De Joop, al uw nieuws en opiniesOpinies

Laatste Reacties (28) Reageer Reacties in wachtrij: 0

• Wim Verver, do 23 februari 2012 15:14 Reageer op Wim

  

  Wat een opluchting. Eindelijk iemand met verstand van economie en hoe de economie ingrijpt op de politiek.
  Het stichten van Landelijke Economic Supreme Courts in europa waarbij het finaciële zelfbeschikkingsrecht per land blijft, is voor de democratie noodzaak. Daarnaast het stichten van nationale investeringsbanken enkel en alleen gericht op meer werkgelegenheid, zonder winstoogmerk. Dat spreekt mij in deze vastgelopen economie erg aan.
  De uitleg hoe het komt dat alles vastloopt, wordt wetenschappelijk aangetoond. Een geheel ander belastingsysteem nodig om meer werkgelegenheid in de onderkant van de arbeidsmarkt te krijgen, zelfs in de zuidelike staten van europa, prachtig toch.
  Hier kan elke politieke partij zijn voordeel mee doen.

• jose van leeuwen, do 23 februari 2012 06:45 Reageer op jose

  

  http://www.courtfool.info/nl_ESM_Ratificatie_besluit_parlement.htm
  Teken tegen dit ondemocratisch ESM besluit.

• Anonimus Hekkers, do 23 februari 2012 04:38 Reageer op Anonimus

  

  "Als eerste stap moet men Wilders dus vragen zich helder over het Brussels pakket uit te spreken."
  
  Die helderheid zul je nooit krijgen. Zeker niet als je erom vraagt. Dus misschien een andere eerste stap kiezen?

• Joop Schouten, wo 22 februari 2012 21:18 Reageer op Joop

  

  http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2012/02/20/we-lopen-de-tsunami-tegemoet-over-het-einde-van-de-groei

• Joop Schouten, wo 22 februari 2012 20:31 Reageer op Joop

  

  Sorry Thomas. Ik ontdekte net dat ik de punt achter de link moest verwijderen.
  
  ...
  
  'Figure 6: A diagram of relationships' en uitleg op pagina 26 is opvallend.: 'Given this fragmentation of knowledge, it may only be the ongoing destruction of the environment and the impact that this has on the economy and human survival that causes us to have some interest in the present subject. Unfortunately, times of crises may also cause people to focus more on their own and to listen less to others. Perhaps the moment of imminent danger is the most fruitful for a change in thought.'
  
  Creepy (...).
  
  ...
  
  'Given this fragmentation of knowledge, it may only be the ongoing destruction of the environment and the impact that this has on the economy and human survival that causes us to have some interest in the present subject. Unfortunately, times of crises may also cause people to focus more on their own and to listen less to others. Perhaps the moment of imminent danger is the most fruitful for a change in thought.'
  
  Precies.
  
  ...
  
  'It is useful to remark that this does not mean that all problems have been solved. Much research needs to be done. For example, where the research on the eSNI according to Hueting has been done for one country only - Holland - the question now arises for other countries and the world as a whole. There is also the issue of the distribution of the resources of the globe to mankind as a whole, on which Hueting’s SWF draws a blank.'
  
  Logisch.
  ...
  
  'It is laudable (a) that there is a wide scope for relevant topics, and (b) that the scientific advisory agencies co-operate. In the past there was some division e.g. between CBS on the past and CPB that took main responsibility for long term forecasts. Under request of the Cabinet there now is a joint endeavour. But is this really the result that an economic scientist can support ? The standard list of objectives of economic policy was: full employment, economic growth, price stability, external stability, fair equality of income and wealth. Later the environment was added, giving the notion of “sustainable economic growth”. Obviously, it was never stated that other objectives were irrelevant or that only such aggregates sufficed. Nevertheless, CBS et al. (2009) is a radical step from accepted wisdom by eliminating inflation and external balance while distinguishing global warming and biodiversity as separate issues instead of combining them in environmental sustainability. My impression is that the Cabinet and its advisors would better rethink their approach.'
  
  Hoewel ik Huetings en Tinbergen's theorie(en) inhoudelijk niet begrijp (...), de formules zeggen mij immers niet veel, begrijp ik wel dat hun invalshoeken belangrijk zijn.
  Naast het onthutsende feit dat hier geschetst wordt, (dat onze 'economen' en regeringleiders verkeerde argumenten gebruiken en slecht onderzoek doen) wordt de hoofdoorzaak, zoals als ik deze zie, niet aangesneden: het oppotten van geld.
  
  Ik zou erg graag alsnog je eigen visie op Gesell willen weten.
  
  ...
  
  
  http://nl.wikipedia.org/wiki/Silvio_Gesell
  
  http://tijdschriftdeas.wordpress.com/2011/10/27/het-vrijgeld-van-silvio-gesell-1862-1930-ontneem-geld-zijn-machtsfunctie/
  
  http://www.youtube.com/watch?v=hxdPIOUTd2k
  
  Ik vond deze bij toeval:
  http://omgili.com/newsgroups/alt/anarchism/cf8f95dc-e2c2-437e-804d-f3be4f23e02bp11g2000yqegooglegroupscom.html
  Gesell wordt hier ook genoemd.

• Thomas Cool, wo 22 februari 2012 17:53 Reageer op Thomas

  

  @Joop Schouten: Zie mijn ondersteuning van de aanpak van Jan Tinbergen en Roefie Hueting: http://mpra.ub.uni-muenchen.de/13899.
  
  @theo gerrits: Ik ben ook "fel" tegenstander van eurozone bonds maar een tijdelijk gebruik van 3% per jaar moet kunnen. Het punt is namelijk dat iedereen begrijpt hoe het werkt. De structurele aanpak is ietwat ingewikkelder en vraagt meer tijd voor implementatie.
  
  @Jac Schmidt: Het voorstel is juist de-centralisatie via de creatie van eigen nationale Economische Hoven.

• Joop Schouten, wo 22 februari 2012 18:21 in reactie op Thomas Cool Reageer op Joop

  

  Hartelijk dank voor je reactie Thomas.
  
  De link van het file krijg ik helaas niet geopend. Is het op een andere wijze te vergrijgen? Of, zou je de highlights hier willen plaatsen s.v.p.?
  
  Ik zou erg graag je (beknopte) visie op Gesell willen weten.

• Joop Schouten, wo 22 februari 2012 16:45 Reageer op Joop

  

  Hoewel goed bedoeld is dit voorgestelde alternatief gedoemd te mislukken.
  En wel hierom.:
  
  We hebben de maximale oliewinning op aarde bereikt, wereldwijd volgt de ene financiële luchtbel de andere op, als het klimaat 2 graden opwarmt zal Armageddon slechts gezellig sprookje voor kleuters blijken, de politiek mist goede denkers en het bedrijfsleven is doelbewust kortzichtig en corrupt omdat het door het huidige economische systeem verplicht wordt aangejaagd door winsten.
  
  Het huidige overheersende politiek denken en handelen is gebaseerd op een maakbare economie die oneindig groeit. Er is een veel beter alternatief dan wat hier wordt voorgesteld; een markteconomie zonder kapitalisme!
  Alleen een markteconomie zonder kapitalisme en vrij van Groeidwang (de door rente veroorzaakte noodzaak om te blijven groeien) kan de huidige Internationale Gouden Standaard Ponzifraude die Onverdiende Inkomsten creëert stoppen ! Zonder deze groeidwang zou de economie zich vrij kunnen ontwikkelen, meer rekening houden met de ecologische schaarste, de vervuiling een halt toe roepen en het geldmonopoly van goud- en geldinstituties beëindigen.
  
  Zowel zogenaamd Links als Rechts faalt. Een keynesiaanse politiek zal de overheidsschulden opjagen en het lijden verlengen. De zogenaamd rechtse kneiterharde bezuinigen zijn nóg schadelijker.
  
  Ik zie maar één alternatief die zich bewezen heeft; de 'Vrije Economie' gebaseerd op de ideeën van Silvio Gesell.
  
  Ik vind het onbegrijpelijk dat er tot dusver geen enkele bekende politicus en econoom de moeite neemt zijn theorie en sociale hervormingen eens toe te passen in het huidige denken! Proffessor Tinbergen en John Maynard Keynes deden dit wél.
  
  Misschien wil jij je er eens aan wagen Thomas?

• Joop Schouten, wo 22 februari 2012 17:11 in reactie op Joop Schouten Reageer op Joop

  

  'professor'

• Des Duivels, wo 22 februari 2012 17:53 in reactie op Joop Schouten Reageer op Des

  

  Je blijft in kringetjes draaien Joop, met dat monopolygeld van Gesell. Denk je nu echt dat de olieprioducerende landen daar nog in zullen trappen?
  
  Niemand ruilt z'n olie in voor monopolygeld dat door centrale banken kan worden bijgedrukt. Om internationaal handel te drijven heb je harde valuta zoals goud en zilver nodig als dekking.
  
  Goud en zilver hebben niet voor niets al 5000 jaar monetaire geschiedenis.

• Joop Schouten, wo 22 februari 2012 18:52 in reactie op Des Duivels Reageer op Joop

  

  Ik kan niet op je reactie ingaan omdat je met je antwoord aangeeft de inhoud van Gesell's theorie niet te kunnen of willen begrijpen.

• Des Duivels, do 23 februari 2012 10:57 in reactie op Joop Schouten Reageer op Des

  

  Dat is het nu net Joop, Gesell is gewoon een fantast met z'n fantasiegeld (met couponnetjes). Het kan werken binnen een gesloten gemeenschap (klein dorp) maar daarbuiten willen mensen betaald worden in valuta's die hun waarde behouden. Tevens willen mensen sparen voor de oude dag, nog een reden waarom valuta's waardevast moeten zijn.
  
  De hele theorie van Gesell is erop gebaseerd om zo snel mogelijk fantasiegeld rond te pompen in de economie. Kortom gewoon weer een maakbaarheidsfantast die volledig voorbij gaat aan de natuur van de mens.

• Joop Schouten, do 23 februari 2012 11:07 in reactie op Des Duivels Reageer op Joop

  

  Alle geld is gebaseerd op afspraken Des. Dat is óók een fantasie.
  
  ... En de aarde IS een 'gesloten gemeenschap'.

• Marc Schouten, do 23 februari 2012 01:12 in reactie op Joop Schouten Reageer op Marc

  

  Interessant, Joop, Gesell. :)
  
  Ik ga me er verder in verdiepen. Het is, voor zover ik gelezen heb, de weg die degrowth ondersteunt.
  
  Thx!!

• Joop Schouten, do 23 februari 2012 08:50 in reactie op Marc Schouten Reageer op Joop

  

  Heel graag gedaan Marc. (Dankzij Thom ben ik op zijn spoor gekomen.)
  
  Naast degrowt vind ik het feit dat hij géén 'economisch-maatschappelijke dictatuur wenst maar uitgaat van een situatie waardoor 'handel' op natuurlijke wijze zijn weg vindt.
  
  Gesell: 'Het nastreven van het eigenbelang moet gebeuren onder een vrije, eerlijke concurrentie met gelijke kansen voor eenieder.'
  'Eigenbelang' kun je dus ook positief invullen. Dit zal neoliberalen moeten aanspreken (...).
  
  ...
  
  Stelen zal altijd verboden blijven naar ik hoop.
  : )

• theo gerris, wo 22 februari 2012 16:28 Reageer op theo

  

  Begrijp ik het goed ?
  Een pleidooi voor tijdelijke Eurobonds.
  Besef wel dat alle landen dan verantwoordelijk worden voor elkaars schulden.
  Ik ben hier een felle tegenstander van.
  Deze Euro is gebouwd op drijfzand.
  En de EU is bezig hun dictatoriale trekjes te laten zien.
  Ik wil beide niet.
  Ik ben voorstander van een politieke federatie, als de burgers er aan toe zijn, en dat de EU het welzijn van haar burgers centraal stelt.
  En pas dan een Europese munt.
  Alleen dan heb je een goed fundament.

• Jac Schmidt, wo 22 februari 2012 16:22 Reageer op Jac

  

  De schrijver vergeet dat er in Europa zeer grote culturele verschillen bestaan en dat er nog steeds EU landen zijn die streven naar overwicht op andere staten.
  Afgelopen tijd hebben we kunnen zien hoe Frankrijk en Duitsland met zware pressie middelen andere landen in het gareeel hebben gehouden.
  Dit zal voortdurend leiden tot frustraties bij de kleintjes en op den duur frictie tussen de groten geven. Er kan of wil er immers maar eentje de baas zijn.
  
  Zo'n EU waar men elkaar nauwelijks verstaat en de nationale belangen nog lange tijd de overhand zullen houden, is gedoemd te mislukken tenzij men de democratie afschaft.
  
  Beter is het om de soevereiniteit bij de staten te laten en terug te gaan naar de oude EEG en de Euro en de ECB vaarwel te zeggen.
  Deze EEG kan men verder verstevigen door goede bilaterale industriele- en handelsafspraken te maken.
  Ook kan men dan een of meer fondsen oprichten om scheve economische ontwikkelingen tussen verschillende staten te compenseren.
  Het grote voorbeeld is voor mij nog steeds de EEG landbouwpolitiek waaruit een goede verdeling van de voedsel produktie en distributie is ontstaan.
  
  Op de lange duur zal hier uit vanzelf een spontane Europese eenheid ontstaan.
  Door de geforceerde stappen die men nu maakt dreigt het ongrijpbare internationale kapitalisme er met de EU vandoor te gaan.

• Thomas Wagenaar, wo 22 februari 2012 16:20 Reageer op Thomas

  

  Helemaal mee eens! Zo moeilijk kan het toch inderdaad niet zijn. Gaat dit eens doen, politici, en red uzelf en ons van de papieren ondergang.

• Dr. Strangelove, wo 22 februari 2012 16:16 Reageer op Dr.

  

  waarom noemen we een politieke ideologie die terugging naar voor 1930 'neo' en het afschaffen van wetgeving die vrijheid bezorgde om niet slachtoffer te worden van fraude 'liberalisme', en het verzet daartegen 'conservatief'?
  
  zolang je dat propaganda probleem niet eerst oplost is elk idee, brilliant of niet, volkomen kansloos.

• D. Bunker, wo 22 februari 2012 16:32 in reactie op Dr. Strangelove Reageer op D.

  

  Voorzover ik begrijp wat je hebt opgeschreven: Neo-liberalisme is geen politiek ideologie.

• Marc Schouten, do 23 februari 2012 01:25 in reactie op D. Bunker Reageer op Marc

  

  "Voorzover ik begrijp wat je hebt opgeschreven: Neo-liberalisme is geen politiek ideologie."
  
  Wat is het dan wel?
  
  "Met de term neoliberalisme wordt verwezen naar de opleving van het economisch liberalisme die begon in de jaren tachtig. Het richtte zich vooral op de privatisering van overheidsbedrijven, het openbaar vervoer en de posterijen en telefonie. De politieke stroming gaat ervan uit dat de vrije markt in staat is zaken beter te regelen dan organisaties die door de overheid gestuurd worden. Binnen het neoliberalisme schuift de overheid dus meer taken van zich af ten gunste van de markt (het bedrijfsleven)."
  
  (http://nl.wikipedia.org/wiki/Neoliberalisme)

• Joop Schouten, do 23 februari 2012 09:20 in reactie op D. Bunker Reageer op Joop

  

  'Neo-liberalisme is geen politiek ideologie.'
  
  Jawel hoor. lees dit maar eens:
  
  Utopie zonder mededogen
  Kapitalistisch Manifest
  
  Hans Achterhuis ontmaskert de vrije markt: een verwoestende utopie, met een Kapitalistisch Manifest en gelovigen die blind zijn voor harde feiten. „Zie de diepe overtuiging waarmee Alan Greenspan alles wat op een kredietcrisis wees, negeerde.”
  Meer dan tien jaar lang is de vraag mij gesteld bij het houden van lezingen over utopieën, en ik heb er nooit echt op geantwoord. Dat doe ik nu wel. De vraag luidde: bestaat er, naast de technische en socialistische utopie, niet ook een kapitalistische utopie?
  Ik antwoordde altijd kort, met een verwijzing naar een auteur die ik in mijn studie ’De erfenis van de utopie’ even de revue liet passeren: Ayn Rand (1905-1982). Ze was een Russisch-Amerikaanse denkster die een heel eigen filosofie ontwierp, het Objectivisme. Maar vooral was ze een succesvolle romanschrijfster die in 1957 de dikste utopie schreef die ik ken: ’Atlas Shrugged’, vertaald als ’Atlas in staking’. Dit boek is de kapitalistische utopie ten voeten uit. Deze in Europa weinig bekende roman is volgens een onderzoek onder Amerikaanse lezers na de Bijbel het belangrijkste boek van de afgelopen eeuw.
  Los van deze directe erkenning is de indirecte en wereldwijde invloed van Ayn Rand zeer groot. Haar belangrijkste leerling was namelijk Alan Greenspan (1926), tot 2006 de president van de Fed, de Amerikaanse Federal Reserve Bank waarvan de monetaire politiek in onze geglobaliseerde wereld letterlijk ieder mens raakt, zoals de kredietcrisis laat zien.
  Die crisis vormt voor mij de beslissende aanleiding om de kapitalistische utopie in haar neoliberale vorm aan de orde te stellen. Toen ik de foto zag van Greenspan die in oktober 2008 voor een commissie van het Amerikaanse Congres getuigde en zijn korte verklaringen las, werd mij de inspiratie van zijn financiële politiek volstrekt duidelijk. „De meesten van ons, en ik in het bijzonder, zijn geschokt en kunnen het nog steeds niet geloven”, zo zei Greenspan. Er moest „een fout zitten in de overtuiging dat de vrije markt zichzelf beter kan reguleren dan enig overheidstoezicht dat zou doen.” Zijn ontsteltenis klonk oprecht. Het was voor Greenspan uiterst pijnlijk om een theorie die hij veertig jaar had aangehangen, vaarwel te moeten zeggen.
  Deze ruiterlijke erkenning maakt het mij mogelijk om Greenspans achtergrondtheorie, de aan Ayn Rand ontleende utopie waarin hij vast geloofde, aan de orde te stellen. De financiële politiek die eruit voortvloeide, kan ik niet tot in de finesses beoordelen.
  Om eerlijk te zijn: de wiskundige modellen over geldvoorraden, rentepercentages en staatsschulden waren voor mij vaak evenzovele hindernissen om de neoliberale utopie te beoordelen. Zij blijven dat ongetwijfeld voor financiële leken, maar we mogen ons daar niet zo door laten intimideren dat we onze taak om kritisch de actualiteit te beoordelen, laten rusten.
  Toen Alan Greenspan de opkomst van de ideeën van het vrije-marktkapitalisme in de jaren zestig van de vorige eeuw beschreef, verwees hij in één adem naar de twee belangrijkste protagonisten van dit idee: Ayn Rand en Milton Friedman, de econoom uit Chicago. Friedman (1912-2006) was als econoom direct en indirect verantwoordelijk voor veel pogingen om over de hele wereld om utopie van het vrije-marktkapitalisme te realiseren. Je zou zeggen dat Friedman ’Atlas in staking’ gelezen moet hebben.
  In het boek namelijk proberen kapitalistische utopisten op allerlei manieren de bestaande samenleving kapot te maken. Alleen wanneer de ondergang en de vernietiging van de oude wereld volledig zijn, is het voor hen mogelijk om de nieuwe utopische economie van het vrijemarktkapitalisme op te bouwen. Wij herkennen hier een van de utopische familiegelijkenissen: de breuk met het verleden moet totaal zijn om de utopie gestalte te kunnen geven.
  Het is precies dit principe van destructie, crisis en totale breuk dat Friedman en zijn leerlingen, de Chicago Boys, ook ontdekten. In de Verenigde Staten zelf, een democratische samenleving met sterke vakbonden, vond Friedman aanvankelijk weinig gehoor voor zijn radicale ideeën. Deze werden daarom uitgeprobeerd in andere landen waar zich de schok van een ernstige crisis voordeed. Dat gaf de mogelijkheid om een zo groot mogelijke breuk met het verleden te forceren en met een schone lei te beginnen.
  In ’The Shock Doctrine’, het laatste boek van Naomi Klein, beschrijft zij deze pogingen van Friedman en de Chicago Boys. Kleins eerste voorbeeld is de militaire coup in het Chili van Pinochet tegen de democratisch gekozen president Allende in 1973. De generaalsregimes van Argentinië en Brazilië uit de vorige eeuw horen er eveneens bij, net als het woeste kapitalisme dat in Rusland onder Jeltsin na 1989 werd ingevoerd. Steeds waren het Friedman en zijn leerlingen die de economische recepten leverden.
  Na de ondergang van de communistische utopie in 1989 leek het wel alsof wij, zoals Fukuyama dat hegeliaans heeft uitgedrukt, het einde van de geschiedenis hadden bereikt. Het kapitalisme had definitief overwonnen. Via regelrecht door Friedman geïnspireerde leiders als Thatcher en Reagan kreeg de vrije markt ons allen meer en meer in de ban. Privatisering van staatsdiensten en staatsbedrijven, deregulering van de economie en uitschakeling van de vakbonden: dat waren de recepten die ook in West-Europese economieën werden voorgeschreven.
  In ’Atlas in staking’ zet John Galt, de utopische leider, in een ellenlange ideologische rede zijn opvattingen uiteen over de kapitalistische utopie van de markt tegenover de socialistische anti-utopie met haar ’zwarte mis van de eredienst van de staat’, waar zijn medeburgers zich aan overgaven.
  Deze ’zwarte mis’ past de Britse politiek filosoof John Gray in zijn gelijknamige boek ’Black Mass’ uit 2007 toe op alle hedendaagse utopieën. Het gaat hier om een godslasterlijk ritueel waarbij de katholieke heilige mis achterwaarts wordt opgedragen.
  De zwarte mis van alle utopieën die Gray beschrijft, laat zien hoe ze allemaal eindigen in dystopieën.
  Gray komt de eer toe helder te hebben aangetoond dat het grote project van Milton Friedman en de Chicago Boys meer met utopisch denken dan met wetenschap te maken had. De neoliberale marktprofeten streefden ernaar om de vermeende verloren zuiverheid van het marktdenken, die was bezoedeld door een collectivistische ideologie, te herstellen. Maar zoals alle hedendaagse fundamentalisten kwamen ze uit bij een moderne parodie op de klassieke economie, die volgens Gray even weinig met Adam Smith te maken had als de fundamentalistische christelijke kerken met het traditionele christendom. De klassieke economen beschikten volgens Gray „over een goed begrip van de gebreken van volgens het marktprincipe geordende samenlevingen. Omdat het de neoliberalen aan dit inzicht ontbrak, is de klassieke economie in hun handen omgevormd tot een utopistische ideologie”.
  De 17de-eeuwse classicist Nicolas Poussin representeert in zijn schilderij ’De aanbidding van het gouden kalf’ in feite de kredietcrisis. Het volk Israël is door God uit de slavernij van Egypte bevrijd en trekt door de woestijn op weg naar ’het beloofde land’. Mozes gaat de berg Sinaï op om de goddelijke geboden te ontvangen. Wanneer hij lang wegblijft, begint het volk te morren. In plaats van een onzichtbare, verheven God, willen de mensen een god om te aanschouwen en te aanbidden. Dat wordt het gouden kalf. Aäron – hogepriester en broer van Mozes – protesteert zwakjes maar zamelt daarna gouden sieraden in, smelt ze om en maakt er een afgodsbeeld van. In een losbandig feest aanbidt het volk vervolgens het gouden kalf.
  In de Volkskrant las ik wie Aäron – op het schilderij wat afzijdig in een wit gewaad – in de kredietcrisis vertegenwoordigt: Alan Greenspan. Hij dirigeerde de Amerikaanse en indirect ook de mondiale financiële ontwikkelingen jarenlang en liet ze, ondanks een aantal halve waarschuwingen en pogingen om aan de noodrem te trekken, volledig uit de hand lopen. Was deze hedendaagse Aäron daarom verantwoordelijk voor de crisis? Greenspan zelf vond van niet: hij gaf de schuld aan ’de menselijke natuur’. Mensen zijn nu eenmaal geneigd om in tijden van voorspoed steeds meer te willen hebben. De menselijke hoogmoed en begeerte waren schuld, niet hij. Hij had nog zo geprobeerd om de schade te beperken.
  Met dit soort uitspraken plaatste Greenspan zich in een wel heel gunstig daglicht. Zijn historische rol in de aanloop naar de kredietcrisis is namelijk erg belangrijk geweest. Hij heeft beslist niet alleen maar geluisterd naar het volk; veel meer dan de bijbelse figuur van Aäron heeft hij het regelrecht geleid en geïnspireerd.
  Toen Mozes van de berg terugkwam, droeg hij de stenen tafelen met daarop de goddelijke geboden. Centraal op de tweede tafel die de intermenselijke geboden regelde, stond geschreven: ’Gij zult niet begeren’. Volgens vele interpretatoren hebben we hier te maken met het oergebod dat een menselijke samenleving mogelijk maakt.
  Dit oergebod, dat in het verleden voor alle samenlevingen gegolden had, werd opzij geschoven en op zijn kop gezet in het monumentale boek van Ayn Rand, dat Greenspan mede vorm heeft gegeven. Rand was volgens Greenspan de schrijfster en filosofe die hem verder leerde kijken dan de economie. In ’Atlas in staking’ beschreef zij een totaal nieuwe utopie die de hedendaagse mensheid zou moeten inspireren: de utopie van de begeerte.
  In de jaren dat Ayn Rand ’Atlas in staking’ schreef, was Greenspan een van haar vertrouwelingen die wekelijks commentaar op haar tekst leverden. Met name in de totstandkoming van de zeventig pagina’s tellende filosofische toespraak van de held John Galt, waar Rand meer dan twee jaar aan werkte, had hij een belangrijk aandeel. En toen het boek door critici slecht ontvangen werd, nam hij het in een vlammende protestbrief aan The New York Times op voor zijn leermeesteres en idool.
  Eigenbelang, selfishness, is het centrale concept van het Objectivisme van Ayn Rand. Ze geloofde in een objectief kenbare werkelijkheid die met de menselijke rede te vatten is, waarbij het volgen van eigen belangen geen subjectieve keuze is, maar objectief gezien de meest redelijke optie. Haar pretentie was om met het Objectivisme een volledig en volwaardig nieuw filosofisch systeem te bieden met een metafysica, epistemologie, ethiek, esthetiek en politieke filosofie. Haar speciale aandacht ging daarbij uit naar een filosofie van de psychologie en de economie.
  Ayn Rand stelt met een grote historische greep dat alle ethische systemen uit de traditie selfishness een kwaad vinden en altruïsme een deugd. Volgens haar is het precies andersom.
  Daarom breekt Rand radicaal met de traditie. De mens moet in het Objectivisme weer leren dat hij altijd moet handelen ’met het oog op zijn rationele eigenbelang’. Uitdrukkelijk stelt Rand dat het hier niet gaat om het uitleven van irrationele verlangens die zij verbindt met het denken van Nietzsche. Vooral via scheppende productie kiest de mens voor zijn rationele eigenbelang. Wat hij op deze wijze creëert, is zijn onschendbare eigendom. Delen met anderen wijst Rand af als een irrationele handeling. Dat de schepper van eigendom – in de romans van Rand vrijwel altijd een superkapitalist – toch de maatschappij ondersteunt, komt doordat hij werkgelegenheid verschaft en producten voor de consumptie levert. Maar het mag nooit zijn openlijke doel zijn om op deze wijze aan de maatschappij bij te dragen. Want dan gaat de vrije samenleving ten onder.
  Rands grote invloed en reputatie zijn niet primair gebaseerd op haar filosofische uiteenzettingen, maar vooral op haar romans.
  En ik moet toegeven: ik heb ’Atlas in staking’ van kaft tot kaft herlezen en het was bij vlagen weer, net als bij de eerste lezing, een meeslepend boek. Ayn Rands centrale utopische boodschap wordt er met verve in uitgedragen. De kern ervan geef ik weer.
  In de geschiedenis werd de last van het overleven van de mensheid altijd gedragen door ’Atlassen’: vrije, geniale producenten. Zij zorgden voor voedsel voor iedereen, zij leerden hun medemensen de natuur rationeel te bestuderen en technieken te ontwikkelen om haar te onderwerpen. Zij maakten kortom het leven steeds beter. Maar door de invloed van mystici, priesters en filosofen waren deze eenlingen er ook van overtuigd geraakt dat zij zichzelf weg moesten cijferen voor medemensen met hun behoeften.
  In het onbestemde tijdperk dat Ayn Rand in haar roman beschrijft en dat niet zover in de toekomst lijkt te liggen, is eindelijk het idee van collectief altruïsme grotendeels aanvaard. Buiten Amerika, in het oude Europa, gelooft niemand meer in de productie voor de vrije markt. Er zijn overal volksrepublieken ontstaan waarin de productiemiddelen zijn genationaliseerd. Dat leidt tot rampen en ellende. Als de enige overgebleven kapitalistische staat moet Amerika de Europeanen ondersteunen en voeden.
  Maar ook dit laatste bastion van de vrije markt gaat om twee redenen ten onder. In de eerste plaats gaat de regering in Washington vanuit haar socialistische aspiraties steeds zwaarder drukken op de economie. Die wordt gereguleerd, waarbij de vakbonden een grote vinger in de pap krijgen, de belastingen gaan omhoog en kartelvorming (waar Rand een fervent voorstander van was) wordt verboden. Er volgen ingrepen in de vrije economie, de productie daalt zienderogen.
  De ondergang van de vrije markt gebeurt in de tweede plaats doordat steeds meer topindustriëlen op mysterieuze wijze verdwijnen. Bij hun verdwijning worden vaak hun eigendommen, de productiemiddelen, vernietigd. Oliebronnen worden in brand gestoken, fabrieken gesaboteerd. En alsof dat al niet erg genoeg is: elke keer dat een grootkapitalist verdwijnt zonder al te veel directe schade achter te laten, blijkt niemand in staat zijn bedrijf voort te zetten.
  Het gevolg is dat de economie instort en de samenleving terugvalt naar barbaarse tijden van honger en armoede. Er is geen verwarming meer, de treinen begeven het, voedseltransporten uit het westen bereiken New York niet meer. Ayn Rand beschrijft de ondergang van Amerika als een klassieke dystopie. Utopische uitspraken van Marx kleuren de beschrijving die laat zien hoe de klassieke communistische utopie in de harde economische werkelijkheid zich als een dystopie ontpopt.
  Tezelfdertijd wordt in het geheim in een vallei in de woeste bergen van Colorado een nieuwe maatschappij voorbereid die de utopie van de hebzucht (greed) zal zijn. Hier zijn de superindustriëlen, de topbankiers en de rechter die het eigendomsrecht op absolute wijze wilde handhaven, naartoe verhuisd. Deze vallei is, zoals ze zelf zeggen, hun Atlantis. In de wereld daarbuiten ’zijn deze Atlassen in staking gegaan’ en zo bereiken ze wat stakende arbeiders nooit is gelukt: heel het maatschappelijk raderwerk staat echt stil als de kapitalistenhand het wil.
  In hun eigen Atlantis leven ondertussen de bewoners hun vrije-marktkapitalisme volledig uit. Iedereen produceert, concurreert en handelt met elkaar. Niets wordt uit betrokkenheid of vriendschap geschonken, alles moet door eigen arbeid worden verdiend. De superkapitalisten in Atlantis laten zelfs niet na elkaar te vertellen hoe graag ze de ander het vel over de oren halen. Dit is alleen maar goed voor de productie en welvaart.
  Wanneer de maatschappelijke ineenstorting van de buitenwereld ten slotte onontkoombaar is en de New Yorkers in een wanhopige uittocht hun stad en staat proberen te verlaten, is het moment aangebroken dat de bewoners van Atlantis de wereld kunnen gaan redden.
  John Galt, hun leider, die er hard aan meegewerkt heeft om de oude wereld te vernietigen, spreekt het aan het slot van de roman uit: „De weg is nu vrijgemaakt. We gaan terug naar de wereld.” Hij heft zijn hand omhoog en boven de lege, verwoeste aarde maakt hij in de lucht het teken van de dollar.
  
  (Jörgen Caris, Trouw )

• Dr. Strangelove, do 23 februari 2012 12:52 in reactie op D. Bunker Reageer op Dr.

  

  wat ik zeg is dat neoliberalisme niet neo is, en geen liberalisme.
  
  een politieke ideologie is het wel, conservatief naakt kapitalisme.

• Johannes Zeilstra, wo 22 februari 2012 16:08 Reageer op Johannes

  

  Goed stuk, en eindelijk een andere benadering.
  Maar ik ben bang dat inderdaad de PvdA na de korte zwaai naar "links" die Cohen de kop heeft gekost, nu weer heel hard naa de Neo-Liberale kant zwaait, gezien de hoop op Asscher.

• Anja Lodewijks, wo 22 februari 2012 15:37 Reageer op Anja

  

  Vandaag verlaagt Fitch Ratings de kredietwaardigheid van Griekenland naar C van CCC en ondertussen wordt overal op internet al bericht dat een faillisement aanstaande is.
  
  http://www.beursbox.nl/nieuws-beleggen/laatste-nieuws/grieks-faillissement-op-23-maart-2012.html

• jose van leeuwen, wo 22 februari 2012 20:18 in reactie op Anja Lodewijks Reageer op jose

  

  Is het geld al gestort op de rekening van de banken van Frankrijk en Duitsland ?

• Anja Lodewijks, wo 22 februari 2012 22:19 in reactie op jose van leeuwen Reageer op Anja

  

  "Is het geld al gestort op de rekening van de banken van Frankrijk en Duitsland ?"
  
  Zo te lezen moet nog aan voorwaarden worden voldaan.
  
  Voor het Griekse volk zal er in ieder geval geen extra voedsel komen.
  
  Op 21 februari 2012 bereikten de ministers van Financiën van de eurozone na een marathonvergadering een akkoord over een tweede reddingspakket van 130 miljard euro aan leningen. Verder moeten de banken de Griekse schuld voor bijna driekwart kwijtschelden (107 miljard euro).
  Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) beslist waarschijnlijk in de tweede week van maart over een bijdrage aan het nieuwe hulppakket voor Griekenland. Dat zei IMF-topvrouw Christine Lagarde dinsdag na de vergadering van de eurogroep in Brussel.
  
  En een dag later dus een nieuwe kredietbeoordeling, terwijl het gerucht al ging dat 23 maart Griekenland door alle ratingbureaus nabeurs failliet wordt verklaard.
  
  http://www.europa-nu.nl/id/viccj7o2p7ug/grieks_begrotingstekort_en_staatsschuld?gclid=CImpkLO-sq4CFcEntAodvnF1Pw
  
  http://www.destentor.nl/nieuws/algemeen/economie/10511983/IMF-beslist-in-maart-over-Griekse-steun.ece

• Jan B, wo 22 februari 2012 15:23 Reageer op Jan

  

  Elk plan dat staat of valt met politieke ruggengraat is in de huidige tijd gedoemd te mislukken. Dit is geenszins bedoeld als kritiek op dit stuk, integendeel, maar een nuchtere constatering van een zorgelijk gegeven.