Bio Bekijk alles van Theo Brand Word fan

Theo Brand

Theo Brand Eindredacteur De Linker Wang

06 juni 2011 Reageer (12) 503 x bekeken Politiek RSS

De 'stille revolutie' van fuserende waterschappen

Fuserende waterschappen doen provincies nog versteld staan

De waterschappen moeten opgaan in de provincies, luidt een veelgehoord standpunt. Zo kunnen we in Nederland de ‘bestuurlijke drukte’ tegengaan en werken aan een meer efficiënte overheid. Kabinet Rutte wil echter niet tornen aan de waterschappen. En mocht er al een besluit in die richting komen, dan duurt het al gauw acht jaar omdat een grondwetswijziging nodig is.

Fascinerend is dat het aantal waterschappen in rap tempo daalt. In 1950 waren er 2.600 waterschappen en in 1980 nog maar 260. Nu zijn dat er nog 25. En het einde van de fusiegolf is niet in zicht. Wat leert deze ontwikkeling ons?

De 'stille revolutie' van fuserende waterschappen betekent dat Nederland binnen afzienbare tijd minder waterschappen dan provincies zal tellen.  De waterschappen – die zijn opgericht in de Middeleeuwen – zijn de oudste bestuurslaag van ons land, maar tegelijk de meest dynamische en pragmatische. De waterschappen laten zien dat zij organisatorisch flexibel zijn en voortdurend hun doelmatigheid en professionaliteit verbeteren. De onophoudelijke fusiedrang toont aan dat het bestaansrecht van de diverse waterschappen voortdurend ondergeschikt wordt gemaakt aan de gestelde kerntaken en doelmatigheid.

Daar komt bij dat door de klimaatverandering en door de urgentie van duurzame ontwikkeling 'water' een steeds fundamenteler beleidsthema wordt. Perioden van droogte en extreem veel water wisselen elkaar steeds meer af. Waterbeheer raakt niet alleen onze veiligheid, maar ook ons welzijn en onze welvaart. De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) stelt hoge eisen aan de waterkwaliteit en leidt tot veel maatregelen. Stroomgebieden worden hierdoor steeds relevanter als geografische indeling. Denk ook aan de ruim dertig ingrijpende maatregelen langs de grote rivieren in het kader van 'Ruimte voor de Rivier' (Rijkswaterstaat). Bij de uitvoering van deze maatregelen zijn vaak waterschappen als uitvoerende partij betrokken.

De provincies zullen de waterschappen niet inlijven. Tegelijk winnen de waterschappen langzaam maar zeker aan kracht en betekenis. Als de fusiedrang van de waterschappen in het zelfde tempo doorgaat als in de afgelopen zestig jaar, zullen in 2030 in Nederland hooguit nog zeven waterschappen over zijn. Deze regio's vormen een goede basis om waterschappen en provincies te laten fuseren op basis van gelijkwaardigheid. Daarbij kan bijvoorbeeld in de Grondwet worden vastgelegd dat er aparte (geoormerkte) belastingen komen voor waterbeheer, waterveiligheid en waterzuivering.

In de aanloop naar de 'zeven verenigde waterschappen/provincies' in 2030, zullen de waterschapsverkiezingen snel hervormd moeten worden. Hooguit 20 procent van de kiezers brengt nu zijn stem uit op kandidaten voor het waterschapsbestuur. Dat is natuurlijk veel te weinig. De besturen van de waterschappen moeten zo snel mogelijk indirect worden gekozen vanuit alle gemeenteraden in het beheersgebied van het betreffende waterschap. Deze indirecte verkiezingen eindigen zodra de zeven verenigde waterschappen/provincies rond 2030 een feit zijn en zich direct door de bevolking kunnen laten kiezen.

Kortom: de snel fuserende waterschappen zullen de provincies nog versteld doen staan, omdat zij een veel grotere impuls geven tot de bestuurlijke vernieuwing van ons land dan veel mensen denken.

Dit artikel verscheen eerder vandaag op de weblog van Theo Brand

Laatste Reacties (12) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Marq Pas, di 07 juni 2011 12:22 Reageer op Marq

    Marq

    En als deze problematiek straks centraal wordt aangepakt zal de roep om maatwerk en minder logge bureaucratie verhevigen. Uit kostenbesparend oogpunt, natuurlijk: decentraliseren die handel.

    Stilstand is achteruitgang, dus met 150 procent inzet heen en weer blijven fladderen tussen de kast en de muur. We gaan ervoor.

  • Black Francis, ma 06 juni 2011 15:38 Reageer op Black

    Black

    Ik heb voldoende met een gefuseerd waterschap te maken om te weten dat dit niet klopt :

    "maar tegelijk de meest dynamische en pragmatische. De waterschappen laten zien dat zij organisatorisch flexibel zijn en voortdurend hun doelmatigheid en professionaliteit verbeteren."

    Wat een janboel, ik zal niet zeggen welk waterschap, maar met een groot nieuw kantoor bouwen alleen red je het niet.
    Ik verlang terug naar het oude kantoortje, alleen voor onze regio (was ook al het product van een fusie, maar dan gelukt).

    Hoe eerder de boel wordt geintegeerd in de provincie, hoe beter.

  • Aert Willem d'Holbach, ma 06 juni 2011 16:10 in reactie op Black Francis Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Nou, mijn ervaringen zijn toch positiever...

  • Alex Mulder, ma 06 juni 2011 14:49 Reageer op Alex

    Alex

    Wanneer Waterschappen groeien en in grootte toenemen, wat ik wel een goede ontwikkeling vindt, neemt ook het gevaar toe (in dit tijdsgewricht van privatisering, commercialisering en verlies van ethische normen en waarden bij de elite) dat graaiers zich gaan nestelen in de besturen.
    Het is daarom van groot belang dat er spoedig directe verkiezingen gaan komen voor deze bestuurslaag.
    Het idee om dit indirect via de Gemeentes te laten doen lijkt me niet zo'n goed idee, te veel politiek en gelobby.

  • Aert Willem d'Holbach, ma 06 juni 2011 16:09 in reactie op Alex Mulder Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    U bent ongeveer 16 jaar te laat met uw idee.

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Waterschapsverkiezingen

  • Alex Mulder, ma 06 juni 2011 16:28 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Alex

    Alex

    Die paar keer dat ik iets met een waterschapsverkiezing kon doen was zo verschrikkelijk onduidelijk en chaotisch...
    Gewone verkiezingen zoals voor de provincie of voor Europa.
    Eventueel tegelijk met die voor de provincie of zo.

  • Piet de Geus, ma 06 juni 2011 16:54 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Piet

    Piet

    Vanwaar toch die behoefte om fact free meningsvorming onderuit te halen?

  • Aert Willem d'Holbach, ma 06 juni 2011 17:54 in reactie op Piet de Geus Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Sorry! ;-)

  • , ma 06 juni 2011 17:16 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op

    Wanneer je je overigens inderdaad bezig houdt met waterschappen kan ik je aanraden het bij de volgende waterschapsverkiezingen zo in te kleden dat niet alleen jij en de jouwen er iets van begrijpen.
    Waarvan akte.
    De info richting burger is beneden elk peil.

  • Piet de Geus, ma 06 juni 2011 20:13 in reactie op Reageer op Piet

    Piet

    "De info richting burger is beneden elk peil."

    Ach, als je zo gaat redeneren is de voorlichting richting D66-Provinciale Statenleden ook beneden elk peil. Of de info is natuurlijk gewoon op N.A.P. en sommige mensen zijn een beetje dom.

  • , di 07 juni 2011 08:54 in reactie op Piet de Geus Reageer op

    Van D66 hoorde en zag je tenminste nog mensen op radio en TV die wat zinnigs zeiden en wat zaken wisten uit te leggen.
    Ik heb bij de waterschapsverkiezingen slechts een oproep om te stemmen gekregen. Dat was alles.

  • Aert Willem d'Holbach, ma 06 juni 2011 14:16 Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Fuseren naar stroomgebieden is dan ook veel verstandiger dan naar geografisch of bestuurlijke grenzen. Mijn inschatting is dat Theo Brand gelijk krijgt met deze inschatting en dat is dan ook niet vreemd aangezien de Waterschappen en de Unie van Waterschappen deze strategie al ongeveer 12 jaar geleden ingezet hebben. Alleen zullen er ongeveer 10 stroomgebieden zijn. Overigens is die fusiegolf niet ingegeven door bestuurlijke vernieuwin maar door schaalvoordelen en efficiency (zie http://www.vng.nl/Documenten/Extranet/Milieu/Water%20en%20riolering/20110526_bestuursakkoord_met_ondertekening.pdf pagina 40)

    Wat volgt? Internationalisering conform de Verklaring van Middelburg (januari 2010)

    Wat mij benieuwt is waarom Brand de huidige, gedeeltelijke directe verkiezingen zou willen terugdraaien naar indirecte verkiezingen. Die indirecte verkiezingen zijn ruim 10 jaar geleden gemoderniseerd naar grotendeels directe verkiezingen en sinds de laatste verkiezingen zelfs niet meer persoonlijk maar via een lijstenstelsel en Brand wil nu terug naar het verleden. Dat is vreemd... hoewel ook wel weer begrijpelijk... toch?

 

Reageren

Registreren Wachtwoord vergeten

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven