Bio Bekijk alles van Lou Keune Word fan

Lou Keune

Lou Keune Platform Duurzame en Solidaire Economie

20 oktober 2010 Reageer (25) 899 x bekeken Politiek RSS

Grove nalatigheid, of erger

Over de grote omissies in het regeerakkoord

Het laatste Living Planet Report van het Wereldnatuurfonds laat zien dat wij, de mensheid, op een ramp afkoersen die zijn weerga niet kent. De biodiversiteit is sinds de jaren zeventig met zo’n 30 procent gedaald, en die daling zet zich voort. Het overgebruik van de biocapaciteiten van de aarde gaat naar de 50 procent en uitgaande van de actuele trends zullen wij omstreeks 2050 bijna drie aardbollen nodig hebben. Voeg daar bij de recente gegevens van het VN Ontwikkelingsprogramma over de voortdurende massale armoede in de wereld en de zeer ongelijke inkomensverdeling, dan zou je verwachten dat er grote ongerustheid is, ook op politiek niveau. Want waar kunnen dergelijke tendensen anders op uitdraaien dan op grote tekorten aan bestaansmiddelen, op omvangrijke migratiestromen, en op diepgaande en gewelddadige conflicten? De aarde overleeft dit wel, maar geldt dat ook voor de mensheid?

Nee, niets daarvan is terug te vinden in het coalitieakkoord en het gedoogakkoord. Integendeel, beleid op gebieden als natuur en milieu en armoedebestrijding wordt ingekrompen in plaats van geïntensiveerd. En, het moet gezegd, ook de parlementaire oppositie wordt verleid mee te gaan in de kermis van meningen en feiten over zaken die in het licht van de dreigende toekomst van de mensheid toch wel als betrekkelijk gezien mogen worden. Het moge duidelijk zijn wie op dit moment in Nederland de macht van definitie bezit van wat er wel of niet toe doet, en wie daar in mee gaat.

Deze opstelling en praktijken doen bij mij steeds meer de rechtsvraag bovenkomen: hoe moet deze afwezigheid van beleid beoordeeld worden in het licht van de vele tegenwoordige en de nog meer toekomstige slachtoffers daarvan? Mij lijkt dat de kwalificatie ”grove nalatigheid” steeds meer op zijn plaats is. En misschien zelfs het oordeel van “misdaden tegen de menselijkheid”. Want hoe je het ook wendt of keert, tegen de achtergrond van wat aan relevant beleid mogelijk is, moet geconstateerd worden dat steeds meer sprake is van grootschalige inbreuken op de mensenrechten.

Want relevant beleid is mogelijk. De internationale gemeenschap had al lang stelsels kunnen ontwikkelen die erop gericht zijn de ergste noden in de wereld te verlichten. Nederland had zich daarvoor kunnen inzetten en het goede voorbeeld kunnen geven. Dan hebben we het niet over charitas die betekent dat mensen steeds hun hand moeten ophouden en dan maar moeten afwachten wat er van komt. Nee, gewoon stelsels van zekerheid en verzekering die de erkenning van rechten op voedsel, kleding, onderwijs, gezondheidszorg en zo meer, materiële inhoud zouden hebben gegeven in plaats van “lip service”. Het zou een flinke cent gekost hebben maar die voortgaande opstapeling van consumpties die wij plegen, hebben, economisch gezien, toch weinig marginaal nut. En krimp in de (materiële) consumptie is onvermijdelijk geworden nu allerlei biocapaciteiten schaarser worden.

Ook hadden wij al eerder een einde kunnen maken aan het beleid van economische groei dat  - als je goed kijkt  - het tegendeel daarvan blijkt op te leveren. Dat gekoppeld aan een stelsel van eerlijk rekenen had kunnen leiden tot een prijsbeleid dat alle werkelijke kosten en schaarstes zou doen weerspiegelen in de prijzen. Een dergelijke aanpak zou natuurlijk in strijd kunnen komen met het vrijhandelsbeleid waartoe de WTO en de EU ons verplichten. Maar ja, gezien het steeds duidelijker wordende falen van de neoliberale economie wordt het toch tijd om een andere weg in te gaan, de weg van bijvoorbeeld “managed trade”.

Zo hadden wij op vele terreinen beleid van structurele hervormingen kunnen doorvoeren die de economie duurzaam en solidair zouden hebben gemaakt. Over allerlei onderwerpen (als belastingen, investeringen, handel, werkgelegenheid, financieel stelsel, inkomens, zorg, vervoer, regionalisering, innovatie, economische statistieken) zijn er voorstellen gedaan die de begrippen duurzaam en solidair daadwerkelijk operationeel maken, ook in het economische beleid. Zie alleen al de ideeën, plannen en voorstellen die zijn ontwikkeld door mensen als Herman Daly, Susan George, Tim Jackson, Lester Brown, Serge Latouche, Joseph Stiglitz, Bob Goudzwaard en Harry de Lange, Willem Hoogendijk, Roefie Hueting, Peter Tom Jones, instellingen als de New Economics Foundation, Research and Degrowth, en het Wereld Sociaal Forum, om maar enkele te noemen. In Nederland zijn vergelijkbare voorstellen gedaan door sociale bewegingen als Urgenda, de Alliantie Fair&Green Deal, de vakbeweging, en ons Platform Duurzame en Solidaire Economie met de Verklaring van Tilburg. Ik herhaal, op al die terreinen had Nederland internationale initiatieven kunnen nemen, en zelf het goede voorbeeld kunnen geven.

Daar komt bij dat wij ons niet meer kunnen verschuilen achter de idee van de natiestaat, zeker economisch niet. Mede als gevolg van de neoliberale globalisering van de laatste decennia is de nationale economie opgegaan in de wereldeconomie. Daarvan hebben de Nederlanders geprofiteerd, wij behoren tot de 20 procentrijksten van de wereld. Onze welvaart wordt voortgebracht door de inzet van menskracht en natuurlijke hulpbronnen vanuit de hele wereld. Wij zijn, economisch gezien, allereerst wereldburgers, en dat ondanks ideologisch geladen denkbeelden op grond waarvan sommigen, bijvoorbeeld, “Nederland Nederlandser” willen maken. Wat elders in de wereld gebeurt met natuur en milieu en met mensen, dat is ook onze zaak.

Gezien de urgentie van de vraagstukken en de beschikbaarheid van alternatieven blijft het verbazing wekken dat neoliberale opvattingen, zeker in Nederland, richtsnoer blijven voor beleidsvorming. Nog steeds wordt de markt verheerlijkt, en sectoren als de zorg en de sociale woningbouw aan de veronderstelde heilzaamheid van die markt onderworpen. Ook vanuit de parlementaire oppositie komen dergelijke geluiden, steeds weer.

Het is nog maar de vraag in hoeverre die partijen de komende jaren in het parlement aan de bak zullen komen, ondanks hun inzet. Het valt niet uit te sluiten dat het kabinet Rutte zijn regeringsperiode zal uitzitten, met vallen en opstaan, natuurlijk, maar toch. “Onbeschaamd rechts” zal steeds weer de oppositie uitdagen met een beter verhaal te komen. Ik zou zeggen, maak van de nood een deugd, gebruik de tijd om een flinke bezinning door te maken en uitgangspunten en beginselen eens goed te herijken vanuit principes van duurzaamheid en solidariteit, en kom met alternatieven die er toe doen. Kortom, laat ook ons niet medeplichtig worden aan grove nalatigheid, of erger.

Laatste Reacties (25) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Simon Broerse, za 23 oktober 2010 12:38 Reageer op Simon

    Simon

    "Ook hadden wij al eerder een einde kunnen maken aan het beleid van economische groei ...."

    Dit is onmogelijk binnen een kapitalistisch systeem. Zolang de bezitters van grote bedrijven autonoom beslissingen kunnen nemen vloeit het kapitaal naar plaatsen, waar het de grootste winsten kan behalen. Dus naar landen met lagere loonkosten. Maar dan verarmen de achtergebleven landen, die gaan dus economisch achteruit. Een nul-groei is binnen dit system onmogelijk, hoogstens in een autarkisch land, dat genoeg heeft aan wat het zelf kan produceren en dan nog alleen maar met een door de overheid gereguleerde productie.
    Evenzo wordt kapitaal gestoken in producten, waaraan het meest verdiend wordt en dat zijn niet per definitie producten waar het meest behoefte aan is. Anders was de honger in de wereld allang verdwenen.
    Nul-groei kan alleen maar als er internationale afspraken komen over wat, hoeveel en waar dingen geproduceerd gaan worden.

  • Zingende Zaag, za 23 oktober 2010 12:19 Reageer op Zingende

    Zingende

    Er is maar één gremium dat beoordeelt of het regeerakkoord voldoet of niet, en dat is de NL kiezer.

  • Joop Schouten, do 21 oktober 2010 12:49 Reageer op Joop

    Joop

    Bezit leidt nergens toe.:
    http://www.trouw.nl/religie-filosofie/nieuws/filosofie/article3261919.ece/_rsquo_Bezitten_leidt_nergens_toe_rsquo__.html

  • Hucacim Hamsini, do 21 oktober 2010 11:17 Reageer op Hucacim

    Hucacim

    Eens met Huub Geluk dat we het verhaal van Lou Keune meer moeten plaatsen in de context van de menselijke primaire driften. Na 9/11, de moorden op Fortuyn en van Gogh, de kredietcrisis en de verloren WK-voetbal finale trekt de Nederlandsche Mensch zich terug op het eigenbelang.

    De grote boze buitenwereld maakt het de Nederlandsche Mensch onmogelijk om te kunnen blijven consumeren en lenen zoals gebruikelijk was. De afgelopen verkiezingen kozen de Nederlanders voor een rechts kabinet dat moet zorgen voor een continuering van de consumptie door de economie weer op de rails te krijgen.

    Uitgaven waar de Nederlandsche Mens geen baat bij heeft moeten worden geschrapt zodat dit geld gebruikt kan worden voor ons eigenbelang. Dus kappen met die ontwikkelingssamenwerking. Tegenhouden die asielzoekers. Geen geld meer naar Europa (terwijl men niet beseft dat Nederland netto verdiend aan Europa door de Rotterdamse haven en de winsten van Nederlandse bedrijven in de nieuwe Europese staten). En ouderen moeten maar zelf hun rollator aanschaffen.

    It is all about GREED.

  • Mw. Oeverloos, do 21 oktober 2010 09:36 Reageer op Mw.

    Mw.

    Helaas, ook ik mis de afschaffing van de kindsubsidie in het regeeraccoord.

  • dr. Bob, do 21 oktober 2010 17:00 in reactie op Mw. Oeverloos Reageer op dr.

    dr.

    En ik met u mevr. Oeverloos. De tranen schieten me in de ogen bij het prachtige betoog van Lou (vooral zijn opmerking over misdaden tegen de menselijkheid), maar ik ben bang dat als Lou de dringende noodzaak van een bevolkingspolitiek te berde brengt er helemáál niemand meer naar hem luisterd. De grote massa blijft ziende blind en horende doof.(tot het eind er op volgt)

  • Huub Geluk, do 21 oktober 2010 08:22 Reageer op Huub

    Huub

    De regering Rutte heeft onvoldoende denkkracht. En Rutte heeft geen kinderen, dus het zal hem een worst wezen hoe hij de wereld achterlaat.
    De regering kan niet verder vooruit te kijken dan het avondeten en de uitzending van RTL boulevard. Dat is een groot gebrek. Mensen onderscheiden zich van andere zoogdieren omdat ze vooruit kunnen denken. Het is een aanwijsbaar gebied in de hersenen. Maar de laatste jaren lijkt de ontwikkeling van de mensheid in achterwaarste richting te gaan en willen mensen meer en meer toegeven aan hun primaire driften.
    Dat heeft allicht te maken met de opvoeding van kinderen, waar nee zeggen niet echt in is. Daarmee leren ze zich niet beheersen en krijgen primaire driften de bovenhand over lange termijn lijfsbehoud.

    Het betoog van Lou slaat de spijker op zijn kop. Maar de regering Rutte heeft onvoldoende denkkracht om er iets aan te hebben.

    De regering Rutte heeft onvoldoende denkkracht.

  • Jan Bakker, do 21 oktober 2010 01:33 Reageer op Jan

    Jan

    "Ook hadden wij al eerder een einde kunnen maken aan het beleid van economische groei dat"

    Weer dit fabeltje... voor de laatste keer: je hebt geen toename van het gebruik van grondstoffen en energie nodig om de economie te laten groeien (zonder groei zou trouwens niemand winst kunnen maken, dus zouden bedrijven niet kunnen bestaan), een goed voorbeeld is de huizenmarkt.

  • Piet de Geus, do 21 oktober 2010 10:06 in reactie op Jan Bakker Reageer op Piet

    Piet

    "je hebt geen toename van het gebruik van grondstoffen en energie nodig om de economie te laten groeien"

    Precies: iedere keer dat iemand een kwartje voor je gedachten biedt is de economie gegroeid, zonder dat er extra grondstoffen en energie voor nodig zijn.

  • Pieter Pan, do 21 oktober 2010 11:52 in reactie op Piet de Geus Reageer op Pieter

    Pieter

    Ik wil liever voor een dubbeltje eerste rang zitten Piet..

  • Piet de Geus, do 21 oktober 2010 12:50 in reactie op Pieter Pan Reageer op Piet

    Piet

    Iedere bijdrage aan de economie is meegenomen in deze barre tijden.

  • Joaquim Campesino, do 21 oktober 2010 18:04 in reactie op Jan Bakker Reageer op Joaquim

    Joaquim

    Theoretisch zegt u geen onzin maar de praktijk laat zien dat economische groei zonder groei in het verbruik van hulpmiddelen nog nooit op enige schaal van bekentenis heeft plaatsgevonden. We zouden zeker kunnen doorgroeien naar een kennis economie met minder consumptie. Dat is echter niet in de huidige situatie aan de orde.
    Groei = groei in verbruik; tenzij u een voorbeeld heeft van een land dat waar dit over een paar jaar niet het geval was.

  • Roland Bruynesteyn, do 21 oktober 2010 00:40 Reageer op Roland

    Roland

    Ik denk dat hier niet zo zeer sprake is van een omissie als wel van
    - een juist inschatten van de eigen positie (als regering van Nederland),
    - een juiste prioriteitstelling en (OK...)
    - een afrekening met het doorgeslagen beleid van de afgelopen 10 jaar.

  • Joop Schouten, do 21 oktober 2010 00:28 Reageer op Joop

    Joop

    Helemaal mee eens. Geweldig helder omschreven.

    Mijn management advies zou zijn: Alle neoliberale vrijheid van handelen ausrotten.

    Ja, ik heb via moeders kant een duitser als voorouder (Haarlem, 1703).

    Excuse my language. (Om het maar eens in een andere taal te zeggen.)

  • Jager Verzamelaar, wo 20 oktober 2010 20:53 Reageer op Jager

    Jager

    Het Milieu (en dus het voorbestaan van de mensheid) is een linkse hobby

  • Aert Willem d'Holbach, wo 20 oktober 2010 21:04 in reactie op Jager Verzamelaar Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Klopt, voor links is het een hobby en voor rechts een professie.

  • Eline W, do 21 oktober 2010 10:18 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Eline

    Eline

    Toch vreemd dat er dan helemaal niets over in het regeerakkoord staat, behalve het versoepelen van normen.

    Vele minder belangrijke dingen, zoals het verminderen van tussenuren op middelbare scholen hebben bijna evenveel ruimte. Natuurlijk zal er ingegrepen worden als er een dringend probleem is. Maar juist op dit punt is visie nodig. En dat bereik je niet door in je regeerakkoord het probleem niet te erkennen.

  • Aert Willem d'Holbach, wo 20 oktober 2010 20:40 Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Het regeerakkoord is een rompakkoord, een bewust zo compact mogelijk gehouden set van afspraken over wat er in ieder geval moet gebeuren. Dat wil dus niet zeggen dat er verder helemaal niets gebeurd in deze regeerperiode.

  • Hans van der Helm, wo 20 oktober 2010 21:01 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Hans

    Hans

    Zat je erbij????
    Dat moet haast wel want je zegt met zoveel overtuiging dat het "compact" is gehouden dat je er wel bij geweest moet zijn.
    Ik zeg het is dichtgetimmerd, zeker omdat men van een "gedoger" afhankelijk is.
    Heb ik het toch mis???

  • Aert Willem d'Holbach, wo 20 oktober 2010 21:35 in reactie op Hans van der Helm Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    U heeft het toch mis. Het moest vooral dichtgetimmerd op de issues die er echt toe deden met het oog op het gedoogakkoord.

    Heb ik nu mijn mond voorbij gepraat of waren dit soort zaken al bekend? Volgens mij dat laatste. Mark Rutte heeft regelmatig gezegd een compact akkoord te willen en alleen dat dicht te willen timmeren wat echt dichtgetimmerd moest worden. Vandaar dat dit regeerakkoord slechts 46 pagina's telt. Uit mijn hoofd was het regeerakkoord in 2007 drie keer zo dik en toen kwam er ook nog een Beleidsprogramma achteraan. Weet u nog, die 100 dagen?

  • Ruud Wiemer, do 21 oktober 2010 15:51 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Ruud

    Ruud

    [..Mark Rutte heeft regelmatig gezegd een compact akkoord te willen..]

    Rutte doet voor een MP heel tegenstrijdige uitlatingen hier een paar voorbeelden:
    - Hij heeft gezegd dat hij voor 1 juli op het bordes wilde staan, het is ruim 2 maanden later geworden.
    - Wilde allleen 18 miljard bezuinigen (piketpaal), blijken er nu 12 miljard te zijn.
    - Wilde belastingverlichting (piketpaal), het wordt 2 miljard belasting- verzwaring.
    - Nu is hij opeens voorstander van een dubbelpaspoort, hij wilde destijds dat staatssecretaris Albayrak haar Turkse nationaliteit opgaf.

    Kortom Rutte is gewoon een oppertunistische draaikont.

  • Aert Willem d'Holbach, wo 20 oktober 2010 21:36 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Hallo Aert, gebeurd schrijf je met een T!

  • Roland Bruynesteyn, do 21 oktober 2010 00:38 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Roland

    Roland

    Soms!

  • Aert Willem d'Holbach, do 21 oktober 2010 09:56 in reactie op Roland Bruynesteyn Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Inderdaad en in geval van 20:40 moest het een T zijn ;-)

  • Censuur Joop, do 21 oktober 2010 10:06 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Censuur

    Censuur

    Je verontschuldigen voor een grammaticale fout, die we allemaal regelmatig maken in het heetst van een discussie, is een zwaktebod. Een onzekerheid die het gevoel van volmaaktheid doet verminderen.

 

Reageren

Registreren Wachtwoord vergeten

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven