Bio Bekijk alles van Michiel Korthals Word fan

Michiel Korthals

Michiel Korthals Hoogleraar Toegepaste Filosofie

07 januari 2012 Reageer (16) 643 x bekeken Economie RSS

Handel gaat niet voor voeding; vrije markt produceert honger en ondervoeding

Speculatie met voeding, of het nu gaat via termijnmarkten of via ongezonde voeding in termen van teveel zout, suiker of slechte vetten, draagt bij aan grotere ellende

De Zembla uitzending van 23 december 2011 maakte het opnieuw duidelijk: de vrije markt kan en hoort voedingsmiddelen niet te regelen. Terwijl bij financiële producten toezicht gebaseerd op strenge regels een algemeen aanvaarde activiteit is, is dit bij voedingsmiddelen nog steeds niet doorgedrongen tot de betrokken instanties, zoals banken, overheid, voedingsbedrijven en wetenschappers.

Banken en verzekeringen zijn de laatste jaren onder steeds strengere controle geplaatst om ingewikkelde en ondoorzichtige producten te vermijden en consumenten te beschermen tegen misleiding. Alle politieke partijen hebben daarvoor gepleit. Maar het piramidespel met voedingsproducten, nog belangrijker dan financiële producten, gaat gewoon door. Ook de Nederlandse overheid stelt steeds dat handel boven voeding gaat, en dat de verkoop van het doet er niet welke voedingsproducten aan wie dan ook een belangrijk speerpunt is. Handel gaat voor voeding, zegt ook Directie Gemeenschappelijk Landbouwbeleid van ministerie van ELI. De World Trade Organization eist dit, zegt ze. Daarmee geeft ze aan: het interesseert ons geen barst, als er elders honger wordt geleden als wij er maar geld mee verdienen.

‘Bad money drives out good money’, Gresham’s Law, geldt ook op de voedselmarkt. Natuurlijk, speculeren en honger, schaarste aan voedingsmiddelen en de lage kwaliteit van voedingsmiddelen staan in indirect verband, zoals de zon alleen indirect een goede oogst te weeg brengt. Maar het verband is er wel, en het is vermijdbaar; hoeven de ongeveer één miljard hongerenden en de twee miljard ondervoede mensen niet te worden beschermd?

Speculatie met voeding, of het nu gaat via termijnmarkten of via ongezonde voeding in termen van teveel zout, suiker of slechte vetten, draagt bij aan grotere ellende, ongelijkheid en aan de gezondheidskloof tussen laagopgeleiden en hoogopgeleiden. De markt kijkt er niet naar of mensen honger lijden of ondervoed zijn (en ook overgewicht is een vorm van ondervoeding, teweeggebracht door gebrek aan gezonde ingrediënten). Het rapport van de Raad voor Volksgezondheid van deze maand laat zien dat de gezondheidsverschillen in het rijke Nederland tussen lager en hoger opgeleiden enorm zijn; in levensverwachting ongeveer zever jaar, en in aantal jaren minder goede gezondheid ongeveer 19 jaar. Deze verschillen hebben voor een heel groot deel te maken met voeding. Mensen met weinig geld kan je nog altijd goedkoop volstoppen met zout, suiker en slechte vetten, denkt de industrie, en ze jammert als ze wat minder zout in het eten moet doen; ze beveelt een pakje boter (of wel magnumijs) aan als passend in een gezond leefpatroon.

Ondertussen zijn er nog veel wetenschappers die durven te beweren dat er geen ongezonde voeding is, en dat alles met mate gegeten moet worden. Maar wat is met mate? Vroeger was met mate melk drinken: een glas of vier, nu is dat twee of minder, met mate vlees eten betekende 150 gram, nu wordt er zelfs over gesproken niet meer iedere dag vlees te eten (ook vanwege de invloed op het klimaat). Groente en fruit zijn nog steeds de levensmiddelen die in onbeperkte mate gegeten kunnen worden, en zij zijn het bewijs dat er wel gezonde voedingsmiddelen bestaan.

Er is een nationale en internationale voedingsautoriteit, een Autoriteit Voedings Markt (AVM) nodig, die levensmiddelenstromen controleert op kwaliteit en de beschikbaarheid voor arme mensen. De markt voor voedingsmiddelen moet een vloer krijgen zodat speculatie en ongezonde voedingsmiddelen geen kans krijgen. De Nederlandse overheid zou een inhaalslag moeten maken en de kwaliteit en de beschikbaarheid van voeding moeten bevorderen, door gezamenlijk internationaal optreden en door beloning van bedrijven die de kwaliteit van verse voedingsmiddelen in binnen- en buitenland hoog in het vaandel hebben. Dat zijn veelal niet de bedrijven die nu de steun van de overheid krijgen.

Laatste Reacties (16) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • wim vogels, wo 11 januari 2012 14:28 Reageer op wim

    wim

    Iedereen is de club van Rome blijkbaar vergeten. Zij voorspelden zowat 40 jaar geleden wat er nu gebeurt. De wereldbevolking groeit met miljarden en het aardoppervlak waar voedsel kan groeien wordt niet groter,nee eerder kleiner. Daarbij zijn de fossiele brandstoffen niet oneindig en worden ze steeds duurder. Gevolg is dat er gevochten wordt om diverse gewassen die je ook rendabel in de tank kan gooien of afbreekbare plastics van kan maken. Het heeft dus niks met speculatie maar met reële dichtbij tekortmarkten te maken. De filosofen die menen dat het voedsel maar gratis moet zijn die wil ik meegeven dat de lage graanprijzen er voor gezorgd hebben dat veel gebieden in Oost Europa bijv. braak blijven liggen doordat er zelfs geen dun belegde boterham viel te verdienen voor de boeren daar. Ja en dan wordt er daar niet gezaaid. Dus mijn conclusie is dat het voedsel al jaren te goedkoop is hetgeen niet stimuleert om te verbouwen en staatslandbouw hebben ze in Rusland ooit geprobeerd, volgens mij was het geen succes!

  • Frans Akkermans, ma 09 januari 2012 14:40 Reageer op Frans

    Frans

    Alweer een filosoof die naar de tv heeft gekeken en nu meent verstand te hebben van landbouwmarkten. Ga de discussie nu eens aan met uw Wageningse collega's van het Landbouw Economisch Instituut LEI en met de Voedsel en Waren Autoriteit VWA over bijv.

    dit soort uitspraken: Ook de Nederlandse overheid stelt steeds dat handel boven voeding gaat, en dat de verkoop van het doet er niet welke voedingsproducten aan wie dan ook een belangrijk speerpunt is.

  • Klaas Slager, ma 09 januari 2012 09:17 Reageer op Klaas

    Klaas

    Termijnmarkten en McDonald in één adem.
    Geknoei met eten, of met sigaretten, zou onmogelijk gemaakt moeten worden.
    Je kunt termijnmarkten niet doen verdwijnen, er is ook niets mis mee.

  • Plexus van der Neut, zo 08 januari 2012 23:13 Reageer op Plexus

    Plexus

    1. OPSTAND MET GEWELD
    2. PAK DE PRIVILEGES AF
    3. BEZET DE MEDIA
    4. CONFISQUEER ALLE BEZIT BOVEN 1MLN.
    5. WEES ANTIDEMOCRATISCH!


    De rest zijn mooie analyses, maar helpen doen ze niet

  • Dr. Strangelove, zo 08 januari 2012 10:28 Reageer op Dr.

    Dr.

    in die zembla uitzending was een mooi voorbeeld van het journalistiek defect te zien. de VN onderzocht (verzamelde feiten) en rapporteerde, de journalist vroeg de speculanten lobbyist wat hij daarop te zeggen had, en de lobbyist antwoorde 'iedereen heeft recht op zijn eigen mening', daarmee suggererend dat de woorden 'mening' en 'feit' hetzelfde betekenen.

  • Klaas Slager, ma 09 januari 2012 09:18 in reactie op Dr. Strangelove Reageer op Klaas

    Klaas

    Een veel voorkomend misverstand in deze tijd, voortkomend uit 'respect voor ieder's mening', hoe onzinnig die ook is.

  • Donald Duck, za 07 januari 2012 19:51 Reageer op Donald

    Donald

    Ik zie de verkiezingsposters al voor mij. "Stem op ons dan zorgen wij ervoor dat iedere gezin een half brood extra per week extra krijgt".

  • Marq Pas, za 07 januari 2012 19:14 Reageer op Marq

    Marq

    De enige manier om markt en speculatie buiten basisvoedsel voor iedereen op deze planeet te houden, is iedereen op deze planeet gratis basisvoedsel te verstrekken, en er gewapend op toe te zien dat dit niet wordt gestolen.

    Het is niet moeilijk, jij bent de chef.

  • Michiel Online, zo 08 januari 2012 15:48 in reactie op Marq Pas Reageer op Michiel

    Michiel

    "De enige manier om markt en speculatie buiten basisvoedsel voor iedereen op deze planeet te houden, is iedereen op deze planeet gratis basisvoedsel te verstrekken, en er gewapend op toe te zien dat dit niet wordt gestolen.

    Het is niet moeilijk, jij bent de chef."

    Het zit ook wel in mijn idealisme om zo te denken, maar om dit waar te maken heb je een collective verandering van geest en denken nodig.

    Als we het hebben over de huidige wereld: regel jij het even voor morgen? ..

  • Marq Pas, ma 09 januari 2012 11:54 in reactie op Michiel Online Reageer op Marq

    Marq

    Ik stel slechts dat het allemaal eenvoudig genoeg is, en zo te zien bent u dat met mij eens.

    Geen noodzaak dus om boekenvol te schrijven, tot in het Blaue Hinein te filosoferen op internetblogs, eindeloos veel peperdure conferenties te houden, en zodoende het rendabele probleem in stand te houden.

    Als zo'n eenvoudig probleem niet wordt opgelost betekent dat alleen dat de wil er niet is. Daar hebben we geen toegepaste filosofie of empirische deeltjesfysica bij nodig.

  • Donald Duck, za 07 januari 2012 18:22 Reageer op Donald

    Donald

    "Speculatie met voeding, of het nu gaat via termijnmarkten of via ongezonde voeding in termen van teveel zout, suiker of slechte vetten, draagt bij aan grotere ellende, ongelijkheid en aan de gezondheidskloof tussen laagopgeleiden en hoogopgeleiden."

    Ja mooi, de overheid heeft gezondheidszorg en wonen al vrijwel onbetaalbaar gemaakt. Laten we de voedselvoorziening ook nog in overheidshanden geven en binnenkort wordt eten en drinken ook alleen nog voor de rijken.

  • Mark Sinops, za 07 januari 2012 15:05 Reageer op Mark

    Mark

    Dat speculeren houdt pas op als dat ellendige weer onder controle is.

  • Bart van Oerle, za 07 januari 2012 14:49 Reageer op Bart

    Bart

    Speculatie leidt niet tot hogere voedselprijzen, zie het volgende meta-onderzoek: http://tinyurl.com/7xzjpmd

    Verder gaat het stuk voor een groot gedeelte over (on)gezond eten, maar dat heeft niks met voedselspeculatie te maken. Of het moet zo zijn dat lager opgeleiden slechter eten doordat het zo duur zou zijn om goed te eten. Als het al zo is dat goed eten duurder is, dan is het nog steeds goed betaalbaar voor iedereen, dan maar geen nieuwe breedbeeldtelevisie. De lager opgeleiden eten gewoon minder gezond omdat ze dat lekkerder vinden. Dat is dus gewoon een cultureel verschijnsel. Strijden tegen voedselspeculatie zal dat niet veranderen, wellicht helpt voorlichting wel.

  • niek jansen, za 07 januari 2012 14:24 Reageer op niek

    niek

    Velen van ons doen mee aan de speculatie van voedselprijzen zonder het te weten of te willen, aangezien de pensioenfondsen met onze premies ook op die markten gaan speculeren.

  • Evert van Vliet, za 07 januari 2012 14:07 Reageer op Evert

    Evert

    Nagenoeg iedereen die ook maar iets in de melk te brokkelen heeft is ingehuurd, afgekocht e/o gehersenspoeld in en door de dictatuur van den verdomde duit.

    Dat van die bewaking van de financiële dictatuur is overigens een fabeltje.

  • Des Duivels, za 07 januari 2012 14:01 Reageer op Des

    Des

    Het probleem is nu juist dat er helemaal geen vrije markt is. In de future markten worden produkten verhandeld die er helemaal niet zijn. Grote partijen die aan gratis geld kunnen komen kunnen kunnen de prijs omhoog (long) of naar beneden manipuleren (short)

    Nogmaals, dit is geen kapitalisme of vrije markt.

 

Reageren

Registreren Wachtwoord vergeten

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven