Bio Bekijk alles van Harrie Verbon Word fan

Harrie Verbon

Harrie Verbon Hoogleraar Openbare Financiën

01 november 2011 Reageer (12) 522 x bekeken Economie RSS

Laat zwakke eurolanden virtueel met euro breken

Met het simpelweg invoeren van nationale virtuele munten in de zwakke eurolanden kan met de oplossing van de eurocrisis een echt begin gemaakt worden

Zwakke eurolanden als Griekenland hebben een goedkopere munt nodig om weer concurrerend te zijn. Toch worden ze binnen de euro gehouden. Devaluatie van de munt is met een truc wel mogelijk, namelijk als de landen gaan rekenen met een eigen munteenheid, terwijl ze blijven betalen met euro’s. De wisselkoers tussen de eigen rekeneenheid en de euro is naar wens aan te passen. Een soortgelijk idee is al eens eerder in Brazilië in praktijk gebracht - en met succes.

Eurocrisis niet opgelost

De Europese top heeft niet de definitieve oplossing voor de eurocrisis gebracht. Het probleem is dat er twee tegengestelde medicijnen voor de bestrijding van de eurocrisis mogelijk zijn die echter beide onbespreekbaar zijn.

Het eerste medicijn is het invoeren van een gekozen Europese regering met de gebruikelijke volmachten van een regering. Zo’n regering kan orde op zaken stellen in de EU, en de zwakke economieën onder curatele stellen. Daar is binnen de EU nauwelijks steun voor.

Het andere medicijn is het opbreken van de eurozone. Dat zou, zo denken velen, tot financiële chaos en te veel reputatieschade voor de euro leiden.

Dan lijkt er niet veel anders over te blijven dan doormodderen op de huidige weg met het afschrijven op de overheidsschuld en een hulpfonds voor de zwakke landen dat geregeld in financiële omvang verdubbeld moet worden omdat de problemen daar voortdurend toenemen.

Geld blijft van noord naar zuid stromen

Een van de belangrijkste redenen voor de eurocrisis is immers dat een aantal Zuid-Europese staten niet kunnen concurreren met de sterke West-Europese landen. Een hulpfonds lost dat niet op, maar gaat als een permanent herverdelingsmechanisme werken van sterke landen, waaronder Nederland, naar zwakke landen, waaronder Griekenland.

Een devaluatie van bijvoorbeeld de Griekse munt zou de concurrentiepositie van Griekenland wel verbeteren, maar die eigen munt is er uiteraard niet meer. Recent heeft de Nederlander André ten Dam een innovatief idee gelanceerd dat devaluatie in zwakke eurolanden toch mogelijk maakt zonder dat zij de euro hoeven op te geven (Ten Dam, 2011).

Een virtuele eigen munt

De truc is de invoering van een ‘virtuele’ nationale rekeneenheid. Alle binnenlandse prijzen en inkomens, binnenlandse tegoeden bij banken, hypotheken, leningen, enz., worden in deze nationale rekeneenheid weergegeven. Als in Griekenland die rekeneenheid de ‘euro-drachme’ (e-d) zou worden genoemd, staat voortaan de prijs in e-d’s op de Griekse prijskaartjes aangegeven, maar men blijft betalen in euro’s. Als de koers van de e-d gelijk is aan de koers van de euro, dan kan men in Athene voor een glaasje ouzo van 1 e-d dus gewoon 1 euro betalen. De Griekse werknemer die 500 e-d’s per week verdient kan daar dan 500 glaasjes ouzo op het terras voor krijgen, net als de Nederlandse toerist met hetzelfde weekloon.

Wat er natuurlijk moet gebeuren is dat de e-d devalueert ten opzichte van de euro. Laten we zeggen dat de e-d 30 procent in waarde daalt: een e-d is nog maar 70 eurocent waard. Wie daarover beslist is een tweede, maar belangrijk is dat dit voor de Griekse werknemer op het Atheense terras geen enkel effect heeft. Deze kan nog steeds voor zijn 500 e-d’s 500 glaasjes ouzo kopen, en hoeft dus ook niet met brandbommen naar het iets verderop gelegen Griekse parlementsgebouw te rennen. Wie er wel iets van merkt is de Nederlandse toerist die nu opeens 715 glaasjes ouzo kan nuttigen in plaats van 500. Ook de Griekse olijvenkweker zal tevreden constateren dat er opeens meer vraag naar olijven komt vanuit andere Europese landen, terwijl hij hetzelfde doet als voorheen. Buitenlandse schulden, zoals die van de Griekse overheid, moeten natuurlijk nog steeds naar een houdbaar niveau worden terug gebracht, maar dat is ook het geval met het huidige ‘doormodderen’ scenario.

In Brazilie werkte het

Met het simpelweg invoeren van nationale virtuele munten in de zwakke eurolanden kan met de oplossing van de eurocrisis een echt begin gemaakt worden. Wil het slagen, dan moeten de burgers wel bereid zijn de mentale switch te maken naar de nationale rekeneenheid en moeten ze de euro alleen nog maar als een betaaleenheid beschouwen. Doen ze dat niet en gaan de Griekse vakbonden bijvoorbeeld ophef maken omdat de lonen van de werknemers van 500 naar 350 euro zijn verlaagd, hoewel de lonen in e-d’s gelijk zijn gebleven en de prijzen in e-d’s ook, dan valt het plan in duigen. Daar ligt natuurlijk een taak voor de Griekse en Europese autoriteiten om aan de bevolking uit te leggen dat de Grieken voor hun eigen bestwil ‘virtueel’ buiten de eurozone treden, maar feitelijk door de EU toch binnenboord worden gehouden.

Het invoeren van een vrituele munt is in de jaren '90 toegepast in Brazilië om de hyperinflatie te beteugelen. Daar werkte het. In Europa kan het ook werken, hoewel voor een ander doel. Dan hebben we het beste van twee werelden: de eurozone hoeft niet opgebroken te worden, maar de zwakke economieën worden ook niet door omvangrijke bezuinigingen en eenzijdige inkomensdalingen in een eindeloze recessie geduwd. Bovendien zal het hulpfonds dan niet langer als bodemloze put werken omdat de probleemlanden een ideaal medicijn aangereikt krijgen om zich op eigen kracht te herstellen. Het hulpfonds is niet meer nodig als permanente financiële bloedtransfusie voor de zwakke landen, maar kan dienen als een echte verzekering voor landen die buiten hun schuld in de problemen komen.

Dit artikel verscheen eerder op de website van Harrie Verbon

Laatste Reacties (12) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Nick Luit, vr 23 december 2011 18:31 Reageer op Nick

    Nick

    Uiteraard is dit goed voor de export van Griekenland. Hoe zit het echter met de import? Zolang Griekenland niet enkel van eigen productie kan produceren en dus rondkomen lijkt dit plan me niet ideaal.

  • Alfred Daniels, za 19 november 2011 22:07 Reageer op Alfred

    Alfred

    misschien wel een goed idee als het alleen om Griekenland zou gaan, maar zoals het er nu uitziet zouden alle Europese landen zelf de waarde van hun Eurobiljetjes moeten gaan bepalen. Dan zijn we terug bij AF. (is geen Euro, lekker duidelijk verschillende biljetjes, ook voor slechtzienden en automaten en apparaten.
    Ik kan de consequenties verder nog niet overzien, misschien dat Harry Verbon er meer over kan uitleggen?
    alfred daniels antropoloog

  • Marq Pas, wo 02 november 2011 20:47 Reageer op Marq

    Marq

    Inderdaad het Cubaanse model uit de 'speciale periode' aldaar.
    - Yankee dollar
    - Officiele peso, officieel gelijk aan 1 dollar
    - Officieuze peso: ca. 30:1 per dollar op zwarte markt
    - Speciaal toeristengeld

    Afrekenen kon dan in combinaties van deze vier valuta, afhankelijk van de functie van de ontvanger.
    Mij lijkt het geen oplossing, slechts het bevorderen van gesjacher en nog meer corruptie.

  • vanessa s., wo 02 november 2011 15:36 Reageer op vanessa

    vanessa

    Met evenveel recht mag je, als je werkelijk nieuwe problemen wil voorkomen, aan de andere zijde in Nederland, Duitsland en Finland een virtuele G-euro, DM-euro en M-Euro kunnen gebruiken als rekeneenheid. Dan heeft ook de bevolking in deze landen wat aan de sterke positie van die landen en niet alleen Piet Ondernemer die zijn spullen nu in Griekenland onder de prijs kan dumpen.

  • Hugo Freutel, wo 02 november 2011 00:45 Reageer op Hugo

    Hugo

    Lijkt me een aardig idee van Harry Verbon. Grieken zijn dan wel duurder uit als ze naar andere EU lidstaten gaan.
    Of de EMU dergelijke trucs toelaat is de vraag. Nood breekt wet?

  • Joop Schouten, di 01 november 2011 12:35 Reageer op Joop

    Joop

    Sterk Harry !

    Ik zie geld als een tastbare herinnering aan een product of dienst met een afgesproken waarde met de bedoeling algemeen welzijn te creëren.

  • Michiel Online, di 01 november 2011 11:41 Reageer op Michiel

    Michiel

    en vervolgens moeten we dan wel nog met zijn allen naar griekenland op vakantie. :D

  • Co Stuifbergen, di 01 november 2011 11:28 Reageer op Co

    Co

    Het klinkt als een leuk plan.

    Maar het wordt vervelend voor de Griekse werknemer die van zijn salaris van, zeg, 2000 euro-drachmes voor een Duitse auto sparen wil.
    Of benzine kopen wil.

    Het zou heel goed kunnen dat de prijs van de ouzo 1 euro-drachme blijft, maar de prijs van graan, kleding en papier stijgt.

    En wie bepaalt wat de wisselkoers wordt?

  • Henk Johan Faber, di 01 november 2011 17:07 in reactie op Co Stuifbergen Reageer op Henk Johan

    Henk Johan

    Mee eens! Want wat zijn de grote export producten van Griekenland? We hebben het hier wel over een goedkope munt om de export te bevorderen, maar dan moet er eerst wel export zijn.

  • Piet de Geus, di 01 november 2011 17:39 in reactie op Henk Johan Faber Reageer op Piet

    Piet

    "Want wat zijn de grote export producten van Griekenland?"

    Dat is vooral transport: scheepvaart. En dat wordt geheel en al buiten Griekenland om afgerekend via landen met een goedkope vlag.

    Voor het overige wat landbouwproducten, dus dat schiet niet echt op qua exportbevordering.

    De Grieken kunnen wel mekkeren over een bezetting, maar de meeste hoop zit toch in steun van buitenlandse belastingexperts die ervoor zorgen dat er ook echt belasting geïnd wordt waar het te halen valt. Daarbij zijn allerlei vormen van internationale samenwerking nodig: om geld op Zwitserse rekeningen te belasten, om de scheepsmagnaten te belasten en ga zo maar door.

    Je zou toch zeggen dat de Grieken op straat daarom zouden juichen: laat de rijken de crisis betalen. Maar gezien de algehele belastingmoraal vrezen ze blijkbaar dat ze zelf ook niet over het hoofd worden gezien en laten ze het grote geld daarom ook liever lopen. Athene is voor de meeste Grieken toch wel erg ver weg.

  • Hugo Freutel, wo 02 november 2011 00:42 in reactie op Piet de Geus Reageer op Hugo

    Hugo

    Een betere belastinginning is een goed plan Piet. Nederlandse BD assisteert geloof ik al. Hoorde vandaag dat de Grieken extra naheffingen uitbesteden aan een energiefirma, niet betalen, geen elektra. Griekse BD is kennelijk niet erg efficiënt bezig.

  • Nieuw!: Veldman, di 01 november 2011 19:08 in reactie op Henk Johan Faber Reageer op Nieuw!:

    Nieuw!:

    export van griekenland is al jaren toerisme

    des noods nemen ze het cubaanse model over
    toeristen mogen in speciale winkels met hun dure euro betalen

 

Reageren

Registreren Wachtwoord vergeten

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven