Bio Bekijk alles van Maarten van den Heuvel Word fan

Maarten van den Heuvel

Maarten van den Heuvel Journalist en programmamaker

03 september 2011 Reageer (22) 2124 x bekeken Leven RSS

Is er wel een snelwegschutter?

Of is dit een klassiek geval van massale beïnvloeding?

Op 7 augustus j.l. haalden journalisten die de berichtgeving over Libië zat waren opgelucht adem. Op die dag konden zij namelijk het volgende melden: ‘De politie zoekt een schutter die vanmiddag op de A13 vermoedelijk met een luchtbuks meerdere auto's heeft beschoten’. Een hype was geboren. Inmiddels zijn er 35 meldingen gedaan van kapotgeschoten ruiten en wordt er druk gespeculeerd over de rol van een zilvergrijze Volkswagen Golf.

Na alle ophef is het des te opvallender dat het Korps landelijke politiediensten (KLPD) gisteren naar buiten bracht niet uit te sluiten dat de beruchte 'snelwegschutter' helemaal niet bestaat. Volgens waarnemend korpschef Patricia Zorko van het KLPD heeft technisch onderzoek nog geen enkel spoor opgeleverd. Zo zijn er bijvoorbeeld nog geen kogeltjes of andere projectielen gevonden.

Het deed mij denken aan een anecdote die wordt verteld in het boek 'Nudge' van de hoogleraren Richard Thaler en Cass Sunstein van the University of Chicago: In maart 1954 merkte een groep mensen in het stadje Bellingham in de Amerikaanse staat Washington dat ze een sterretje in hun autoruit hadden zitten. Omdat ze niet de enigen waren vertrouwden ze het niet en schakelden ze de politie in. Die concludeerde dat de sterretjes het werk moesten zijn van vandalen die mogelijk een luchtbuks gebruikten. Het nieuws haalde de krant en niet lang daarna kwamen de eerste meldingen binnen uit stadjes ten zuiden van Bellingham. De vandalen hadden hun werkterrein uitgebreid! En ook hun activiteit, want op een gegeven moment waren er maar liefst 2000 meldingen van vandalisme gedaan bij de lokale politiebureaus.

Toen de vandalen steeds dichter bij Seattle kwamen, werd ook daar de pers wakker. In april waarschuwde de krant voor de mogelijke komst van de vandalen, en jawel, niet lang daarna werden de eerste sterretjes in Seattle gemeld. Het leidde tot heftige discussies, want niet iedereen was ervan overtuigd dat de sterretjes het werk waren van vandalen. Was het niet veel waarschijnlijker dat kosmische straling van de zon de oorzaak was van de schade? Of een plotselinge verschuiving in het magnetische veld van de aarde? Onderzoek met geigertellers wees in ieder geval uit dat er geen verhoogde radioactieve straling werd gevonden bij de auto’s!

Toen er ook in Seattle meer dan 3000 meldingen van schade aan autoruiten waren gedaan besloot de burgemeester dat het tijd was voor daadkrachtig optreden. Hij stuurde een brief aan de gouverneur van de staat en aan president Eisenhower waarin hij schreef:

Wat eerst een lokale uitbraak van vandalisme van autoruiten leek in het noordelijke deel van de staat Washington, heeft zich nu verspreid over het hele Puget Sound gebied. … Ik dring er op aan dat de aangewezen federale instanties de opdracht krijgen om vanwege de noodtoestand met de lokale instanties samen te werken. 

De gouverneur aarzelde in ieder geval geen moment en riep een commissie van wetenschappers in het leven om dit onrustbarende fenomeen te onderzoeken. Hun conclusie: de sterretjes zaten al veel langer in de autoruiten alleen niemand had ze tot dan toe opgemerkt. Opvallend was namelijk dat geen enkele nieuwe auto schade vertoonde.

De schrijvers van 'Nudge' zien in wat uiteindelijk ‘De Seattle autoruit-sterretjes epidemie’ is gaan heten een voorbeeld van hoe mensen sterk beïnvloed worden door wat ze om zich heen zien en wat ze meemaken. Zozeer dat hun perceptie van de werkelijkheid er wezenlijk door wordt veranderd. Dat is ook op een andere manier aangetoond. In een bekend experiment wordt aan een groep mensen een simpele vraag  gesteld, bijvoorbeeld hoeveel ramen zie je in het gebouw aan de overkant. De deelnemers moesten na elkaar antwoord geven en de eerste vier zaten in het complot. Zij antwoorden 6, terwijl het er overduidelijk 5 waren. De kans bleek bijzonder groot dat deelnemer vijf vervolgens hetzelfde, foute, antwoord gaf. In een herhaling van het experiment werden de deelnemers in een hersenscan gelegd. Dat leverde sterke aanwijzingen op dat de deelnemers niet bewust het foute antwoord gaven om zich te conformeren aan de groep, maar dat ze het daadwerkelijk zo percipieerden.

Wat beïnvloeding met ons doet is ook op overtuigende wijze uiteen gezet in het boek 'Connected' van de Amerikaanse hoogleraren Nicholas Christiakis en James Fowler. Zij laten zien dat veel van wat wij als een individuele aangelegenheid zien in werkelijkheid sterk wordt beïnvloed door anderen. Studenten met ijverige huisgenoten worden zelf ook ijveriger en mensen aan tafel naast een grote eter eten meer. Het leidt er zelfs toe dat als de vriend van je vriend dikker wordt, er een reële kans is dat jij ook dikker wordt. Hoe we ons voelen, wat we weten, met wie we trouwen, of we ziek worden, hoeveel we verdienen, of we gaan stemmen, het is allemaal sterk afhankelijk van de mensen die we tegenkomen en de dingen die we meemaken.

Dit verhaal is niet bedoeld om aan te tonen dat er geen snelwegschutter is. Dat weet ik simpelweg niet. Maar mocht blijken dat dat inderdaad het geval is, dan geven Nudge en Connected een zeer plausibele verklaring voor wat er wel aan de hand was.

Laatste Reacties (22) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • jHenosch Farrisen, ma 05 september 2011 12:39 Reageer op jHenosch

    jHenosch

    http://img36.imageshack.us/img36/5242/snelwegschutter.jpg

  • Adrie Kooijman, ma 05 september 2011 12:13 Reageer op Adrie

    Adrie

    Bedrijven als carglass moeten toch een redelijk beeld hebben van het aantal (achter)ruiten dat op de nederlandse snelwegen sneuvelt.
    Als je die gegevens hebt, dan heb je aan middelbareschoolwiskunde genoeg om te zien of het huidige aantal binnen de normale afwijkingen valt. Twee middagen werk, vraag beantwoord.

  • Peet Van Velzen, zo 04 september 2011 20:36 Reageer op Peet

    Peet

    De massale beïnvloeding zie je wel vaker.

  • vanessa s., zo 04 september 2011 19:05 Reageer op vanessa

    vanessa

    Ik vraag me ook al een hele tijd af of er eigenlijk wel een Euro-crisis is.

  • Frank En Vrij, zo 04 september 2011 01:07 Reageer op Frank

    Frank

    Een opspattend steentje door een zijruit vind ik al discutabel, zeker een door een achterruit.

    Op de tv proef werd een wel heel schuine achterruit gebruikt terwijl vele auto's toch een bijna loodrechte achterruit hebben.

    Daarnaast sloegen een paar kogeltjes op het metaal i.p.v. de ruit ondanks een vizier op het geweer. Vanuit een rijdende auto zouden veel meer missers moeten plaatsvinden die in het metaal eindigen i.p.v. de ruit. Ik heb niets gehoord over auto's met putjes in het metaal zonder gebroken ruit.

    Ook wel raar dar er nooit enige kogel is aangetroffen.

    Kortom, het blijft een vreemd verhaal. Dus niet onterecht dat de politie de schademeldingen van Carglass gaat analyseren om te kijken of er niet meer van die onverklaarbare pieken voorkomen.

  • Jan Met de Pet, zo 04 september 2011 00:29 Reageer op Jan

    Jan

    Een complot van Justitie voor meer camerabewaking op snelwegen?

    Ik hou het persoonlijk op een enkel incident: een schutter, vanaf een viaduct bijvoorbeeld. En de rest is massahysterie.

  • Oog van de Kraai, za 03 september 2011 22:43 Reageer op Oog

    Oog

    Ik zie een opspattend steentje nog niet zomaar door een achterruit vliegen.

    Volgens mij is de ontkenning een tactiek van de politie in het kader van het onderzoek, en om kopieergedrag tegen te gaan.

  • YggY ..., za 03 september 2011 16:27 Reageer op YggY

    YggY

    Zo zijn er bijvoorbeeld nog geen kogeltjes of andere projectielen gevonden.
    ==============

    Ik denk dat bij iedere autoruit die sneuvelt door opspattende steentjes, die opspattende steentjes ook niet teruggevonden worden.

  • Censuur Joop, za 03 september 2011 16:00 Reageer op Censuur

    Censuur

    Nou kan menig autoruitje echt wel tegen een opspattend gritje, hoor. In het ongunstigste geval krijg je een flinke ster met in het midden een gaatje. Wij hebben weleens een enorm stuk staal met grote snelheid tegen onze voorruit gehad, een flinke ster, nieuwe ruit nodig, maar de ruit was desondanks niet in stukjes en kon volledig in een stuk uit de sponningen worden gelicht.

    Maar misschien waren dit wel auto's van een bepaalde merk? Een bepaalde serie, een bepaald soort veiligheidsglas, die allemaal toevallig in dezelfde buurt gekocht zijn en in dezelfde omgeving reden?

    Ik geef maar een natte vingerwerk reden. Om niet op te vallen bij de rest van de aannames. Want ja, 'falen' van de opsporingsdienst mag ik niet zeggen, immers?

    Terwijl de helikopters mensen het leven zuur maakten door urenlang boven een bepaalde weg in een bepaalde buurt rond te cirkelen. En dat niet één dag maar om de haverklap. En nog geen spoor? Dan moet het haast wel een complot zijn. Nietwaar?

  • YggY ..., za 03 september 2011 16:29 in reactie op Censuur Joop Reageer op YggY

    YggY

    Maar misschien waren dit wel auto's van een bepaalde merk? Een bepaalde serie, een bepaald soort veiligheidsglas, die allemaal toevallig in dezelfde buurt gekocht zijn en in dezelfde omgeving reden?
    ================

    Ik denk persoonlijk dat de voorruit de enige is die is uitgevoerd met veiligheidsglas en dat achterruiten en zijruiten bestaan uit alles versplinterend glas.

    Denk ik.

  • dr. Bob, za 03 september 2011 15:57 Reageer op dr.

    dr.

    Gelukkig dat er nu ook anderen zijn die beginnen te twijfelen aan de sprookjesverhalen van de polizei. Ik had al niet veel fiducie in de prinsemarij maar na deze poppekast ?
    Luchtdrukgeweer, ja hoor. Luchtdrukpistool werd zelfs overwogen.
    En dan op de achterruit van een auto, een auto dus die bij je vandaan rijdt !
    In één van de sensatiebeluste "actualiteiten programma's" werd tijdens het luchtdruk verhaal zelfs een .22 kogel getoond ! Toen viel ik helemaal van m'n stoel want met zoiets lukt het natuurlijk wél, maar dan heb je het over iets geheel anders. Klokken en klepels zal ik maar zeggen. Met de eerste de beste katapult en een flink visloodje lukt het ook prima. (zoals iemand al opmerkte)
    Intussen hebben ze nog niet 1 projectiel gevonden. Maar wel flink veel hard in het rond lopende keystone copjes er op zetten en zelfs helicopters, en veel met goud behangen en serieus kijkende pliesiemannuh en vrouwuh (pardon, meiden bedoel ik natuurlijk), hun verhaal op de buis laten doen.

  • Marc Schouten, za 03 september 2011 15:26 Reageer op Marc

    Marc

    Misschien Carglas gewoon een slechte manier van ruiten repareren.

  • YggY ..., za 03 september 2011 16:25 in reactie op Marc Schouten Reageer op YggY

    YggY

    Misschien is de schutter wel iemand van Carglas, iemand die nieuwe markten aanboort.

  • Molly Veenstra, za 03 september 2011 14:03 Reageer op Molly

    Molly

    In 'de avonturen van kapitein Hatteras' van Jules Verne werd een ijsbeer doodgeschoten met een kogel van ijs. Dit heb ik nooit erg realistisch gevonden, vanwege de hitteontwikkeling in een geweer.

    Het heeft me wel op de volgende gedachte gebracht: met een kattepult of een paintballgun, kun je een een ijsklontje wegschieten, en als dit projectiel is weggesmolten kan het uiteraard nooit worden teruggevonden door de politie. Het zou de moeite waard zijn eens te onderzoeken of dit mogelijk is.

  • Michiel Online, za 03 september 2011 13:43 Reageer op Michiel

    Michiel

    wie het ook was, hij was inderdaad wel snel weg

  • Aert Willem d'Holbach, za 03 september 2011 13:28 Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Plausibel, behalve dan dat je een tijd met een sterretje in je (voor)ruit kunt rondrijden terwijl een uiteenspattende achter- of zijruit toch iets is dat direct opvalt. Althans, ik zie weinig auto's rondrijden met uiteengespatte ruiten.

  • Mike Peeters, za 03 september 2011 13:26 Reageer op Mike

    Mike

    Ik dacht dat we het dit jaar zonder komkommernieuws moesten doen...

  • Herman , za 03 september 2011 13:18 Reageer op Herman

    Herman

    Is er wel een snelwegschutter?

    In iedergeval niet met een buks omdat dat onmogelijk is.

  • Jan B, za 03 september 2011 15:31 in reactie op Herman Reageer op Jan

    Jan

    Hoe kom je daarbij. Ooit met een (zware) windbuks geschoten? Het lijkt mij dat een autoruit geen probleem hoeft te zijn.

  • Herman , za 03 september 2011 16:48 in reactie op Jan B Reageer op Herman

    Herman

    Ooit met een (zware) windbuks geschoten?
    Jawel.
    Werd v.d. week nog op tv gedemonstreerd door een buks, hobby schutter op een stil staande auto met heel veel kogels.
    Alles ketste af op het schuine glas. (let wel stil staand ).
    En dan nog rijdend uit het raam met zo'n zware pijp schieten en richten?
    Broodje aap.

  • Herman , za 03 september 2011 17:31 in reactie op Herman Reageer op Herman

    Herman

    Sorry voor de schrijf vouten ( schuld de port en het mooie weer ).

  • Piet de Geus, zo 04 september 2011 20:11 in reactie op Herman Reageer op Piet

    Piet

    "Werd v.d. week nog op tv gedemonstreerd door een buks, hobby schutter op een stil staande auto met heel veel kogels.
    Alles ketste af op het schuine glas."

    Volgens mij is het komkommernieuws, maar dit proefje slaat werkelijk nergens op. Als er een schutter zou zijn, dan zou die natuurlijk niet recht achter de auto staan maar bijvoorbeeld ergens bovenaan het talud liggen. En dan is de achterruit ineens niet meer schuin maar haaks.

    Echt nieuw is het schieten op auto's niet. Kijk eens naar de geluidsschermen in de omgeving van de Bijlmer: die zitten vol kogelgaten.

 

Reageren

Registreren Wachtwoord vergeten

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven