Bio Bekijk alles van Joop Debat Word fan

Joop Debat

Joop Debat live bij De Gids FM op Radio 1

23 januari 2012 Reageer (27) 1178 x bekeken Media RSS

Foto's van menselijk leed horen niet in de krant

'Doen fotografen mee in de lucratieve carrousel van sentiment?'

Nieuwsfotografie moet het nieuws en niet het menselijk leed centraal stellen. Dat vindt fotograaf Roel Visser. Hij ergert zich aan foto's waarop vooral de emotie een rol speelt. Fotograaf Arie Kievit is het niet met hem eens: een foto kán niet zonder emotie. In het JOOP-debat gaan de twee nieuwsfotografen met elkaar in gesprek.

Het Joop-debat is live te zien en te horen bij De Gids FM om circa 11:45 uur op Radio 1.

In 1960 schreef journalist Piet van der Eijk al een kritische beschouwing waarin hij de vraag stelde of op ethische gronden aan de verbeelding van lijden een prijs kan worden gekoppeld. Hij concludeerde dat foto's van bijvoorbeeld oorlogsgeweld of natuurrampen het brengen van hulp op gang kunnen brengen. Ook kunnen andere foto's maatschappelijke misstanden aan de kaak stellen. In dat geval is het verdedigbaar. Als zo'n doel ontbreekt, dan niet.

Morele rechtvaardiging lijkt te bepalen of foto's van menselijk leed gemaakt mogen worden. Fotograaf Arie Kievit meent dat fotografen niet zo vaak over ethische grens heen gaan. Ook bij heftige foto's zouden ze gepaste afstand bewaren. "Je hebt te maken met eigen geweten en je overlegt met fotoredacties", aldus Kievit. Bovendien kunnen foto's volgens hem niet zonder emotie. Als voorbeeld haalt hij zijn fotoserie over een vrouw die zich automutileert aan. "Dat is een verhaal dat verteld moet worden: om anderen te informeren en uit te leggen hoe zoiets kan."

Fotograaf Roel Visser is het niet met hem eens. Het feit dat sommige foto's vergezeld gaan met een notitie waarin staat 'met deze reportage hoopt de maker..' toont volgens Visser aan dat de schoen ergens wringt. Volgens Visser zijn sociaal-economische items intussen zo uitgerkauwd, dat er amusement van wordt gemaakt. "Leven in bittere armoede is omgebogen tot vermaak, zoals dat bij de Tokkies het geval was. Het is natuurlijk wel zielig, maar gelukkig zijn wij niet zoals zij, en bovendien valt er af en toe flink wat te lachen." Visser meent dat leed een verschijnsel is waar voordeel mee te halen valt, zonder dat het wezenlijk iets toevoegt aan dat wat we toch al wisten. Kennisvergroting kan volgens Visser niet meer het geval zijn, want als dat er na al die stromen publicaties nog niet is, dan zal dat ook nooit komen.

Naschrift:

naar aanleiding van het debat stuurden Sonja Nijon van Landelijke Stichting Zelfbeschadiging en Martin van ’t Klooster van het Initiatief Psyche Media en Stigma een reactie met daarin onder meer:

Het in beeld brengen van zelfverwonding vereist inderdaad zorgvuldigheid en terughoudendheid. We zijn het met Visser eens dat persoonlijk leed niet mag dienen als entertainment. Maar om enkel te spreken van exploitatie van leed, schiet ons in het verkeerde keelgat. Media-aandacht helpt ook om een taboe te doorbreken. Bijvoorbeeld als het gaat om zelfbeschadiging. De Landelijke Stichting Zelfbeschadiging (LSZ) werkt juist mee aan (foto)reportages.

Lees de hele brief bij De Gids FM

Laatste Reacties (27) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Roel Visser, vr 27 januari 2012 10:06 Reageer op Roel

    Roel

    De oorspronkelijke vraag was of er prijzen moeten worden toegekend aan de afbeelding van menselijk lijden. Sinds alle media aandacht vanaf de jaren negentig is het aantal auto mutileerders fors gestegen. En wel zo dat men de psychiatrische aandoening ( wat het is) wil ombuigen naar een sociale afwijking. De correlatie tussen het een en ander is aangetoond, al was het maar door de getuigenissen van patiënten zelf, die voordat ze ervan hoorden, en dus voor een eventueel doktersbezoek, nog niet sneden. Jongeren snijden thans onder andere omdat het cool is. ( wat het stigma, voor zover dat er is, kan vergroten). Vijfduizend filmpjes op internet, radio, televisieshows, bladen, kranten, internet forums met persoonlijke verhalen, boeken, alles is er al. Wie echt het fenomeen wil bestuderen kan naar de bibliotheek voor de vakliteratuur. Dat vergroot de kennis.

  • Sonja Nijon, vr 27 januari 2012 08:07 Reageer op Sonja

    Sonja

    De Landelijk Stichting Zelfbeschadiging heeft al meer dan tien jaar contact met honderden lotgenoten in Nederland en Belgie. Openheid over zelfverwonding zien wij als destigmatiserend. Leren praten over gevoelens is de eerst stap naar herstel. Niet zozeer de berichtgeving in de media werkt triggerend, maar vooral de kwetsende bejegening in de dagelijkse praktijk werkt triggerend, is onze ervaring.
    Om dit aan de kaak te stellen werkt de LSZ vaak samen met media. We maken ons met (foto)reportages in de media hard voor een humane bejegening van mensen die zichzelf verwonden. Is dat voldoende morele rechtvaardiging, Roel Visser?

    En, tot slot: Is er weleens onderzocht of er een verband is tussen media-aandacht en 'volle wachtkamers’? Naar ons weten niet. En wat als media-aandacht weliswaar heeft geleid tot doktersbezoek en dus het begin is van een hulptraject (en niet in verborgenheid er mee door gaan)?

    Is het niet eerder zo dat mensen die `Menselijk leed` niet op de foto willen, liever de ogen sluiten voor het lijden?

  • Roel Visser, vr 27 januari 2012 09:27 in reactie op Sonja Nijon Reageer op Roel

    Roel

    De oorspronkelijke vraag was of er prijzen moeten worden toegekend aan afbeeldingen van menselijk lijden. Sinds alle media aandacht vanaf ongeveer de jaren negentig is het aantal auto mutileerders fors gestegen. En wel zo dat men nu de psychiatrische aandoening ( wat het is) wil ombuigen tot sociale afwijking. De correlatie tussen het een en ander is aangetoond.( al was het maar door getuigenissen van patiënten zelf, die zonder het horen erover, en dus nog voor de eventuele dokter, niet sneden). Jongeren snijden thans onder andere omdat het cool is. ( wat een stigma, voor zover dat er al is, kan vergroten).Vijfduizend films op internet, radio, televisieshows, damesbladen, kranten, internet forums met persoonlijke verhalen,boeken, alles is er al. Wie het fenomeen echt wil bestuderen kan naar de bibliotheek voor vakliteratuur.

  • Roel Visser, do 26 januari 2012 16:15 Reageer op Roel

    Roel

    Gebleken is dat reportages over automutilatie anderen aanzet om het juist ook te gaan doen. Daar zijn vele voorbeelden van te vinden ( lezen).
    Net zoals dat bij andere aandoeningen soms het geval is. Is er in het algemeen voldoende kennis ( door de rol van de commerciële media) over een onderwerp, dan rest de vraag: waarom moeten we er dan opnieuw mee in kennis worden gesteld? Sentiment? Sensatie?

  • Sonja Nijon, wo 25 januari 2012 15:26 Reageer op Sonja

    Sonja

    De Landelijke Stichting Zelfbeschadiging (LSZ) werkt juist mee aan (foto)reportages. We pleiten ervoor dat mensen die zichzelf verwonden met respect en begrip voor het verhaal achter de littekens worden geportretteerd. Door de haast persoonlijke ontmoeting en het beeld ervaart de lezer of kijker dat er meer raakvlakken dan verschillen zijn met mensen die zichzelf verwonden. Zo is fotograaf Arie Kievit door ons in contact gebracht met een jonge vrouw. Hij heeft haar geportretteerd. Zo kwam haar verhaal van eenzaamheid, strijd om een menswaardig bestaan en haar worsteling om een zo gewoon mogelijk leven te leiden, het beste in beeld. Daarbij is van exploitatie van menselijk leed geen sprake.

  • Martin van t Klooster, wo 25 januari 2012 14:54 Reageer op Martin

    Martin

    Foto's met een verhaal helpen juist mensen in vaak kommervolle omstandigheden; zoals mensen die zichzelf verwonden. Het helpt niemand om over deze omstandigheden te zwijgen. Ook niet om fotografen of journalisten af te raden er over te informeren 'omdat het al lang algemeen bekend is'
    Wel het bespreekbaar maken van een taboe-ondewerp. Of dat nu zelfbeschadiging, suicide of een ander taboe betreft. Media (met fotografen) kunnen het verschil helpen maken tussen een wanhoopsdaad en weg naar herstel. Dat vereist wel zorgvuldigheid. Dat kan ook. Dat heeft Arie Kievit als fotograaf betrokken bij publicaties over zelfbeschadiging laten zien met heel mooie foto's.

  • Hein van Leeuwen, di 24 januari 2012 22:57 Reageer op Hein

    Hein

    Tegenwoordig is er geen krant meer zonder mening en eigen agenda met als enig doel het verkopen van meer kranten. Alles wat "verkoopt" hoort dus in de krant.

    Objectiviteit is voor alle media "old school".

  • Dr. Strangelove, di 24 januari 2012 12:48 Reageer op Dr.

    Dr.

    "Foto's van menselijk leed horen niet in de krant"

    Een krant zou moeten informeren over de realiteit.
    In de realiteit is mensenlijk leed.
    dat was het einde van deze discussie.

    het werkelijke onderwerp van deze discussie is natuurlijk het verschil tussen informeren en vermaken. de vraag is dus niet of een krant foto's van menselijk leed zou mogen tonen, want het enige antwoord is ja, de vraag is of een propagandamagazine als bijvoorbeeld de telegraaf menselijk leed mag gebruiken om lezers naar haar investeerders te lokken. het antwoord daarop is: ja, ze doen amper anders.

    als jullie weer een onderwerp hebben waar je niet helemaal uitkomen, mail me dan op drstrangelove@alwetend.nl

  • Evert van Vliet, di 24 januari 2012 10:45 Reageer op Evert

    Evert

    Ja maar al die emoties doen 'het' zo lekker om de vooringenomen 'meningen' kracht bij te zetten.

  • Klaas Slager, di 24 januari 2012 09:19 Reageer op Klaas

    Klaas

    Het enige nieuws is slecht nieuws.

  • Frans Akkermans, di 24 januari 2012 09:15 Reageer op Frans

    Frans

    Kwaliteitskranten herken je aan het spaarzame gebruik van foto's.
    Helaas vervangt het Beeld steeds meer het Woord. Beelden appelleren aan het sentiment, een deftig woord voor onderbuik. Om te argumenteren heb je woorden, redeneringen nodig. Twintig minuten een krant lezen, en je weet twintig keer zoveel als naar het journaal kijken. Voor diepgang heb je een artikel of een boek nodig, daarin zit de stof tot nadenken.
    Ook hier op joop.nl wemelt het van reacties, die bij gebrek aan informatie en argumenten naar een filmpje verwijzen. Effectbejag.
    Fotografen zijn natuurlijk ook kleine ondernemers die het moeten hebben van hun omzet. Het siert Roel Visser dat hij vragen stelt over de manier waarop dat beroep wordt uitgeoefend.

  • Marq Pas, ma 23 januari 2012 23:39 Reageer op Marq

    Marq

    "Leven in bittere armoede is omgebogen tot vermaak, zoals dat bij de Tokkies het geval was. Het is natuurlijk wel zielig, maar gelukkig zijn wij niet zoals zij, en bovendien valt er af en toe flink wat te lachen."
    ---
    Of het vermaak is en er gelachen wordt is een vrije keuze.
    Om bittere armoede an sich zal niemand lachen, tenzij er humor in het spel is. Als er humor in het spel is, kun je om alles lachen.
    Dat zal na de afgelopen duizenden jaren de komende duizenden jaren niet gaan veranderen.
    Ik zie het hele 'probleem' niet, mijnheer Visser.

  • Michiel Online, di 24 januari 2012 11:16 in reactie op Marq Pas Reageer op Michiel

    Michiel

    "Als er humor in het spel is, kun je om alles lachen."

    Dat vind jij.

  • Marq Pas, di 31 januari 2012 23:11 in reactie op Michiel Online Reageer op Marq

    Marq

    "Als er humor in het spel is, kun je om alles lachen."
    ---
    "Dat vind jij."
    ---
    No shit, Sherlock.

  • Joop Schouten, ma 23 januari 2012 23:02 Reageer op Joop

    Joop

    Laat de ellende maar zien.

  • Sonja van Geloven, ma 23 januari 2012 21:53 Reageer op Sonja

    Sonja

    Een journalist, dus ook een nieuwsfotograaf, hoort verslag te doen van de werkelijkheid. Wanneer het de vraag wordt 'kan dit wel', en voor wie, dan hebben we simpelweg te maken met censuur.

    "Het feit dat sommige foto's vergezeld gaan met een notitie waarin staat 'met deze reportage hoopt de maker..' toont volgens Visser aan dat de schoen ergens wringt."

    Ben ik in mijn leven nog nooit tegengekomen.

    "Leven in bittere armoede is omgebogen tot vermaak, zoals dat bij de Tokkies het geval was."

    Er was daar wel meer aan de hand dan 'bittere armoe', namelijk kijkcijfers en reclameinkomsten. En afgezien daarvan heeft een commerciële SBS6-serie geen enkele overeenkomst met de werkelijkheid. Dat was namelijk geregisseerd en gemonteerd televisieamusement. Tenzij je Big Brother natuurlijk ook ziet als een verslag van de werkelijkheid.

  • Nieuw!: Veldman, ma 23 januari 2012 23:10 in reactie op Sonja van Geloven Reageer op Nieuw!:

    Nieuw!:

    [Een journalist, dus ook een nieuwsfotograaf, hoort verslag te doen van de werkelijkheid. ]

    net als bij de geschreven pers is de leugen vaak het niet laten zien .

    http://mediawerkgroepsyrie.files.wordpress.com/2012/01/ajo0zx6cmaaoc-g-large.jpg

  • Sonja van Geloven, di 24 januari 2012 10:05 in reactie op Nieuw!: Veldman Reageer op Sonja

    Sonja

    Maar ook iets wel laten zien: http://idfspokesperson.com/2011/03/25/palestinian-kids-diagnosed-with-cancer-visit-mt-hermon-with-alpine-unit-reservists/

  • 'Klaas Jeltsma, ma 23 januari 2012 21:49 Reageer op 'Klaas

    'Klaas

    Ik vind wel dat het er in hoort, maar in de juiste verhouding tot het werkelijke nieuws. Dat wil zeggen: indien er vele aanslagen, ongelukken en rampen zijn gebeurd dan mogen er wat mij betreft evenredig veel foto's in de krant van het gebeuren. Die fotos geven immers wel weer wat er zich daar heeft afgespeeld.
    Maar als er weinig is gebeurd, dan is het niet functioneel om pagina's met fotos af te drukken. Overigens vind ik het juist NIET de functie van fotos om hulp op gang te brengen. De functie is gewoon sec visueel informeren naast de tekst.

  • Nieuw!: Veldman, ma 23 januari 2012 20:42 Reageer op Nieuw!:

    Nieuw!:

    Tijdens de oorlog in Vietnam waren de journalisten nog geen speelballen van de overheden.
    De verontwaardiging om het leed dat de bevolking daar aangedaan werd speelde een grote rol bij een van de krachtigste mondiale volksbewegingen.
    Men heeft tegenwoordig de pers gedresseerd . En daarom zien we niet meer het leed in de krant .
    En daarom maken mensen zich liever druk om hoofddoek of hypotheekrenteaftrek .
    Een journalist heeft de plicht emotie vast te leggen .
    Nieuws bestaat niet alleen uit droge feiten.
    Als mensen lijden moet je dat laten zien !
    Maar goed - de zelfcensuur onder journalisten is tegenwoordig grenzeloos

  • Marc 's Mening in de Marge, ma 23 januari 2012 20:37 Reageer op Marc

    Marc

    Door het menselijk leed is nieuws nieuws. Het is illustratief, en dat is het doel van een foto. Politiek correcte fotografie is beperkend, en zal de werkelijkheid niet zo pregnant over brengen als een foto die balanceert op de rand van nieuws en privacy (of daar overheenvalt).

    De smerigste foto van van de zilveren camera vond ik een vredig beeld van een man die onthaard werd , terwijl een moeder met haar twee kindertjes toekeken. (Museumweekend amsterdam). http://www.zilverencamera.nl/winnaars/dagelijks-nieuws/enkel/elmer-van-der-marel

  • Henk De Bree, ma 23 januari 2012 20:25 Reageer op Henk

    Henk

    Vreemde reactie van een journalist.

  • Anja Lodewijks, ma 23 januari 2012 20:21 Reageer op Anja

    Anja

    'Doen fotografen mee in de lucratieve carrousel van sentiment?'

    Ja.

  • Nieuw!: Veldman, ma 23 januari 2012 21:25 in reactie op Anja Lodewijks Reageer op Nieuw!:

    Nieuw!:

    Overigens meneer Roel Visser:
    http://roelvisser.nl/junks/serie%20junks4.jpg
    Laat hier emotie zien

    Maar elders zien we een jochie voor een kapot huis met een uitdrukking :
    "kamme niks schelen"
    http://roelvisser.nl/Turkije/Turkije5.jpg
    Dus dat is wat hij wil dat journalisten gaan doen . Onverschillige mensen in vreselijke omgevingen neerzetten .
    Dehumanisering .
    Precies zoals de hufters die dat joch in die situatie brengen willen .
    Leed aangericht door de good guys bestaat tenslotte niet

  • Gerard Lauwman, ma 23 januari 2012 21:49 in reactie op Anja Lodewijks Reageer op Gerard

    Gerard

    Fotografen zijn ook mensen.

    Een taak van de fotograaf is de dingen de hij belangrijk te laten zien op een manier die anderen niet zien of kunnen zien.

    Ik weet het niet, ik ben fotograaf, ik geloof dat ik niet meedoe aan de carroussel van het sentiment, maar ik doe wel weer aan andere dingen mee die actueel zijn omdat ik een mens ben die in de maatschappij rondloopt.

    Een fotograaf is ook, net als andere mensen, onderhavig aan maatschappelijke druk waardoor hij zich misschien wel een "u vraagt wij draaien" houding aanmeet omdat succes "moet" tegenwoordig.

  • Nieuw!: Veldman, ma 23 januari 2012 23:08 in reactie op Gerard Lauwman Reageer op Nieuw!:

    Nieuw!:

    een (journalistieke) fotograaf die door druk niet zijn verhaal kan vertellen kan beter groente op de markt verkopen.

  • Anja Lodewijks, di 24 januari 2012 08:47 in reactie op Gerard Lauwman Reageer op Anja

    Anja

    De commerciele insteek is toch een hele andere dan bijvoorbeeld de insteek van Koos Breukel (ik ken zijn achtergrond) of ieder ander fotograaf met gevoel, passie en ervaring en dat straalt een foto uit.


    De foto zelf is dan een verhaal, beeldend verteld door de fotograaf, meekijken met de "ogen" van de fotograaf, die d.m.v. zijn camera zijn ervaring met het publiek wil delen.

    Het verschil dus tussen kwaliteit en kwantiteit, passie of je werk doen, zoals bij alles.

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven