Bio Bekijk alles van David Hollanders Word fan

David Hollanders

David Hollanders Econoom

01 november 2011 Reageer (19) 1224 x bekeken Economie RSS

Europees akkoord is een farce

Nu zijn de verliezen van banken genationaliseerd, maar zijn de winsten geprivatiseerd

Vorige week werd er een Europees akkoord gesloten om de euro-crisis het hoofd te bieden. De details van het akkoord zijn nochtans vaag, maar de hoofdzaak is duidelijk. De verliezen van het massaal lenen aan insolvabele landen worden niet gedragen door de partijen die die onverantwoorde leningen verstrekt hebben en die daar aan verdiend hebben, zoals men in een kapitalistisch systeem ergens toch verwachten zou. Nee, het wordt gedragen door de belastingbetaler die snoeihard bezuinigen moet om het noodfonds EFSF -dat uitgebreid wordt naar 1000 miljard- te vullen. Dat is behalve weinig rechtvaardig, vooral economisch desastreus. Het is beter om schulden van insolvabele landen te herstructureren, banken het verlies te laten nemen en ze -zonodig- te nationaliseren. Het noodfonds moet niet vergroot maar gesloten worden. Het Nederlandse parlement doet er dan ook juist aan tegen het akkoord te stemmen.

Nu ,wat is de kwestie waarover de Europese regeringsleiders vorige week te spreken kwamen? Italië en Spanje betalen een hoge rente en kunnen daarmee de facto niet meer lenen op de kapitaalmarkt zonder failliet te gaan. De obligaties van deze landen worden zodoende minder waard. En daarmee dreigen banken die op het idee waren gekomen om andermans geld (namelijk spaargeld) aan deze landen uit te lenen, failliet te gaan. Met een eigen vermogen van 3%, creatief boekhouden en een toezichthouder die toestaat dat banken staatsobligaties als absoluut veilig aanmerken, is het weinig verrassend dat banken bij het minste of geringste in problemen komen. Het IMF schatte daarbij dat het Europese bankwezen minstens 200 miljard tekort komt.

Om bankfaillissementen te voorkomen, koopt de ECB -overigens met andermans  (belasting)geld- nu obligaties op die zelfs aan de straatstenen niet te slijten zijn. Het garandeert daarmee een minimum-prijs op de obligatiemarkt, wat met marktwerking niets te maken heeft, en met rechtvaardigheid nog minder. Er is geen enkele markt waarop de overheid zo massaal intervenieert, en ook geen markt waar private partijen, met name banken, daar zo massaal van profiteren.

De opkoop-operaties van de ECB worden de facto met bijgedrukt geld gefinancierd. Om hier een einde aan te maken moet het uitgebreide noodfonds EFSF de rol van de ECB overnemen. Het EFSF gaat direct aan Italië en Spanje lenen. Het fonds heeft al enige ervaring kunnen opdoen met het uitlenen van andermans geld (namelijk belastinggeld) aan dubieuze debiteuren. Eerder gingen Portugal, Ierland en Griekenland bijna failliet, totdat ze aan het EFSF-infuus gingen. Dat is bijkans een nog bevreemdender regeling dan de opkoop-operaties van de ECB. De ECB koopt obligaties tenminste nog tegen een relatieve lage prijs op. Via het EFSF krijgen private partijen obligaties die op de markt weinig meer waard zijn, evenwel volledig vergoed. Zo kan  het gebeuren dat hedge-funds die bijvoorbeeld Griekse obligaties voor 40% van de nominale waarde kopen, 100% van de nominale waarde ontvangen van Griekenland, dat dat geld weer leent van het EFSF. Als Griekenland failliet gaat, zoals inmiddels net zo zeker is als dat de aarde om de zon draait, zijn de verliezen voor de Noordelijke belastingbetaler.

Maar eerlijk is eerlijk. Ongekozen instanties als de ECB en het EFSF geven niet alleen geld uit van de Noordelijke belastingbetaler. De zuidelijke landen worden in ruil voor de steun tot bezuinigen gedwongen. Zo dienen Italië en Griekenland op instigatie van de ECB en de EU het overheidstekort te verkleinen. Er wordt daarbij een opmerkelijke voorkeur aan de dag gelegd voor maatregelen die van werkgevers en kapitaalverschaffers niets vragen en van werknemers des te meer (verhogen pensioenleeftijd en flexibiliseren van de arbeidsmarkt). Voor verhoging van de vennootschapsbelasting, een bankbelasting of een belasting op financiële transacties wordt maar zelden gepleit. Hoe dat ook zij, de bezuinigingen zelf zijn net zo goed getimed zijn als het op dieet sturen van een anorexia patiënt. Door de bezuinigingen wordt de recessie namelijk nog veel erger. Ook hier schiet het Europese akkoord tekort.

Terug naar Spanje en Italië. Het officiële verhaal is dat Spanje en Italië geen Griekenland zijn en wel terug zullen betalen, waarmee er geen risico is voor de schatkist van Nederland en Duitsland. Spanje en Italië hebben een liquiditeitsprobleem, geen solvabiliteitsprobleem. Er is nu alleen tijdelijk weinig vertrouwen op de financiële markten en de markten moeten tot rust gebracht worden. Het aardige is dat precies hetzelfde gezegd werd van Griekenland. Ook dat land zou terugbetalen. Ook daar was geen risico voor het noodfonds. En ook daar was enkel een liquiditeitsprobleem, geen solvabiliteitsprobleem.

Inmiddels wordt de Griekse schuld in private handen in het Europese akkoord met 50% afgewaardeerd (waar banken weer 30 miljard aan verzekeringen voor terugkrijgen). Hierover hebben regeringsleiders onderhandeld met de banken. Het zou grappig zijn als het niet zo triest was, maar de overheid gaat onderhandelen met banken over het deel van het verlies dat de laatste neemt bij leningen die het zelf willens en wetens aangegaan is en dit nadat de Europese bankensector voor 4600 miljard gesteund is de afgelopen jaren.

In elk geval wordt nu dan eindelijk bevestigd wat al anderhalf jaar duidelijk was, dat Griekenland zijn schulden niet terug kan betalen, al zou het dat willen. Wie positief is, ziet hier voortschrijdend inzicht. Wie argwanend is, stelt vast dat er eerst afgeschreven wordt nadat de banken hun obligaties goeddeels hebben gedumpt bij de ECB en het noodfonds. En wie realistisch is, ziet dat de geschiedenis zich met de uitbreiding van het noodfonds nu herhaalt.

Banken die onverantwoorde leningen hebben verstrekt en op grond van de verwachte winsten bonussen en dividenden hebben uitgekeerd worden wederom gered nu die verwachte winsten gerealiseerde verliezen blijken. En zelfs als Spanje, Italië en op miraculeuze wijze Ierland, Portugal en Griekenland terug betalen, dan is lastig in te zien waarom banken andermans (spaar)geld mogen uitlenen, bij winst bonussen mogen uitkeren en als het fout gaat gered worden door het garanderen van minimumprijzen op de obligatiemarkt.

Het schreit alles ten hemel. Maar wat dient er dan wel te geschieden? De PIGSI-landen (wellicht op Spanje na, dat er met een staatsschuld van 72% redelijk voor staat) kunnen hun schuld niet terugbetalen. Dit dient erkend te worden en de schulden moeten geherstructureerd worden. Krediteuren (oftewel banken, maar ook verzekeraars en pensioenfondsen) nemen dan het verlies, zoals bij niet opvorderbare leningen te doen gebruikelijk is. Dat is heel spijtig, maar dan hadden banken de kredietwaardigheid maar beter moeten inschatten. Financiële instellingen en niemand anders moeten het verlies nemen. Dat zal in ieder geval betekenen dat banken geen bonussen en geen dividend kunnen uitkeren.

Indien de overheid alsnog banken overeind moet houden om zo faillissementen te voorkomen, dan moet in ruil daarvoor volledige zeggenschap over bonussen, dividenden en salarissen afgedwongen worden en dienen de verschaffers van eigen vermogen (aandeelhouders en   achtergestelde spaarders) hun geld kwijt te zijn. Obligatiehouders dienen ook een deel van het verlies te dragen. Dat alles in ruil voor staatssteun waarmee faillissement voorkomen wordt van private partijen die de facto failliet zijn door het jarenlang uitkeren van spaargeld als bonus op grond van verwachte winsten van leningen aan dubieuze debiteuren. De staatssteun kan -alsnodig- gefinancierd worden door de ECB. Dat verdient niet de schoonheidsprijs, maar bankfaillissementen zijn nu eenmaal dermate ontwrichtend dat ze dienen te worden voorkomen.

De staatssteun komt dan neer op al dan niet tijdelijke nationalisatie. Of liever gezegd, het voltooit de huidige halve nationalisatie. Nu zijn de verliezen van banken genationaliseerd, maar zijn de winsten geprivatiseerd. De bonussen van de banken zijn de bezuinigingen voor de burger, met een recessie als gevolg. Het Europese akkoord maakt hier geen einde aan maar consolideert deze farce.

Laatste Reacties (19) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Hugo Freutel, wo 02 november 2011 00:28 Reageer op Hugo

    Hugo

    Een degelijk verhaal, weer wat wijzer.

  • Joop Schouten, di 01 november 2011 23:54 Reageer op Joop

    Joop

    Bedankt voor je uitleg David.

    In dit licht gezien zou ik wil graag een lijst met de namen van mensen en bedrijven zien die deze prive-winsten oppotten. Een link naar sites die dit - naar waarheid en ondubbelzinnig bewezen - op een rijtje hebben staan is ook goed.

    Kan dat David ?

    Want dit schijnen 's werelds machtigste War Mongers op de achtergrond te zijn (...) en ik wil graag dat ze voor het Internationale Strafhof verschijnen om verantwoording af te komen leggen namens de wereldgemeenschap.

  • kees van eck, di 01 november 2011 22:06 Reageer op kees

    kees

    "Indien de overheid alsnog banken overeind moet houden om zo faillissementen te voorkomen, dan moet in ruil daarvoor volledige zeggenschap over bonussen, dividenden en salarissen afgedwongen worden ...''

    Voor een leek lijkt dit een open deur. Overeind houden is niets meer dan een overname, met alle rechten en plichten van dien... Ik heb zelf de ervaring van een faillissement van mijn werkgever die door de rechter hoofdelijk aansprakelijk is gesteld wat erop neerkwam dat ook zijn prive-vermogen (eerst de bv leegtrekken... tja... truckjes genoeg als het om geld gaat) eraan moest geloven om schuldeisers te betalen. Is er geen enkele bankier hoofdelijk aansprakelijk... is er door niemand wanbeleid gevoerd en door niemand onoirbaar veel risico genomen etc.ect. Zelfde laken en pak.

  • Donald Duck, di 01 november 2011 21:32 Reageer op Donald

    Donald

    Voor een econoom heeft David een goede kijk op de zaak.

  • kees van eck, di 01 november 2011 20:50 Reageer op kees

    kees

    Wat gebeurt er eigenlijk met een schuld aan een bank (zeg een hypotheek) als deze failliet gaat?

  • Arie Roos, di 01 november 2011 21:53 in reactie op kees van eck Reageer op Arie

    Arie

    Ik neem aan dat die gewoon uit de boedel verkocht wordt ...

  • Wim Verver, di 01 november 2011 16:46 Reageer op Wim

    Wim

    Van David hebben we al eerder heel nuttige informatie gehad. Hij meent dus dat we bestolen worden maar dat banken niet failliet kunnen gaan. Feitelijk moeten ze genationalioseerd worden zodat de geld machine in handen van de staten komen.
    Wordt daaran niet voldaan dan moet de PVDA niet accoord gaan.

  • Freedom Waves, di 01 november 2011 14:18 Reageer op Freedom

    Freedom

    _TheBankers_ The Bankers
    We are the bankers and you should all be glad that the banks survive and continue their domination over your pathetic realities.

  • Anja Lodewijks, di 01 november 2011 13:47 Reageer op Anja

    Anja

    Wie gelooft er nu nog steeds de regeringsleiders, die dit systeem laten voortbestaan?

    Geloven is voor luie mensen.

  • Han van der Horst, di 01 november 2011 12:58 Reageer op Han

    Han

    David, je neemt me de woorden uit de mond.

  • Frank Schutte, di 01 november 2011 14:45 in reactie op Han van der Horst Reageer op Frank

    Frank

    Beste Han,
    Mag ik me daar bij aansluiten.

  • Anonimus Hekkers, di 01 november 2011 12:41 Reageer op Anonimus

    Anonimus

    Interessant stuk David, dank je wel.
    Wel wat aan de lange kant maar het gaat ook om een hoop euro's.. :)

  • Freedom Waves, di 01 november 2011 12:36 Reageer op Freedom

    Freedom

    ""Er wordt daarbij een opmerkelijke voorkeur aan de dag gelegd voor maatregelen die van werkgevers en kapitaalverschaffers niets vragen en van werknemers des te meer (verhogen pensioenleeftijd en flexibiliseren van de arbeidsmarkt)"""


    Dit is de grote onrechtvaardigheid en bovenal destructief voor mensen.
    Niet voor corporaties die rechtspersoon zijn.

    Zorg er dan dus ook voor dat die hele constructie van rechtspersoon zijn veranderd wordt. Beperk de mogelijkheden van corporaties om te handelen als ware zij een mens.
    Dat zijn ze niet.

  • Arie Roos, di 01 november 2011 15:19 in reactie op Freedom Waves Reageer op Arie

    Arie

    [Zorg er dan dus ook voor dat die hele constructie van rechtspersoon zijn veranderd wordt. Beperk de mogelijkheden van corporaties om te handelen als ware zij een mens.]

    Hee, dat is iets nieuws ... Iemand die het concept rechtspersoon in twijfel trekt.
    Ik vrees dat het teveel gevraagd is, maar wat is precies het probleem van een rechtpersoon ?

  • Dr. Strangelove, di 01 november 2011 20:20 in reactie op Arie Roos Reageer op Dr.

    Dr.

    "Hee, dat is iets nieuws ... Iemand die het concept rechtspersoon in twijfel trekt. Ik vrees dat het teveel gevraagd is, maar wat is precies het probleem van een rechtpersoon ?"

    hij doelt waarschijnlijk op het probleem dat enkele rechters in de VS besloten hebben dat omdat bedrijven rechts -personen- zijn, ze (bijvoorbeeld) 'dus' ook vrijheid van meningsuiting hebben, en ze 'dus' ongelimiteerd in verkieizngskassen kunnen mikken.

    dat was eerder dit jaar, en deze opzienbarende beslissing in de VS werd daarom in onze vrije pers breed uitgemeten in 0.0 artikelen.

    maw- omdat rechtspersonen 'personen zijn', hebben ze dezelfde grondwettelijke rechten als 'echte' personen, terwijl rechtspersonen geen natuurlijke personen zijn, maar personen in de zin van wettelijke aansprakelijk- of handelingsbevoegdheid.

  • Arie Roos, di 01 november 2011 21:52 in reactie op Dr. Strangelove Reageer op Arie

    Arie

    [hij doelt waarschijnlijk op het probleem dat enkele rechters in de VS besloten hebben dat omdat bedrijven rechts -personen- zijn, ze (bijvoorbeeld) 'dus' ook vrijheid van meningsuiting hebben, en ze 'dus' ongelimiteerd in verkieizngskassen kunnen mikken.

    dat was eerder dit jaar, en deze opzienbarende beslissing in de VS werd daarom in onze vrije pers breed uitgemeten in 0.0 artikelen.]

    Och, dat vind ik niet zo opzienbarend. De politiek in de VS wordt al heel lang zwaar beinvloed door grote bedrijven.

  • Jac Schmidt, di 01 november 2011 12:20 Reageer op Jac

    Jac

    Prima verhaal.

    Pijnlijk is dat hele samenlevingen en haar politieke establiment uitgeleverd zijn aan de grillen en luimen van het groot kapitaal.
    Het moet gezegd worden dat dit niet alleen aan de graaizucht van speculanten kan toe geschreven worden, maar dat vooral de politiek in de afgelopen decenia gefaald heeft.
    Het is de westerse politiek die in haar blinde volgzaamheid het neo-liberalisme als dé verlossing van de wereld heeft gezien.
    Daardoor heeft men nagelaten om kritisch te kijken naar wat de financiele markten zoal uitspookten en zijn zij vergeten om fansoenlijke wetgeving voor die sector te maken.

  • Roelf Turksema, di 01 november 2011 12:07 Reageer op Roelf

    Roelf

    David, wat zeg jij: verbieden van shorten, verbod op handel in CDO's en CDS's? De gokker betaald, niet de gewone man cq vrouw?

  • Pepijn Nostrinite, di 01 november 2011 11:51 Reageer op Pepijn

    Pepijn

    Het is inderdaad zeer ernstig en je ziet nu ook onderling spanningen ontstaan tussen de landen. En hoe langer het uitstel om echt iets te doen, hoe harder de klap zal zijn in de reele economie.

 

Reageren

Registreren Wachtwoord vergeten

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven