De Joop, al uw nieuws en opiniesOpinies

Laatste Reacties (36) Reageer Reacties in wachtrij: 0

• uitgeschreven uitgeschreven, vr 10 september 2010 01:35 Reageer op uitgeschreven

  

  Weet je, het is al jarenlang de gewoonte aan het worden om vooral af te wijzen dat er zoiets als links en rechts in de politiek bestaat. Ja, op zich zijn het maar woorden die sloegen op de plek waar partijen zich lang geleden in de parlementsbankjes van een of ander land bevonden.
  
  Wat niet is verdwenen maar tegenwoordig nog aktueler is dan ooit tevoren is de vraag of je van jezelf vindt dat je een best heel veel groter huis, snellere auto en duurdere vakantie hoort te hebben als je medemensen.
  
  Dat alles is dan gebaseerd op het idee "wat ik kan kan een ander ook, en als-tie het dan niet doet dan is het zijn eigen schuld dat hij minder heeft dan ik".
  
  OP het eerste gezicht zou je er zó intrappen. Totdat je je bedenkt dat we niet met gelijke middelen op de wereld zijn gezet. Je kunt met een forse portie minder hersens ter wereld zijn gekomen, met een handicap, of in een land of cultuur die je niet dezelfde mogelijkheden biedt. Om over geërfd kapitaal nog maar te zwijgen.
  
  Noem het geen rechts en links, maar egoïst en meevoelend, als je dat leukere begrippen vindt. Met alle verschillen die er zijn zullen mensen die voor links worden uitgemaakt eerder vinden dat ook die mensen op een gelijkaardig inkomensniveau zouden moeten kunnen leven met andere mensen die meer geluk hadden in het leven. Soms zou je denken zelfs kunnen denken dat ze door hun handicap vaak nog een hoger inkomen nodig hebben om voor speciale zorg te betalen.
  
  Feit blijft dat een mens met voldoende empathie voor zijn medemens doorgaans niet als zijnde rechts zal worden betiteld. Zelfs al bouwt hij nog zulke mooie constructies op waarbij hij meent dat zijn rijkdom de welvaart van een ander een tikkeltje zou kunnen verhogen. En nog erger is het als die mensen met hun half-miljoen-of-meer salarissen dat uit onze belastingpot weten te peuteren. Maar goed, zelfs daarvoor heb je lieden die doodleuk zeggen dat het normaal is dat de een twintig of meer minimum salarissen per maand verdient terwijl de ander het met eentje moet doen.

• Wim Verver, do 09 september 2010 21:04 Reageer op Wim

  

  Wanneer is iemand rechts wanneer is iemand links. Inderdaad het zijn oude etiketten, maar daarom niet minder waar. Het harde zakelijke iedereen verplichtend zijn eigen broek op te houden, versus het zachtere meevoelende begrijpende wat ieder mens kan overkomen. In de rechtse versie moet gevochten worden voor je recht tegenover de linkse versie van de rede waarin men niet hoeft te vechten omdat men begrepen wordt. Als het begrip er is dan wordt overeenkomstig door de omgeving gehandeld. Geen begrip dan geld de wet van de sterkste. De sterksten zijn zij met ruime middelen om de rechterlijke macht in te schakelen. Is er geen begrip, zij zonder middelen hebben dan niet het recht om te vechten. Met andere woorden het rechts of links zijn houdt ook in, wel of geen rechtsstaat zijn.

• Rob Geurtsen, do 09 september 2010 12:37 Reageer op Rob

  

  Jeetje, Verhagen.
  Een stuk dat klinkt als een klok. Je oproep aan het einde is wel een teken van populisme, en dat hoort misschien toch ok nog bij het centrum dat we met zijn allen willen beheren.
  
  Zoals we ongenuanceerd schreeuwen bij en over voetbal en schaatsen, zo doen we dat ook bij en over politiek.
  
  Het popie-jopie gedoe en de gemakzucht van kretelogie in de media moeten ophouden. Het werkt niet. wel is het zo dat veel centristen dat ook doen, in dat opzicht is je stuk een perfecte weerspiegeling van het volkse gevoelen.
  
  PS je optimisme over het CDA zou ik met jou en Albayrak willen delen, maar dat moet er dan toch toeleiden dat Verhagen het uiteindelijk niet redt. Of ben ik nou een naïeveling?

• Winston V., do 09 september 2010 12:17 Reageer op Winston

  

  Ach, het verschil tussen "beleefd" en "onbeleefd" is ook achterhaald en ouderwets toch? En "liefde" is toch ook uit te leggen als een puur egoïstische emotie, net als altruïsme? En zwart en wit bestaan ook al niet; er zijn enkel gradaties van grijs. Er bestaan geen duidelijk afgebakende grenzen, meneer Verhagen, tot zover ga ik met je mee maar niet verder.
  
  Het ontbreken van duidelijke grenzen is geen reden om het bestaan van de groepen waartussen de duidelijke grenzen ontbreken te gaan ontkennen. Omdat er geen duidelijke grens bestaat tussen links en rechts, is geen reden het bestaan van links en rechts te ontkennen. Of om het dan maar ouderwets of achterhaald te noemen en overal te roepen: "links en rechts bestaan niet" en "het volk bestaat niet."
  
  Frans Verhagen draagt hier het zoveelste voorbeeld aan van de maniakale neiging tot individualisering van de hedendaagse mensch. De enige entiteiten waartussen nog scherpe grenzen mogen bestaan zijn de individuen. Iedereen heeft een eigen invulling voor zijn links of rechts zijn, dus laten we ze dan maar niet meer links of rechts noemen. Daarmee alweer een bindende factor tussen mensen weg nemend. In een ander draadje over het wel of niet bestaan van "het volk" draag ik soortgelijke argumenten aan. Waarom weigeren we steeds meer onze overeenkomsten te zien en herkennen en waarom hebben we steeds meer de behoefte om juist de verschillen te benadrukken?
  
  In deze tijden is het overigens heel makkelijk om een links persoon te herkennen, of een linkse politieke partij. Hoe meer een partij conformeert aan de economie, hoe rechtser. Dat kan ik zo simpel zeggen (en het klopt ook nog!) omdat de economie, de kapitalistische vrije markt, ultra-rechts is. Wie wil vechten tegen de gevolgen van deze economie of zelfs de werking van deze misdadige economie onder de loep wil leggen om hem fundamenteel te herzien, is links. Wie zoveel mogelijk voordeel wil halen uit deze misdadige economie is rechts. Maak het niet ingewikkelder dan het is. Maak het niet splijtender dan het is. Wij, het volk in deze democratie, staan al zwak genoeg als we maar in twee kampen zijn opgedeeld; meer fragmentering door nog meer individualisering is niet gewenst.

• Winston V., do 09 september 2010 12:52 in reactie op Winston V. Reageer op Winston

  

  Kleine aanvulling:
  
  Ik ben het natuurlijk met de rest van het verhaal eens. Nu lijkt het net alsof ik heel veel kritiek heb, excuses: ik draafde weer 's door op één punt. Maar je hebt dus wel helemaal gelijk dat we niet spreken over *homogene* groepen en dat het volk dus niet tot op het bot verdeeld is langs de klassieke links-rechts lijnen. Jammer genoeg is er wel sprake van onrust en angst, die door splijter Geert worden gebruikt om ons langs andere lijnen te verdelen...

• Fatima Bloodhooft, do 09 september 2010 10:59 Reageer op Fatima

  

  Je openings-alinea legt al direct de vinger op de zere plek.
  
  Wat is Links en wat is Rechts? Wat wordt er onder verstaan als iemand zegt ik ben Links of ik ben Rechts? Er zijn mensen die zich liberaal noemen terwijl ze het woord bij wijze van spreken niet eens uit kunnen spreken en dat geldt ook voor mensen die zich socialist noemen.
  
  Maar al kunnen ze het wel uitspreken en zijn ze wat ze zeggen te zijn, dan nog is de vraag wat zij onder hun zelfbenoemde titel verstaan. Ben je socialist omdat je weleens boodschappen voor je oude buurvrouw doet maar een zwerver een al dan niet denkbeeldige rotschop geeft?
  
  Ben je liberaal omdat je vindt dat iedereen maar voor zichzelf moet zorgen als ze maar wel van je eigen portemonnee afblijven?
  
  Ben je een echte socialist omdat je strijden wil tegen onrecht zolang je het maar vanaf je makkelijke stoel kan doen?
  Ben je een echte liberaal omdat onrecht je niet deert zolang het jou en je familie niet wordt aangedaan?
  
  En wat dan? Is zeggen dat je Links bent dan het ultieme bewijs dat je dat bent? En ik welke vorm ben je dat? Er zijn vormen van gematigd links met een liberale of christelijke inslag en er zijn vormen van extreem-links in de meest schrikbarende zin van het woord. Daar zit van alles tussenin en ik vind het frappant dat het gros van de mensen het verschil en de nuance niet kent of wil zien.
  
  Datzelfde geldt uiteraard ook voor Rechts.
  
  Hoe dan ook, er is geen eenduidigheid voor Links en Rechts en in de allerlaatste plaats is er eenwording. Het politieke spectrum is verdeeld in segmenten die soms niet eens te benoemen zijn.
  
  Nu heb ik het alleen nog maar gehad over de twee politieke hoofdstromen van oudsher - het christelijk midden zoals het CDA die beide elementen in zich had maar nu dreigt volledig naar Rechts door te slaan, of het klein midden zoals D66 die slechts een keus maakt voor links of rechts als er persoonlijke belangen in het spel zijn daargelaten ? maar ik heb het niet gehad over het nieuwe fenomeen 'geen Links, geen Rechts'. Mensen die PVV stemmen noemen zichzelf Rechts omdat ze bijvoorbeeld tegen linkse hobby's zijn, of tegen de islam, of tegen de nieuwe buitenlandse buurman die in hun flatje is komen wonen. Er zijn vele redenen om je Rechts te noemen. Vreemd is wel dat in veel gevallen de portemonnee nog steeds Links denkt en zodra die in gevaar komt zij zich ineens weer Links noemen. Doordat die mensen ook over het algemeen zwevend kiezen, kan morgen hun pet de andere kant opstaan. Een nog betere volksmenner als Wilders al is, en hup, zijn aanhang is op z'n minst gehalveerd. Mensen voelen zich graag veilig en lopen achter de in hun ogen sterkste aan om zich beschermd te voelen. En, heel belangrijk; Gehoord!
  
  De PVV is in mijn ogen geen politieke stroming omdat het A ? geen politiek is dat Wilders bedrijft en B ? die stroming morgen weer de andere kant op kan drijven en in een afvalputje stroomt. De PVV is een eenmalig fenomeen dat niet consistent noch consequent noch lang houdbaar is, behalve in het polariseren van onze maatschappij, en dat zal nog lang na dreunen.
  
  De PVV zal langzaam vervagen en verdwijnen en dan komt er weer een volgend eenmalig fenomeen waar mensen weer achteraan gaan lopen om hun onzekerheid en onvrede de baas te kunnen. Maar Links en Rechts zullen wel blijven bestaan. En terecht. Anders wordt het wel erg homogeen in dit verdeelde, bijna wanhopige land. En daar is dan ook geen plezier meer aan te beleven.

• Fatima Bloodhooft, do 09 september 2010 12:34 in reactie op Fatima Bloodhooft Reageer op Fatima

  

  Waar vraagtekens in het midden van een zin staan moeten - komen. Blijkbaar heb ik na het schrijven in OO.o niet voldoende goed gecorrigeerd in het JOOP tekstblokje.

• Lok Rup, do 09 september 2010 08:19 Reageer op Lok

  

  Voor mijn eigen analyse van de Nederlandse actualiteit gebruik ik contrasterende paren van politieke stroningen.
  Deze lopen niet geheel parallel met de huidige partijpolitieke structuur.
  
  a) Paar 1:
  
  "Overheidsinterventionisten vs "Vrije marktliberalen".
  SP zou bij de eerste categorie thuis horen, een deel van de VVD bij 2.
  Anderen partijen bezitten in wisselende mate elementen van dit begrippenpaar.
  GL aan de linkerkant (klimaatinterventie) en D'66 aan de rechterkant (marktwerking) van de overgang bijv.
  
  b) Paar 2:
  
  "Premodernisten" via "modernisten" naar "postmodernisten".
  Een stroming als SGP reken ik tot de "premodernisten" (theocratie, beperkte democratie).
  De "modernisten", overblijfsel van de grote, ideologische verhalen van na de Verlichting vind ik terug bij de sociaal-democraten, de traditionele liberalen (deel VVD) en de "moderne" christenen (die door de Verlichting "getemd" zijn), het CDA.
  CU is een combinatie van economisch-sociaal (modernistisch ) en moreel-behoudend (in een soort overgangsgebied tussen "ongetemd" en "getemd" ) christendom.
  De "postmodernisten" vind ik vootal onder de libertariers, groenen, de humanistische elite (GL, D'66). Zij dragen een enigszins elitair karakter, het zijn geen brede volkspartijen.
  
  c) Democratische grondslagpartijen vs populistische pretpakket (merk)partijen.
  Hier zie ik een soort tweedeling tussen alle andere partijen en de multi-ideologie (haast verworden tot non-ideologie), elk-wat-wils beweging van Wilders (de PVV).
  Maar met weinig fantasie kun je de PVV ook een postmoderne beweging noemen. Zij is immers het "onechte", postmoderne kind van de Verlichting met haar geperverteerde, absolute vrijheidsbeginsel.
  
  Deze indeling geef ik voor wat hij waard is !

• G.B. Piranesi, do 09 september 2010 02:00 Reageer op G.B.

  

  Beste Frans,
  
  Bedankt voor jouw analyse van een analyse. De meeste partijen zijn door jou benoemd in politieke termen. Van populistisch naar klassiek links.
  
  Eén element mis ik. Religie. In mijn opinie een element wat momenteel een enorme rol speelt. Wellicht de grootste rol. Het is godsdienst(vrijheid) voor en na. Is de Islam een religie of een ideologie? Dusdanig belangrijk dat PVC daarover als eerste een verklaring heeft opgesteld, het accepteren van elkaars mening.
  
  De PVV ofwel Wilders is in mijn optiek een beweging gefundeerd op een godsdienstige grondslag. Niet zoals wij dat kennen maar het one selling point is tegen de Islam.
  
  Waar tot voor kort religie ook een onderdeel van een breed georiënteerde samenleving was, inclusief de politiek, heeft Wilders obsessie met de Koran en de Islam Nederland bijna gedreven naar een staat waar de religie bepaalt. Uit het niets is religie opeens de hoofdmoot. Indien niet de juiste, dominante religie aanhangend dan telt men anders mee of geheel niet. Het land uit met de vijand. Afijn, zijn ideeën mogen inmiddels genoegzaam bekend en gekwalificeerd zijn.
  
  Ook niet-gelovigen moeten en zullen een oordeel vellen. Conform het CBS heeft circa 40% van de volwassenen ofwel stemgerechtigden geen geloof.
  
  Enkel vanwege het feit dat de PVV een standpunt over de Islam heeft ingenomen dienen alle stemmers, alle partijen een standpunt in te nemen. Ongeacht rechts of links of populistisch of klassiek links. Wel of niet gelovig.
  
  Een gedraaide werkelijkheid.

• Arne Appelmelk, wo 08 september 2010 22:47 Reageer op Arne

  

  Vaak worden Telegraaf-lezers als dom weggezet vanwege de chocoladeletterjournalistiek. Gek genoeg wordt hele politieke discours naar kiezers toe minstens zo simplistisch gevoerd. Ben ik wel links genoeg? (alhier een heuse thread) Jij bent CDA-er dus een conservatief. Links is progressief anderen niet. VVD-ers denken alleen aan zichzelf. Etcetera, etcetera. Dit soort simplistische categorisatie is in de politieke media gemeengoed. Je krijgt een etiket; Einde noodzaak tot inhoudelijke discussie. Het werven van kiezers gaat minstens zo simplistisch. Zelfs bij meer inhoudelijke discussies heeft de politieke identificatie vaak een grote invloed waardoor een objectief resultaat zelden bereikt wordt.
  
  Zelf neig ik al sinds jaren naar een opportunistische kijk op zaken waar een keuze gemaakt moet worden. Dan kan ik vanwege de ene keuze conservatief geclassificeerd worden maar in een andere zaak als liberaal en weer ergens anders als progressief. Al deze varianten staan voor mij los van het links-rechts dogma. Ik heb zelf het idee dat deze indeling een slagschaduw is van het door religie en ideologieën beheerste verleden. Deze menselijke geestelijke constructies neigden altijd naar een voor alles geldende leer. Ideologieën zijn slechts religies zonder god. Ik pleit voor een benadering waar in problematieken steeds weer de beste keuze wordt gemaakt zonder rekening te houden met deze slagschaduwen. Opportunisme heeft ten onrechte een negatief imago.

• - -, do 09 september 2010 08:38 in reactie op Arne Appelmelk Reageer op -

  

  Helaas wordt je als individu haas gedwongen stellingname te nemen aangaande links versus rechts retoriek en visa versa. Mijn remedie tegen deze vergaande polarisatie in de samenleving is niet opportunisme maar stug de retoriek van links versus rechts te mijden. Ik schrijf niet snel over de 'rechtse Wilders aanhang' maar eerder over 'de Wilders aanhang'.
  
  Ik deel uw opvatting dat het woord opportunisme veelal een negatieve lading hanteert, maar dit laatste hangt ook van de context af waarin het woord wordt gebruikt. Helaas bespeur ik tussen alle opvattingen onder de heren en mevrouwen politici veel opportunisme dat zich niet laat omschrijven als positief.
  Wanneer snelle beslissingen zijn vereist schuw ik opportunistische besluitvorming niet, maar hoe vaak komt het nu daadwerkelijk voor dat er sprake is van zo'n urgente situatie? Mijns inziens niet vaak.
  
  Net zo dogmatisch als de polemiek tussen links versus rechts in vele discussies op joop.nl is de onnozele opvatting dat in Den Haag politici louter zakkenvullers zouden zijn en geen oog zou hebben voor wat 'het volk' wenst. Een opvatting die door veel mensen wordt gehanteerd. De, veelal met een negatieve intonatie, klaagliederen van 'de man en vrouw van de straat' raken veelal kant noch wal.
  Zo zag ik nog een tijd geleden op de televisie een politieagent die werd geïnterviewd en vertelde dat de misdaad in de betreffende buurt, waar hij zich op dat moment bevond, met maar liefst 70% was gedaald. Een oud vrouwtje, woonachtig in diezelfde buurt, verkondigde later dat het juist erger was geworden. De cijfers spraken haar tegen maar negativiteit laat zich niet makkelijk overtuigen. Dat blijkt maar weer eens.
  
  M.a.w. u kunt, deels terecht, klagen over de hele links versus rechts retoriek en visa versa, ik constateer dat die vorm van polarisatie slechts als één van de vele uitvloeisels gelden van algehele polarisatie in onze samenleving. Een samenleving die gebukt gaat onder onzekerheid en ongefundeerde angst. Het is dan ook de ongefundeerde retoriek van de angst en demagogische oneliners die debet zijn aan deze vergaande vorm van polarisatie.
  
  Ik zie het als een 'fase', die op zichzelf niet eens uniek is, waar men doorheen moet. Mee eens of niet, de algemene discussie verzand steevast tot de hamvraag of een toekomstig kabinet nu links- of rechtsaf slaat. Gezien de stroeve toenadering tussen de onderlinge politieke partijen laat het antwoord zich makkelijk raden.
  
  Dit proces lost de problematiek omtrent polarisatie niet op. Mijns inziens is een Nederland waar alles in kampementen wordt ingedeeld juist niet gebaat bij een louter links of rechts georiënteerd kabinet. Deze uitersten vormen een cumulatief effect op het alsmaar toenemende verdeling in onze samenleving. Daarom betreur ik ook dat er straks een louter rechts kabinet de dienst zal gaan uitmaken. De links versus rechts retoriek zal in omvang en heftigheid alleen maar aan kracht winnen.

• A de Leeuw, do 09 september 2010 12:28 in reactie op - - Reageer op A

  

  In mijn ogen zijn er twee kanten van het verhaal. En jij belicht wel heel erg de kant van de overheid en het openbaar bestuur in het algemeen. Als een agent roept dat de criminaliteit is gedaald met 70% dan zijn dat volgens jou keiharde feiten omdat oom agent dat zegt. Als het oude vrouwtje roept dat het erger is geworden dan is het per definitie onzin. Zo simpel zit de wereld natuurlijk niet in elkaar. De waarheid zal wel ergens in het midden liggen. Oom agent heeft er immers belang bij te roepen dat de criminaliteit is gedaald, dat betekent immers dat hij zijn werk goed zou doen. Het oude vrouwtje zal wat minder makkelijk kunnen beoordelen of de criminaliteit is gedaald aangezien zij slechts oordeelt over haar persoonlijke situatie. Nogmaal de waarheid ligt ergens in het midden. Beide zijn niet volledig objectief.

• - -, do 09 september 2010 12:53 in reactie op A de Leeuw Reageer op -

  

  Daar moet ik u gelijk in geven, bij deze. Doch valt niet te ontkennen dat vaak genoeg mensen met een bepaald beeld voor ogen niet snel zullen erkennen dat zaken anders liggen dan hoe zij dit zelf ervaren.
  
  Dan nog het punt van meneer de politie agent, ik denk niet dat een politie agent bewust verkeerde cijfers zou gaan hanteren. Het zal vast hier en daar gebeuren maar dat zijn uitzonderingen op de zaak.

• Ewout Klei, wo 08 september 2010 22:16 Reageer op Ewout

  

  Leuk stuk! Afgezien van de SGP en GroenLins is geen enkele partij zonder meer als rechts of zonder meer als links te typeren. Maar deze nuance van Frans Verhagen dient ook genuanceerd te worden: het optreden Geert Wilders zorgt voor een enorme polarisatie in de politiek, vergelijkbaa met de polarisatie in de jaren zeventig hoewel rechts nu het initiatief neemt, en hierdoor worden partijen bijna gedwongen om positie te kiezen, voor of tegen Wilders. VVD, CDA en SGP worden door de pers nu als rechts beschouwd, en de andere partijen die niets van Wilders moeten weten krijgen automatisch een links stempel opgeplakt.

• marcel brand, wo 08 september 2010 21:49 Reageer op marcel

  

  De beste fundamentele beschrijving van rechts en links is dat links de bevolking een vertegenwoordiging laat kiezen, die in enigerlei wijze gaat over een aantal zaken van nationaal belang: politie, buitenlands beleid, banken, onderwijs, postbezorging, infrastructuur, staatspensioenen, energie, defensie en volksgezondheid.
  
  Rechts wil een kleine overheid die zoveel mogelijk van de genoemde taken privatiseert, meestal behalve defensie en buitenlands beleid. Wat rechts er niet bij vertelt, is dat met het privatiseren en buiten bereik van de overheid halen van die taken, men ze meteen ook buiten het bereik van de democratie brengt.
  
  Als je die visie op rechts-links hanteert, zijn er in Nederland vrijwel geen linkse partijen meer. Er is rechts, donker rechts, en rechts-light.
  
  Als 'links' klaagt dat ze geen stemmen trekt, is dat in eerste instantie te wijten aan het feit dat ze geen links is, maar in wezen de standpunten van de tegenstander in een light-versie huldigt. Dan is er ook geen enkele reden op hen te stemmen.

• Wilbert Boeijen, wo 08 september 2010 22:33 in reactie op marcel brand Reageer op Wilbert

  

  Ik vind dat een heldere beschrijving van wat er ook volgens mij aan de hand is. Als dat op deze manier als rechts-links denken wordt opgevat, zou ik daar wel mee uit de voeten kunnen.
  
  Het probleem is alleen, dat niet iedereen dit als de enige echte rechts-links-visie zal accepteren. Je zal daarom toch altijd de verschijnselen moeten onderkennen, onafhankelijk van terminologie en dergelijke.

• Grolschje ., do 09 september 2010 11:33 in reactie op marcel brand Reageer op Grolschje

  

  In een vrije markt heb je meerdere aanbieders. Iedereen is dus vrij om te kiezen wat hij wil. Hoeveel democratischer wil je het hebben?

• A de Leeuw, do 09 september 2010 12:21 in reactie op marcel brand Reageer op A

  

  Mooi verhaal maar niet helemaal de werkelijkheid. Op het moment dat een markt wordt geprivatiseerd dan betekent dat nog niet dat de overheid niks meer te zeggen zou hebben over die markt. Het enige wat je kan zeggen is dat links van oudsher voor een grotere overheid is en rechts voor een kleinere overheid. Dat heeft verder niks met democratie te maken.

• Amarinde Bovendorp, wo 08 september 2010 16:33 Reageer op Amarinde

  

  In dit stuk mis ik de kern.
  
  Links en Rechts zijn inderdaad termen die door elkaar lopen.
  Dit gebeurd elke stemronde, je ziet de partij programma's op elkaar afgestemd gaan worden in de hoop geen kiezers aan de tegenstander te verliezen.
  
  Dit heeft de PVV in de laatste stemronde het best gedaan.
  Vreemdelingen haat combineren met basis politiek van de SP.
  
  Maar het allesbepalende voor links of rechts is de lijsttrekker.
  We zijn allang afgegleden naar poppetjes stemmen.
  
  Je zag bv duidelijk bij het CDA de diverse stromingen.
  Beetje rechts van het midden Balkenende
  Beetje links van het midden Klink
  Absoluut uiterst rechts Verhagen
  
  Nu het CDA en Balkenende buiten beeld heeft gebracht en zich op een zeer minderwaardige manier van Klink ontdaan heeft blijft er van het CDA een uiterst tegen extreem aan Rechtse partij over.
  
  Elke moraal vindt op dit moment een doffe klank als je het laat afketsen op Verhagen.
  Dit bepaald wel het gezicht van een partij.
  
  Dit zie je ook aan de uitstraling van Rutte, liberaal rechts maar dit heeft hij inmiddels ingeruild voor het pluche en MP-schap.
  De VVD krijgt daarmee het gezicht van Edith Schippers, uiterst conservatief rechts.
  
  Zo de SP met Marijnissen ooit het stempel kreeg van star en niet door de bocht te krijgen lopen de 2 genoemde partijen imago averij op waar ze de komende jaren niet vanaf komen, als het ooit afgelegd kan worden.
  De schade die aangebracht wordt door de bruine lucht is nu al groot te noemen.
  Hiervoor hoef je alleen maar even met Google fast flip de buitenlandse kranten op te slaan.
  
  Conclusie:
  Links en Rechts wordt bepaald door de stem c.q. woordvoerder van deze partijen omdat de kiezer in dit soort blokken denkt.

• Erwin Hoogkamer, wo 08 september 2010 15:29 Reageer op Erwin

  

  Ik ben het wel eens met je betoog de verschillen zijn niet onoverbrugbaar bij de partijen die jij in het midden noemt. Ik stel vast dat je de CU vergeten bent, dus er is voor mensen in en rond het midden een ruime keuze.
  
  Toch lijkt het me erg bepalend wie van die partijen gaat regeren. VVD zal minder zijn best doen om de armste te ontzien als PVDA. Tegelijkertijd zal er echt een grotere tegenstelling vermogend en onvermogend komen als de rechts van het midden partijen het voor het zeggen hebben. Misschien wordt er te weinig in iedergeval minder bezuinigd als de partijen links van het midden het voor het zeggen hebben.
  
  Hoewel de nuances klein zijn, in de kamer zitten sommige links van de voorzitter en andere rechts, zo simpel is het ook.

• Jan B, wo 08 september 2010 14:26 Reageer op Jan

  

  Zolang partijen als de VVD en de SP meedoen kun je niet stellen dat de tegenstelling links/rechts helemaal weg is. Sterker nog: de links/rechts tegenstelling is helemaal terug. Juist het formatieproces heeft de specifiek linkse en rechtse standpunten van de verschillende partijen uitvergroot.

• Wilbert Boeijen, wo 08 september 2010 14:23 Reageer op Wilbert

  

  Ik ben het geheel eens met de strekking van dit verhaal.
  
  Sinds ik me met politiek ben gaan bemoeien, kwam ik al gauw tot de conclusie, dat het eigenlijk helemaal niet relevant is, of iets links of rechts is. Maar vlak daarna constateerde ik ook, dat je onmogelijk met politiek bezig kunt zijn, zonder veelvuldig met de termen 'links' en 'rechts' te worden geconfronteerd. En dat, zonder dat duidelijk is, wat er precies mee wordt bedoeld. Behalve dat het niet relevant is, kan het hierdoor ook nog eens worden gebruikt om mensen te manipuleren.
  
  Wilders, bijvoorbeeld, noemt alles wat hem niet bevalt links en dat is een woordje, dat door papegaaien kennelijk gemakkelijk wordt opgepikt. (Aanschaf van de JSF noemde hij een linkse hobby.)
  
  Maar andersom werkt het net zo.
  
  Op een eerdere discussie op Joop heb ik het er wel eens over gehad, dat dit fenomeen zich niet alleen voordoet met de termen 'links' en 'rechts'. Je hebt het ook met 'progressief' en 'conservatief'. Waar het om gaat, is of iets goed is of niet en of een verandering ook een verbetering is of niet. En dáár moet de discussie dan dus ook over gaan.
  
  Ik noem mezelf links, omdat de SP gewoonlijk links wordt genoemd, maar eigenlijk kan het me niet schelen.
  
  Ik kan er nog veel meer over vertellen, maar ik vind het wel weer even mooi geweest.

• , wo 08 september 2010 14:23 Reageer op

  

  TS
  Waarom zou iemand de verworvenheden van de verzorgingsstaat:
  .Rechtszekerheid op het werk
  .Goede verzorging op het gebied van gezondheid
  .Opvangnet voor chronisch zieken en invaliden
  .Goede verzorging van ouderen en hulpbehoevenden
  . een basis inkomen voor mensen die écht niet kúnnen werken
  willen weggooien??
  
  Wat is dar nou toch mis mee??

• A de Leeuw, wo 08 september 2010 14:14 Reageer op A

  

  Ah het zijn geen homogene groepen. Dus eigenlijk kan iedereen prima met elkaar samenwerken. Behalve natuurlijk die anderhalf miljoen Wilders stemmers. Dat zijn gewoon ALLEMAAL asociale domme vreemdelingen hatende tokkies. En uiteraard werken wij daar als fatsoenlijke mensen niet mee samen.
  
  Maar eh meneer Verhagen, hoeveel stemmers denkt u dat de VVD al 20 jaar binnen trekt op het immigratievraagstuk?

• Kikker Landje, wo 08 september 2010 14:58 in reactie op A de Leeuw Reageer op Kikker

  

  Als ik commentaar op dhr Wilders heb, is dat op dhr Wilders, en op niet zijn stemmers. Zelfs de PVV bedoel ik daar vaak niet mee, omdat de PVV het alleenrecht van dhr Wilders is.
  
  Dhr Wilders heeft het toch altijd over de Islam, en niet over de moslims zelf? Als je altijd afgeeft op een ideologie, en niet op de mensen, moet je ook kunnen begrijpen dat kritiek op dhr Wilders niet bedoelt is voor de PVV stemmers.

• A de Leeuw, wo 08 september 2010 17:33 in reactie op Kikker Landje Reageer op A

  

  Punt is dat een partij als de VVD inhoudelijk verder af staat van een partij als Groenlinks dan van de PVV. Toch doet de schrijver het voorkomen alsof alleen de PVV en de SP streven naar extremen. Het is maar net wat je verstaat onder extreem. Veel VVD-ers vinden de PVV helemaal niet zo extreem. Veel VVD-ers vinden GL en de PVDA onder leiding van Cohen juist extreem. Hetzelfde zie je bij het controversieel zijn van Wilders. Wilders is met name controversieel bij veel linkse stemmers. Men vergeet echter dat Cohen net zo controversieel is bij veel rechtse stemmers. Het is maar net vanuit welke blik je de dingen bekijkt.

• Chris Breebaart, wo 08 september 2010 14:00 Reageer op Chris

  

  Het onderscheid 'links' en 'rechts' in Nederland is oorspronkelijk terug te voeren op de placering van de fracties in de vorige vergaderzaal van de Tweede Kamer. 'links' zat 'links' van de voorzitter en 'rechts' aan de rechterkant. De VVD zei bij monde van Wiegel toen dat zij eigenlijk 'links' wilden zitten daar zij als VVD een op de toekomst gericht partij waren.

• patricia kramer, wo 08 september 2010 13:36 Reageer op patricia

  

  Frans verhagen voegt hiermee niets toe aan de links-rechts verwarring omdat hij niet met een analyse komt.
  
  En dat terwijl het zo makkelijk is: Rechts kan betekenen: conservatief (nationalistisch/repressief juridisch beleid/behoud van tradities) maar ook liberaal (beperking v overheidstaken). Links is de spiegel hiervan: progressief (optimistisch over verandering, mondiaal denkend, beperking van politie en militaire macht) en socialistisch (maximale invloed van de overheid)
  
  In werkelijkheid lopen deze dingen natuurlijk altijd door elkaar heen: Zo heeft het globaliserings-denken zowel linkse als rechtse kanten, en de anti-globalisering trouwens ook. Ook de neo-liberalisering is beide, want het proces naar marktwerking wordt door de overheid gestuurd en begeleid. En populistische partijen zijn altijd een mengeling van links en rechts in hun programma.
  
  Je kan de woorden Links en rechts dus on-precies gebruiken: een vage mengeling van alle betekenissen. Of precies, dan moet je erbij vertellen welke betekenis je in gedachte heb.

• Hugo Gündel, wo 08 september 2010 13:10 Reageer op Hugo

  

  Het betoog van meneer Frans Verhagen lijkt op dat van een winkelier die zijn omzet en winst ziet dalen. Zijn concurrenten doen het veel beter maar hij verteld zijn personeel dat hij nog steeds de grootste winkel heeft. Ik ga het assortiment niet aanpassen, zegt hij. Wat we nu hebben verkopen wij al jaren, dat moet maar goed genoeg zijn voor de klant. Wij Cohennen het best.

• S. Prozac, wo 08 september 2010 12:51 Reageer op S.

  

  Ik heb toch liever regeringen die uitgesproken links of rechts zijn, zo weet je waar je aan toe bent en dit vage soort van "midden"kabinetten heeft nederlands niks groots gebracht behalve immigratieproblemen en een opkomende PVV-onderklasse van kiezers. Links kunnen we hier niet de schuld van geven want er is nooit een links kabinet geweest in de laatste 20 jaar, wel rechtse.

• Kikker Landje, wo 08 september 2010 13:35 in reactie op S. Prozac Reageer op Kikker

  

  We zij als klein landje wel één van de rijkste landen ter wereld...
  Een 'midden'kabinet is nog niet zo gek... misschien dat niet alles 'naar wens' meteen wordt verzilvert.

• Joop Schouten, wo 08 september 2010 12:33 Reageer op Joop

  

  Goed verhaal Frans. Bedankt.
  Uiteraard heb ik wat te vragen cq, te zeiken ; )
  
  Ik zie dit iets anders.:
  '....De 'rechtse' CDA'ers immers zijn al lang afgedwaald naar de club van Wilders, wat resteert is keurig midden of gematigd anti revolutionair links, Klinkisten laten we zeggen. De bestuurders en de lokale notabelen maken zich vooral druk over de verdeeldheid die ze uitstralen, niet over de vraag of ze links of rechts zijn. Ze willen gewoon besturen, het middenveld beheren.....'
  - Ik zie óók 'zakelijke belangen' van CDA-bestuurders (en achterban): Ze wensen mijns inziens hun economisch systeem te handhaven om nóg meer Marktwerking in te voeren. Dat schaar ik onder 'rechts'.
  (Mijn definitie van 'rechts' is Conservatief-neoliberaal.)
  
  Aangezien de meeste zogenaamde middenpartijen de negatieve gevolgen van Marktwerking (lees neoliberalisme) onvoldoende belichten (wat neerkomt op gedogen) leveren zij 'ons' in feite uit aan deze neoliberale utopie.
  
  De SP staat met haar juiste kritiek hier (bijna) alleen in. De SP is niet 'conservatief ' conform mijn definitie. Eerder kritisch, sociaal betrokken met loepzuivere analyses.
  
  Er is naar mijn idee dus wel degelijk sprake van een tweedeling ! Een Links-Rechts maatschappelijk-economische.

• Joop Schouten, wo 08 september 2010 16:46 in reactie op Joop Schouten Reageer op Joop

  

  Aanvulling:
  http://www.nrc.nl/binnenland/verkiezingen2010/article2616998.ece/Arbeidsmarkt_en_zorg_struikelblok_in_formatie

• Flipje Tiel, wo 08 september 2010 12:16 Reageer op Flipje

  

  Alle politici hebben er belang bij een grote gemene vijand te creëren waar ze het arme land tegen beschermen. Als die vijand de politieke tegenstander is, des te beter. Als je daarmee de ene helft van het land tegen de andere helft opzet is dat een offer dat een dapper staatsman bereid is te brengen.
  
  De meeste politici zijn hier schuldig aan. De enige oplossing is minder macht voor de politiek, en omdat de alternatieven voor democratie zo slecht zijn, dus minder overheid.

• Erwin W, wo 08 september 2010 12:05 Reageer op Erwin

  

  "Klassiek conservatief" is juist het tegenovergestelde van behoudzucht. Conservatisme is een studie naar de beginselen van onze beschaving (namelijk: Rome, Athene en Jeruzalem). Uit die studie komt naar voren welke elementen wel en welke niet belangrijk zijn. Nu komen we op het punt van de behoudzucht: als je weet wat wel belangrijk is en wat niet kun je de beschaving intact houden zonder jezelf een rigide houding aan te meten.
  
  Het is ook vanuit dat uitgangspunt dat "klassiek conservatisme" alles is wat het progressivisme (of wat daar tegenwoordig nog van over is) niet is.

• Robert Cuperus, wo 08 september 2010 12:01 Reageer op Robert

  

  ?
  dan maar een regering van het niet-homogene midden?