Bio Bekijk alles van Liesbeth van Tongeren Word fan

Liesbeth van Tongeren

Liesbeth van Tongeren Tweede Kamerlid GroenLinks

22 juni 2011 Reageer (23) 519 x bekeken Groen RSS

Miljardensteun onnodig op de energiemarkt

Het afbouwen van de overheidssteun aan kern- en fossiele energie helpt de schatkist, prikkelt innovatie en zorgt voor een eerlijker speelveld zodat  schone energie op eigen benen kan staan

In de Volkskrant van zaterdag 18 juni wordt Jeroen van der Veer, oud-bestuursvoorzitter van Shell, geciteerd. "Het overheidsbeleid tot nu toe op energiegebied heeft tot niets geleid. Duurzame energie is gewoon te duur. Dan kun je dat wel subsidiëren maar dan creëer je nooit een hefboomeffect". Van der Veer schrijft momenteel op verzoek van de regering een visiestuk over energie als Topsector van de Nederlandse economie.

Tijdens de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen zei Mark Rutte dat windmolens niet op wind maar op subsidie draaien. Zijn kabinet bezuinigt op de stimulering van schone energie. Het is logisch dat we in tijden van economische crisis kijken naar de effectiviteit van subsidies. Ook GroenLinks deelt de wens om de overheidsfinanciën op orde te krijgen. Maar dan moeten Rutte en Van der Veer wel consequent zijn. Dan moet ze ook kijken naar de miljarden die jaarlijks naar fossiele en kernenergie vloeien.

Regeringspartijen VVD en CDA zijn groot voorstander van een vrije markt.  Een markt waarin de overheid zoveel mogelijk markverstoringen en andere belemmeringen wegneemt en waarin bedrijven de eigen broek ophouden. Eerlijke concurrentie en een gelijk speelveld voor alle ondernemers. Zeker de VVD grijpt elke mogelijkheid aan om te benadrukken dat een volledig geliberaliseerde markt op alle gebieden de beste resultaten oplevert.

Woensdag (of vandaag) presenteren onderzoekers van Ecofys en CEDelft een gedetailleerd rapport over steunmaatregelen op de energiemarkt. Eerder onderzoek liet al zien dat de overheid de energiemarkt per jaar met 7 – 7,5 miljard euro aan steun beïnvloedt. Het gaat daarbij onder meer om belastingkortingen, vrijstellingen, zachte leningen, goedkope diensten en subsidies. 

Zo betalen de luchtvaart- en scheepvaartsector geen accijns op kerosine of stookolie en geldt er een lagere accijns voor rood gas en rode diesel. De energie-intensieve industrie heeft vrijstellingen van de energiebelasting en de overheid staat financieel garant voor het leeuwendeel van de veiligheidsrisico's in een kerncentrale. Gek genoeg zijn veel van deze steunmaatregelen nooit op hun effectiviteit en doeltreffendheid geëvalueerd. We pompen dus jaarlijks miljarden in de energiemarkt  zonder te weten met welk doel en wat het oplevert. Alleen subsidies voor duurzame energie zijn regelmatig doorgelicht.

Het is overheidsbeleid om energie te besparen, onze CO2-uitstoot terug te dringen en de productie van schone energie te verhogen. Je zou dus ook verwachten dat die ca. 7 miljard euro aan overheidsinterventies daaraan wordt uitgegeven. Niets is minder waar. De overheid steunt de productie en het eindgebruik van fossiele en kernenergie met  bedragen van rond de 5,5 miljard. De steunmaatregelen voor schone energie bedroegen in 2009 slechts 1,4 miljard. Er gaat dus bijna vier keer zoveel geld naar ouderwetse vuile energie dan naar schone energie.

In 2010 werd nog geen 4% duurzame energie gebruikt in Nederland. Geen wonder dat Van der Veer moest constateren dat het overheidsbeleid op energieterrein geen zoden aan de dijk zet. Hij zoekt de oplossing voornamelijk in betere regie in de sector en in een fiscale regeling voor onderzoek. Producenten van schone energie willen zelfs liever helemaal geen subsidies als de overheid maar voor dat gelijke speelveld zorgt. Op een eerlijke markt kan schone energie met succes concurreren met fossiele en kernenergie.

Laten we eens over de grens kijken, bij onze Oosterburen. Die zijn in tien jaar tijd van 1% schone energie naar 17% schone energie gegaan. Dat hebben ze vooral gedaan door heldere keuzes te maken en daar vervolgens tien jaar lang aan vast te houden. En met goed resultaat. De groene energiesector in Duitsland is een topsector geworden met veel werkgelegenheid, export en innovatie. Een topsector waarop de Duitse overheid met recht trots kan zijn. 

Vandaag debatteert de Tweede Kamer met minister Verhagen over het Nederlandse energiebeleid. GroenLinks zal ervoor pleiten om slim te bezuinigen in de energiesector. Het afbouwen van de overheidssteun aan kern- en fossiele energie helpt de schatkist, prikkelt innovatie en zorgt voor een eerlijker speelveld zodat  schone energie op eigen benen kan staan. Precies wat Minister Verhagen moet willen om de Nederlandse topsector energie te realiseren. Ik zeg doen.

Laatste Reacties (23) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Jan Henk Speelman, za 30 juli 2011 12:37 Reageer op Jan Henk

    Jan Henk

    De vrije markt illusie heeft ons decennia lang bedwelmd. Daarom is nu het moment om de geschiedenis te corrigeren.
    Shell heeft op grote schaal energiebronnen die ons aller bezit zijn geroofd en naar zich toegetrokken: Misdaad nummer 1.
    Nee, hier laat ik het voorlopig bij.
    Indien Shell niet binnen 3 jaar haar miljarden buit verdeelt onder de noodlijdenden in bijvoorbeeld de Afrikaanse regio, dan zullen wij op het allerhoogste niveau een complete overname eisen van deze dievenbende.
    Het is namelijk tijd, to kairos, het moment waarop geoordeeld moet worden met het zwaard. Shell als voorbeeld staat er niet goed voor.
    Roof en corruptie en verblinding van politieke machthebbers is de dagelijkse strategie van Shell. Kortom, maffia in de bovenwereld.
    Voorwaar, nog tijdens dit decennium zullen wij Shell ontmantelen en haar overvloed richting de hulpbehoevende regio's in de wereld doen vloeien.
    Dat is een credo voor de nieuwe Tijd: de internationaal opererende mega-organisaties zullen wij gezamenlijk dwingen hun winsten af te dragen aan degenen wiens soevereiniteit zij hebben geschonden.
    Wij allen, wij wereldburgers heffen het Zwaard der gerechtigheid en zullen alles wat krom is recht maken...

  • Henk Daalder, wo 13 juli 2011 21:50 Reageer op Henk

    Henk

    Voor meer duurzame energie is geen innovatie nodig, dat is misvatting.
    Of het bedrog van een fossiele belangenclub zoals het ministerie van EZ, die de staatssteun voor fossiel nog even wil voort zetten.

    Er is in Duitsland een goede wet voor duurzame energie ingevoerd, het feed-in tarief
    - duurzame stroom heeft daar voorrang op het net
    - duurzame stroom heeft voorrang op de duitse energiemarkt
    - duurzame opwekkers moeten met voorrang worden aangesloten
    Die voorrang geeft duidelijkheid en een stabiel perspectief voor investeerders.
    Dit heeft de Nederlandse overheid bewust allemaal nagelaten.

    De enige overeenkomst met het Nederlandse volk dat ook wij duurzame energie verre de voorkeur geven.

    In Duitsland leidde de feed-in regeling toto een sterke groei van het aantal windparken. Nu komt 20% van de stroom uit duurzame bronnen.
    In Duitsland is dat 29 GW, gebouwd in 10 jaar
    Nederland bouwde 2 GW, maar deed daar 20 jaar over.

    20 jaar gelden startten Denemarken en Nederland ongeveer gelijk.
    De Deense overheid had een goed industrie beleid, Denemarken verdient nu 5 miljard per jaar aan de verkoop van windmolens in de hele wereld.
    Duitsland nog meer.
    Het Nederlandse ministerie van EZ en financiën werkte de duurzame sector juist tegen. Bang voor minder aardgas inkomsten, of dergelijke onzin.
    Onze ontluikende windmolen industrie is nu redelijk kapot gemaakt, al zijn er nog een paar ontwikkelbedrijven.
    http://www.duurzamebrabanders.nl/blog/2011/07/darwind-xemc-eerste-nieuwe-windmolen-van-nederlands-fabrikaat/

    De belangrijkste conclusie is dat Duitsland en Denemarken de innovatie hebben gedaan, wij hoeven dat niet meer te doen, we kunnen nu allen maar Duitse of Deense windmolens kopen, en dat gebeurt al jaren in dit land.
    Om echt duurzaam te worden zullen we gewoon de windmolens moeten kopen die nu en de komende jaren op de markt zijn.
    EZ had de kans de toen nog Nederlandse windmolen ontwikkelaar Darwind te helpen, maar ze lieten het kapot vallen. Nu moeten we Darwind molen kopen in China, als ze ze daar over hebben.
    Of het Chinese bedrijf een windmolen fabriek in Nederland gaat bouwen, moet nog blijken. Gezien de eerdere negatieve ervaringen met EZ, is dat de vraag.

    Maar we moeten wel IN ons land windparken gaan bouwen.
    Daar, in de eigen regio, maken burgers nog een kans op invloed op het eigen landschap met eigen windmolens.
    als het aan het rijk ligt, worden het windmolens van buitenlandse eigenaren.
    http://www.pakdewind.nl en zet de eerste stap voor je eigen stukje windpark.
    Geen innovatie nodig, wel die eerste stap, we kopen de windmolens die er zijn, zonder staatsbemoeienis.

  • Frits Guevara, wo 22 juni 2011 18:40 Reageer op Frits

    Frits

    Accijnzen op energiegebruik zouden ook energie-gerelateerd besteed dienen te worden als het echt niet anders kan dan via belastingen en dwang, doe het dan op z'n minst nog naar onderzoek (bedrijven zowel als onderwijs en onderzoek) naar die energiebronnen want er zijn zat onderzoeken die goed genoeg zijn maar door geldgebrek niet plaats kunnen vinden. Omdat een overheid zo nodig andere dingen dan energie moet doen van die gigantische accijnzen. Zo los je het energieprobleem ook nooit op ondanks die hersenloze heffingen daarop. Ik ben er ook een voorstander van dat een markt wordt vrijgegeven, en dus niet dat een overheid besluit een kerncentrale te bouwen want dan heb je zodanig veel (gevaarlijke) energie dat de prikkel er niet is om naar die andere mogleijkheden te blijven zoeken. Echt hoor, alle overheidsinvloed schrappen en als mensen vinden dat die er toch is, bestééd die accijnzen dan verdorie ook aan alternatieve energie!

  • Truus Beek, wo 22 juni 2011 16:33 Reageer op Truus

    Truus

    Het bedrijf waar ik werk heeft nieuwgebouwd en energie door middel van warmwaterpompen, subsidie gehad van EU.
    Oudbouw 1.000.000 kw nieuwbouw 6.000.000kw!!!!
    Oke we gebruiken minder gas maar besparen op gas is niet in verhouding met meer verbruik electra.

  • Henk Daalder, ma 27 juni 2011 23:47 in reactie op Truus Beek Reageer op Henk

    Henk

    Maar die stroom kun je wel duurzaam opwekken.
    het aardgas is niet duurzaam

  • R. Hood, wo 22 juni 2011 15:45 Reageer op R.

    R.

    Eigenlijk is volgens Shell boren naar olie en raffineren en transporteren goedkoper als boren naar geothermische energie (een duurzame energie bron) Shell heeft wel gelijk dat de zogenamde duurzame energiebronnen windturbines en zonnepanelen te duur zijn, dus kiest Shell voor olie, want Shell is onderdeel van een wereldimperium dat door aardwarmte en bijvoorbeeld getijden-energie zijn monopolie kwijt raakt. Het hele probleem is macht en niets anders.

  • Henk Daalder, ma 27 juni 2011 23:51 in reactie op R. Hood Reageer op Henk

    Henk

    Duurzame bronnen zijn wel degelijk goedkoper dan fossiele.
    Shell hoeft niet te betalen voor de vervuiling van CO2 die zij als bedrijf veroorzaakt.
    Shell had ook kunnen kiezen om brandstoffen op basis van duurzame bronnen te maken.

    De miljarden belasting geld die naar de Delta commissie gaan, om de dijken te verhogen, dat zijn kosten die Shell had moeten betalen.
    Maar dat hoeft Shell niet.
    Waarom eigenlijk niet?

    Tel alle kostenfan fossiele energie bij de prijs op, en duurzame energie is goedkoper. Ook voor Shell

    Shell liegt over energie, zoals gebruikelijk

  • Gerwin van Eersel, wo 22 juni 2011 14:08 Reageer op Gerwin

    Gerwin

    Het zou best waar kunnen zijn dat we miljarden aan subsidies aan fossiele brandstoffen geven, maar je kunt dit betoog alleen zo opschrijven als je dat ook aantoont. Dus graag alsnog wat voorbeelden daarvan aan het stuk toevoegen.

    [Zo betalen de luchtvaart- en scheepvaartsector geen accijns op kerosine] Dit is natuurlijk géén subsidie, maar het ontbreken van een kostprijsverhogende maatregel. Hier geeft de overheid niets uit, het ontvangt alleen wat minden. Hoe zit het met accijns op windenergie, wordt dan de belangrijke vergelijkende vraag.

  • Grolschje ., wo 22 juni 2011 12:27 Reageer op Grolschje

    Grolschje

    Industrie / luchtvaart / transport betalen geen belasting over vervuilende energie en geen belasting over groene energie....
    Dat is dan toch een level playing field?

  • Jan vdH, wo 22 juni 2011 13:40 in reactie op Grolschje . Reageer op Jan

    Jan

    Als je wil blijven vervuilen lijkt me dat inderdaad het allerbeste

  • Gerwin van Eersel, do 23 juni 2011 01:40 in reactie op Grolschje . Reageer op Gerwin

    Gerwin

    Waarom niet?

    Je hebt het over een level playing field tussen energie vormen, dat hoeft echt niet, een level playing field tussen luchtvaart of andere bedrijven maatschappijen is er best, AF/KLM betaald geen accijns, maar BA, Lufthans, AA, enz ook niet.

  • Koen Guiking, wo 22 juni 2011 11:14 Reageer op Koen

    Koen

    Ik ben helemaal voor groene energie, dus als je kunt aantonen dat de overheid meer geld uittrekt voor het subsidiëren van vervuilende centrales dan voor schone energie, dan ben je goed bezig. Toch heb ik zo mijn vraagtekens bij dit verhaal van Liesbeth van Tongeren.

    De overheid ondersteunt namelijk niet de energiebedrijven met subsidies, maar garandeert goedkope energie voor grootverbruikers, door de energie-intensieve industrie vrij te stellen van energiebelasting. Die vrijstelling op energiebelasting geldt natuurlijk ook als deze sector groene stroom zou gebruiken (mits daar voldoende van zou zijn). Ditzelfde geldt voor de lucht- en scheepvaartsector. Al die sectoren, die de Nederlandse economie laten bloeien, worden gepamperd door de staat. Daardoor stijgt de vraag naar energie. Dit zou energie dus duurder moeten maken, wat weer gunstig is voor de concurrentiepositie van de (iets duurdere) groene energievormen. Of zie ik dat verkeerd?

    Nog even een flauw puntje: er gaat 1,4 miljard euro subsidie naar maatregelen die 4% van de benodigde energie opleveren en zo'n 7,5 miljard euro subsidie (als je dat al subsidie mag noemen, zie boven) naar de andere 96%. Als het alleen om het geld zou gaan, dan snap ik de keuze om de meest onduurzame vorm van energieopwekking te stimuleren.

    Terzijde: Ik dacht dat Ecofys failliet was. Of ging dat alleen over het moederbedrijf Econcern?

  • Jan vdH, wo 22 juni 2011 12:26 in reactie op Koen Guiking Reageer op Jan

    Jan

    Koen,

    de eerste kerncentrale in Nederland is zwaar gesubsidieerd en 30 jaar geleden gebouwd. De "industrie" is nu ongeveer 50 jaar oud en je zou denken dat deze industrie die wereldwijd echt al vele Miljarden aan subsidie heeft ontvangen nu echt wel ongesubsideert een centrale zou kunnen maken.

    Nu zouden windmolens en zonepanelen en aardwarmte gesubsidieert moeten worden voor een beperkte tijd en met aflopende subsidies.

    En ja een belastingvrijstelling is ook subsidie.

  • Koen Guiking, wo 22 juni 2011 13:26 in reactie op Jan vdH Reageer op Koen

    Koen

    Jan,

    Met energie-intensieve industrie worden niet de producenten van energie bedoeld, maar de grootverbruikende consumenten: Tata Steel, DSM, je kent ze wel.
    Die consumenten (bedrijven) krijgen goedkope stroom omdat ze er geen belasting over hoeven te betalen. Als die stroom groen is, hoeven ze daarover ook geen belasting te betalen. het is dus geen subsidie aan kolencentrales, het is subsidie aan bedrijven die veel energie nodig hebben om een bijdrage te kunnen leveren aan de groei van de Nederlandse economie.

  • Jan vdH, wo 22 juni 2011 18:01 in reactie op Koen Guiking Reageer op Jan

    Jan

    koen daar kan ik enigszins mee leven, maar dat betekend dus wel dat er geen subsidie meer mag naar een ouderwetse nucleare waterkoker omdat we dat 60 jaar geleden al hebben uitgevonden

  • Gerwin van Eersel, do 23 juni 2011 01:41 in reactie op Jan vdH Reageer op Gerwin

    Gerwin

    [En ja een belastingvrijstelling is ook subsidie.]

    Ah, er wordt geen accijns geheven op drop, dus drop wordt gesubisidieerd! Wat een kul.

  • Jan vdH, do 23 juni 2011 09:19 in reactie op Gerwin van Eersel Reageer op Jan

    Jan

    Als ik mijn tank vol gooi in Nederland betaal ik Accijns, als jij daar van wordt vrijhesteld is dat subsidie.

    Daarom is met de trein naar Parijs duurder dan met het vliegtuig terwijl vliegen slechter is voor het millieu.

    Het gaat niet over drop want drop is aczijns vrij en pepermuntjes ook. Dus drop wordt niet bevoordeeld ten op zichte van pepermuntjes.

  • Leon Abels, wo 22 juni 2011 11:06 Reageer op Leon

    Leon

    Op dit dossier kan ik het regeringsbeleid totaal niet volgen. Ze willen een nieuwe kerncentrale laten bouwen!
    Een dommere investering is nauwelijks denkbaar.
    Dat is alsof je 15 jaar geleden ging investeren in een analoog communicatienetwerk.
    Investeren in een oude techniek, terwijl de rest van de wereld inzet op technische vooruitgang. Dus we zitten straks met een enorme overcapaciteit van kernenergie, terwijl geen hond dat wil afnemen. Hoe dom kan je zijn!?

  • zorba de griek, wo 22 juni 2011 10:12 Reageer op zorba

    zorba

    --- De groene energiesector in Duitsland is een topsector geworden met veel werkgelegenheid, export en innovatie.---

    Green jobs success eludes President Obama
    President Barack Obama heads to an energy plant in North Carolina on Monday to talk once again about the job-creating power of a green economy.

    The catch? Nearly three years into Obama's presidency, the White House can't point to much solid evidence that significant numbers of Americans are scoring the green jobs the president has been touting.
    http://www.politico.com/news/stories/0611/56759.html

    Where Are the Green Jobs?
    President Obama has been talking about green jobs for years, but most of the country is still waiting to see them.
    http://www.theroot.com/views/where-are-green-jobs

    Spain Admits “Green Jobs” Program A Disaster
    http://www.qando.net/?p=8481

    Job Losses From Obama Green Stimulus Foreseen in Spanish Study
    March 27 (Bloomberg) -- Subsidizing renewable energy in the U.S. may destroy two jobs for every one created if Spain’s experience with windmills and solar farms is any guide.

    For every new position that depends on energy price supports, at least 2.2 jobs in other industries will disappear, according to a study from King Juan Carlos University in Madrid.
    http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=a2PHwqAs7BS0

  • Leon Abels, wo 22 juni 2011 12:12 in reactie op zorba de griek Reageer op Leon

    Leon

    Leuk knip- en plakwerk. Nu nog een mening.

  • Jan vdH, wo 22 juni 2011 12:23 in reactie op zorba de griek Reageer op Jan

    Jan

    US solar (dus maar een gedeelte van de groene banen) employs more people then US steel

    http://www.grist.org/green-jobs/2011-06-14-green-jobs-are-real-u.s.-solar-employs-more-people-than-steel

    Dus die banen zijn er wel, maar je moet ze wel wilen zien .

    Dat onderzoek naar de Spaanse groene banen daar kanje hele grote vraagtekens bijzetten

    http://greeneconomypost.com/debunk-spanish-study-green-jobs-1582.htm
    http://greeneconomypost.com/analysis-myths-green-jobs-programs-spain-us-2911.htm

    Ook hoeft Spanje minder geld uit te geven aan de invoer van Gas en kolen en zou een verbindin met Italie of Marokko Spanje de kans geven om Goedkoop geproduceerde wind capaciteit te exporteren en dus geld te verdienen.

    Natuurlijk heeft Spanje wel een fout gemaakt om zonenstroom veel te sterk te subsidieeren. Hetzelfde doet de Nederlandse regering trouwens ook. Eerst niets en als we onze doelstellingen dan niet halen in een keer veel te veel omdat op korte termijn anders niemand geinetresserd is.

    Duitsland heeft een systeem dat heel veel echte banen heeft opgebouwd, waar de steun de huishoudens euro's per maand kost (valt dus best mee) waar de kosten niet veel meer zullen oplopen omdat de subsiedies soms 2 keer per jaar naar beneden worden bijgesteld en waar de industrie meer belasting betaald dan "subsidie" ontvangt.

    Volgens hetzelfde regiem zouden kerncentrales nu echt zonder overheidsbemoeienisgebouwd moeten worden.

  • Marc Kaptijn, wo 22 juni 2011 19:38 in reactie op zorba de griek Reageer op Marc

    Marc

    Jij doelt op het subsidiebeleid voor groene energie door de partikulieren direct te subsidiëren. Dit heeft bijvoorbeeld in Spanje niet geresulteerd in veel banen in de groene industrie omdat bijvoorbeeld China al een enorme voorsprong heeft op het produceren van zonnepanelen. De spanjaarden halen gewoon goedkope zonnepanelen uit China, ten koste vam kapitaal en het levert bedroevend weinig banen op. Een mogelijke oplossing zou zijn om niet de energieafnemers direct te subsidiëren, maar juist de producenten. Het probleem in het implementeren van schone energie is dat jet aanbod schaars en relatief duur is. Door vanuit staatswege bedrijven op te zetten, creëer je banen en productiecapaciteit wat de prijs voor duurzame energie kan doen zakken. Immers een groter aanbod ten opzichte van de vraag resulteert in een lagere prijs. Op deze manier kan je omschakeling naar duurzame energie makkelijker maken, en je creëert dan wel banen... Ik weet het is niet neoliberaal en marktverstorend, maar het is in feite niet anders dan wat de overheid nu doet met een verschil je steunt op deze manier de nieuwe techniek i.p.v. angstvallig vast te houden aan oude uitgarangeerde technieken...

  • Jan vdH, wo 22 juni 2011 10:02 Reageer op Jan

    Jan

    Zonder subsidie gene kerncentrale, dat kan toch nooit de bedoeling zijn?

    Dus we terkken minimaal 1 Miljard Euro uit voor een kerncentrale die over 10 jaar op zijn vroegst tegen een onbekend bedrag (want niemand weet wat het bouwen van een kerncentrale inclusief finaciering kost) electriciteit kan produceren, terwijl zonnestroom panelen nu al voor partikulieren en bedrijven (met investerings afterk) interessant zijn om in te investeren.

    BTW omlaag op zonnepanelen dan wordt het nog aantrekkelijker.

    Jammer dat we Chinese panelen en Duitse omvormers moeten kopen omdat onze liever regering met vooruitziend wipkip beleid de sector keurig de nek om heeft gedraaid

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven