Bio Bekijk alles van Chris Klomp Word fan

Chris Klomp

Chris Klomp Journalist

28 november 2010 Reageer (26) 693 x bekeken Leven RSS

Laat rechter in zijn ivoren toren

De maatschappij eist strengere straffen. De politiek roeptoetert vrolijk mee.

Moeten rechters zich eigenlijk iets aantrekken van de groeiende onvrede in de maatschappij over de rechtspraak?

Nee. Blijf in die ‘ivoren toren’. Leg vaker uit wat je doet. Maar blijf waar je bent.

Je hoort het steeds vaker. Rechters zijn wereldvreemd. Oordelen vanuit hun ivoren toren. Ze weten al lang niet meer wat er in de maatschappij speelt. Waarom luisteren ze niet?

Misschien wel omdat diezelfde maatschappij inmiddels niet goed meer weet hoe de vork in de steel zit als het over rechtspraak gaat.

De maatschappij eist hier en daar strengere straffen. En geen taakstrafjes meer. De politiek roeptoetert vrolijk mee. Omdat we de ‘uit zijn voegen barstende’ criminaliteit eindelijk eens dienen te stoppen.

De rechter weet beter. Hij kent de positieve werking van taakstraffen op de recidive. En weet dat rechters door de jaren heen al steeds strenger straffen. Hij kent de ineffectiviteit en torenhoge kosten van lange celstraffen. En de beperkte invloed van strafrecht op crimineel gedrag.

Hij heeft de rapporten gelezen waarin steeds maar weer staat dat de criminaliteit over de hele linie helemaal niet stijgt. Integendeel. En hij weet dat mensen zich -volgens onderzoekers- steeds veiliger voelen.

Erik van den Emster (voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak) omschreef deze rare dynamiek onlangs als volgt:

Als de criminaliteit daalt, rechters vaker en zwaarder straffen en burgers zich veiliger voelen, waar komt dan de maatschappelijke onvrede over criminaliteit vandaan? 

En:

‘De feiten zijn dat strenge straffen veel kosten en weinig opleveren. Dat is raar, want in strijd met wat je intuïtief zou denken. Nu kan misschien van de burger niet worden gevraagd boven zijn intuïtie uit te stijgen. Van de politiek zou je dat wel mogen verwachten. Wat nu zo opvalt is dat de politiek de gevoelens van de bevolking bevestigt en versterkt, in plaats van ze te duiden en met feiten te nuanceren’.

Rechters kijken de verdachten wel in de ogen. Horen ze aan. En beslissen soms om een werkstraf op te leggen, waar een celstraf feitelijk passend zou zijn. Omdat werkende vaders anders werkloos worden. Studenten en leerlingen een diploma mislopen. Verwarde mensen een effectieve behandeling.

Omdat kleine boefjes in de cel grote boeven kunnen worden. Die later nog meer slachtoffers maken. En omdat mensen die je wegstopt zonder er naar om te kijken, ook weer terugkeren. Met alle risico’s van dien.

Meegaan in de waan van de dag betekent voor een rechter uit die ivoren toren stappen. Je mengen in die cocktail van meningen en meninkjes. Jezelf wijs proberen te maken dat strenger straffen voor een veilige maatschappij zorgt. 

Rechter Edzard van Weringh liet het zaterdag als volgt afdrukken in het Dagblad van het Noorden (verhaal van collega Rob Zijlstra):

‘Er wordt in Den Haag van alles bedacht, maar ik waag te betwijfelen of er over alles even goed wordt nagedacht’.

en:

‘Misschien is het wel zo dat wij rechters, om het gezag te behouden, ons nog verder moeten terugtrekken in die ivoren toren. Wat wij rechters in ieder geval niet moeten doen, is meegaan in de waan van de dag’.

Exact.

Deze bijdrage verscheen ook op de weblog van Chris Klomp

Laatste Reacties (26) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Reinaert de Vos, ma 29 november 2010 15:42 Reageer op Reinaert

    Reinaert

    Het gegoochel met cijfers is altijd hilarisch. Links duwt de cijfers aangaande criminaliteit altijd omlaag omdat ze zo bang zijn voor repressie en rechts stuwt het een beetje op om hun law-en-orderbeleid te kunnen voeren.

    [Hij heeft de rapporten gelezen waarin steeds maar weer staat dat de criminaliteit over de hele linie helemaal niet stijgt. Integendeel. En hij weet dat mensen zich -volgens onderzoekers- steeds veiliger voelen. ]

    Dat laatste kan ik nergens terug vinden. De criminaliteit stijgt over de hele linie inderdaad niet bijzonder (Over een langere periode van dertig jaar overigens wel behoorlijk) maar de geweldsdelicten stijgen wel.
    zie bijvoorbeeld dit rapport van WODC: http://www.wodc.nl/images/1551_volledige_tekst_tcm44-287777.pdf

    Over veiligheidsgevoelens gesproken. De landelijke rapportage van de veiligheidsmonitor laat nauwelijks verschillen zien met voorgaande jaren. Het gaat hier en daar om een hele lichte stijging (dus geen daling). In vergelijking met 2000 is er wel een stijging zichtbaar. Zie;
    http://www.veiligheidsmonitor.nl/Publicaties/Rapportages en kijk dan even bij het hoofdstukje onveiligheidsbeleving. Ook daar wel grote verschillen per regio.

  • Etienne de Calva, ma 29 november 2010 12:33 Reageer op Etienne

    Etienne

    Fraai verhaal, heer Klomp, ga zo door.

    Als er iets duidelijk is dan is het dat de doorsnede Nederlander geen flauwe notie heeft waar hij het over heeft wanneer hij "roeptoetert" over rechters en de functie van straffen.

    Iets dat ik eigenlijk nooi tegenkom in allerlei verhalen omtrent dit item, is dat de rechter één van de heel weinige professionals is, die verplicht is een beslissing te nemen.
    Als het OM - dus de overheid - een brak dossier aanlevert zou de rechter bij aarzeling de verdachte moeten vrijspreken.
    Ingeval van geruchtmakende zaken zou zo'n vrijspraak er echter toe leiden dat de rechter bakken bagger over zich heen krijgt.
    Je moet als rechter sterk in de schoenen staan om in dergelijke gevallen te beslissen zoals je meent dat het beste is: straf of vrijspraak, zonder je te laten leiden door het publiek of de politiek.
    Gelukkig hebben we in dit land nog steeds een onafhankelijke rechterlijke macht, die doorgaans op deze wijze funtioneert.

  • tinks luig, zo 28 november 2010 17:50 Reageer op tinks

    tinks

    Het wordt tijd dat we Amerikaanse straffen in gaan voeren. Pedo´s voor 30 jaar de bak in en moordenaars als Sander V levenslang.

  • Christiaan E., zo 28 november 2010 19:34 in reactie op tinks luig Reageer op Christiaan

    Christiaan

    Goed idee. Van die 30 jaar schrikken Pedo's zich zo het apelazarus, dat ze op slag genezen zullen zijn en nooit meer een kind zullen aanraken ... Voor moordenaars vind ik u nogal mild. We kunnen daarvoor beter de doodstraf invoeren, want in Amerika worden immers geen moorden meer gepleegd ...

  • Ton evertsen, zo 28 november 2010 20:22 in reactie op tinks luig Reageer op Ton

    Ton

    meer engels dan amerikaans

    engeland is volgens mij het land waar moord standaard levenslang is (maar niet zonder kans op vrijlating)

  • Ton evertsen, zo 28 november 2010 17:46 Reageer op Ton

    Ton

    Een rechtelijke macht is dat alleen bij de gratie van het volk, als die er geen vertrouwen in hebben dan is de rechtelijke macht niet meer recht alleen maar macht, en macht zonder vertrouwen of rechtsgevoel heeft geen toekomst

  • Han van der Horst, zo 28 november 2010 16:06 Reageer op Han

    Han

    Ik hjoop dat ik me het hele verhaal goed herinner:

    Ergens in de achttiende eeuw kregen de boeren van het ambacht Zouteveen - tussen Vlaardingen en Delft, misschien 100 inwoners - te maken met een knecht van buiten die beschuldigd werd van aanranding. Omdat ze rechtsmacht hadden spanden ze de vierschaar in de herberg tegenover de ruïne van de kapel (daar is een kruispunt dat nog De Kapel heet) en ze veroordeelden die jongen ter dood.
    Nu hadden de Zouteveners een deal met Delft dat die stad hun arrestanten desgewenst vasthield. Ze gingen er nu vanuit dat de beul van Delft de ophanging wel zou uitvoeren.

    Dat liep anders af. De bestuurders van Delft lieten weten, dat als ze in Zouteveen mans genoeg waren om iemand tot de strop te veroordelen, ze ook mans genoeg moesten zijn om hem zelf te komen ophangen.

    De executie is niet door gegaan en de rest van het verhaal ken ik niet. 't Kan ook een legende zijn, want ik vind het vreemd, dat die boeren van Zouteveen mensen ter dood konden veroordelen. Beboeten of brandmerken a la, maar ter dood veroordelen dat ging op dat niveau toch niet zo makkelijk. Ook niet in die tijd.

    Hoe dan ook, dit verhaal hoort hierbij.

  • Joop Schouten, ma 29 november 2010 20:11 in reactie op Han van der Horst Reageer op Joop

    Joop

    Mooi verhaal Han. Bedankt.
    Ik heb vertrouwen in de kennis en integriteit van onze rechters.
    .....
    In het verlengde hiervan vind ik dat 'eigen rechter spelen' altijd voorkomen moet worden.
    Slechte wetten goedkeuren ook.

    Mijn vertrouwen in onze 'huidige wetmakers' is echter wel tot een absoluut dieptepunt gedaald.

  • Marthijn Uittenbogaard, zo 28 november 2010 15:52 Reageer op Marthijn

    Marthijn

    En dan komt men met de invoering van minimale straffen, waardoor de scheiding der machten grotendeels wordt opgeheven. Waardoor de samenleving net zo fascistisch wordt als de VS. En het wrange is: de democratie in de huidige vorm leidt tot zulk fascisme. Net zoals Menno ter Braak schreef in zijn stuk 'Het nationaal-socialisme als rancuneleer' in 1937.
    Politici scoren door te doen wat het volk wil en het volk is per definitie dom omdat zij zich niet in alles even goed kan verdiepen. Ook heeft het volk vaak zondebokken nodig. Dus het is niet eens geïnteresseerd of iets werkt of niet: ze wil kunnen haten.
    Wat de Westerse democratieën nodig hebben is een bindende grondwet waarin o.a. staat dat er geen minimale straffen mogen worden ingevoerd vanwege de scheiding der machten. Deze grondwet is enkel te wijzigen met tweederde meerderheid van zowel de Kamers als het volk en opeenvolgende regeringen. Zodat er niet op een namiddag iets in gewijzigd kan worden.
    Zo niet, dan kiest men voor het fascisme en moet men niet klagen over de PVV daar alle partijen verantwoordelijk zijn voor diens opkomst.
    Diverse politieke partijen wilden de PNVD verbieden. Weet je wat dat betekent: het afschaffen van de democratie! Maar ze zeiden: helaas, dat kan niet want een rechter heeft anders beslist. Denk je dat het in zo'n klimaat niet logisch is dat een andere partij denkt: dat kan ik beter; wij pleiten alsnog voor een verbod. Dit doet de PVV. De overtreffende trap van het CDA en de PvdA et cetera. Zij zijn schuldig aan de PVV (inclusief de massamedia). Hitler werd ook gekweekt door de democratische politici voor hem. Wilders had de VVD met Bolkestein als kweekvijver. Verdonk ook de VVD.

    Menno ter Braak, 1937: [W]ant het nationaalsocialisme is de volledige emancipatie van het ressentiment, dat in democratie en socialisme aan bepaalde spelregels was gebonden, die het tot op zekere hoogte wisten te ’styleeren’.
    Lees zijn hele tekst (Het nationaal-socialisme als rancuneleer) op: http://www.dbnl.org
    Tekst leerde ik via deze site kennen waar een CDA'er Menno ter Braak quootte. Wat jammer was dat er in zijn (CDA'er) tekst niet werd ingegaan op de fouten van het CDA zelf. Ter Braak klaagt niet enkel over Hitlers (en Musserts) beweging, hij wijst ook de oorzaken aan.
    Haten om te haten. Argumenten worden er later bij gezocht...

  • evert van gelderen, zo 28 november 2010 15:10 Reageer op evert

    evert

    Ach, die arme huisvader weer. En die scholier met examenvrees.
    Waar blijft het gedupeerde slachtoffer in dat verhaal?

    Gewoon onverwarmde gevangenissen. Trek maar een trui aan. Koop maar een paardedeken.
    Neus tegen de muur als bewaker in de buurt is. Gespreide benen, handen op de rug.
    Geen halal of kosher eten. Eten wat de pot schaft.
    Testen urine op drugsgebruik met strenge sancties indien positief.
    Huisvader zitten in vakanties, weekeinden. Kinderen hebben uitjes met bezoek gevangenis.
    Scholieren zitten in vakanties.

  • Ton Kloppenborg, zo 28 november 2010 14:46 Reageer op Ton

    Ton

    Vandaar ook mijn bezwaren tegen jury-rechtspraak.

  • Piet Paaltjes, zo 28 november 2010 12:28 Reageer op Piet

    Piet

    Uit uw artikel maak ik op dat rechters boven de maatschappij staan en zich dus niets aan moeten trekken wat er in de maatschappij leeft.
    Dat zijn geen rechters maar regenten.

  • Christiaan E., zo 28 november 2010 13:22 in reactie op Piet Paaltjes Reageer op Christiaan

    Christiaan

    Liever deskundige en goed opgeleide regenten die de tokkies regeren en berechten dan tokkies die zichzelf denken te kunnen regeren en berechten. Of gooi ik nou de knuppel in het hoenderhok ...

  • Frans Hotel, zo 28 november 2010 13:45 in reactie op Christiaan E. Reageer op Frans

    Frans

    De manier die jij voorstaat heeft de afgelopen 45 jaar geleid tot een spectaculaire stijging van de misdaad. Het is maar waar je de voorkeur aan geeft. Het kan zijn dat je op Vlieland woont, maar de bewoners van de achterstandswijken in de Randstad hebben volgens mij geen boodschap aan je stelling. Zoals ze ook geen boodschap hebben aan wereldvreemde rechters die vanuit een jaren zeventig (zie de knik in de misdaad statistieken in die jaren) idealisme acteren.

  • Arie Roos, zo 28 november 2010 15:25 in reactie op Frans Hotel Reageer op Arie

    Arie

    [De manier die jij voorstaat heeft de afgelopen 45 jaar geleid tot een spectaculaire stijging van de misdaad.]

    Dat is aantoonbaar onjuist. Dezelfde stijging kan je in alle moderne Westerse landen zien. Ook in landen met een heel ander rechtssysteem dan in Nederland. Het meest voor de hand liggende voorbeeld is de VS met hun juryrechtspraak, waar de criminaliteit altijd hoger is geweest dan hier.

    Verder, in de laatste 15 van de afgelopen 45 jaar is de criminaliteit in Nederland alleen maar gedaald. Komt dat dan ook door dezelfde manier ?

    [Het is maar waar je de voorkeur aan geeft. Het kan zijn dat je op Vlieland woont, maar de bewoners van de achterstandswijken in de Randstad hebben volgens mij geen boodschap aan je stelling. Zoals ze ook geen boodschap hebben aan wereldvreemde rechters die vanuit een jaren zeventig (zie de knik in de misdaad statistieken in die jaren) idealisme acteren. ]

    Een rechter spreekt recht. Een rechter houdt zich niet bezig met het tevreden stellen van bewoners van achterstandswijken, en dat is maar goed ook.
    Het is natuurlijk aantoonbaar onjuist dat rechers uit een soort jaren '70 idealisme acteren. Als dat zo zou zijn, dan zouden ze steeds lager zijn gaan straffen. Echter, het omgekeerde is het geval; de opgelegde straffen in Nederland zijn de afgelopen jaren juist fors gestegen.

  • Jo V, zo 28 november 2010 13:36 in reactie op Piet Paaltjes Reageer op Jo

    Jo

    even een slechte vergelijking ( bij nader inzien doe er maar 2 )

    de monteur zegt dat er iets mis is met je auto, jij bent het er niet me eens; nu kan het zijn dat de monteur een extra cent wil verdienen maar wie is hier nu de professional?

    zoiets dat ouders van kinderen tegen de leraar gaan zeggen hoe ze zaken moeten aanpakken. de ouder zal vast en zeker een doel voor ogen hebben maar wie is hier nu de professional?.

    Dat de mens mondiger is geworden is een goed iets, echter denken ze (te) vaak dat hun de professional zijn met te weinig kennis. Verwar kennis en een mening hebben aub niet.

  • Frans Hotel, zo 28 november 2010 13:49 in reactie op Jo V Reageer op Frans

    Frans

    Helemaal mee eens dat iedereen tegenwoordig maar denkt dat hij zich een weloverwogen oordeel denkt aan te meten waarover hij geen kennis heeft.
    Maar dat weloverwogen oordeel van de rechters heeft ook niet veel goeds gebracht de laatste 45 jaar. De misdaad is in deze tijd spectaculair gestegen.

  • Sjiek Ismigdat, zo 28 november 2010 15:25 in reactie op Frans Hotel Reageer op Sjiek

    Sjiek

    "De misdaad is in deze tijd spectaculair gestegen"
    ..................................
    De maatschappij steekt nu heel anders in elkaar dan 45 jaar geleden. Je kunt die stijging niet op het conto schrijven van onze rechters of van te softe straffen.

    Als zwaarder straffen helpt dan heeft u wellicht een voorbeeld van een land waar dat met succes is toegepast?

  • Frans Hotel, zo 28 november 2010 17:05 in reactie op Sjiek Ismigdat Reageer op Frans

    Frans

    "Als zwaarder straffen helpt dan heeft u wellicht een voorbeeld van een land waar dat met succes is toegepast? "

    In New York vanaf eind jaren 80 is door het toepassen van een zero tolerance beleid de misdaad spectaculair afgenomen.

    Lijkt me hier ook een poging waard. Zeker als het beleid wat u voorstaat de afgelopen tijd helemaal niets geholpen heeft.

  • Arie Roos, zo 28 november 2010 18:51 in reactie op Frans Hotel Reageer op Arie

    Arie

    [In New York vanaf eind jaren 80 is door het toepassen van een zero tolerance beleid de misdaad spectaculair afgenomen.]

    Maar dan hebben we het helemaal niet over straffen; dit gaat vooral om de pakkans. Rechters hebben daar geen invloed op.

  • Sjiek Ismigdat, ma 29 november 2010 12:47 in reactie op Frans Hotel Reageer op Sjiek

    Sjiek

    "zero tolerance beleid"
    ...................
    Was dat niet onder Guilliani? Dat ging om de handhaving. Dat heeft inderdaad geholpen. Maar in Nederland willen ze er geen agenten bij. Ook Rutte niet. Te duur.

  • Piet Paaltjes, zo 28 november 2010 14:51 in reactie op Jo V Reageer op Piet

    Piet

    Niet slecht, deze vergelijkingen. Alleen kies je dan een andere garage of een andere school.
    Als je het met een rechter niet eens bent dan ga je in hoger beroep. Helaas komt dat dus erg vaak voor. Dat wordt in alle gevallen veroorzaakt door de rechter. Het OM kan de opgelegde straf te laag vinden of, in de meeste gevallen, vind de dader de straf te hoog. Of zou het niet aan de rechter liggen? Leuk om daar eens onderzoek naar te doen.

  • Jo V, ma 29 november 2010 01:27 in reactie op Piet Paaltjes Reageer op Jo

    Jo

    Als jij aan alles wil twijfelen is dat jouw goed recht, op een of andere manier heb ik redelijk vertrouwen in de nederlandse rechtspraak voor particulieren ( en ik weet ook wel dat het mis gaat, lang leve een aantal programma's op tv ). Wanneer bedrijven gaan meespelen ook wel maar dan gaat het grote geld spelen, niet dat rechters omkoopbaar zijn maar; de opinie wel: en daar schort het een beetje veel aan denk ik; ik verwijs terug naar mijn eerdere uitspraak; te veel mensen denken dat ze "zaken" weten; maar feitelijk kennen ze maar een deel van het verhaal maar achten ze zich alwetend.

    kijk; een rechter ( denk ik ) staat in het hart van de maatschappij ( of noem het rechtspraak ). deze man of vrouw moet van vele markten thuis zijn maar waarschijnlijk doet hij/zij er niet haar boodschappen. de rechter moet reageren op gebeurtenissen in het leven, voornamelijk van anderen, zoals die sjeik zegt ( geloof er overigens niets van dat je sjeik bent want anders had je vast en zeker wel wat beters te doen :-) kan je dat de rechter niet kwalijk nemen, deze staat in het systeem en moet daar naar handelen ( lees oordelen, een vieze taak maar het is hun opgedragen) en dat vergeten de mensen, het is een partij die betreffende ideologie, ras, geaardheid, geloof, en ik zal er nog wel vergeten zijn, geen rekening houdt hiermee, het betreft een wet; en die dient gehandhaafd te worden ( kennen we deze niet ergens van)?

    ach, nog een uitsmijter:
    misdaad is van alle tijden, in tijden van crisis meer. Het argument dat je brood moet stelen omdat je honger heb vind ik zelf aannemelijk maar waar je met die lading koper naar toe gaat; tjah; je zal er vast en zeker meer dan 1 brood van kunnen kopen, misschien een bloemkool, misschien een tv?.

  • Jo V, ma 29 november 2010 01:34 in reactie op Piet Paaltjes Reageer op Jo

    Jo

    maar Piet,

    eerlijk is eerlijk, eigenlijk heb ik geen verstand van rechtsspraak en heb ik er ook weinig behoefte aan.

  • Zingende Zaag, zo 28 november 2010 12:20 Reageer op Zingende

    Zingende

    In eerdere bijdragen kwamen we al eens uit op de kenmerken van de ideale straf, nadat preventie vruchteloos gebleken is. Die straf was effectief in de zin dat recidive voorkomen wordt, en ook beantwoordt aan de maatschappelijke / menselijke behoefte van gerechtvaardigde vergelding. Zo zitten de meeste mensen nu eenmaal in elkaar. Kunnen we de eerste eeuwen niks aan veranderen.
    Hoe dan wel, is mijn vraag aan u? Daarmee kunnen wat mij betreft deze rechters direct aan de gang, ongeacht een ivoren toren.

  • Frans Hotel, zo 28 november 2010 11:44 Reageer op Frans

    Frans

    Dat de misdaad al een tijd daalt wordt altijd op een slinkse manier misbruikt. Ja, over de hele linie daalt het aantal overtredingen. Met nadruk over de hele linie. Daar horen dus ook fietsendiestallen en winkeldiestallen bij. En laat nu juist het aantal aangiften hiervan dalen. Dus dat zegt niets over het aantal werkelijke zaken. En het aantal zaken die een veel grotere impact op mensen hebben, zoals overvallen en berovingen stijgt de laatste tijd alleen maar. Dus wel eerlijk zijn.

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven