Bio Bekijk alles van Kris Verburgh Word fan

Kris Verburgh

Kris Verburgh Auteur, geneeskundestudent

26 september 2010 Reageer (58) 1310 x bekeken Leven RSS

Het universum ontstond uit het alles

Misschien bestaat het 'niets' gewoonweg niet

Onlangs had ik een discussie met een wetenschapper. Ik had hem gevraagd wat hij het grootste wetenschappelijke raadsel vindt. Zijn antwoord: 'Waarom is er iets in plaats van niets?'

Het is één van de grootste filosofische vragen die er bestaan: 'Waarom er iets is in plaats van niets?' Hiermee bedoelen we niet waarom er een universum is. Daar bestaan mogelijke verklaringen voor. Universa zoals het onze kunnen ontstaan in een hogerdimensionale ruimte: een ruimte buiten ons heelal die nog meer dimensies telt dan onze vier dimensies. Veel fysici stellen zich immers een soort multiversum voor, een hogerdimensionale ruimte waarin continu universa ontstaan en vergaan. Ons universum is één van deze universums.

Maar de vraag blijft: Waarom is er iets? Waarom is er een universum, of beter gezegd, een multiversum? Waarom is niet gewoonweg Niets: geen tijd, geen ruimte, geen 'plek' waarin of waaruit universa kunnen ontstaan.

Maar misschien is dit een verkeerde vraag. En bestaat het 'niets' gewoonweg niet. En is er altijd al iets geweest. Het multiversum kan er altijd al geweest zijn. Het multiversum is eeuwig, maar de universums erin echter niet: ze ontstaan met een big bang en vergaan in een eindkrak of verdampen na een schijnbare eeuwigheid.

Wetenschappelijke ontdekkingen lijken inderdaad aan te tonen dat onze notie van het absolute niets bedrog is. Lege ruimte is nog gevuld met 'vacuümfluctuaties': deeltjes die kortstondig uit het niets ontstaan. En Einstein heeft aangetoond dat de ijle lege ruimte kan kronkelen en krommen als een slang.

Maar waar zou dan onze illusie van dat absolute 'niets' vandaan komen?

Waarschijnlijk omwille van ons bewustzijn. Wij mensen denken dat het 'niets' bestaat omdat we bewuste wezens zijn. Als er geen bewustzijn is, zoals in een diepe slaap of wanneer we knock-out worden geslagen of op de operatietafel liggen, dan is er echt 'niets': geen gedachten, geen gevoelens, geen tijd, geen ruimte.

Daarom denken we dat het 'niets' ook echt buiten ons hoofd moet bestaan en stellen we ons de vraag waarom er iets is, in plaats van niets. Maar het antwoord kan zijn dat het 'niets' gewoonweg niet bestaat. Het multiversum is eeuwig en eindeloos uitgestrekt en het niets bestaat enkel in ons hoofd. Er was altijd al iets.

Het universum ontstond aldus niet uit het niets, maar uit het alles.

Volg Kris Verburgh op twitter

Laatste Reacties (58) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Arne Appelmelk, vr 01 oktober 2010 09:45 Reageer op Arne

    Arne

    Alleen jij bent, verder niets.

    De solipsist weet: "Alles wat ik ervaar buiten mijzelf is niets dan wat mijn geest fabriceert."

    ?The river is within us, the sea is all about us? (Uit: The dry salvages van T.S. Eliot)

  • Kobus Lohaim, wo 29 september 2010 10:15 Reageer op Kobus

    Kobus

    Het lijkt mij aannemelijk dat het 'Niets' wel is, maar onbevattelijk. Het 'Niets' zou af te leiden kunnen zijn. Bijvoorbeeld aan na aanleiding van de verbondenheid tussen golfjes-deeltjes over enorme afstanden. En dat deze gelijktijdig op elkaar reageren.

    Met snelheid kan dat niet te maken hebben. Eerder met het 'zijn' van een absoluut 'Niets'. Dat wat 'Alles' instant-aan manifesteert. Niet alleen het hier en nu, maar ook het daar en toen. En alle onvatbare voortdurende variaties daarin.

    De bewustzijn-manifestatie zoals wij die als mens denken te kennen maakt het buitengewoon lastig om dit concept te bevatten. Want probeer eens aan een leegte te denken en het vult zich meteen met ruimte.

    Men kan het een symbool geven, zoals bijvoorbeeld het geval is met het wiskundige 0, dat wezenlijk ook 'Niets' is. Bevatten is een ander verhaal.

    Desondanks vermoed ik dat het 'Niets' als zodanig 'Is en dat het dat is wat 'Alles' is. Want wat kan het 'Niets' anders dan het 'Alles' zijn?

    Het is voortdurend, overal, gelijktijdig en onbegrensd. Dat is zowel het 'Alles' als het 'Niets', dat moet wel haast hetzelfde zijn.

    'Het' is bovenal neutraal, 'zich' onbewust en zonder doel. Het is om het zijn.

    Blijft evengoed wonderbaarlijk.

  • Rob Heusdens, di 28 september 2010 00:24 Reageer op Rob

    Rob

    Nog even een fijn stukje Hegeliaanse logica over de "Incomprehensibility of the Beginning".

    § 170

    What has been said indicates the nature of the dialectic against the beginning of the world and also its end, by which the eternity of matter was supposed to be proved, that is, the dialectic against becoming, coming-to-be or ceasing-to-be, in general. The Kantian antinomy relative to the finitude or infinity of the world in space and time will be considered more closely under the Notion of quantitative infinity. This simple, ordinary dialectic rests on holding fast to the opposition of being and nothing. It is proved in the following manner that a beginning of the world, or of anything, is impossible:

    § 171

    It is impossible for anything to begin, either in so far as it is, or in so far as it is not; for in so far as it is, it is not just beginning, and in so far as it is not, then also it does not begin. If the world, or anything, is supposed to have begun, then it must have begun in nothing, but in nothing ? or nothing ? is no beginning; for a beginning includes within itself a being, but nothing does not contain any being. Nothing is only nothing. In a ground, a cause, and so on, if nothing is so determined, there is contained an affirmation, a being. For the same reason, too, something cannot cease to be; for then being would have to contain nothing, but being is only being, not the contrary of itself.

    § 172

    It is obvious that in this proof nothing is brought forward against becoming, or beginning and ceasing, against this unity of being and nothing, except an assertoric denial of them and an ascription of truth to being and nothing, each in separation from the other. Nevertheless this dialectic is at least more consistent than ordinary reflective thought which accepts as perfect truth that being and nothing only are in separation from each other, yet on the other hand acknowledges beginning and ceasing to be equally genuine determinations; but in these it does in fact assume the unseparatedness of being and nothing.

    § 173

    With the absolute separateness of being from nothing presupposed, then of course ? as we so often hear ? beginning or becoming is something incomprehensible; for a presupposition is made which annuls the beginning or the becoming which yet is again admitted, and this contradiction thus posed and at the same time made impossible of solution, is called incomprehensible.

    § 174

    The foregoing dialectic is the same, too, as that which understanding employs the notion of infinitesimal magnitudes, given by higher analysis. A more detailed treatment of this notion will be given later. These magnitudes have been defined as such that they are in their vanishing, not before their vanishing, for then they are finite magnitudes, or after their vanishing, for then they are nothing. Against this pre notion it is objected and reiterated that such magnitudes are either something or nothing; that there is no intermediate state between being and non-being ('state' is here an unsuitable, barbarous expression). Here too, the absolute separation of being and nothing is assumed. But against this it has been shown that being and nothing are, in fact, the same, or to use the same language as that just quoted, that there is nothing which is not an intermediate state between being and nothing. It is to the adoption of the said determination, which understanding opposes, that mathematics owes its most brilliant successes.

    § 175

    This style of reasoning which makes and clings to the false presupposition of the absolute separateness of being and non-being is to be named not dialectic but sophistry. For sophistry is an argument proceeding from a baseless presupposition which is uncritically and unthinkingly adopted; but we call dialectic the higher movement of reason in which such seemingly utterly separate terms pass over into each other spontaneously, through that which they are, a movement in which the presupposition sublates itself. It is the dialectical immanent nature of being and nothing themselves to manifest their unity, that is, becoming, as their truth.

    Bron:
    http://www.marxists.org/reference/archive/hegel/works/hl/hl083.htm#HL1_103

  • Rob Heusdens, ma 27 september 2010 23:44 Reageer op Rob

    Rob

    En volgens Haempel heeft de vraag "Waarom is er iets in plaats van niets" (wat volgens Hegel een onzinnige vraag zou zijn omdat beide bestaan, Zijn en Niets veronderstellen elkaar namelijk, ze bestaan alleen in deze dialectische eenheid van oppositie/tegenstelling, en hun gezamelijke waarheid is het Worden) helemaal geen mogelijke oplossing, omdat een antwoord vaak gegeven wordt in de vorm van "Omdat X het geval is".
    Maar in dit geval zou je, wat je ook voor X invult, nooit een oplossing hebben op de vraag, omdat je dan weer de vraag kunt stellen: "Waarom bestaat X"? etc.

  • Rob Heusdens, ma 27 september 2010 23:40 Reageer op Rob

    Rob

    Heeft iemand hier wel eens de dialectiek van Hegel erop nageslagen?

    Volgens de dialectiek zijn het Zijn en het Niets zowel elkaars tegenstellingen alsook volkomen gelijk aan elkaar, want ze zijn elkaars tegenstelling dat je met Zijn precies het omgekeerde aanduid als met Niets en omgekeerd, maar ze zijn ook gelijk omdat het beide ongedetermineerde begrippen zijn.

    ------
    A Being

    § 132

    Being, pure being, without any further determination. In its indeterminate immediacy it is equal only to itself. It is also not unequal relatively to an other; it has no diversity within itself nor any with a reference outwards. It would not be held fast in its purity if it contained any determination or content which could be distinguished in it or by which it could be distinguished from an other. It is pure indeterminateness and emptiness. There is nothing to be intuited in it, if one can speak here of intuiting; or, it is only this pure intuiting itself. Just as little is anything to be thought in it, or it is equally only this empty thinking. Being, the indeterminate immediate, is in fact nothing, and neither more nor less than nothing.

    B Nothing

    § 133

    Nothing, pure nothing: it is simply equality with itself, complete emptiness, absence of all determination and content ? undifferentiatedness in itself. In so far as intuiting or thinking can be mentioned here, it counts as a distinction whether something or nothing is intuited or thought. To intuit or think nothing has, therefore, a meaning; both are distinguished and thus nothing is (exists) in our intuiting or thinking; or rather it is empty intuition and thought itself, and the same empty intuition or thought as pure being. Nothing is, therefore, the same determination, or rather absence of determination, and thus altogether the same as, pure being.®

    C Becoming
    1. Unity of Being and Nothing

    § 134

    Pure Being and pure nothing are, therefore, the same. What is the truth is neither being nor nothing, but that being ? does not pass over but has passed over ? into nothing, and nothing into being. But it is equally true that they are not undistinguished from each other, that, on the contrary, they are not the same, that they are absolutely distinct, and yet that they are unseparated and inseparable and that each immediately vanishes in its opposite. Their truth is therefore, this movement of the immediate vanishing of the one into the other: becoming, a movement in which both are distinguished, but by a difference which has equally immediately resolved itself. ®
    -------

    De eenheid van Zijn en Niets, hun gezamenlijke waarheid is dus het Worden.

  • Joop Schouten, wo 29 september 2010 23:16 in reactie op Rob Heusdens Reageer op Joop

    Joop

    Er zijn mensen die het Tao noemen.

  • B Man, ma 27 september 2010 22:15 Reageer op B

    B

    Het heelal omvat alles wat er is en verder bestaat er dus niets.

  • Bert Opstelten, ma 27 september 2010 22:36 in reactie op B Man Reageer op Bert

    Bert

    Geen idee waar je dat vandaan haalt...
    Waarom zou er niks buiten het heelal kunnen bestaan?!

  • Jan B, di 28 september 2010 11:13 in reactie op Bert Opstelten Reageer op Jan

    Jan

    Waarom zou er niks buiten het heelal kunnen bestaan?!

    Kwestie van definitie. Als je het heelal definieert als alles wat is (inclusief eventuele multiversa) dan klopt de stelling dat er niets buiten het heelal is.

  • Bert Opstelten, di 28 september 2010 17:18 in reactie op Jan B Reageer op Bert

    Bert

    Even een paar betekenissen van heelal(die ik op internet heb gevonden):
    1: heelal
    Uitspraak: he?l?l het -woord Zelfst. Naamw. ruimte waarin de aarde, planeten en sterren zich bevinden. Synoniem: hemelruim. Synoniem: universum '
    Gevonden op http://www.woorden.org/woord/heelal

    2:heelal
    De oneindige ruimte met alles wat ze bevat '
    Gevonden op http://www.digischool.nl/ak/onderbouw-vm

    3:Heelal
    Het lijkt het beste te erkennen dat we nog niets afweten van de oorsprong van het heelal. Het ontstaan van de materie is een nog volkomen onbegrepen zaak. Het helpt evenmin te stellen dat er geen tijdstip van ontstaan aanwijsbaar is.
    Het enige dat we kunnen doen, is proberen de ontwikkelings gang ervan tot in de vroegste stadia te volgen.
    V '
    Gevonden op http://www.sterrenkunde.nl/index/encyclo

    4:heelal
    ? [astronomie] het gehele tijd-ruimte continuüm waarin wij bestaan, samen met alle materie en energie. '
    Gevonden op http://nl.wiktionary.org/wiki/heelal
    (En nog als bron gebruikt: http://www.encyclo.nl/begrip/heelal).

    Het heelal is dus níet alles. Enkel waar de aarde zich bevindt. Mochten er meerdere universa zijn(die niet met ons in contact kunnen komen, doordat ze in een ander heelal zitten), dan vallen die uiteraard niet in ons heelal.

  • Jan B, di 28 september 2010 19:18 in reactie op Bert Opstelten Reageer op Jan

    Jan

    Mochten er meerdere universa zijn(die niet met ons in contact kunnen komen, doordat ze in een ander heelal zitten), dan vallen die uiteraard niet in ons heelal.

    Nee, dan moet de definitie van heelal worden aangepast, zeker als er sprake is van een fysische relatie tussen de universa.

  • Winston V., wo 29 september 2010 00:07 in reactie op Jan B Reageer op Winston

    Winston

    Er is al een naam voor dat grotere geheel, dat wellicht wél alles bevat: het multiversum.

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Multiversum

    Het is wel heel interessant en tegelijk heel erg futiel om je over deze zaken een voorstelling te proberen te maken; en dat maakt het zo verschrikkelijk leuk :-)

  • Winston V., ma 27 september 2010 21:36 Reageer op Winston

    Winston

    Vraag: "Waarom is er iets in plaats van niets?"

    Antwoord: "Omdat beide dingen hetzelfde zijn."

    Gekke wetenschappers (die zijn immers altijd een beetje gek) hebben het volgende bedacht. Zij hebben een poging gedaan om uit te rekenen hoeveel energie zich bevindt in het zichtbare heelal; een bol met een straal van ongeveer 14 miljard lichtjaar. Hierbij hebben ze alles wat we nu kennen meegenomen, dat wil zeggen dat er ook rekening is gehouden met vage zaken als "zwarte materie," "zwarte energie," deeltjes zonder massa (fotonen, neutrino's en veel meer) et cetera. Natuurlijk houden ze daarbij rekening met de oude wijsheid (ja, mag inmiddels "oud" genoemd worden) dat massa en energie hetzelfde zijn (E is MC kwadraat). Men kwam tot een totaal van 1 maal 10 tot de 55ste macht, als ik het mij goed herinner. Maar daarmee is de som nog niet compleet... Al deze materie, al dit "spul" genereert een *even grote* hoeveelheid zwaartekracht op. Alleen heeft zwaartekracht-energie een *negatieve* waarde; -1 maal 10 tot de 55ste macht dus. (bron: TTC video lectures over kwantummechanica. TTC staat voor The Teaching Company).

    Conclusie: als we alles wat we in het zichtbare heelal dat we kunnen waarnemen en beredeneren bij elkaar optellen, komen we tot het verbluffende totaal van nul, niets, nada, noppes... Een veel aangehangen theorie binnen de kwantum-wetenschappen is dan ook dat het helemaal niet zo gek is dat er "iets" uit "niets" kan ontstaan, zolang er maar een mechanisme is om het "niets" te splitsen in positieve "spul-energie" en negatieve zwaartekracht-energie. Natuurlijk kom je dan wel op de diep filosofische vraag wat er eerst bestond: de natuurwetten waaraan alles zich houdt, of alles met de natuurwetten als gevolg...

  • Joop Schouten, ma 27 september 2010 23:20 in reactie op Winston V. Reageer op Joop

    Joop

    Het universum is alles wat er is.

    Hoi.
    : )

  • Winston V., ma 27 september 2010 23:25 in reactie op Joop Schouten Reageer op Winston

    Winston

    En iedere keer wanneer iemand sterft, vergaat er weer een universum ;-)

    Hoi Joop!

  • Joop Schouten, ma 27 september 2010 23:47 in reactie op Winston V. Reageer op Joop

    Joop

    Daarom hou ik van kinderen.

    Maar dit terzijde....

    Wat denk je hier van? Over het universum van de geest gesproken...
    Een sofistisch''lesje' (...):

    "drogredenen van allerlei soort, v
    erbale dubbelzinnigheden, lange en irrelevante monologen kunnen er, bij gelegenheid, in slagen een opponent het zwijgen op te leggen en kunnen bijgevolg geschikte werktuigen zijn van de eristiek" (Kerferd, 1981a:63).

    Dergelijk soort van verbale behendigheid wordt exemplarisch belichaamd in de gebroeders Euthudemos en Dionusodoros (afkomstig van Chios), zoals ze althans door Platoon in zijn Euthydemus minder of meer karikaturaal worden uitgebeeld. Ter illustratie volgt hier een uittreksel, 275C-277D (de dialoog heeft een raamvertelling waarin Sokrates aan zijn vriend Kritoon, niet zonder ironie, een gesprek naverteld tussen beide Sofisten en de jonge Kleinias, Ktesippos en hemzelf; vertaling van De Win):

    "Maar dan het vervolg, Kritoon! Hoe kan ik u dat naar behoren vertellen? 't Is immers geen kleinigheid in staat te zijn van naaldje tot draadje het relaas te geven over een geleerdheid zonder weerga! Er zit dan ook voor mij niets anders op dan, naar dichterstrant, mijn verhaal te laten aanvangen met een aanroeping tot de Muzen en Mnèmosúnè (Herinnering). Nu, als ik me goed herinner, begon Euthudemos ongeveer in volgender voege: 'Zeg eens, Kleinias: welke zijn de mensen die leren? De verstandigen of de dommen?'

    Hierop begon de jonge man te blozen. Nu, 't is me ook een belangrijke vraag! En in zijn verlegenheid keek hij naar mij. Ik begreep dat hij helemaal van streek was en zei dus: 'Moed, Kleinias! Toon u een man, en antwoord zoals ge meent dat het is. Wie weet immers of mijnheer niet bezig is u de grootste dienst te bewijzen?

    Ondertussen had Dionusodoros zich een weinig naar mij toegebogen en, met een brede glimlach op zijn gelaat, fluisterde hij in het oor: 'Daar gaat ie! Ik verzeker u al van tevoren, Sokrates: om 't even wat de knaap antwoordt, weerlegd wordt hij!' Maar terwijl hij dat nog aan het zeggen was, begon Kleinias al te antwoorden. Zo was het me niet mogelijk hem nog tot voorzichtigheid aan te manen. Zijn antwoord was: 'De verstandigen (sophoí) zijn de mensen die leren'.

    Daarop vroeg Euthudemos: 'En zijn er mensen aan wie ge de naam 'leraar' geeft? Of niet? Kleinias erkende dat het wél zo was. - En leraren zijn toch leraren van mensen die leren? Juist zoals, naar ik onderstel, de citermeester en de lees- en schrijfmeester leraren waren voor u en de andere kinderen. En gij waart leerlingen?

    Daar was hij het mee eens.

    - Maar terwijl ge nog leerde, hadt ge toch nog geen kennis van wat ge aan het leren waart?

    - Neen.

    - En waart ge dan geleerden, zolang ge daar nog geen kennis van hadt?

    - Zeker niet.

    - En als ge geen geleerden waart, waart ge dan niet dom?

    - Zeker.

    - Dus waart gij, terwijl ge leerde wat ge niet wist, dom op het ogenblik dat ge leerde?

    De jongen knikte van ja.

    - Dus zijn 't de dommen die leren, Kleinias, en niet de geleerden, zoals gij denkt.

    Bij die woorden brak heel de schare volgelingen van Dionusodoros en Euthudemos tegelijk in een luide lach en toejuichingen los, als een koor op commando van een dirigent. En voordat de jongen goed en wel op adem gekomen was, had Dionusodoros het woord reeds overgenomen: 'Zeg eens, Kleinias: wanneer uw onderwijzer u iets voorzei, wie van de kinderen leerden dan het voorgedragene? De verstandigen of de dommen?

    - De verstandigen, antwoordde Kleinias.

    - Dus zijn het de verstandigen die leren en niet de dommen. Uw antwoord van daarjuist aan Euthudemos was dus fout'.

    Op dat ogenblik was er nogmaals een hevige lachbui en felle toejuichingen vanwege de bewonderaars der beide heren, uit pure bewondering voor hun geleerdheid (sophía). Wij, de anderen, zaten daar uit ons lood geslagen en we zwegen. Euthudemos merkte onze verwarring en wilde zich nog meer door ons laten bewonderen. Hij liet de jonge man dan ook niet los. Hij zette de ondervraging verder en, als een knap danser, maakte hij een dubbele pirouette van vragen op hetzelfde punt en zei: 'Ja, wat leren de lerenden: wat ze kennen of wat ze niet kennen?'

    Nogmaals fluisterde Dionusodoros me zachtjes in het oor: 'Weer net zo iets als daareven'.

    ' Hemel! zei ik. En daareven was 't al zo goed! Een pracht van een vraag, volgens ons.

    - Ja, Sokrates: dat is zo met al onze vragen. Niet aan te ontkomen!

    - Nu begrijp ik waarom ge zo hoog in aanzien staat bij uw leerlingen, zei ik." enz., enz.

    PS Voor wie dat alles zou willen afdoen als kinderachtige woordspelerij, mag erop gewezen worden dat, op een ogenblik dat de reflectie over taal en denken nog in haar kinderschoenen stond, slechts weinig mensen het onderscheid konden maken tussen verbale knepen en goede logica. Bovendien, waaraan behoefte bestond, in de dagelijkse politieke praktijk, was niet enkel aan de kunde om lange, overtuigende speeches te houden, maar ook aan de vaardigheid en tegenwoordigheid van geest om spitse kruisverhoren en scherpe interrupties te plegen, om aldus de politieke opponent in verlegenheid te brengen (zo H.D.Rankin, Sophists, Socratics and Cynics, 1983:20).

    Bron:
    http://www.flw.ugent.be/cie/1ba/sofistiek_1.html

    ............

    Ik kan er niet genoeg van krijgen. Ik voel me net een kind in een snoepwinkel.
    (Ik las dit gisteren toen ik een antwoord zocht.)

    Welterusten (...).


    : )))))))

  • Erik van Erne, ma 27 september 2010 21:22 Reageer op Erik

    Erik

    Lijkt mij duidelijk dat er nooit iets kan zijn als er niet ook niets zou bestaan. Iets en Niets houden elkaar in evenwicht en het verschil is niet echt groot, slechts de letter N van Nihil.

  • Ben Verdrietig, ma 27 september 2010 12:44 Reageer op Ben

    Ben

    Het is één van de grootste filosofische vragen die er bestaan: 'Waarom er iets is in plaats van niets?'

    Tsja, als er niets zou zijn waren wij er ook niet geweest en had deze vraag ook niet bestaan.

  • Bert Opstelten, ma 27 september 2010 20:28 in reactie op Ben Verdrietig Reageer op Bert

    Bert

    De inverse van deze vraag had nog steeds bestaan, als het precies omgekeerd was. Echter was niemand om hem te vragen.
    [q]Wetenschappelijke ontdekkingen lijken inderdaad aan te tonen dat onze notie van het absolute niets bedrog is. Lege ruimte is nog gevuld met 'vacuümfluctuaties': deeltjes die kortstondig uit het niets ontstaan. En Einstein heeft aangetoond dat de ijle lege ruimte kan kronkelen en krommen als een slang. [/q]
    Ik ben het hier trouwens gewoon echt heel erg niet mee eens. Het klopt dat er zelfs energie in een verondersteld vacuüm zit(wordt aangenomen, aangezien sterrestelsels uit elkaar gaan, terwijl ze naar elkaar toe zouden moeten gaan, correct me if I'm wrong). Aangezien er dus wél energie inzit(waarschijnlijk), is er dus "iets" en is het per defenitie geen vacuüm meer(en wederom, corrigeer me als ik het fout heb) aangezien er "donkere energie" zit.
    (Voor mensen die niet weten wat donkere energie is: Energie waarvan we niet weten wat het is en/of vandaan komt).
    Maar om dan te concluderen dat er spontaan uit het niets deeltjes ontstaan gaat toch echt iets te ver. Er duiken inderdaad soms deeltjes spontaan op. Maar als wetenschappers niet weten waar ze vandaan komen, betekend dat niet dat ze uit het niets kwamen. Het is mógelijk, maar het kan ook gewoon ergens anders vandaan komen. Namelijk, als je een positron & electron tegen elkaar aan laat komen, worden ze gamma-straling. Het lijkt me logisch als er ook een inverse is. Dat als gamma-straling tegen elkaar aan komt, dat er dan een electron & positron uit zouden kunnen ontstaan. Et voilà daar heb je je 2 deeltjes(aangezien gamma-straling niet kán worden tegen gehouden(enkel gehalveerd), (wat overigens kerncentrales ook zo vervelend maakt)).
    En Einstein heeft inderdaad aannemelijk gemaakt dat de ruimte & tijd kunnen veranderen. Maar, om dan te zeggen dat er dan iets is, gaat te ver. Aangezien het gewoon een "veld" is, dat krimpt en groeit. Maar, een veld is niks. Er is pas een veld als er iets is om op te werken. Dus ik ben het verre van met je eens dat er geen "niks" is.
    Overigens kan je een veld zien, als een grafiek. Waar het "iets", op zit als punten, lijntjes etc etc. De grafiek maakt niet deel uit van je "iets", toch is het er, en bepaalt het waar je "iets" is.

  • Archie Bunker, ma 27 september 2010 23:04 in reactie op Bert Opstelten Reageer op Archie

    Archie

    Binnen de onzekerheidsgrenzen van Heisenberg (kwantumfysica) kan er a.h.w. energie geleend worden.
    Gratis lenen, da's niet niks. Leuke materie voor de komende wintermaanden.

  • Jan B, di 28 september 2010 11:00 in reactie op Archie Bunker Reageer op Jan

    Jan

    Met dien verstande dat de hoeveelheid energie die je leent omgekeerd evenredig is met de "looptijd" van de lening dt: dEdt=h (h constante van Planck). Naarmate de looptijd toeneemt neemt het bedrag dat je kunt lenen dus af. Niet echt interessant voor de "consument": moeder natuur heeft weinig met bankieren.

  • Archie Bunker, ma 27 september 2010 11:33 Reageer op Archie

    Archie

    Descartes zei het al: "Ik denk dus ik ben" (cogito ergo sum).
    Voor de rest is het de vraag of je wel/niet bedonderd wordt door je zintuigen.

  • Jager Verzamelaar, ma 27 september 2010 13:50 in reactie op Archie Bunker Reageer op Jager

    Jager

    hoe zeg je in het latijn "ik ben dus ik wordt bedonderd? "

  • Pablo Moleman, ma 27 september 2010 11:01 Reageer op Pablo

    Pablo

    Fijn stuk en de premisse is mij uit het hart gegrepen. Mensen die de vraag stellen hoe alles is begonnen, nemen veel te gemakkelijk aan dat er überhaupt een begin is (of een einde).

    Je cognitief/psychologische verklaring voor dit gegeven is interessant, maar voor mij persoonlijk nog niet ver genoeg uitgewerkt om overtuigend te zijn.

    Dank voor dit leuke stuk.

  • Eline W, ma 27 september 2010 19:33 in reactie op Pablo Moleman Reageer op Eline

    Eline

    De vraag hoe alles is begonnen is natuurkundig zeer interessant, en zeker al lang geen zuiver filosofische kwestie meer.

    Toch heeft de natuurkunde in dit gebied beperkingen.

    We beginnen steeds meer te leren over ons universum (oerknal e.d.). Maar tegelijkertijd weten we dat we nooit een uitspraak kunnen doen over wat er buiten dit universum.

    Een ander mooi feit is dat doordat het heelal steeds sneller uit gaat dijen we over een hele lange tijd vanuit onze positie geen aanwijzingen meer zien voor de uitdijing van datzelfde heelal.

    Een civilisatie die dan leeft zal het beeld hebben van een heelal dat bestaat uit een sterrenstelsel (tegen die tijd waarschijnlijk een mengsel van de melkweg en andromeda). En zal nooit te weten kunnen komen wat wij weten.

    Er is geen enkele aanwijzing om er vanuit te gaan dat wij ook niet zoiets meemaken, we weten niet wat we door natuurwetten niet kunnen zien. En het daarover hebben is dan weer zuiver filosofisch.

  • Eline W, ma 27 september 2010 19:43 in reactie op Eline W Reageer op Eline

    Eline

    De eerste van de twee had een algemene reactie moeten zijn.

  • Eline W, ma 27 september 2010 19:41 in reactie op Pablo Moleman Reageer op Eline

    Eline

    De natuurkunde lost het wel weer op :P.
    Het is ondertussen redelijk zeker dat ons heelal en begin heeft, en waarschijnlijk geen einde (maar dat is iets minder zeker).

    Wat er voor dat begin was is niet te zeggen, omdat in een singulariteit (zoals het begin van ons heelal) alle informatie over wat daarvoor was verloren gaat. Het kan geen invloed op ons uitoefenen en is daarom totaal irrelevant, en onmeetbaar.

  • Rob Heusdens, di 28 september 2010 00:14 in reactie op Eline W Reageer op Rob

    Rob

    Het heelal heeft geen begin gehad. Dat veel mensen dat wel denken is omdat de Big bang theorie meestal zo wordt uitgelegd, alsof er een begin geweest zou zijn. Maar zoek zelf de precieze verwoording op wat de Big bang theorie volgens de wetenschap precies beweert (en niet slechts wat de populaire wetenschap ervan maakt) en u zult zien dat de Big bang theorie in het geheel niets verkondigt over het al of niet bestaan van een 'begin' van het heelal.

    De big bang theorie is dan ook geen theorie over het ONTSTAAN van het heelal, maar van haar ONTWIKKELING, en in feite beweert de big bang theorie niet anders dan dat (op grond van de algemene relativiteits theorie en bevestigd door waarnemingen aan verre sterrenstelsels) het heelal uitdeit, en dus vroeger kleiner, compacter en heter was.

    Strict theoretisch beschouwd zou - op basis van de algemene relativiteits theorie - het heelal uit een singulariteit zijn ontstaan, maar dat zal in de praktijk niet zo geweest zijn, want juist dicht bij de singulariteit klopt de algemene relativiteits theorie niet meer omdat je dan ook met de quantum mechanica rekening moet houden.
    Vergelijk bijv. met hoe volgens de Coulum wetten twee ladingen (of volgens Newton met twee massa's) die je op een afstand van 0 cm tot elkaar brengt ook een oneindige kracht zouden veroorzaken, terwijl dat in de realiteit niet voorkomt.

    En er zijn wel degelijk theorien over wat er vooraf ging aan de Big bang, waaronder:
    * Kosmologische inflatie. In het vroege heelal zou door de repulsieve werking van de zwaartekracht een miniscuul belletje van vacuum in een bepaalde toestand (zogenaamd "false" vacuum) exponentieel snel uitgedeit zijn, waarbij tijdens die uitdeiing de energiedichtheid gelijk bleef, en tenslotte deze energie weer vrij kwam in de vorm van hitte en het onstaan van allerlei deeltjes, wat overgaat in het normale big bang scenario. Dit verklaart dan ondermeer ook waarom het heelal bijna plat is (dwz. geen ruimte tijdkromming) omdat het veel groter is dan het zichtbare heelal, en ook een oplossing biedt voor het anders nogal miraculeuze "fine tuning" probleem: als het heelal ten tijde van de big bang nl. maar een hele kleine fractie dichter was geweest, dan was het al lang weer inelkaar geklapt, en was het een fractie minder dicht geweest, dan was het zo snel uitgedeit dat er bijna geen materie meer te zien zou zijn. Inflatie lost dat op omdat het inflatie proces naar die waarde toe evolueert.
    Het mooie is dat als eenmaal een bepaald deel van het heelal inflateert, dat proces oneindig door blijft gaan, en steeds weer nieuwe big bangs veroorzaakt in delen van het heelal buiten onze waarnemings horizon, en in beginsel ook nooit begonnen hoeft te zijn.
    Inflatietheorie doet voorspellingen over hoe het heelal eruit ziet die experimenteel getoets kunnen worden, onder meer door metingen aan de CMBR (Cosmic Microwave Background Radiation), en die tot nu toe een aantal inflatie modellen niet uitsluiten.

    * Ekpirotisch heelal. Afkomstig uit de M-theorie (superstrings met branen) is het idee dat een parallel braan tegen het onze is gebotst en zodoende de big bang heeft veroorzaakt.

    * Instanton. Een door Turing en Hawking bedachte these die een soort tijdloze beginsituatie van het heelal voorstelt dat zich ontwikkelt tot het ons bekende heelal.
    Maar voorspellingen op basis van verschillende instanton vergelijkingen wijken af van wat we waarnemen en zijn zodoende uitgesloten.

  • Jager Verzamelaar, ma 27 september 2010 10:11 Reageer op Jager

    Jager

    Als we het niets begrijpen dan kunnen we pas het iets begrijpen. Het iets snappen we wel redelijk omdat we bij dezelfde club horen als het iets.

    Het ware niets bestaat inderdaad niet want anders zou het namelijk iets zijn .

    De vraag is in hoeverre er niets in iets zit .

    Dus wat zit er nu precies tussen . .

  • roher vogel, ma 27 september 2010 09:30 Reageer op roher

    roher

    ....daarom is zoeken naar aliens ook zo´n wonderbaarlijke bezigheid, als je je tuin inkijkt en een boom ziet dan denk je daar staat er een. Het iets is zo ondoorgrondelijk dat je er stil van wordt.

  • , ma 27 september 2010 08:55 Reageer op

    Sorry, met dit soort zweefteverige verhalen die nergens toe leiden en nergens op berusten en onbewijsbaar zijn kan ik niks.
    Leuk denkwerk, even je gedachten de vrije loop laten zonder enige correctie van je ratio.....
    Maar is het niet handiger om je bezig te houden met dingen die wél van belang zijn??

  • karuna waaijer, ma 27 september 2010 11:01 in reactie op Reageer op karuna

    karuna

    Red, prima om deze mening erop na te houden natuurlijk.
    Maar als ik eens een beetje gok wat je bedoelt met 'wat werkelijk van belang is', dan kom ik op medemenselijkheid, liefde misschien zelfs.

    De weg van dit soort filosoferen biedt daar wel degelijk een weg daar naartoe.
    Als je kunt aannemen dat al dat gedoe omtrent bezit, markt, geld, status enz zich afspeelt binnen het miezerige gedoe van ons egootje dat er eigenlijk alleen maar is om ons te helpen in leven te blijven binnen een veel groter geheel dat mogelijk helemaal geen doel of zin heeft, dan relativeert dat miezerige gedoe zich geweldig.
    Dan blijft over wat er werkelijk toe doet namelijk het wonder dat we bewust kunnen zijn van 'zijn'. Dan is er ook geen enkele reden meer de ander in de weg te zitten om méér te krijgen enz.

    Best, het is een niet al te toegankelijke manier van kijken, maar toch.

  • Jan B, di 28 september 2010 11:50 in reactie op Reageer op Jan

    Jan

    Het denken over dit soort kwesties is wel datgene waar de natuurkunde door de eeuwen heen door werd voortgestuwd tot de stand van zaken zoals we die nu kennen binnen het vakgebied.

  • amigo amigo, ma 27 september 2010 07:37 Reageer op amigo

    amigo

    Het zijn wel leuke en interessante redeneringen....leuk om zo te filosoferen. Maar ga eens buiten op een stoel zitten in de zon met een kop thee. Kijk naar de natuur en naar jezelf: dat kan toch niet onstaan zijn uit een 'oerknal'. Alles in je lichaam dient een doel en heeft een functie. De natuur om ons heen is prachtig en ook daarin vind je allerlei ellementen met een doel ...en waarvan je je niet kunt voorstellen dat het onstaan is (ooit) uit die ene knal. Ik geloof in God en in Jezus, maar dat hoef je nog niet eens te doen om alleen al te beseffen (gewoon simpel met je verstand) dat er een hogere macht is/ een persoon die dit allemaal heeft bedacht. Hij heeft in dit oneindige universum ooit een idee gelanceerd: een aarde waarop mensen konden leven. Die mensen heeft Hij in elkaar gezet/ gemaakt/ geschapen. Kijk nog eens goed naar jezelf, je ogen, je oren, je hart...en AL die andere elementen..dat kan toch niet zijn ontstaan uit een knal/ evolutie???? Nee, God is eeuwig en oneindig en het enige wat Hij wil in contact hebben met ons en zijn goedheid delen met ons: Hij wil een relatie met ons. Dat is toch te gek? Hij die al die universiums etc gemaakt heeft, heeft jou en mij op het oog. Waar wacht je nog op? Zeg ja tegen Jezus. Dat is niet soft, spooky oid maar dat is eerlijk en top en vooral realistisch! bless

  • bo campman, ma 27 september 2010 09:31 in reactie op amigo amigo Reageer op bo

    bo

    "Hij heeft in dit oneindige universum ooit een idee gelanceerd: een aarde waarop mensen konden leven"

    "Hij wil een relatie met ons. Dat is toch te gek? Hij die al die universiums etc gemaakt heeft, heeft jou en mij op het oog. Waar wacht je nog op"

    Jezelf als het middelpunt zien is wat kinderen doen.
    Volwassenen die dat zo blijven zien hebben zich nog niet aan dat stadium kunnen onttrekken.
    Ze zijn in het algemeen ongevaarlijk.
    Maar helaas, meestal blijft het daar niet bij en gaat het kinderlijk egocentralistisch wereldbeeld een opgeheven wijsvinger vertonen ( "waar wacht je nog op") naar diegenen die dat kinderlijke stadium ontgroeid zijn.
    De arrogante wijsvinger van de Weters die de niet-weters de weg wijzen: Het is de bakermat van alle religieuze ellende op onze aardkloot.

  • amigo amigo, ma 27 september 2010 07:28 Reageer op amigo

    amigo

    Het zijn wel leuke en interessante redeneringen....maar heel simpel gedacht:

  • Kingfisher XL, ma 27 september 2010 00:50 Reageer op Kingfisher

    "Waarom is er iets i.p.v. niets ?" Wow, ja inderdaad nu je het zegt !
    Ik herinner me plotseling dat wij ons met diezelfde vraag geconfronteerd zagen......alleen was dat in 1966 en was ik toen 16.

  • Eline W, ma 27 september 2010 19:36 in reactie op Kingfisher XL Reageer op Eline

    Eline

    De meest makkelijke oplossing is natuurlijk: Als er niets geweest waren wij hier niet geweest, en hadden we het ons dus ook niet af kunnen vragen.

  • Jan B, di 28 september 2010 13:07 in reactie op Eline W Reageer op Jan

    Jan

    Ik denk dus ik besta zei Descartes destijds al. De uitleg die vaak daaraan wordt gegeven is dat Descartes de menselijke rede hiermee op een voetstuk wilde plaatsen. Ik denk echter dat de uitspraak veel diepgaander bedoeld was. Het antwoord op de vraag "bestaan wij?" wordt namelijk impliciet gegeven door het feit dat de vraag gesteld wordt. En het antwoord is bevestigend: wie stelt anders deze vraag en denkt erover na.

  • Arne Appelmelk, ma 27 september 2010 00:50 Reageer op Arne

    Arne

    Natuurlijk was mijn andere eigen bijdrage "Niets om je druk over te maken" in zijn eenvoud inherent geniaal en voldoende maar voor degenen die de recursieve logica er van niet door hadden heb ik nog iets (sic) toe te voegen:

    Het niets volgt uit iets en niet andersom:

    In 1931 bewees Gödel namelijk dat binnen elk zelfconsistent recursief axiomatisch systeem, dat krachtig genoeg is om de rekenkunde van de natuurlijke getallen te beschrijven (Peano-rekenkunde), er tenminste een ware stelling over de natuurlijke getallen bestaat, die niet bewezen kan worden op basis van de axiomata van dit systeem. Bij de bewijsvoering van deze stelling ontwikkelde Gödel een techniek die tegenwoordig bekend staat als de Gödel-nummering, die aan elke formele uitspraak een natuurlijk getal toekent. Deze stelling staat bekend als de eerste onvolledigheidsstelling van Gödel. Dit resultaat betekende het eind van het logisch positivisme van de Wiener Kreis.

    In zijn tweede onvolledigheidsstelling toonde Gödel later aan dat de continuümhypothese niet weerlegd kan worden binnen de consistente axioma's van de verzamelingenleer.

    Dat impliceert het niets zonder het te kunnen kennen.

  • Arne Appelmelk, ma 27 september 2010 00:30 Reageer op Arne

    Arne

    Het is niets om u druk over te maken

  • Pieter Pan, ma 27 september 2010 10:11 in reactie op Arne Appelmelk Reageer op Pieter

    Pieter

    Ach ja en ook niets is iets..

  • Frans Hotel, ma 27 september 2010 00:13 Reageer op Frans

    Frans

    Net zoals je metselaars hun muurtje moet laten bouwen (hebben we ook geen verstand van) , moeten we natuurkundigen niet tegenspreken over hun vakgebied. Daar hebben we als eenvoudige Joop reageerders helemaal geen verstand van, net zoals Kris.

  • bo campman, zo 26 september 2010 23:33 Reageer op bo

    bo

    "Maar misschien is dit een verkeerde vraag. En bestaat het 'niets' gewoonweg niet. En is er altijd al iets geweest."

    Meest verstandige zin in dit verhaal.

    "Wij mensen denken dat het 'niets' bestaat omdat we bewuste wezens zijn."

    Nietszeggende vaststelling. Dat geldt namelijk ook zo voor het 'iets'.
    Het 'niets' is eerder een logisch gevolg van het 'iets', meer niet. Net zoals in de wiskunde het getal '0'.
    Theoretisch bestaat 'niets', praktisch is er geen 'niets' en is er altijd 'alles', voor eeuwig.

  • Pieter Pan, zo 26 september 2010 23:26 Reageer op Pieter

    Pieter

    Jaja

    Het is alles of niets

  • Rob van Koot, zo 26 september 2010 23:25 Reageer op Rob

    Rob

    Een van de grote vragen uit deze tijd die mogelijk verklaard gaat worden uit het CERN experiment. De Big bang is een gegeven en is ook niet moeilijk te bewijzen maar wat zat ervoor? Waarom bleef na de explosie materie over? Ik hoop het nog tijdens mijn leven te horen.

  • karuna waaijer, zo 26 september 2010 23:06 Reageer op karuna

    karuna

    Ik heb nogal de indruk dat mensen juist heel erg veel moeite hebben om zich een 'niets' voor te stellen.
    Ons bewustzijn is ervoor om grenzen te zien, aan te brengen en te onderscheiden.
    Dus kunnen we nauwelijks een 'niets' voor ons zien. Want het 'niets' wat de auteur noemt wordt helemaal niet gevoeld als 'niets' maar als een tijdelijke afwezigheid en dat is niet hetzelfde als 'niets'.
    Bedenk je maar eens hoe moeilijk mensen het vinden zich voor te stellen dat we hier gewoon 'zijn' en dat er helemaal geen bedoeling is met dat 'zijn'. Misschien zijn we wel van die rimpels in 'de lege ruimte', niks meer en niks minder.
    Leg dat maar eens voor het grote leger gelovigen.

  • Rob van Koot, zo 26 september 2010 23:26 in reactie op karuna waaijer Reageer op Rob

    Rob

    Nou, uitleggen is het verkeerde woord want ook jij hebt geen idee natuurlijk. En daarom hebben gelovigen precies evenveel gelijk als jij.

  • karuna waaijer, ma 27 september 2010 10:21 in reactie op Rob van Koot Reageer op karuna

    karuna

    Op zich heb je gelijk, ik weet het ook niet.
    Maar ik kan mijn idee natuurlijk wel 'uitleggen'.

  • Eline W, ma 27 september 2010 19:35 in reactie op Rob van Koot Reageer op Eline

    Eline

    Zo lang het om puur filosofische kwesties gaat weten de gelovigen natuurlijk even weinig als de (moderne)filosoof. Gaat het om wetenschappelijke kwesties dan is dat een heel ander verhaal.

  • Piet de Geus, zo 26 september 2010 23:54 in reactie op karuna waaijer Reageer op Piet

    Piet

    "Ons bewustzijn is ervoor om grenzen te zien, aan te brengen en te onderscheiden."

    Dat is nogal een religieuze opvatting: ons bewustzijn dat een doel heeft. En het is nogal in tegenspraak met je bewering dat ons zijn geen bedoeling heeft. Dat ons zijn geen bedoeling heeft maar ons bewustzijn wel, krijg je niet alleen niet uitgelegd aan gelovigen.

  • karuna waaijer, ma 27 september 2010 10:40 in reactie op Piet de Geus Reageer op karuna

    karuna

    Ik ben van alles, maar niet religieus.
    Met je opmerking ga je ervan uit dat als ons bewustzijn een doel heeft ons 'zijn' dat ook moet hebben.
    Maar volgens mij kan het zelfs binnen de meestal gebruikte logica zo zijn dat een deel van het 'zijn' en doel heeft (bewustzijn zorgt mede voor overleven) maar het geheel niet.
    Nou bedoelde ik dat niet te zeggen.
    Ik bedoelde dat het 'zijn' wat we kennen, dus alles, de mens en wat we kunnen zien of aantonen.
    Dat hoeft helemaal geen doel te hebben.
    Ook niet in de logica.

    Verder, het 'niets' waar de auteur op doelt heeft geen eindigheid en is dus eigenlijk niet met woorden te duiden, want woorden geven een omschrijving van een eindigheid aan.
    Ernst, verder naar boven zegt daar ook iets over.
    Bijna alle reacties geven. volgens mij aan dat mensen inderdaad grote moeite hebben met 'niets'. Ook de auteur.
    Het 'niets' dat we nog wel voor de geest kunnen halen is de dood, of slaap of narcose. Maar dat natuurlijk niet het 'niets' als het al bestaat.
    Het werkelijke 'niets', als het bestaat, is dus niet met woorden te beschrijven. Ga daar maar eens aanstaan om dat met het enige wat we hebben (buiten beelden die ook weer met woorden worden omschreven: woorden, te snappen

  • karuna waaijer, ma 27 september 2010 10:51 in reactie op karuna waaijer Reageer op karuna

    karuna

    Pardon, ik verwijs naar Ernst, maar het is Erne Appelmelk.

  • Piet de Geus, ma 27 september 2010 20:58 in reactie op karuna waaijer Reageer op Piet

    Piet

    "Met je opmerking ga je ervan uit dat als ons bewustzijn een doel heeft ons 'zijn' dat ook moet hebben."

    Nee, wat ik wil zeggen is dat het meegeven van een doel aan ons bewustzijn een creationistische/religieuze opvatting van bewustzijn is. Dat het bewustzijn een functie heeft of een nut dat je er achteraf aan kunt toekennen, betekent nog niet dat dat een doel is dat er vooraf (door wie of wat?) aan mee is gegeven. Het is net als met de evolutie: die heeft geen doel. Wel kun je er achteraf van alles aan toedichten, maar ook dat is een religieuze benadering.

  • karuna waaijer, ma 27 september 2010 22:00 in reactie op Piet de Geus Reageer op karuna

    karuna

    Misschien begrijp ik niet wat je zegt, maar zo lijkt het dat ik het niet met je eens ben.
    Als je niet aan algehele relativering doet dan is je bewustzijn net zoiets als je lever, je kunt er een functie aan toekennen. Dat is wat ik bedoel met 'doel', niks anders.

  • Yvonne 1947, zo 26 september 2010 21:59 Reageer op Yvonne

    Yvonne

    Maar waar zou dan onze illusie van dat absolute 'niets' vandaan komen?

    Waarschijnlijk omwille van ons bewustzijn.

    ------

    Moeilijk onderwerp en ik ben totaal niet geleerd, integendeel. Maar ik ben wel heel erg geïnteresserd in het universum, doordat ik als kind een Ufo heb gezien en dat staat nog op mijn netvlies gegrift.

    Maar ik ga toch proberen uit te leggen wat mijn visie is.

    U zegt omwille van ons bewustzijn, maar de mens van tegenwoordig leeft juist zo onbewust.

    Ga je bewust leven, dan gaat er een hele andere wereld open.

    Ik ben geabonneerd op de image of the day van Nasa en het is wonderbaarlijk hoe ons heelal eruit ziet.

    Er is wel duidelijk iets... als we maar willen zien.

    Ik kan geen geleerde en wetenschappelijke verklaringen geven, maar weet wel dat het heelal bijna onmetelijk groot en zo interessant is...

  • , ma 27 september 2010 09:17 in reactie op Yvonne 1947 Reageer op

    Ken je het boek van Ap Dijksterhuis, Yvonne?
    *Het slimme onbewuste; denken met gevoel*
    Een aanrader voor wie zich in de materie van bewustzijn en het onbewuste wil verdiepen.

  • Yvonne 1947, di 28 september 2010 19:02 in reactie op Reageer op Yvonne

    Yvonne

    Hallo Red,

    Nee, ik ken het niet, toch maar eens kijken bij de bibliotheek.

    Ik heb even gegoogeld en kwam het volgende tegen.

    "Het bewustzijn is vaak overschat. Het kan maar één ding tegelijk, het is niet de baas van onze hersenen en heeft maar een beperkte verwerkingscapaciteit. Ons onderbewuste heeft daarentegen een veel grotere verwerkings- en opslagcapaciteit. We nemen veel dingen onbewust waar, denk maar aan een 'gedachteloze autorit' of het cocktailparty-effect waarbij je in het geroezemoes plotseling je naam oppikt. Ook is in experimenten aangetoond dat we soms een mening vormen, zonder dat we dit in de smiezen hebben".

    Ik zeg wel eens: Je onderbewustzijn weet zoveel.

    We herkennen allemaal wel, dat we soms iets gedaan hebben, terwijl we wisten dat we het niet moesten doen en wat later ook uit komt.

    Dank je wel voor de hint van het boek.

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven