Bio Bekijk alles van Harrie Verbon Word fan

Harrie Verbon

Harrie Verbon Hoogleraar Openbare Financiën

31 maart 2010 Reageer (22) 833 x bekeken Wereld RSS

Na de Griekenland soap: hoe onbelangrijk is Nederland in de EU

Frankrijk en Duitsland kwamen vorige week tot een akkoord over financiële hulp aan Griekenland door de EU.

Eerst zou het IMF de Grieken te hulp moeten schieten en daarna zouden de EU lidstaten over de brug komen. Voor Nederland zou de rekening in dat geval op ongeveer een miljard euro uit kunnen komen.

Er klonk alom gejuich op over dit akkoord: eindelijk een bewijs dat de EU op weg is naar één economische regering waar met één stem en met duidelijke sancties de lidstaten in het gareel worden gehouden. Zelfs het Nederlandse parlement was opgelucht, ook al hadden onze dappere parlementariërs een maand geleden nog beweerd dat er geen eurocent Nederlands belastinggeld naar de Grieken mocht worden overgemaakt. Ze waren kennelijk blij dat de rekening tot een miljard euro beperkt zou blijven.

Staan wij, Nederlandse burgers met een positieve blik op Europese eenwording ook zo te juichten? Nee dus. Het akkoord bewijst eerder dat het met de EU zo nooit wat wordt. Als die ene economische regering er ooit komt, dan is het er een die geleid en gecontroleerd wordt door Duitsland en Frankrijk, die dan naar willekeur over onze belastingcenten kunnen beschikken.

Nog even terug naar het begin, namelijk naar het stabiliteitspact in de EU. Dit pact geeft normen voor een aantal belangrijke begrotingsmaatstaven, zoals het financieringstekort van de overheid en de staatsschuld. Als een lidstaat deze normen overtreedt, moet er op een zeker moment een procedure in werking worden gezet, die er toe leidt dat de lidstaat weer in het gareel wordt gebracht. De Nederlandse burger zou op zijn minst sceptisch moeten zijn over de betrouwbaarheid van deze procedures in de EU. De EU normen worden namelijk niet opgesteld en toegepast door een instelling die onafhankelijk is van de lidstaten, maar door die lidstaten zelf: in de Europese Raad van Ministers wordt beslist over het eventueel toepassen van sanctiemaatregelen.

Het is tamelijk curieus dat besluiten over sancties tegen zondaars genomen moeten worden met toestemming van die zondaars zelf. Zeker als die zondaars invloedrijk zijn, zoals Frankrijk en Duitsland dat zijn, is de kans dat ze gestraft worden tamelijk klein. Sterker, toen het hen uitkwam hebben Frankrijk en Duitsland zelf het stabiliteitspact verwaterd: rond 2004 overtraden zowel Duitsland als Frankrijk de normen, maar kregen ze gedaan dat het stabiliteitspact werd versoepeld en werden ze van sancties gevrijwaard.

Nu komt Griekenland op de proppen met zijn two-digit begrotingstekort. Dat Griekenland het niet zo nauw nam met de begrotingsregels was al heel lang bekend. Ook de vervalste cijfers gaven al te hoge tekorten aan. De EU wilde het niet zien, maar de kapitaalmarkt zag het wel en begon langzaam maar zeker te weigeren Griekenland krediet te geven tegen de normale tarieven. Dus moest er wat gebeuren. Frankrijk was voor de vorming van een EU noodfonds en tegen interventie door het IMF. Duitsland, daarentegen, was tegen een EU noodfonds, maar voor ingrijpen door het IMF. Dus gingen Sarkozy en Merkel bij elkaar zitten en kwam het compromis van zowel financiële hulp door het IMF als de EU uit de bus. De andere regeringsleiders, waaronder onze eigen Jan-Peter Balkenende, konden alleen maar instemmend knikken.

Frankrijk en Duitsland vinden nu dat het stabiliteitspact toch maar weer moet worden aangescherpt. Dat lijkt dus goed nieuws voor Nederland dat zich vrijwel altijd keurig aan het pact houdt. De opdracht om een verscherping van de regels voor te stellen is echter gegund aan de voorzitter, of eigenlijk ‘president’ van de Raad van Ministers, Van Rompuy. Van Rompuy is niet veel meer dan de klusjesman van Frankrijk en Duitsland, en zal dus geen aanscherping van de regels voorstellen die de grote en belangrijke landen zeer kan doen.

Het Griekse begrotingsdebacle en het gedrag van Frankrijk en Duitsland heeft vooral aangetoond dat de EU nog heel ver weg is van geloofwaardige begrotingsnomen. De grote landen kunnen hen niet welgezinde sanctiemaatregelen blijven blokkeren in de raad van Ministers en deze Europese grootmachten komen met voorstellen en compromissen, die vooral in het belang van deze landen zelf, maar niet in het belang van de EU zijn.

Ook heeft het de onmacht van ’brave’ landen als Nederland laten zien om iets aan de verwildering van het Europese begrotingsbeleid te doen. Nederland rest niet veel meer dan te accepteren wat de Europese grootmachten onder elkaar beklinken.

Laatste Reacties (22) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Quikfit Quikfit, zo 09 mei 2010 00:09 Reageer op Quikfit

    Quikfit

    Nederlanders worden door de eigen politiek niet serieus genomen laat staan de Nederlandse politiek in Europa.Betalen,dat is het enigste!?

  • Pegasus van Eureka, do 01 april 2010 12:57 Reageer op Pegasus

    Pegasus

    Zwitserland,Noorwegen,DenemarkenZweden hebben geen Euro.
    Het gaat prima,zelfs beter als Nederland,met die landen.
    Herinner je nog het referendum? Zonder grondwet zou het weer oorlog worden in Europa. Bangmakerij natuurlijk. Net zoals de leugen dat Nederland zonder de euro failliet was gegaan. Pro-Europa-partijen gebruiken graag dit soort argumenten.

    De gulden was een keiharde munt. Geen economische beslissing greep zo diep in in onze knip als de komst van de euro.

  • Rouane Rabbit, zo 09 mei 2010 01:42 in reactie op Pegasus van Eureka Reageer op Rouane

    Rouane

    ---[Geen economische beslissing greep zo diep in in onze knip als de komst van de euro. ]---

    Dat klopt, sinds de komst van de Euro kregen de banken niet meer 5% winst op wisselkoersen als we op vakantie gingen. Sinds de kosmt van d Euro was het afgelopen met 3% heffing door de banken op iedere internationale transactie. Sinds de komst van de Euro is Europa werkelijk open gegaan. Ik geniet elke dag van de Euro, al jarenlang.

    Maar het kan gebeuren dat de Euro-droom fout gaat, maar dat wil niet zeggen dat het Euro-idee fout is. De uitvoering is dat heel zeker wel, en we kunnen hopen dat Europa erin slaagt de weeffouten te herstellen, en dat gaat ons geld kosten.

    Helaas.

    Maar de toestand met Griekenland is geen Euro-probleem, ook zonder Euro had Griekenland een probleem gehad. De banken zitten voor tientallen miljarden in Griekenland. Frankrijk voor 70 miljard, Duitsland voor 50 miljard, Nederland voor 5 miljard.

    Dit is ongeacht de Euro, als Griekenland failliet gaat zal dat een kettingreactie veroorzaken die een nieuwe financiële crisis zal veroorzaken.

    Zoals ze in de USA de Lehmann Bross hadden, zo hebben wij Griekenland.

    Laten we hopen dat het goed afloopt, meer kun je als gewone sterveling er niet over zeggen.

  • Peter van Eck, wo 31 maart 2010 19:44 Reageer op Peter

    Peter

    Wanneer is Griekenland EU-voorzitter?

  • Leo van Loo, wo 31 maart 2010 18:23 Reageer op Leo

    Leo

    Griekenland heeft net deze week nog voor 2,5 miljard! euro aan wapens gekocht in Duitsland en Frankrijk. Lijkt me duidelijk dat Nederland elke lening aan Griekenland vanuit de EU zou moeten vetoën totdat die orders zijn gecancelled. Maar goed, onze regering en een rechte rug, dat zijn twee tegengestelde dingen, dus dat zal wel niet gebeuren.

  • Ton evertsen, wo 31 maart 2010 20:39 in reactie op Leo van Loo Reageer op Ton

    Ton

    helemaal mee eens, ons geld wordt straks gebruikt om duitsers en fransen aan het werk te houden

  • Rolf Witting, wo 31 maart 2010 18:13 Reageer op Rolf

    Rolf

    @ myself.

    Excuus, twee nulletjes vergeten, het is natuurlijk 40.000 KM2. Anders was het wel heel klein....

  • Joop Schouten, wo 31 maart 2010 16:59 Reageer op Joop

    Joop

    ...Kort door de bocht: slagers die het eigen vlees keuren dus.

  • Jager Verzamelaar, wo 31 maart 2010 16:59 Reageer op Jager

    Jager

    Alles leuk en aardig.
    Wordt echter totaal voorbij gegaan aan de burger van de EU.
    Griekenland verkeerd in een halve burgeroorlog voor het geval jullie dat nog niet wisten. Nederlandse burgers ervaren na de invoering van de gehate euro voor de zoveelste keer de ellende van EU regels.
    De EU is opgezet als een paradijs voor grote (niet te verwarren met MKB of zelfs grote BV's) NV's . Niet nationaal gebonden plunderkapitalisten.
    Nu ondervinden we allemaal de gevolgen hiervan. Een soeverein Nederland had zich niks aan hoeven te trekken van de Grieken en de Grieken hadden zich niet hoeven laten verkopen aan winstbeluste megalomane criminelen.

    De discussie gaat nu om iets totaal verkeerds.
    Wil men de EU behouden dan is het nu tijd om naar het welzijn van de burger te kijken.
    In Griekenland zal op deze koers het uiteenvallen van de EU beginnen.
    De enige manier de boel dan te lijmen is met keiharde repressie.

    Het uiteindelijke gevolg is een internationale ramp.

  • Joop Schouten, wo 31 maart 2010 23:14 in reactie op Jager Verzamelaar Reageer op Joop

    Joop

    Je hebt gelijk. Maar pas op.
    Straks vragen 'zeikerds' weer naar de cijfers en wordt je beschuldigd van eendimensionaal denken, of nog erger, kritiekloos fundamentalisme.
    : )

  • Jager Verzamelaar, vr 02 april 2010 20:35 in reactie op Joop Schouten Reageer op Jager

    Jager

    Met cijfer voorkom je geen sociale onrust.
    Zowiezo zijn cijfers het moderne "omdat het in de bijbel staat"
    Cijfers zijn relevant wanneer ze van toepassing zijn op hetgeen je wenst te weten.
    Bijvoorbeeld; Je zoon is jarig en geeft een feestje. Dan is het van belang te weten hoeveel drinken er aanwezig moet zijn. Wanneer je dan krap bij kas zit is het van belang te weten hoeveel je optimaal aan drinken kunt kopen zonder zure gezichte te krijgen en dat je eventueel het huismerk ipv het a-merk moet kopen.

    Maar over dat soort zaken gaat de situatie niet .

    Om in de vergelijking te blijven kunt u zich beter afvragen hoe om te gaan met een verbod op verjaardagen .

  • vanessa s., wo 31 maart 2010 15:01 Reageer op vanessa

    vanessa

    Het verhaaltje dat we de laatste weken voorgeschoteld krijgen lijkt verdomd veel op dat van half 2008 over de bankencrisis. Er was niets aan de hand, die rare Amerikanen hadden een probleem etc. Nu mogen we miljarden bezuinigen door onder andere de rotzooi die er aan ten grondslag lag. Ik zou toch niet voetsstoots willen aannemen dat ons ditmaal de waarheid verteld wordt. Zouden het echt alleen maar die Grieken zijn die er een potje van gemaakt hebben en wat hulp nodig hebben? Of zitten er ook hier fundamentele weeffouten in het systeem die ons op termijn de grootste ellende gaan opleveren?

  • Han van der Horst, wo 31 maart 2010 15:51 in reactie op vanessa s. Reageer op Han

    Han

    Vanochtend hebben we op de televisie kunnen zien, hoe het Nederlandse tekort de 5% heeft overschreden en gaat naar het dubbele van wat aan Eurolanden is toegestaan, namelijk 3%. Nu mag god weten waar ze die drie procent vandaan hebben. Dat zal wel iets met een natte vinger te maken hebben tijdens een onderhandeling in Brussel toen de euro van de grond moest worden getild, maar goed. Wij zijn dus zélf ook stout. Toen Lubbers aantrad, kwam hij overigens met tekorten van boven de tien procent. Het was recessie, maar het land stortte bepaald niet in. En we zijn alweer aardig opgekrabbeld.

  • Ton evertsen, wo 31 maart 2010 15:54 in reactie op vanessa s. Reageer op Ton

    Ton

    dat verhaal heeft me altijd bevreemd de grote engelse hypotheekbank northern rock ging ruim voor de grote crisis al onderuit om dezelfde reden dat later de rest zou gaan en die had toch echt engelse klanten

  • Jager Verzamelaar, za 03 april 2010 14:52 in reactie op vanessa s. Reageer op Jager

    Jager

    Dat werd slechts geschreven in de zogenaamde "kwaliteitsbladen" op internet werd overal geroepen dat we de klos zouden gaan worden. Net als dat de crisis zelf ook al voorspeld werd toen het nog "goed" ging.
    1+1=3 kan geen enkele econoom beweren en dat is precies wat de media ons hebben proberen wijs te maken.

  • Job de Kogel, wo 31 maart 2010 15:00 Reageer op Job

    Job

    Maar laten we niet doen alsof Nederland minder afhankelijk zou zijn van zijn buurlanden als het niet met ze in een EU zou zitten ...

  • Rob van Koot, wo 31 maart 2010 16:06 in reactie op Job de Kogel Reageer op Rob

    Rob

    Klopt, we zouden alleen een sterkere munt hebben en meer vrijheid om te handelen.

  • Ton evertsen, wo 31 maart 2010 14:31 Reageer op Ton

    Ton

    frankrijk zit dit jaar op 8 procent plus bovendien is er vanaf dag 1 een strijd tussen de duitse(nederlandse) gedachte vs de franse over hoe een centrale bank moet werken.

    beiden zijn er ook niet vies van hun eigen belangen daarbij nog te dienen. dus wat dat betreft.

    de nederlanders hebben in een referendum laten zien dat men stappen te ver ging, de politici wilde niet luisteren en werkte erom heen, weer blijkt dat het volk gelijk had en de politici niet

  • Meneer Dick, wo 31 maart 2010 14:27 Reageer op Meneer

    Meneer

    Het komt allemaal goed.

    De EU moet ook leren van de ervaringen en de fouten.
    Dit kritische artikel is een goede bijdrage om tot verbeteringen te komen, want burgers/kiezers moeten soms de politici aansporen.

  • Rob van Koot, wo 31 maart 2010 14:11 Reageer op Rob

    Rob

    Goed verhaal, Europa is een gedrocht: Noord Europa draagt de lasten, Zuid-Europa plukt de vruchten. Maar niet getreurd, het zal niet lang standhouden. Juist de verkrampte pogingen het bij elkaar te houden en te vergroten zal het uiteen doen vallen. Zoals een handje zand. Hoe harder je erin knijpt hoe meer je verliest. Europa, een nachtmerrie.

  • Rolf Witting, wo 31 maart 2010 16:50 in reactie op Rob van Koot Reageer op Rolf

    Rolf

    Europa is dus net België Rob?

    Ik ben pro-Europa, in deze steeds meer globaliserende economie kunnen we het als landje van 16,5 miljoen mensen en 400 KM2 niet meer zelf redden. We hebben Europa nodig. Net zoals de andere Europese landen.

    Helaas is Europa nog steeds zo on-democratisch als de pest. Ook na Lissabon. De grote landen bepalen nog gewoon de grote lijn. Meneer Dick heeft gelijk en Europa is nog jong. Laten we alsjeblieft duidelijk kenbaar blijven maken dat dingen moeten veranderen.

  • Tarak Ook, ma 12 april 2010 09:09 in reactie op Rolf Witting Reageer op Tarak

    Tarak

    Wat een onzin, alsof je de EU nodig hebt om handel met elkaar te drijven of verdragen met elkaar aan te gaan.

    De EU staat goed beleid alleen maar in de weg, nu kunnen Frankrijk en Duitsland immers alles onderling bedisselen. Wat de rest van de landen of nog beter de burgers van deze landen vindt en wil is niet meer relevant.
    Dat is de EU, het totale afpakken van elke vorm van soevereiniteit en vrijheid van landen en burgers.

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven