Bio Bekijk alles van Harrie Verbon Word fan

Harrie Verbon

Harrie Verbon Hoogleraar Openbare Financiën

03 maart 2010 Reageer (30) 2033 x bekeken Politiek RSS

Jan-Peter Balkenende oefent weer op zijn oude Pim-Fortuyn truc

We stevenen af op Balkenende V met de VVD als coalitiepartner, noodzakelijkerwijs aangevuld met de PVV.

Jan-Peter Balkenende heeft tijdens zijn carrière in de landelijke politiek met de intuïtie van de spits al vele malen op precies de goede plek gestaan. Daar waar hij de bal alleen nog maar een tikje hoefde te geven. Dit succes zij hem gegund, want zijn techniek laat verder te wensen over. Zijn scorend vermogen bleek tijdens de dramatische paleisrevolutie binnen het CDA in oktober 2001 toen Marnix van Rij, partijvoorzitter en politiek wonderkind uit Wassenaar, de toenmalige fractievoorzitter Jaap de Hoop Scheffer poogde te onttronen om zelf het heft in hand te kunnen nemen. Dat eerste lukte, maar zoals bekend, dat tweede lukte niet, want Jan-Peter was al op de lege CDA-troon gaan zitten en werd door het ganse CDA-volk toegejuicht. Einde politieke carrière van Marnix van Rij.

Jan-Peter had geen tijd om te treuren. Er kwamen verkiezingen aan in 2002 en er moest dus opnieuw gescoord worden. Helaas liepen de Nederlandse kiezers op dat moment weg met Pim Fortuyn die zichzelf al als de volgende premier van Nederland zag. Maar Balkenende had twee gouden sjablonen in zijn campagne. Hij had ‘respect’ voor iedereen en dus ook voor Pim Fortuyn en hij ‘sloot niemand uit’ en dus ook Pim Fortuyn niet. Dat was een groot verschil met de PvdA van Ad Melkert die zijn minachting voor het gedachtegoed en de persoon van Pim Fortuyn niet onder stoelen of banken stak.

Toen werd Pim Fortuyn vermoord, nog geen week voor de parlementsverkiezingen. De kogel kwam van paars, vonden de kiezers en zij straften de paarse coalitiepartijen, PvdA D66 en VVD, met een historisch verlies van 43 Kamerzetels. De kiezers hadden opgemerkt dat Balkenende Fortuyn niet had verketterd en hij werd daarvoor beloond met 14 extra Kamerzetels, en het premierschap tot op de dag van vandaag.

Het lijkt erop dat Balkenende de Pim-Fortuyn truc weer uit de toverdoos gehaald heeft. Geen enkele partij wordt uitgesloten, dus ook Geert Wilders, de natuurlijke opvolger van Pim Fortuyn niet, al ziet hij samenwerking niet gebeuren ‘zoals het er nu naar uitziet’ en lijkt het ‘respect’ dit keer iets minder als acht jaar geleden. Het respect voor de PvdA is nog weer veel minder. Dus stevenen we af op Balkenende V met de VVD als coalitiepartner, noodzakelijkerwijs aangevuld met de PVV (zoals het er nu naar uitziet!).

Het was allang duidelijk dat Balkenende’s hart niet erg links klopt. Met inhalige VVD’ers kan hij beter opschieten dan met calvinistische soortgenoten uit de PvdA. Het hele CDA volgt hem getrouw, hopende dat hij opnieuw het kiezerskanon van 2002 blijkt te zijn. Ook het katholieke smaldeel in het CDA is helemaal klaar om het liberale geluid uit te dragen. De directeur van het wetenschappelijk instituut van het CDA, Raymond Gradus, heeft in een uitgebreid rapport, met medewerking van de onvermijdelijke (maar niet katholieke) CDA-hoogleraar Lans Bovenberg, betoogd dat Nederland moet bezuinigen op zijn collectieve voorzieningen en dat belastingverhogingen schadelijk zijn. CDA-fractievoorzitter Pieter van Geel deed in zijn weblog ook nog maar eens belastingverhogingen in de ban en voegde daar als een soort waarschuwing voor de kiezer aan toe dat de PvdA de weg naar belastingverhogingen al weer gevonden had.

Pieter van Geel ziet trouwens ook parallellen met 2002. Het in de ban doen van Wilders door links is zo 2002, zegt de bijdetijdse Pieter. Dat, zo lijkt hij te suggereren, kan alleen maar tot een afstraffing door de kiezer leiden. Er is natuurlijk één groot verschil met 2002: Geert Wilders wordt beveiligd en Pim Fortuyn werd dat niet. De moord op Pim Fortuyn bracht de kiezer in een staat van blinde paniek en woede. Laten we hopen dat Geert Wilders ongedeerd uit de verkiezingsstrijd komt. Dan kunnen de kiezers nu wel letten op de techniek van ‘spits’ Balkenende. 

Laatste Reacties (30) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Kees Cornelder, zo 07 maart 2010 04:51 Reageer op Kees

    Kees

    Wat 'fatsoen' voor J.P. Balkenende in werkelijkheid betekent, tekent zich wel hierin af dat hij, naar eigen zeggen, kandidaat nummer 1 zal willen worden voor een Tweede Kamerzetel waarop hij nooit zal gaan plaatsnemen aangezien hij alleen voor het minister-presidentschap gaat. Zelden is van minachting voor het parlement en voor het democratische bestel zo openlijk en op zo'n monumentale manier blijk gegeven.

    De parlementaire democratie heeft er dus een prominente enemy-within bijgekregen. Leve het CDA. Getver.

  • Felix Kletsmajoor, vr 05 maart 2010 13:32 Reageer op Felix

    Felix

    Wat fijn dat er een gemeenschappelijke vijand, dan hoef je geen enkel standpunt in te nemen en dan kun je weer met holle frasen benoemd worden tot regeerder van het land. Zojuist heeft de EU de financiële drempel bij gezinshereniging verworpen. Ik ben benieuwd wat de reactie is en wat de gevolgen zijn. Ik weet wel dat als er maar een persoon hier iets tegen durft te doen het heel waarschijnlijk is dat veel mensen op hem gaan stemmen. Misschien kunnen we eens op houden over Wilders en zelf plannen gaan maken? Er zijn problemen en die kunnen opgelost worden, niet door Wilders, maar wel door de andere partijen. Waarom gebeurt er niks.

  • Prins Pils, vr 05 maart 2010 13:05 Reageer op Prins

    Prins

    Ik hoop dat de uitslag op 9 juni twee dingen laat zien: 1) dat CDA/VVD/PVV geen meerderheid hebben en 2) dat de PvdA de grootste partij wordt. Dan zijn we ook meteen van Balkenende af, want die gaat natuurlijk nooit onder Bos dienen of in het parlement zitten.

  • Mario Frieswijk, do 04 maart 2010 15:52 Reageer op Mario

    Mario

    Het niet-uitsluiten van de PVV door het CDA is een strategische blunder.

    http://nog1.web-log.nl/nog1/2010/03/welke-partij-ha.html

  • Mario Frieswijk, do 04 maart 2010 15:40 Reageer op Mario

    Mario

    Het CDA maakt een strategische blunder door de PvdA uit te sluiten en de PVV niet. Hierdoor worden ze zelf namelijk irrelevant.

    http://nog1.web-log.nl/nog1/2010/03/welke-partij-ha.html

  • , do 04 maart 2010 09:19 Reageer op

    Als het CDA dezelfde "truc"uithaalt als destijds met de LPF, is een kabinet CDA, VVD, en pvv een zo mogelijk nog korter leven beschoren.

  • Wim Verver, do 04 maart 2010 00:34 Reageer op Wim

    Wim

    Harry Verbon noemt Bakenende een spits. Nou dat denk ik niet. Zijn vasal Verhagen laat hem doen wat Verhagen wenst. Het er uitwerken uit het kabinet van de PvdA door Verhagen en CDA partytop was geheel geregiseerd. Een nieuwe coalitie van CDA met PvdA zie ik dus niet gebeuren tenzij Bakenende en Verhagen worden afgevoerd door hun kiezers. PvdA is bereid met zo,n vernieuwde CDA verder te willen, heb ik vernomen van Hamer.

  • Dik Brix, wo 03 maart 2010 17:18 Reageer op Dik

    Dik

    "Geen enkele partij wordt uitgesloten, dus ook Geert Wilders, de natuurlijke opvolger van Pim Fortuyn niet, al ziet hij samenwerking niet gebeuren 'zoals het er nu naar uitziet'".

    In de laatste uitzending van Moraalridders deed Balkenende deze uitspraak na zogenaamd even diep na te denken. Het is dat gegoochel van JP, die aperte onechtheid, dat mij echt kippenvel geeft. Alsof die vraag niet allang verwacht was en hij het antwoord niet allang wist. Maar hij moest even diep nadenken.

    In Balkenende-taal betekent dat: 'Ja hoor, geen enkel probleem'. Want straks ziet het er natuurlijk weer heel anders uit.
    Stem op CDA en je krijgt de PVV erbij.

  • , wo 03 maart 2010 17:32 in reactie op Dik Brix Reageer op

    Behalve dan de PvdA.
    Die sluit ons balkje wél uit.

  • Dik Brix, wo 03 maart 2010 18:33 in reactie op Reageer op Dik

    Dik

    Tja, dat zegt JP nu, maar dat weet je nooit echt.
    Wat mij betreft kunnen PvdA en CDA verdwijnen, hoe sneller hoe beter.
    Beide partijen zijn als machtsblokken altijd oorzaak geweest van onduidelijkheid, van onvoorspelbare coalities, van onvoorspelbare partijprogramma's, van onvoorspelbare aanpassingen daarin.
    Beide partijen zijn oorzaak van de grootste vervuiling in de politiek van NL.

  • Meneer Dick, wo 03 maart 2010 17:38 in reactie op Dik Brix Reageer op Meneer

    Meneer

    Ik heb die uitzending gezien en vond ook dat Balkenende zich inderdaad heel authentiek presenteerde.

  • Dik Brix, wo 03 maart 2010 18:24 in reactie op Meneer Dick Reageer op Dik

    Dik

    :-))))))))

  • J van Ginkel, wo 03 maart 2010 15:14 Reageer op J

    J

    Dit klopt historisch niet. De peilingen waren al voor de dood van Fortuyn duidelijk .. paars kreeg op z'n falie. Het was geen schrikreactie op de moord.

    Verder is het de normaalste zaak van de wereld dat partijstrategen het beste resultaat voor hun partij nastreven. Timmermans maakt ook weer overuren om voor de PvdA de beste strategie uit te dokteren. Kijk maar eens naar de debatten, waar Bos als boven de partijen wordt gepresenteerd, die de andere linkse voorlieden zo nu en dan op de vingers tikt en zegt dat ze vooral respect voor iedereen moeten hebben. Daar is ook over nagedacht ..cq het Melkert-voorbeeld klinkt nog steeds na. (In eerdere minder op verkiezingen betrokken gebeurtenissen was Bos veel explicieter over bepaalde tegenstanders ...) De PvdA heeft snel veel stemmen nodig en de meest voor de handliggende bron zijn andere linkse stemmers, die graag willen dat een linkse partij als grootste uit de verkiezingen komt. CDA- of PVV-stemmen zijn niet onmogelijk, maar vergen veel meer werk. Daar hebben ze de tijd niet voor. Daarom profileert men zich als `linkser' en `ideologischer'.
    B
    os en co hebben groots gelijk dat ze zo nadenken over hun strategie .. maar van JPB en de rest moet je het dan ook accepteren.

    Overigens denk ik dat JPB weldegelijk 2 varianten op zijn lijstje heeft staan.
    Nr 1: VVD , CDA en D66!!
    nr 2 VVD, CDA en PVV (gedoog?)
    Pas als die niet lukken wordt er gekeken naar andere creatieve oplossingen, die afhankelijk zijn van de uitslag - hoe groot zijn de kleintjes en valt daar zaken mee te doen.

    Bos is met een vergelijkbaar spelletje stratego bezig. Zijn favoriet lijkt te zijn PvdA, CDA (zonder Balkenende) en wat linkse opvulling (het liefst D66). Paars is een drom, maar niet erg realistisch, omdat de VVD inhoudelijk (economie en bezuinigingen, integratie) en emotioneel (de kiezers hebben elkaar verketterd, zeker veel (de meeste) VVD-kiezers zouden paars verraad van hun stem vinden) te ver van elkaar verwijderd zijn. Als er een wereldwonder gebeurt en links heel erg wint een PvdA, GL, D66 met wat kleins combinatie (NB: ik denk niet dat hij zich dit keer al aan de SP zal wagen)

    Maar uiteindelijhk houdt iedereen er stilletjes rekening mee dat na 2 maanden van mislukte onderhandelingen om andere coalties te smeden, men uiteindelijk in september of oktober toch weer een PvdA en CDA (met Balkenende) combinatie met iets extra's (D66??) uit de hoed tovert, omdat niets anders mogelijk is.

    NB: let op hoe een niet te grote (ca. 12-15 zetels) D66 waarschijnlijk zwaar omworven zal worden na de verkiezingen...

  • Meneer Dick, wo 03 maart 2010 17:01 in reactie op J van Ginkel Reageer op Meneer

    Meneer

    "Dit klopt historisch niet. De peilingen waren al voor de dood van Fortuyn duidelijk .. paars kreeg op z'n falie. Het was geen schrikreactie op de moord"

    Je hebt groot gelijk. Het is goed om Harrie Verbon op zijn nummer te zetten. Die man fantaseert maar wat weg.

  • Dik Brix, wo 03 maart 2010 18:53 in reactie op J van Ginkel Reageer op Dik

    Dik

    "Verder is het de normaalste zaak van de wereld dat partijstrategen het beste resultaat voor hun partij nastreven."

    Dat is nu net het probleem. Ik vind dat helemaal niet 'normaal'.
    De onechtheid en onvoorspelbaarheid vieren daarom hoogtij bij vooral de grootste partijen, die hoe dan ook hun eigen belang willen verdedigen.
    Ook jou verhaal wordt daardoor net zo'n onvoorspelbaarheidsverhaal, met mogelijkheden in alle richtingen.

  • J van Ginkel, do 04 maart 2010 14:18 in reactie op Dik Brix Reageer op J

    J

    Nederlandse politiek - of beter een representatieve volksvertegenwoordiging - kent nu eenmaal een grotere verzameling partijen en DWINGT tot coalitievorming. Coalitie zijn pas te vormen NA de verkiezingen omdat je moet afwachten of een combinatie wel voldoende zetels binnen haalt voor een regering. Leg je al voor de verkieizngen vast dat 3 partijen samen de regering gaan vormen, wordt het een referendum of men die combinatie wil. Dat zal in verreweg de meeste gevallen leiden tot een `nee'. Het is namelijk makkelijker ergens tegen te zijn dan voor.
    Voorbeeld:
    PvdA, D66 en CDA geven aan voor juni dat ze na de verkiezingen een regering willen vormen. De conservatieve vleugel van het CDA vindt dat maar niets en gaat niet of op een andere partij stemmen. De ideologische vleugel van de PvdA heeft het helemaal gehad met de `reli's' en stemmen dus maar GL oid. D66... totdat ze in de regering zitten blijven kiezers redelijk trouw (grapje :-)) .. eindresultaat: kleinere PvdA en CDA dan verwacht .. geen 76 zetels .. wat nu? Alsnog coalitieonderhandelingen achteraf en een niet gekozen combinatie levert de regering.
    Dan is het eerlijker te zeggen: mijn partij staat hiervoor (programma en uitspraken leiders) en daarvan proberen we zoveel mogelijk waar te maken in een regering in combinatie met anderen die vergelijkbare ideeën hebben, maar in het volle besef dat we op onderdelen water bij de wijn moeten doen om zelf een deel van onze ideeën te verwezenlijken. (NB: bedenk ook dat we nooit weten wat de toekomst brengt en men toch altijd moet bijsturen en dus anders regeert dan van te voren belooft. Neem de crisis ...)

    Als je zegt dat alle linkse partijen maar samen als blok moeten ageren, breekt gelijk de ruzie uit, bijv. tussen SP en D66 maar ook tussen de andere partijen. Alle partijen zijn namelijk opgericht en bestaan nog omdat ze andere accenten leggen en vinden dat hun ideeën bij de andere partijen niet goed uitgewerkt zijn. Als je een blok maakt ontstaan er gelijk nieuwe partijen om nuancering buite het blok de ruimte te bieden.

    Wil je echt alleen grote partijen hebben dan zul je een vorm van districtenstelsel moeten invoeren. Daar hebben kleintjes en nuancering veel minder kans. Dan moet men binnen de grote partij zijn nuancering aan de man brengen. Italië is een voorbeeld van een land dat zijn representatieve vorm meer op districtenbasis heeft aangepast om grotere partijen te stimuleren en om de regeerbaarheid te verbeteren. De regeringen vallen minder, maar of het in andere opzichten een succes is geweest laat ik over aan ieder om te beoordelen.

  • Dik Brix, do 04 maart 2010 20:51 in reactie op J van Ginkel Reageer op Dik

    Dik

    Jan,
    Dank voor de uitgebreide reactie op mijn verzuchting. :-))
    Ligt misschien aan mijn leeftijd, maar ik heb het zo langzamerhand met het eeuwige gekonkel en de constante onduidelijkheid over het vervolg na verkiezingen wel gehad.

    Ik ben tegen een districtenstelsel, dat even vooraf.
    En tegen 'hardliners' die geen enkele nuance of souplesse kunnen aanbrengen in hun ideeën en daardoor constant tegenstellingen opzoeken als redder in de nood.
    Maar ook tegen de heersende onvoorspelbaarheid van het openhouden van alle lijntjes, om maar zoveel mogelijk stemmen en leden binnen te halen.
    Dat laatste gebeurt ook intern binnen partijen, zoals je zelf in je voorbeeld ook aangeeft:

    Het CDA wil alle CDA-ers, voor zover je daarvan kan spreken, binnen houden onder het kopje 'christelijk', of dat nu progressief of conservatief denkende kiezers zijn.
    Maar een progressieve of liberale katholiek is heel iemand anders dan een conservatieve protestant. Toch moeten die beide binnengehouden worden, dus onduidelijkheid alom: welke richting het wordt weten die kiezers niet, omdat de partij daar geen duidelijkheid vooraf over geeft. Ze kijkt wel uit. Het begrip 'christendemocraat' is uiterst rekbaar.
    PvdA idem dito, die kan alle kanten uit.

    Het is niet voor niks dat politici elkaar tegenwoordig over en weer beschuldigen van 'draaikonterij', om de doodeenvoudige reden dat elke grote partij zich daar tegenwoordig schuldig aan maakt. Meelopend op de hype van de dag, iedereen 'tevreden' houdend.
    Tot na de verkiezingen, dan pas blijkt wat ze gaan doen.

    Ook jouw theorie draagt aan die manier van doen bij, omdat die theorie de huidige politiek dient. Ik wil niet zeggen 'getheoretiseer', hoewel dat voor op mijn tong lag, daarvoor ben je te integer, zoals uit al je reacties blijkt. Je meent het echt. Maar vele media, psychologen, politicologen en politici 'theoretiseren' er tegenwoordig maar op los.
    Ik wil geen 'objectieve theorie' meer om stemmen binnen te halen. Ik wil een echt verhaal.

    De onterechte hype rond Wilders en het opstappen van Agnes Kant zijn bijvoorbeeld een gevolg van die huidige 'getheoretiseerde' politiek.
    Dat vind ik beide bijzonder triest.

  • J van Ginkel, do 04 maart 2010 23:43 in reactie op Dik Brix Reageer op J

    J

    ook met een `echt verhaal' haal je geen 76 zetels en moet je onderhandelen. Den Uil onderhandelde ... en sloot compromissen. Hij vocht een keiharde campagne tegen het CDA in 1977, maar wilde wel met datzelfde CDA regeren ...

  • Ton evertsen, wo 03 maart 2010 14:21 Reageer op Ton

    Ton

    dat werkt natuurlijk alleen als het cda het grootste wordt en dat is nog maar de vraag

  • Rob van Koot, wo 03 maart 2010 14:58 in reactie op Ton evertsen Reageer op Rob

    Rob

    Dat is inderdaad zo, ik denk dat gaandeweg naar 9 juni de strijd zal verscherpen tussen PvdA en CDA, ten koste van andere partijen muv de PVV omdat dat een harde kern is denk ik. Want cruciaal wordt de vraag wie als eerste aan zet komt bij de formatie.

  • Ton evertsen, wo 03 maart 2010 15:36 in reactie op Rob van Koot Reageer op Ton

    Ton

    het opmerkelijke vind ik dat buiten de sgp (doh) gl en vooral de sp bij voorbaat al buiten het bootje vallen. ongewenst door centrum en verkettert door rechts

  • Rob van Koot, wo 03 maart 2010 15:50 in reactie op Ton evertsen Reageer op Rob

    Rob

    Nou ja verkettert, ik vind de SP ook niet geschikt en te hard in hun opstelling. Echte hardliners in socialisme. Dat schrikt wel af natuurlijk. En ik moet zeggen dat ik gevoelsmatig Halsema wel zie regeren maar Kant (nog) niet. Gevoel hoor...

  • , wo 03 maart 2010 16:16 in reactie op Rob van Koot Reageer op

    WAT precies doet de SP, in uw ogen, dan verkeerd??

  • Rob van Koot, wo 03 maart 2010 18:05 in reactie op Reageer op Rob

    Rob

    Verkeer doen ze in beginsel niets want ze staan voor hun zaak maar ik vind ze te tomatengooierig. Niet klaar om te regeren en te stellig, net als Wilders. Het lijkt alsof ze geen concessies zullen doen. En ik vind Kant geen sterke troef. OK, die zijn er in Den Haag ook niet meer maar toch....

  • Rouane Rabbit, wo 03 maart 2010 16:12 in reactie op Rob van Koot Reageer op Rouane

    Rouane

    -[Want cruciaal wordt de vraag wie als eerste aan zet komt bij de formatie. ]-

    Volgens mij zijn daar regels voor. De informateur dient eerst de grootste mogelijke coalitie te onderzoeken en zo omlaag het rijtje af te werken.

  • Meneer Dick, wo 03 maart 2010 16:56 in reactie op Rouane Rabbit Reageer op Meneer

    Meneer

    Dat klopt geheel niet!
    Zo verloopt een kabinets(in)formatie niet.

    Jij hoopt misschien dat zo zou verlopen.
    Maar jij bent de koningin niet.

  • , wo 03 maart 2010 16:59 in reactie op Ton evertsen Reageer op

    In de peilingen nog maar 2, twee, zeteltjes verschil.
    Eens mens mag toch hoop blijven houden?.

  • vanessa s., wo 03 maart 2010 14:17 Reageer op vanessa

    vanessa

    PvdA en VVD zijn hun reactionaire kiezers kwijtgeraakt aan SP en PVV. dat lot kan ook het CDA treffen, maar dan de andere kant op: wie nog een greintje verlichtingsdenken in die partij heeft zou zijn biezen kunnen pakken als er een bruin kabinet met de PVV komt. Dries van Agt heeft al het voortouw genomen, maar ik denk dat de hele voormalige KVP zich dan wel eens op zijn positie zou kunnen beraden.

  • Joop Schouten, wo 03 maart 2010 14:33 in reactie op vanessa s. Reageer op Joop

    Joop

    Een reactionair wordt wel als extreem conservatief omschreven, maar in tegenstelling tot een gematigd conservatief streeft hij niet naar het in stand houden van de politieke status quo maar streeft actief naar een terugkeer van een situatie uit het verleden.

    Iemand die vanuit politieke overtuiging een situatie uit het verleden wil herstellen heeft dus niets bij de SP te zoeken.

    De SP is uniek.

  • Rineke Fokker, wo 03 maart 2010 13:51 Reageer op Rineke

    Rineke

    Harrie Verbon doet weer een ontdekking... dit dan in zijn gemelde hoedanigheid als columnist - ter wille van de discussie? - als conservatieve kiezer, dan.

    De chistendemocratie was het van oudsher lood om oudijzer met wie ze [regeer]coalities vormen kon; de bestuurderspartij om het besturen, ging het louter om de bepalende politiek-maatschappelijkie baantjes zoveel als maar was mogelijk, te kunnen blijven behouden.
    Van daaruit controleerde deze levensbeschouwing zeker periodes delen van Nederland.
    Het partijprogramma was er wel, maar het diende beslist niet als leidraad; het hele begrip 'politiek draaien' beklijfde derhalve bij de christendemocratie dan ook nooit.
    Kortom: tactiek en strategie zijn bij de christen-democratie ALLES BEPALEND, Harry.
    Dat is hun politieke reden van bestaan.

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven