Bio Bekijk alles van Tof Thissen Word fan

Tof Thissen

Tof Thissen Fractievoorzitter GroenLinks 1e Kamer

25 november 2009 Reageer (23) 1558 x bekeken Politiek RSS

Eigen schuld?

Aanstaande vrijdag 27 november werk ik mee aan het discussieprogramma 'Eigen schuld, dikke bult'. Dit programma wordt gemaakt naar aanleiding van zowel de film als het boek van Marcel van Dam over de zogenaamde onrendabelen.

Ik doe mee aan de discussie vanuit mijn deskundigheid en ervaring op het gebied van Werk en inkomen (o.a. oud-wethouder Roermond en oud-voorzitter Divosa) en mijn persoonlijke betrokkenheid met Jeugdzorg.

Onze verzorgingsstaat is ontstaan omdat mensen bescherming en beschutting nodig hadden wanneer ontslag, ziekte of pech hen overkwam. Allerlei regelingen en wetten en systemen zagen het daglicht. Ook tal van uitvoeringsorganen, zoals nu het UWV en UWV WERKbedrijf en de Gemeentelijke Sociale Diensten. Maar wat bescherming en beschutting moest bieden is in zijn tegendeel komen te verkeren. Mensen werden in regelingen als bijstand en arbeidsongeschiktheid weliswaar financiële zekerheid geboden, maar het belemmerde hen tegelijkertijd om weer mee te kunnen doen. Bovendien werkt het vaak jarenlange verblijf in een regeling niet in je voordeel bij sollicitaties. Ondanks het adagium 'werk boven inkomen' zijn er vrijwel constant vanaf midden jaren tachtig zo'n anderhalf miljoen leden van de beroepsbevolking niet aktief op de arbeidsmarkt en krijgen ze hun inkomen vanuit een van de regelingen uit ons sociaal zekerheids- en voorzieningenstelsel.

Ieder mens wil van betekenis zijn, elk mens wil meedoen en zijn eigen geld verdienen.

Maar er zijn twee hoofdoorzaken waardoor mensen die niet voor 100% kunnen presteren of produceren het in concurrentie voortdurend afleggen tegen mensen die wel op topniveau mee kunnen: vanuit de verzorgingsstaat benaderen we mensen vanuit de systemen en regels en de voorschriften en niet vanuit de vraag wat mensen nodig hebben om weer mee te kunnen doen. Met andere woorden: wat heb jij nodig om jezelf te ontwikkelen, om te worden wie je wilt of kunt zijn. Wij benaderen liever mensen vanuit de rechtmatigheid van het gebruik van de regeling dan vanuit de vraag van hun emancipatie.

En ten tweede: we hebben een samenleving die in toenemende mate mensen uitsluit die niet mee kunnen. ondanks alle motto's 'Iedereen is nodig' en 'elk mens doet mee' geldt dit blijkbaar niet als je een handicap hebt of een beperking en niet voor de volle 100% kunt meedoen aan de arbeidsmarkt. Die stelt overigens steeds hogere eisen aan mensen. Mensen moeten zich aanpassen aan de eisen van de arbeidsmarkt en dus vallen mensen af die niet naar vol vermogen mee kunnen doen. Onze huidige arbeidsmarkt sluit mensen uit. Ik maak vaak de vergelijking met de sport. Naast de topsport heb je ook breedtesport waarin elk mens naar vermogen kan meedoen. Zo'n arbeidsmarkt zou ik hartstochtelijk willen. Omdat meer mensen mee kunnen doen en niet afhankelijk blijven in een vaak uitzichtsloos en steeds kleiner wordend bestaan in een uitkering. Want nogmaals: elk mens wil van betekenis zijn.

Zeker nu in tijden van crisis komt het er op aan te blijven investeren in mensen die vaak al jaren in een uitkering zitten.

Maar we zien dat juist nu weer vooral wordt geïnvesteerd in jongeren en kansrijke groepen. Zij hebben immers de beste kansen op de arbeidsmarkt. Dit betekent dat we de minder kansrijke groepen op nog grotere afstand zetten en dat we hen niet meer te bieden hebben dan aandacht en sociaal beleid. Maar biedt ze dan in elk geval de financiële mogelijkheden een aangenamer leven te leiden.

 

Eigen schuld, dikke bult wordt vrijdag 27 november om 20.50 uur uitgezonden op Nederland 2.

Laatste Reacties (23) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • karuna waaijer, vr 27 november 2009 22:32 Reageer op karuna

    karuna

    Ik zag zojuist de uitzending 'eigen schuld dikke bult' en vond het een prima programma.
    Ik was het zeker eens met de schrijver van dit stuk dat er gezocht moet worden naar passende arbeid en niet naar passende mensen.
    Misschien mag ik voor een voorbeeld daarover even verwijzen naar een bijdrage die ik geschreven heb onder 'eigen schuld dikke bult' van Paul Witteman op deze site.

    Met één ding was ik het meer eens met Swaab dan met Thissen.
    Je kunt echt niet alleen bij de politiek leggen dat zij de inzichten van de wetenschap niet meenemen. Daar heb je toch echt het grote publiek voor nodig.
    De inzichten zullen dus veel beter door de wetenschap aan het grote publiek gecommuniceerd moeten worden.
    Want nu weten alleen ingewijden van die inzichten.
    Als je hebt over een ivoren toren dan zitten daar toch vooral de wetenschappers op de eerste rij. Veel teveel op elkaar gericht en wachtend tot ze uitgenodigd worden.

  • john pieters, ma 30 november 2009 17:58 in reactie op karuna waaijer Reageer op john

    john

    Karuna, Ik had het niet beter kunnen schrijven.

  • Ger Sengers, do 26 november 2009 23:43 Reageer op Ger

    Ger

    Verdorie ,we zijn toch het minst ellendige land in Europa ?

  • Marie-Bernadette Engering, do 26 november 2009 15:05 Reageer op Marie-Bernadette

    Marie-Bernadette

    Stimuleren, enthousiasmeren in plaats van dwingen en doodzwijgen.

  • Marie-Bernadette Engering, do 26 november 2009 15:04 Reageer op Marie-Bernadette

    Marie-Bernadette

    De arbeidsmarkt..................
    De wereld als markt..................
    De mens is verworden tot een product..................
    Hoe lang zal dat nog goed gaan..................?

  • Bobbie Deerfield, wo 25 november 2009 16:24 Reageer op Bobbie

    Bobbie

    WAO = AOW

  • Bobbie Deerfield, wo 25 november 2009 16:17 Reageer op Bobbie

    Bobbie

    Het is een feit dat de aandacht voor degene die niet mee kunnen doen op de arbeidsmarkt de afgelopen decennia is afgenomen. Het neoliberalisme ziet de maatschappij als een integraal onderdeel van de vrije markt, waar dezelfde wetten van vraag en aanbod spelen. En met de juiste mentaliteit is er voor iedereen een kans om mee te doen.

    Helaas pakt dat in de praktijk niet zo uit. Want gelijke kansen bestaan niet. Door lichamelijke of intellectuele beperking, maar ook door toegepaste selectiecriteria zoals leeftijd en sekse. Zo dicteert de markt het (on) welzijn van velen. Het sociale vangnet is steeds grofmaziger geworden en de zwakkeren zijn voor hun welzijn afhankelijk geworden van de economisch conjunctuur. Als er nog wat broodkruimels over zijn, mogen zij die wel hebben. Het zou andersom moeten zijn.

    Bovendien vraag ik me af hoelang het huidige kapitalistische stelsel nog kan voorzien in welzijn en welvaart voor de velen die er nu en in de toekomst gebruik van maken. Het systeem laat zijn morele beperking zien zoals hierboven beschreven. Maar wat gebeurt er als door verdere rationalisatie van het arbeidsproces het aantal deelnemers op de arbeidsmarkt verder afneemt? En wat gebeurt er als we de selectiecriteria om toe te treden tot de markt strakker gaan bijstellen? Je ziet nu al dat 45 plussers niet meer welkom zijn. Toch praten we over verhoging van de WAO leeftijd alsof er niets aan de hand is. De politiek neemt zijn toevlucht tot schijnoplossingen om te maskeren dat ze helemaal geen grip heeft op die vrije markt. Zelfs beweert dat ze het aan de markt zelf overlaat.

    Je kunt daaruit alleen maar de conclusie trekken dat de politiek überhaupt geen lange termijn visie heeft met betrekking tot de relatie arbeidsmarkt en maatschappelijke voorzieningen waar straks het gros van de bevolking gebruik van gaat maken. Is dat, denk ik dan cynisch, omdat ze weten dat die voorzieningen er straks niet meer zijn?
    Die visie zal dus ontwikkeld moeten worden en ik geloof dat de huidige aandacht voor zwakkeren daar een aanzet tot kan zijn. Niet alleen in de media maar vooral ook in de politiek. Laat de verschillende partijen zich eens uitspreken over hoe zij die toekomst zien. Hoe ziet Nederland er in hun ogen en volgens hun idealen eruit in 2050 en daarna? Waar werken we heen? Wat is de visie en wat is het beleid om daar te komen?

    In mijn ogen zal het moeten leiden tot een maatschappij waarin ieder mens onafhankelijk van zijn economisch nut een volwaardig bestaan kan lijden. Waarin productie slechts in dienst staat om dat doel te bereiken. Een maatschappij die iedereen van een basisinkomen voorziet en het individu daarnaast de ruimte geeft zich te wijden aan taken die goed zijn voor die samenleving en voor hem zelf. Ik weet dat dit beeld reminiscenties op roept aan een voorbij verleden. Maar zo bedoel ik het niet. We zijn ouder en wijzer, we weten wat we niet willen en vooral wat we wel willen.

  • ron de boer, wo 25 november 2009 16:09 Reageer op ron

    ron

    Als je niet mee wilt doen aan kapitalisme ga je gang. Koop dus niets meer op de markt. Koop geen brood bij de slager. Geen groente bij de groenteboer, geen kleren in de winkel, ga niet naar een drogisterij, koop geen auto, tank geen benzine, ga niet op vakantie, sluit geen verzekeringen af enz. enz.

    Waarom doen mensen van die stupide uitspraken zonder te beseffen waar ze over praten?

    Deze kapitalistische ondernemers die werken volgens liberale marktprincipes zijn de ruggegraat van de samenleving. In andere systemen komen mensen om van de honger. Denk aan Noord-Korea, maar volgens de Noord-Koreanen licht aan het weer.

    Wat banken geflikt hebben is oplichting, geen kapitalisme.

  • Joop Schouten, wo 25 november 2009 16:58 in reactie op ron de boer Reageer op Joop

    Joop

    Probeer het nog een keer zonder drogredenen.
    Zie:
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Drogreden
    Dan blijft de discussie zuiver.

    Het gaat toch om waarheidsvinding?

  • Martijn ..., wo 25 november 2009 15:02 Reageer op Martijn

    Martijn

    "Ieder mens wil van betekenis zijn, elk mens wil meedoen en zijn eigen geld verdienen."

    o ja?

    ik heb daar ernstige twijfels bij

    sterker nog, dit soort dooddoeners en als algemeen geaccepteerde waarden presenteren duwt mensen misschien nog dieper in een gevoel van nutteloosheid.

  • Kees Maf, wo 25 november 2009 13:06 Reageer op Kees

    Kees

    Beste Nelma, ik ben vermoedelijk zo'n neoliberaal. Ik vind het een beetje aanmatigend als je hoopt dat ik iets leer van zo'n film. Mijn idealen (ja, die heb ik ook) zijn anders dat de jouwe, maar daarmee niet minderwaardig of minder sociaal. Mijn hersenen werken overigens prima.

  • Joop Schouten, wo 25 november 2009 13:28 in reactie op Kees Maf Reageer op Joop

    Joop

    Gezien de puinhoop waar de hele wereld nu mee zit, voornamelijk en aantoonbaar veroorzaakt door neoliberalisme, lijkt het me wel duidelijk dat het gedachtengoed van 'de neoliberaal' in algemene zin wel als minderwaardig en asociaal kan worden aangemerkt.
    Intelligent zijn betekent niet dat je gedachtengoed klopt.

  • Kees Maf, wo 25 november 2009 13:44 in reactie op Joop Schouten Reageer op Kees

    Kees

    Experimenten met andere systemen hebben nooit een beter resultaat opgeleverd. Vraag maar eens na bij Oostuitsers, Russen, Cambodjanen of oude Duitsers enz. die de mazzel hebben er nog over te kúnnen vertellen.

    M.i. is het kapitalisme nog steeds met afstand het minst kwade systeem. Eén economische crisis als we die nu hebben (en alweer op z'n eind aan het lopen is) is geen reden om het af te schrijven.

  • Joop Schouten, wo 25 november 2009 14:19 in reactie op Kees Maf Reageer op Joop

    Joop

    Klopt.
    Het ligt in alle gevallen aan leiders die misbruik maken van de gegeven macht.

    Maar appels met peren vergelijken leidt af van de discussie.

    Daarom vind ik het des te schrijnender dat in 'ons' huidige systeem hebzucht als een zegen wordt gezien.
    Iets willen is voor mij iets anders dan koste wat kost jezelf verrijken over de ruggen van anderen en ten koste van de natuur, culturen, etc. Voorbeelden zat.
    Het zijn meestal neoliberalen die deze heilloze weg maar blijven propageren.
    Niet erg wijs naar mijn idee. Beter gezegd: compleet idioot.

    'Het is beter met wijsheid goud te kopen dan met goud de wijsheid.'
    (Eigen spreuk.)

  • Joop Schouten, wo 25 november 2009 14:42 in reactie op Joop Schouten Reageer op Joop

    Joop

    De crisis heeft overigens een kleine opleving vanwege de staatssteun.
    De ellende is maar net begonnen.

  • Censuur Joop, wo 25 november 2009 14:42 in reactie op Kees Maf Reageer op Censuur

    Censuur

    Eén (overigens niet geringe) crisis? Ik weet niet hoe oud u bent, maar ik heb na 1960 toch meerdere recessies meegemaakt die toen ook al voortkwamen uit het steeds meer willen hebben dan een ander, dus het kapitalisme.

  • Censuur Joop, wo 25 november 2009 14:39 in reactie op Kees Maf Reageer op Censuur

    Censuur

    Ik heb niet gezegd dat jouw hersens niet (prima) werken, alleen dat ze anders denken (dan socialisten).

    Ga me dus geen woorden in de mond leggen die ik niet gezegd heb, meneer Maf! Dat doen neo-liberalen wel vaker maar dat is aan mij niet besteed.

  • Kees Maf, wo 25 november 2009 21:45 in reactie op Censuur Joop Reageer op Kees

    Kees

    Nelma,

    Je hebt gelijk, ik heb inderdaad je woorden ietwat verdraaid. Excuses daarvoor.

    Ik ben van 1971, dus heb ook wel enkele recessies bewust meegemaakt. Daar zijn we uiteindelijk altijd weer bovenop gekomen, tot een hoger niveau dan er voor.

  • Marco van der Voorn, wo 25 november 2009 16:22 in reactie op Kees Maf Reageer op Marco

    Marco

    Beste mensen allemaal hier, het gaat er niet om of je neoliberaal of socialist bent. Zelf ben ik een persoon die niet in die termen denkt. Ik denk in termen van gezond verstand. De onrendabelen wijs ik niet per definitie helemaal af, of helemaal goed. Ik kijk er met mijn gezonde verstand naar. Er zaten mensen bij waarvan ik dacht als je nu eens een goede schop onder je kont had gekregen dan was er wat van je terecht gekomen. Dus wat meer dwang zou goed geweest zijn. Maar als je nu kijkt naar het huidige onderwijssysteem, dat steeds meer gefeminiseerd is, wordt er van jou een grote zelfstandigheid verwacht, maar niet iedeeen kan dat aan of kan dat op die leeftijd overzien, dat inzicht komt pas als ze ouder zijn, en dan is het te laat. Dat is één. Het tweede punt is dat er inderdaad mensen bij zaten die het echt niet kunnen, voor zichzelf zorgen. En die verdienen dus onze zorg. (Denk aan die dame die zwak begaafd was)
    Daarnaast vind ik wel dat we niet zo moeten meegaan met die zieligheid die in deze documentaire wordt ten toon gespreid. Het had wel een hoog Marcel van Dam gehalte. We moeten de juiste balans zien te vinden, hadden we vroeger teveel socialisme nu neigen we door te schieten naar te veel neoliberalisme. Daarom stel ik voor dat het gezond verstand gaat prevaleren boven welke idelogie dan ook, en in mijn ogen regeer je een land op basis van gezond verstand en niet op basis van welke ideologie dan ook.

  • Jager Verzamelaar, wo 25 november 2009 16:40 in reactie op Marco van der Voorn Reageer op Jager

    Jager

    Gezond verstand?
    Het woordje "dwang" klinkt mij niet gezond in de oren.
    Niemand heeft het recht een ander iets te dwingen.
    Waar mensen deze onfrisse ideeën toch steeds vandaan halen begrijp ik niet zo goed. Heeft het soms te maken dat je als kind door je ouders steeds maar gedwongen wordt en daarom het idee hebt dat mensen hun hele leven maar gedwongen dienen te worden tot van alles en nog wat?
    Mensen stimuleren iets te doen is moreel prima. Mensen dwingen is naar mijn idee iets verwerpelijks.

  • Marco van der Voorn, wo 25 november 2009 17:22 in reactie op Jager Verzamelaar Reageer op Marco

    Marco

    U doet net of dwang een vies woord is. Ik weet niet wat voor associaties u daarmee heeft, maar ik bedoel zeker geen stokslagen of opsluiting als je niet doet wat ik wil. Het onderwijs moet wel aansluiten op de talenten/soorten aanleg die een persoon heeft. En daar mag best een beetje dwang om de hoek komen kijken, als bij die persoon de discipline ontbreekt. Dan denk ik aan een wat schoolsere opzet van de universiteit en hoge school. Meer college uren en dat er op je wordt gelet. Wat is daar nu zo mis mee? Dat gebeurt toch ook op je werk. Als je je daar ziek meldt wordt er ook nagegaan of je ook daadwerkelijk ziek bent. En dat bedoel ik met dwang. Niks vies en engs aan.

  • Censuur Joop, wo 25 november 2009 12:25 Reageer op Censuur

    Censuur

    Leg dat nog maar eens uit een een groep neo-liberalen die met andere hersens denken.

    Ik wacht met belangstelling de uitzending af en hoop dat die nieuwe liberalen, meerbedeelden en rendabelen ook de moeite nemen om te kijken en er hopelijk wat van leren.

  • Igor Mönnink, ma 30 november 2009 20:46 in reactie op Censuur Joop Reageer op Igor

    Igor

    Neo-liberalen denken niet met hun hersenen. Neo-liberalen denken niet met hun hart. Neo-liberalen denken via hun portemonnee. Ziehier de oorzaak van tweespalt, onbegrip, egocentrisme, onredelijkheid, gebrek aan compassie. En van de crisis?

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven