nl/publicaties/de-ondergang-van-rome

    Door het enorme gebied dat het Rijk bestreek werd het steeds lastiger om dit als een eenheidsstaat te besturen. Vooral omdat de verschillende provincies uiteenlopende behoeften en problemen hadden die een verschillende aanpak behoefden. De keizers Diocletianus (284-305) en Constantijn de Grote (306-337) hebben diverse pogingen ondernomen om het verval te keren. Zij namen vooral hun toevlucht tot allerlei dwangmaatregelen: het werd coloni verboden hun land te verlaten, beroepen werden erfelijk, het ambtelijk apparaat werd uitgebreid. Ook het leger breidden zij uit tot 635.000 man.
    Dit was voor de geslonken bevolking nauwelijks te bekostigen: de belastingdruk was dan ook zeer hoog. De grondbelasting, die in natura werd geïnd, kon oplopen tot een derde van de opbrengst. De bevolking raakte meer en meer vervreemd van het bestuurlijk apparaat en de elite in de steden, en verzette zich zelden tegen de binnenvallende barbaren. De elite begon de steden te verlaten en trok zich terug op haar uitgestrekte domeinen om aan de belastingdruk te ontkomen. De ontvolking van steden en platteland was in het westelijk deel van het rijk vermoedelijk ernstiger dan in het oosten; daar was ook enige industrie in de steden.

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Romeinse_Keizerrijk#Toenemende_problemen_en_verval_van_het_rijk

    Gesell heeft nog steeds gelijk.

  • Co Stuifbergen, vr 20 januari 2012 00:05 in reactie op Joop Schouten Reageer op Co

    Co

    Joop Schouten,

    interessant!

    Ik las ooit dat romeinse boeren naar de stad trokken, omdat grootgrondbezitters met slaven goedkoper konden produceren.

    Dit veroorzaakte een economische crisis.

  • Joop Schouten, vr 20 januari 2012 00:21 in reactie op Co Stuifbergen Reageer op Joop

    Joop

    Hoi Co.

    Vraagje. Je schreef.
    Ik las ooit dat romeinse boeren naar de stad trokken, omdat grootgrondbezitters met slaven goedkoper konden produceren.

    Bedoel je te zeggen dat die boeren de grootgrondbezitters waren die goedkope arbeidskrachten kochten, of bedoel je dat die boeren betaalde landarbeiders waren?

  • Joop Schouten, do 19 januari 2012 23:42 in reactie op Nieuw!: Veldman Reageer op Joop

    Joop

    De crisis die nu voelbaar wordt heeft ook een aanloopperiode gekend.
    Laat je niet verwarren door bijzaken als veranderende politiek en natuurrampen of bijgeloof )...'

    De onderliggend constante factor in alle tijden blijft de stagnatie van geldomloop door dit uit een markt te halen. Welk type markt dan ook !

    Er bestaat nog steeds geen vrije, eerlijke concurrentie met gelijke kansen voor eenieder.

    ...

    Alle wettelijke en overgeërfde voorrechten zullen MOETEN worden herschikt !

    Zonder gebruik van enig geweld maar met ondubbelzinnig harde feiten, en bewijzen, overtuiging, doorzettingsvermogen en positiviteit.
    Dit herhaal ik graag als mantra als ik boos wordt.

  • Joop Schouten, vr 20 januari 2012 00:32 in reactie op Joop Schouten Reageer op Joop

    Joop

    Corr
    De onderliggend constante factor, in alle tijden, blijft de terugkerende stagnatie van geldomloop omdat dit uit een markt werd-wordt gehaald wegens bezitsdrang. Logisch misschien naar geldende omstandigheden en wetgeving. Onlogisch op maatschappelijk-economisch gebied en de wens natuurlijke duurzame groei en echte welvaart.

  • Klaas Slager, do 19 januari 2012 20:11 Reageer op Klaas

    Klaas

    De Franse koning had die zondvloed heel goed kunnen voorkomen, door de belastingen niet te verhogen.

  • Mark Sinops, do 19 januari 2012 19:56 Reageer op Mark

    Mark

    Zolang er na de zondvloed maar genoeg mensen overblijven om te waarschuwen voor de volgende ramp.

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven