Bio Bekijk alles van Marie-Claire van den Berg Word fan

Marie-Claire van den Berg

Marie-Claire van den Berg Journalist

24 maart 2010 Reageer (15) 1244 x bekeken Groen RSS

Haat-liefde verhouding met licht....

Waarom ik zaterdag mee doe met Earth Hour

Ik heb een buurman van ruim in de tachtig. Hij woont alleen en hoewel je zou verwachten dat zo’n oud iemand niet meer zo 'bij' is, verbaast hij me altijd met zijn actuele kennis en snelheid van reageren. Zonder het te weten is hij zelfs nog beter bezig dan ik. Met zijn licht bijvoorbeeld. Als ik 's avonds langs zijn huis loop, valt me altijd op dat hij alleen dáár een lamp aan heeft waar hij het licht op dat moment nodig heeft. Van buiten ziet dat er altijd wat vreemd uit. Zo’n grote zwarte vlek met één verlicht hoekje waar hij dan zit. Maar ja, waarom zou je meer aandoen dan je nodig hebt?

Jarenlang deed ik het tegenovergestelde van wat hij doet. Bij de eerste schemering gingen alle lichten aan. In de hal, de bijkeuken, de keuken en de huiskamer. Vaak ook nog boven, ook al kwam ik er misschien maar één of twee keer. Want dat associeerde ik met gezelligheid. Softtone,- en kaarslampjes in beige, terracotta en flame. Die namen alleen zeggen al genoeg.

Maar de laatste tijd ben ik daar anders over gaan denken.

Het begon een paar jaar geleden in Laos, waar ik met mijn vriend op doorreis was. We belandden in een piepklein van stroom verstoken dorpje in de jungle en sliepen in een houten hutje onder een sterrenhemel die ik alleen uit prentenboeken kende. Aan het eind van elke dag brachten de vrouwen uit het dorpje ons fruit, rijst en water. En op de laatste avond kwam het dorpshoofd bier bij ons drinken. Praten lukte niet, maar hij had een ander gebaar waarmee hij ons wilde laten zien dat we zijn vrienden waren. Speciaal voor de gelegenheid had hij zijn grommende generator meegenomen zodat hij het peertje, dat ergens aan een tak bungelde, kon laten branden. Daar zaten we dan, tegenover elkaar. Met zijn vieren naast een ronkende generator, als was het een kampvuur, en een vreemde bal kunstlicht waar de olifanten voor vluchtten. Voor ons was het een straf, maar het dorpshoofd straalde van trots.

Eind vorig jaar dacht ik weer aan hem toen ik voor een Volkskrant-reportage een week lang zonder stroom besloot te leven. Koken, eten, de kinderen naar bed brengen, wassen, lezen, het enige licht dat ik daarbij had, was het flikkeren van de kaarsen die ik voor die week had ingeslagen. Die week zonder licht had een enorme impact op mijn leven. Zodra de zon onder ging, wilde ik ook naar bed, en soms werd ik opeens midden in de nacht wakker. Mijn ritme was volledig ontregeld. Ik was volkomen a-productief. Omdat ik me op die week had voorbereid, was het natuurlijk prima vol te houden. Maar het was een feest toen ik na zeven dagen de eerste lichtknop weer indrukte.

De impact van leven zonder licht was nog groter toen mijn straat afgelopen maand door een stroomstoring werd getroffen. Het was zondagavond. Ik had een lekkere fles wijn opengetrokken, de sfeerlampen aangedaan en een goeie film gestart toen opeens met een korte, doffe klap de stroom uitviel. Alles was zwart in huis, op straat en in de hele wijk. Alsof we in één klap van de kaart waren geveegd. Ruim twee uur zat ik in het donker. En ik was boos zoals je ook boos kan zijn als je internetverbinding het niet doet. Een kwartiertje zonder had ik nog aanvaardbaar gevonden, maar ruim twee uur was schandalig. Dat konden 'ze' niet maken.

Het zijn dit soort voorvallen waardoor ik steeds meer besef hoe groot de rol van licht is in mijn leven. Dankzij lantaarnpalen maak ik geen ongelukken als ik na een feest naar huis rijd, dankzij mijn buitenverlichting breken dieven minder snel in, dankzij mijn nachtlampje kan ik boeken lezen voor het slapen gaan en dankzij de rest van het licht in huis kan ik 's avonds überhaupt nog productief zijn. Want die kleine kunstzonnetjes zorgen ervoor dat ik niet meteen moe wordt als de zon ondergaat. Zoals vogels in de buurt van het felle licht van kassen langer wakker blijven, zo houd ik mijn lijf ook in de maling met licht.

Earth Hour is ook zo’n ervaring waar ik bewuster ben geworden van de manier waarop ik met licht omga. Vorig jaar deed ik ook mee, toen leefde het minder dan nu. Maar het gevoel wat ik erbij had was prachtig. En naarmate er meer mensen meedoen, wordt het alleen maar mooier. Het besef dat je met miljoenen mensen van over de hele wereld één uur lang tegelijk aan hetzelfde denkt en hetzelfde signaal afgeeft is overweldigend. Als je van de energie die daarbij vrijkomt lampen zou kunnen branden, zouden we nooit meer in het donker hoeven zitten. Wel eens in een overvol stadion gestaan terwijl het Nederlands elftal een hele belangrijke wedstrijd won? Zo voelt het ongeveer. Maar dan nóg mooier.

Natuurlijk is dat ene uur lichtbesparing maar een druppel op een gloeiende plaat. Dat dorpshoofd in Laos zal er zijn generator niet voor wegdoen. Als hij inmiddels niet al lang vaste stroom heeft. Om het probleem van nutteloze verlichting op te lossen moet er meer gebeuren. Om de opwarming van de aarde tegen te gaan nóg meer. Maar dit is wel een spectaculair gebaar waar je als burger en als overheid, of je het licht nu aanlaat of niet, moeilijk je ogen voor kunt sluiten. Dat zoveel mensen over de hele wereld zich voor één zaak inzetten, maakt het besmettelijk en zet je aan het denken. Dat alleen is al zo’n grote winst.

Ik vraag me af wat mijn buurman van Earth Hour vindt. Zou hij zaterdag ook dat éne licht dat hij aan heeft doven?


Laatste Reacties (15) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • dirk kanis, zo 24 juli 2011 09:14 Reageer op dirk

    dirk

    ik voel mij als god in frankrijk dat ik niet meer in dat achterlijke land woon

  • Zeer Voornaam, vr 26 maart 2010 08:33 Reageer op Zeer

    Wel een uurtje het leeslampje uit gedaan toen u naar Laos vloog?

  • Arthur Dent, do 25 maart 2010 10:07 Reageer op Arthur

    Arthur

    Ik ga absoluut NIET mee doen. Het hele Earth Hour is een grote hoop hypocriet gedoe zolang deze zelfde mensen niet bereid zijn om de maatregelen te nemen die wel effect hebben op het drastisch reduceren van de uitstoot en het naar beneden brengen van het ppmv CO2e (parts per million volume CO2 equivalent).

    De 450 ppmv CO2e, waar men nu als maximum op uit wil komen, is theoretisch al bijna onmogelijk, om maar niet te spreken over praktisch. Al zouden we op ongekende schaal wereldwijd de uitstoot gaan reduceren. Het huidige beleid komt zelfs niet in de buurt om de stijging van het CO2e te beperken tot 550 ppmv.

    Als de huidige groei van de uitstoot van 3% per jaar zelfs maar een paar jaar door blijft gaan zal zelfs een maximum van 650 ppmv CO2e, wat op termijn tot een temperatuurstijging van ongeveer 4 graden Celsius zal leiden, onwaarschijnlijk.

    Earth Hour my ass. Wil je effect hebben, stem dan op een politieke partij komen die voorstelt om de uitstoot van CO2e echt op een structurele methode wil aanpakken met reductie van uitstoot van meer dan 8% per jaar, wat de consequenties voor de economie ook zijn.

    Ter info: Toen de economie van de Sovjet Unie volledig in elkaar stortte bij de val van het ijzeren gordijn, hadden zij slechts een reductie in uitstoot van CO2e van ongeveer 3%.

    Voor de mensen die geinteresseerd zijn. Hier het wetenschappelijk artikel waar de gegevens vandaan komen: http://rsta.royalsocietypublishing.org/content/366/1882/3863.full

  • Maria de Raadt, do 25 maart 2010 10:16 in reactie op Arthur Dent Reageer op Maria

    Maria

    Goed dat je zo opwindt over het CO2-probleem maar raar dat je een symbolische actie daartegen verafschuwt. Kom toch een beetje over als iemand die op luide toon protesteert tegen een stille tocht tegen zinloos geweld omdat de vechtersbazen niet meelopen.

  • Arthur Dent, do 25 maart 2010 11:20 in reactie op Maria de Raadt Reageer op Arthur

    Arthur

    Wat ik hypocriet vind is dat de meerderheid van de mensen die mee doen aan de symbolische actie niet bereid zijn om de consequenties te aanvaarden van de maatregelen die wel tot een structurele reductie leiden.

    Daarnaast wind ik me totaal niet meer op over de uitstoot van CO2. Het gaat niet lukken om daar wat aan te doen. De politieke wil om de uitstoot op enige structurele en effectieve manier drastisch terug te brengen, is er niet. Zelfs al zou dat op relatief korte termijn (5 jaar), toch veranderen, dan nog zal het een aantal jaar duren voordat de uitstoot dan ook werkelijk zal dalen. Dit zal de prijs van olie drukken, wat in het voordeel is van opkomende economieën als China, India, Brazilië en Argentinië. Die goedkope olie kunnen zij, en de landen in Afrika, zeer goed gebruiken om hun economie te stimuleren. De landen die in het bezit zijn van olie en gas, zullen er alles aan doen om zo veel mogelijk geld te verdienen en het zo lang mogelijk blijven verkopen. Het is niet te verwachten dat die landen even grote haast zullen maken met het verduurzamen van hun volledige energie huishouding. Ze hebben ook een zeer groot recht van spreken. De Westerse wereld heeft met goedkope olie zijn economie tot grote hoogte kunnen opbouwen en dat ontnemen ze nu de landen die jaren lang op grote schaal geplunderd zijn. Ik heb niet de illusie dat die landen op korte termijn mee gaan helpen, maar zo lang mogelijk door zullen gaan met het verbranden van olie en gas.

    De realiteit is dat de maatregelen die nodig zijn om de uitstoot te beperken en tot een maximale temperatuurstijging van ongeveer 2 graden Celsius te komen, er nooit gaan komen. Op basis van de huidige wetenschappelijk kennis en de huidige projecties van uitstoot en dergelijke, zal de temperatuur met tenminste 3 graden en waarschijnlijk 4 graden gaan stijgen. Wanneer er een aantal andere cycli dit proces gaan versterken weten we niet. We weten dat het gaat gebeuren, maar niet exact wat het point of no return is. Het ligt ergens tussen de 2 en 4 graden. Dat weten we dan weer wel.

    Dus nee, Earth Hour zet geen zoden aan de dijk. En zo lang de personen in de politiek die dit wel aan zien komen zich laten overschreeuwen door een stelletje ongeïnformeerde idioten, dan word ik niet echt positief gestemd.

    We moeten ons al lang niet meer afvragen of het erg gaat worden, maar hoe erg het gaat worden en welke maatregelen we kunnen nemen en willen nemen als de spreekwoordelijke poep de ventilator gaat raken.

  • Mw. Oeverloos, do 25 maart 2010 12:23 in reactie op Arthur Dent Reageer op Mw.

    Mw.

    "Wat ik hypocriet vind is dat de meerderheid van de mensen die mee doen aan de symbolische actie niet bereid zijn om de consequenties te aanvaarden van de maatregelen die wel tot een structurele reductie leiden."

    Inderdaad, er is maar 1 maatregel noodzakelijk, een enorme reductie van het aantal mensen op deze aardbol. In dit licht is deze actie onzinnig, zelfs gevaarlijk. Het is immers een bekend gegeven dat mensen bij stroomstoringen en in het donken zaken uitvoeren waar negen maanden later het resultaat zichtbaar wordt.

  • Zeer Voornaam, do 25 maart 2010 00:37 Reageer op Zeer

    Naar Laos? Toe maar. Lopend?
    Nou dat lampje mag wel langer dan een uurtje uit om dat te compenseren. Waarom neem je de buurman niet gewoon in huis? Dan bespaar je ook zijn lampje. Zo kan ik nog wel uren doorgaan. Bv over de benzine die nodig was om het kaarsje van de fabriek naar je huis te krijgen, de plastic die om het karton van de verpakking zat en dat tasje waar je kaarsen in meenam.
    De zode en de dijk. Mensen die het een goed idee vinden die vonden het al een goed idee en gaan nu een uur lang veel meer, andere, energie verbruiken. Tenzij ze naar bed gaan, maar of dat de overbevolking tegen gaat valt ook te betwijfelen.

  • Maria de Raadt, wo 24 maart 2010 18:23 Reageer op Maria

    Maria

    De vaak afwijzende reacties op Earth Hour doen denken aan wat je vroeger te horen kreeg als je zei dat je vegetariër was. 'Je draagt leren schoenen!'
    Zo'n stekelige reactie betekent meestal dat men zich aangesproken voelt, dus dat is ook goed van Earth Hour.
    Earth Hour is een wereldwijde actie om aandacht te vragen voor het klimaat en wereldenergieprobleem. Niets meer, niets minder.
    Ik vind het een hele mooie actie en doe dan ook graag mee. Hopelijk doen meer mensen dat.

  • ida bromberg, wo 24 maart 2010 18:19 Reageer op ida

    ida

    ik vraag me af wat marie-claire na zaterdag gaat doen.
    voortaan ook maar één lampje aan, of blijft het bij een 'spectaculair' (ahum) gebaar?

  • dirk kanis, zo 24 juli 2011 09:07 in reactie op ida bromberg Reageer op dirk

    dirk

    zijn mensen nu zo achterlijk geworden dat ze een van de beste uitvindingen nu uit zetten?
    hou alsjeblieft eens op met dat schuld gevoel.
    met earth hour zet ik alle lichten aan alleen maar om te protesteren tegen dit achterlijke gedoe

  • Rob Geurtsen, wo 24 maart 2010 16:38 Reageer op Rob

    Rob

    met licht doe ik als de fictieve of echte buurman van Marie-Claire. Dat doe ik ook met de verwarming (weinig en laag), appartement ventilatie, koelkast, geen wasdroger, zo min mogelijk afwasmachine, alle apparaten zijn van eht stroom af als ik ze niet gebruik, verre vliegreizen vind ik onzinnig, in Europa reis ik dan toch maar per trein, e.d. Zo min mogelijk en zuinig in gebruik.

    Maar ik zit veel achter mijn PC en de muziek schalt de hele dag uit de speakers, en niet een kleine installatie ook.

    Tja zou ik zaterdag de lampen uit doen, op wie of wat heeft dat effect. Tell me please.

  • Mary de France, wo 24 maart 2010 16:33 Reageer op Mary

    Mary

    Ik denk dat het bewustzijn van wat licht betekent voor mij begon in 1973. Ik hoor Joop de Uyl nog zeggen: "het leven wordt nooit meer zoals het is geweest", of woorden die in elk geval zo op mij overkwamen. Ik werd er behoorlijk down van. Daar zat ik, zwanger van mijn tweede kindje, in oktober met maar één schemerlampje aan (lampje van 15 watt), en het leven zou nooit meer licht zijn!?
    Nu was is me allang bewust van de gevaren van overbevolking dus ik was ook wel van plan het bij twee te laten, kwam mij wel goed uit ook;-) En milleubewust was ik inmiddels ook. Eigenlijk moest ik wassen met groene zeep in de automaat, dat was toen zo'n manie, fosfaten enzo hè, maar dat deed dan ik nog net niet.
    Dankzij de nieuwe uitvindingen van spaarlampen, LED enz. kan er weel redelijk verlicht worden in huis, maar ook ik heb sinds 1973 nooit ergens een lamp overtollig laten branden.
    Toen ik onlangs 's avonds zonder stroom zat, schrok ik wel. Wat ben ik afhankelijk van electriciteit. Het mobiele netwerk was ook uitgevallen en mijn telefoon deed het niet, ook niet die vaste oude telefoon die ik expres daarvoor had bewaard.
    Op straat zou het van mij wel heel wat donkerder mogen zijn maar dat is dan weer niet "veilig", het wachtwoord in Nederland!
    Ik doe mee, ik hoop dat ik eraan denk, ik zal mijn opwindkookwekker zetten. Het staat in mijn agenda in elk geval.
    Bedankt voor het nogmaals opmerkzaam maken!!

  • YggY ..., wo 24 maart 2010 16:16 Reageer op YggY

    YggY

    Uw buurman van 80 heeft andere tijden meegemaakt, tijden waarin de reclame nog niet dicteerde wat goed of gezellig was. Uw buurman heeft de schaarste meegemaakt en hij zal zelfs meer stroomstoringen hebben meegemaakt dan u ooit mee zult maken.

    Toen ik enkele jaren geleden 's-avonds terugkwam van een vakantie in Oostenrijk kwam ik via een pikdonkere
    Duitse autoweg aan in Nederland. Via Venlo moest ik naar Tilburg om vervolgens huiswaarts te keren naar Twente. Ik heb gedurende die rit in Nederland geen onverlicht stuk weg meer gezien.

    Ik heb 's-avonds ook maar 1 lamp aan want ik heb er maar één nodig en als dat nodig gevonden wordt dan wil ik zelfs die lamp wel een uurtje uitdoen, ik steek wel een kaarsje aan. Want al het licht van al die lampen met die fantastische mooie sfeervolle namen kunnen niet op tegen de sfeer van een simpel waxine-lichtje.

    Uw buurman weet waarschijnlijk nog wel wat een waxinelichtje is en waar het voor nodig was.

  • Rob Geurtsen, wo 24 maart 2010 18:16 in reactie op YggY ... Reageer op Rob

    Rob

    en hoe weet jij of de CO2 footprint van dat kaarsje niet groter is als het uurtje de lichten WEL aan laten?

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven