Bio Bekijk alles van Mei Li Vos Word fan

Mei Li Vos

Mei Li Vos Directeur Orangegas en publicist

20 mei 2011 Reageer (23) 1075 x bekeken Economie RSS

Daadkrachtig nietsdoen

Nietsdoen had veel geld en stress bij de Europese belastingbetaler gescheeld

De ECB koopt geen staatspapier meer op om Europese landen in financiële nood te helpen. Het lijkt er op dat de bankiers in Frankfurt tot de conclusie zijn gekomen dat door nietsdoen de markt zijn werk moet doen. De vraag die mij als politicoloog met interesse in die andere gedragswetenschap, de economie, bezig houdt is of niet ingrijpen bij financiële problemen ook een oplossing kan zijn.

Bijvoorbeeld, in Nederland is er een tekort ontstaan omdat we banken hebben gered in 2008. Zowel het kabinet Balkenende IV als het kabinet Rutte meenden dat tekort te moeten oplossen door bezuinigingen en hervormingen. De redenering gaat als volgt: als we nu niet bezuinigen en hervormen, dan loopt het tekort gierend uit de hand en hebben we over een paar jaar geen geld voor onderwijs, zorg, de AOW, asfalt of andere leuke dingen. Op basis van een compromis tussen economen (economen zijn het bijna nooit met elkaar eens) is het te bezuinigen bedrag op 18 miljard vastgepind. Het  kabinet straalde een en al daadkracht uit toen de lijst bezuinigingen werd gepresenteerd, ook al bestond de lijst uit kleine faits divers, geen grote hervormingen.

Het probleem van dit kabinet is dat het die 18 miljard bezuinigingen niet gaat halen. En al helemaal niet zonder lastenverzwaringen, zoals dat wel werd beloofd aan de rechtse meerderheid van de kiezers. Het D66 Kamerlid Wouter Koolmees vroeg daarom op 1 maart een spoeddebat aan over de volksverlakkerij rond de bezuinigingen en hervormingen. D66 wil namelijk aantonen dat ze als enige echte liberale partij wel daadkrachtig kan bezuinigen en hervormen, en de broeders van de VVD te veel hun oren hebben laten hangen naar de cryptosocialisten van de PVV. Dat spoeddebat is nog steeds niet gevoerd. Het  bungelt ergens zielig onderaan in de waslijst met spoeddebatten die de kamer nog wil voeren over Echt Heel Spoedeisende Zaken.

Maar is het nuttig om een spoeddebat te voeren over de vraag of het kabinet wel voor 18 miljard bezuinigt en hervormt? België heeft nu al bijna een jaar geen regering die überhaupt iets kan doen, en de Belgische economie zal in 2011 2% groeien. Econoom Willem Buiter stelt dat we net zo goed niets hadden kunnen doen voor Griekenland, failliet gaat het land toch wel. Nietsdoen had veel geld en stress bij de Europese belastingbetaler gescheeld. Nietsdoen leidt soms dus tot verassende resultaten.

Misschien is dat ook wel het ‘cunning plan’ van dit kabinet: daadkrachtig nietsdoen. Dit kabinet mag namelijk niet zoveel hervormen van zichzelf, niet op de woningmarkt (VVD en CDA) en niet op de AOW en arbeidsmarkt (PVV). Dan rest er niet veel anders dan daadkrachtig nietsdoen. En vooral veel daadkracht uitstralen. Omdat dat goed is voor het vertrouwen. En vertrouwen is goed voor de economie. Ook al heeft D66 het gelijk van alle economen - over de noodzaak van hervorming van de  woningmarkt, de AOW en de arbeidsmarkt zijn bijna alle economen het wel eens - maar dit kabinet kan alsnog goed zijn voor de economie met haar daadkrachtige nietsdoen, vanwege het vertrouwen dat ze er mee creëert. Jan Kees de Jager en Mark Rutte kunnen in ieder geval heel daadkrachtig kijken.

PS: na het verantwoordingsdebat van donderdag 19 mei:  De PVV en het niets doen voor Griekenland

De coalitie VVD-CDA-pvv lijkt dan wel op haar grondvesten te trillen over de weigering van de PVV om de steun aan Griekenland goed te keuren, maar zowel de dreiging van de PVV als de stellingname over Griekenland vallen alles mee. De PVV moet geregeld even haar tanden laten zien voor de achterban en dat deed ze dan ook, met wat beledigingen en dreigingen. Uit de coalitie stappen kan de partij toch niet, want ze zit er formeel niet in. Dat ze bij cruciale onderwerpen geen steun geven aan de broeders en zusters van de VVD en het CDA is ook geen breekpunt. Dat deed de PVV ook niet bij andere onderwerpen en Mark Rutte is nog steeds premier.

Dat Griekenland geen steun moet ontvangen is ook geen rare gedachte. Vermaard econoom Willem Buiter zei het vorig weekend ook al. Griekenland is technisch allang failliet, het zijn vooral de Duitse en Franse banken die veel aan Griekenland geleend hebben. Die banken verliezen veel als het land formeel failliet gaat en de schulden moeten worden geherstructureerd. Maar dan had je waarschijnlijk met minder miljarden hetzelfde resultaat geboekt: een Griekenland dat helemaal opnieuw moet beginnen. Daar hebben de Grieken overigens ervaring mee, ze zijn al eens eerder failliet gegaan.

De PVV (en in mindere mate de SP) maken er een heel nationalistisch nummertje van, maar economisch gezien was het dus geen onzinnige gedachte om inderdaad niets te doen voor Griekenland. Je hoeft geen nationalist te zijn om dat een redelijk plan te vinden. Je hoeft aan de andere kant als Eurofiel  ook jezelf niet te verloochenen om het niets doen voor Griekenland te steunen. Helaas is het nu al te laat, dat had men vanaf het begin moeten doen. Nu zitten andere Europese landen er al voor 55 miljard in, en die ben je dus echt kwijt als je alsnog besluit niets te doen. Men had beter vanaf het begin daadkrachtig niets kunnen doen. De oproep van Wilders om nu maar te stoppen met steun kost ons in ieder geval een paar miljard euro.

Als de oppositie de regering echt even wil laten zweten dan trekt ze om economische redenen (‘Willem Buiter zei het ook!’) haar verdere steun aan de Nederlandse steun voor Griekenland in.


Deel 1 van deze column verscheen in NRC Handelsblad op 19 mei 2011

Laatste Reacties (23) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Chanelta Bokkema, di 24 mei 2011 16:18 Reageer op Chanelta

    Chanelta

    "Bijvoorbeeld, in Nederland is er een tekort ontstaan omdat we banken hebben gered in 2008."

    Dit is onzin. Het tekort is ontstaan door de teruggang van de economie en dus lagere inkomsten en hogere uitgaven. De leningen aan de banken staan hier los van.

  • Sonja van Geloven, za 21 mei 2011 01:53 Reageer op Sonja

    Sonja

    Ik vroeg aan Tofik Dibi: waarom heeft GroenLinks niets gedaan aan/met de herdenking van de Nakba? Antwoord: Herdenking? Welke herdenking?

    Maar het kan erger hoor. Harry van Bommel antwoordde dat hij geen uitnodiging had ontvangen.

  • Leo van Loo, vr 20 mei 2011 22:11 Reageer op Leo

    Leo

    U zegt:"Bijvoorbeeld, in Nederland is er een tekort ontstaan omdat we banken hebben gered in 2008".

    Het spijt me om het te zeggen, maar dat is apert onjuist en u bent te intelligent om een dergelijke vergissing te maken. De kosten van het redden van de banken zijn nauwelijks van invloed op het tekort dat we nu hebben en met bezuinigingen proberen weg te werken.

    Een heel eenvoudige rekensom om mee te beginnen. Stel: Nederland heeft 100 mld uitgegeven om de banken te redden. Met hoeveel vergroot dat het tekort? Nederland betaalt ca. 3.5% rente op de 10 jaars leningen geloof ik, dus dan hebben we het over 3,5 miljard tekort per jaar. En dan rekenen we nog niet eens mee dat die banken ook rente betalen (en fors!) op de leningen die ze van de Nederlandse staat hebben gekregen.

    Wat de waarheid is, en dat weet u best mevr. Vos, is dat de crisis er voor heeft gezorgd dat 1. de banken gered moesten worden en 2. dat de economie (en daarmee de belastinginkomsten) fors afnamen. Het enkele feit van het redden van de banken heeft weinig toegevoegd aan het begrotingstekort wat we nu hebben. En u weet ook best dat als de banken niet gered waren, we dan nog veel en veel meer hadden moeten bezuinigen. Om de simpele reden dat dan de economie nog veel verder was ingestort.

  • zorba de griek, vr 20 mei 2011 16:21 Reageer op zorba

    zorba

    Typische vrouwenlogica.

    Je kunt ook bezuinigen door niet meer naar de garage te gaan voor een onderhoudsbeurt. Bespaart ook geld en je auto blijft het echt wel doen. Voor zolang als het duurt.

  • Zjen Zen, vr 20 mei 2011 16:33 in reactie op zorba de griek Reageer op Zjen

    Zjen

    Lompe mannen rethoriek.

  • Ton evertsen, vr 20 mei 2011 15:01 Reageer op Ton

    Ton

    zeg maar een soort wachtgeld

  • Rob Geurtsen, vr 20 mei 2011 12:24 Reageer op Rob

    Rob

    Mei Li Vos, je pauze uit de politiek maakt je mooier en sterker.

    Er is zelfs niet een spoortje van discussie over het niet steunen van het kabinet in deze. Er is zelfs niet een overweging om er een hoige prijs voor te vragen. Nee, we moeten redelijk zijn.

    De macht van de onduidelijke politiek. Financieel niets doen is okay, maar politiek en bestuurlijk niets doen kan niet. Een crisis als dit is goed voor de intergratie van Griekenland in de bestuurscultuur van de EU, een waarschuwing ook voor andere landen.

    Zorg dat je financiel je zaakjes op orde hebt, dan houdt je beleidsvrijheid over, is het financieel een bende, dan wordt je op andere gebieden ook ingepakt.

    Dus wat dat betreft is niets doen niet de oplossing. Maar deze optie niets doen niet bediscussiëren, zoals nu (is) gebeurd, is onbegrijpelijk.

  • Evert van Vliet, vr 20 mei 2011 11:28 Reageer op Evert

    Evert

    "Nietsdoen had veel geld en stress bij de Europese belastingbetaler gescheeld"

    Het afschaffen van duiten en andere indoctri-naties had nog veel meer zoden aan de dijkjes gezet.

    Maar dat kán natuurlijk (wederom-stuitend) niet.

    Het verplicht gestelde internationale monetaire fondsje staat totaal haaks op iedere zinnige ontwikkeling op en van deze planeet en daarmee staat iedere politicus die dat niet onderkend ook totaal buitenspel...jawel, de meerderheid dus!

    Daar zakt je broek toch zeker van af?...maakt het genomen worden door de banken er wel veel makkelijker op, dat dan weer wel.
    Zelfs al wordt je d'r schijtziek van is 'men' niet vies van je.

  • Noud Aerts, vr 20 mei 2011 11:19 Reageer op Noud

    Noud

    Mei,

    "De coalitie VVD-CDA-pvv lijkt dan wel op haar grondvesten te trillen over de weigering van de PVV om de steun aan Griekenland goed te keuren, maar zowel de dreiging van de PVV als de stellingname over Griekenland vallen alles mee."

    Ten eerste, er is GEEN coalitie van VVD, CDA en PVV. Er is een coalitie tussen VVD en CDA en een GEDOOGCONSTRUCTIE tussen deze coalitie(VVD en CDA) met de PVV.
    Ik kan mij voorstellen, dat er de vonken afvliegen tussen coalitie en gedoogpartner, als de coalitie iets anders wil, dan wat er met de gedoogpartner is afgesproken.

    Men wist van te voren, dat de PVV anti-EU was toen men de gedoogconstructie aanging. Ze zijn het hier als op een aantal andere punten fundamenteel oneens met elkaar. Dat mag, de coalitie moet nu een meerderheid zien te krijgen in de oppositie en die gaan ze krijgen, omdat PvdA, D66 en GL voorstanders zijn van de ingeslagen weg en EU in het algemeen.

    Ik zie het probleem niet.

    " De PVV moet geregeld even haar tanden laten zien voor de achterban en dat deed ze dan ook, met wat beledigingen en dreigingen."

    Wat dat beledigen aangaat, ben ik het met u eens, daar ben ik ook niet blij mee en dat is zacht uitgedrukt.
    Maar ik mag toch wel aannemen, dat als je ergens het gevaar denkt van in te zien en dit niet wil zien gebeuren en men gaat toch door, dan mag je imo toch 'dreigen' om daarna de gedoogconstructie te laten vallen?

    Lijkt mij vanuit welke partij of coalitie ook, niet meer dan normaal, dat je benadrukt, dat als er stront aan de knikker komt, dat jij je daar niet verantwoordelijk voor acht. Wat dan die verantwoordelijkheid inhoudt is imo aan de partij/persoon.

  • Evert van Vliet, vr 20 mei 2011 11:37 in reactie op Noud Aerts Reageer op Evert

    Evert

    Als er stront aan de knikker(s) kómt?

    Alle knikkers komen regelrecht uit de beerputten dus daar is geen ontkomen aan.

    Waar de stront blijft kleven terwijl de knikkers doorrollen is een andere vraag (waarvan het antwoord al bekend was ver voordat er uberhaupt knikkers werden geproduceerd.

    Shit happens but when it hits the fan ya better put it on "high"....zolang d'r nog prik op staat althans.

  • Leon Abels, vr 20 mei 2011 14:50 in reactie op Noud Aerts Reageer op Leon

    Leon

    @ Noud.

    Ik wil er geen woordspelletje van maken, maar coalitie betekent samenwerking. Er is weldegelijk een coalitie VVD-CDA-PVV en dat bestaat uit een kabinet met VVD-CDA en een gedoogakkoord met PVV.

    Derhalve.....

  • Noud Aerts, vr 20 mei 2011 16:26 in reactie op Leon Abels Reageer op Noud

    Noud

    Leon,

    "Ik wil er geen woordspelletje van maken, maar coalitie betekent samenwerking. Er is weldegelijk een coalitie VVD-CDA-PVV en dat bestaat uit een kabinet met VVD-CDA en een gedoogakkoord met PVV.

    Derhalve....."

    Ik wil dit even duidelijk hebben, daarom haal ik Wiki aan als u het eens bent met die uitleg van Wiki.
    Zie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Coalitie

    Daar staat: "In de politiek is een coalitie samenwerking tussen verschillende politieke partijen. Hierdoor wordt het mogelijk een regering te formeren, die door een deel van de volksvertegenwoordiging wordt ondersteund. Er bestaan verschillende soorten coalities, zo heb je een minderheidscoalitie en een meerderheidscoalitie. Bij de minderheidscoalitie heeft de coalitie geen meerderheid in het parlement, bij een meerderheidscoalitie is dit wel het geval."

    Met andere woorden, er is een MINDERHEIDSCOALITIE tussen VVD en CDA 31 + 21 zetels = 52 zetels. Met de gedoogpartner die deze MINDEHEIDSCOALITIE doogt, komen ze op 76 zetels.

    Nu de definitie van kabinet volgens Wiki, als u het daarmee eens bent.
    Zie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlands_kabinet

    "Er zijn verschillende manieren om een kabinet te typeren. Kan een kabinet rekenen op de steun van een meerderheid van de Tweede Kamer dan spreken we van een meerderheidskabinet. Is dat niet het geval dan wordt het kabinet aangeduid als een minderheidskabinet."

    Zoals u ziet, is kabinet gelijk aan de of een coalitie. Dus een minderheidscoalitie = een minderheidskabinet. De gedoogpartner in deze, de PVV, gedoogd deze coalitie, mits er voor hen ook iets te halen valt.

    Ik houd van woordspelletjes, maar u moet me niet bewust of onbewust woorden in de mond leggen, die niet geheel juist zijn.

    In dit land is er maar 1 kabinet en 1 coalitie en dat is die van VVD en CDA met steun van de PVV, als VVD en CDA de PVV ook iets ervoor terug geven.

  • Joop Schouten, vr 20 mei 2011 10:43 Reageer op Joop

    Joop

    Lucht valt niet te bezuinigen.

  • Anja Lodewijks, vr 20 mei 2011 11:38 in reactie op Joop Schouten Reageer op Anja

    Anja

    Eens kijken waar ze blijven als we de boel vacuüm gaan trekken.

  • Jacqueline Wouters, vr 20 mei 2011 10:42 Reageer op Jacqueline

    Jacqueline

    Ze moeten eens ophouden ons voor de gek te houden

    Mochten er toch banken omvallen dan betekent het uiteindelijk dat ze verkeerd geïnvesteerd hebben dan moeten ze maar met de billen bloot lijkt me zo!
    Saneren waar nodig herstructureren want Griekenland is gewoon failliet dat moet iedereen maar accepteren het kaartenhuis langer in stand houden heeft geen zin.
    En dan meteen bonus terughalen.
    Bonus-malus ! Terug betalen die onterechte bonussen.
    Het kan niet zo zijn dat hard werkende mensen de rekening gaan betalen voor fouten van bankiers en pensioen fondsen die teveel belegd hebben in Griekse obligaties. PVDA moet zijn ogen openen het heeft geen zin nog meer geld in Griekenland te pompen je kunt beter je verlies nemen dan oeverloos doorgaan op dezelfde voet.
    Langlopende (diverse zoals Amerikaanse en Griekse bv.) staatsobligaties een van de slechtst mogelijke beleggingen zijn voor de komende jaren.
    Dat was al in 2008 bekend

  • Rob van Koot, vr 20 mei 2011 11:01 in reactie op Jacqueline Wouters Reageer op Rob

    Rob

    Zo is het. ING maakt alweer een miljard winst. Laten we met iedereen medelijden hebben maar niet met de banken. Die hebben het heel erg goed, wat ze ook zeggen.

  • Anja Lodewijks, vr 20 mei 2011 11:48 in reactie op Rob van Koot Reageer op Anja

    Anja

    Ook ABN-AMRO brengt weer het nieuws van grote winst en dat Zalm mag blijven naar buiten . Ondertussen is ook het nieuws dat ABN-AMRO opnieuw het personeelsbestand inkrimpt.
    http://www.depers.nl/economie/569795/ABN-Amro-boekt-fors-meer-winst.html
    http://www.depers.nl/economie/569829/ABN-Amro-Gerrit-Zalm-blijft-bij-ons.html
    http://www.depers.nl/economie/569839/ABN-Amro-krimpt-personeelsbestand-in.html

  • Co Stuifbergen, vr 20 mei 2011 10:04 Reageer op Co

    Co

    Dat 18 miljard bezuinigd moet worden, is een voorspelling van het Centraal Plan Bureau.
    Dit bureau gaat bij haar voorspelling ervan uit dat er de komende 20 jaar economische groei is.

    Het CPB gaat er ook vanuit dat de komende 20 jaar de belastingtarieven verlaagd zullen worden. D.w.z.: niet alleen gecorrigeerd worden voor inflatie, maar werkelijk verlaagd worden.
    U leest het goed: het CPB voorspelt welke beleid politici zullen voeren m.b.t belasting!
    (ik ga hierbij af op informatie van Marcel van Dam, maar het CPB heeft dit niet tegengesproken)

    Als het CPB gelijk heeft m.b.t. de economische groei, kunnen we ook kiezen voor minder bezuinigen, en de belastingtarieven niet verlagen (alleen corrigeren voor inflatie natuurlijk).

    Het wordt een ander verhaal als de economische groei tegenvalt.

  • Evert van Vliet, vr 20 mei 2011 12:07 in reactie op Co Stuifbergen Reageer op Evert

    Evert

    En als de groei in de natuur tegenvalt?

  • Hein van Leeuwen, vr 20 mei 2011 09:57 Reageer op Hein

    Hein

    Uiterst merkwaardig ex-kamerlid, sinds wanneer zijn onze begrotingstekorten ontstaan door het geld wat we hebben besteed aan de banken?
    Behoudens ABN*AMRO zijn alle uitgaven gewoon leningen waarover rente wordt betaald en die bovendien worden afgelost.

    ABN*AMRO gaat binnen een paar jaar weer naar de beurs, dan krijgen we ons geld weer terug, als het waar was hoeft dit kabinet dus eigenlijk niet te bezuinigen.

  • Dirk Schmidt, vr 20 mei 2011 10:33 in reactie op Hein van Leeuwen Reageer op Dirk

    Dirk

    Ja maar het begrotingstekort komt oa. door de economische crisis (en ook deels door groeiende kosten).

    Die economsiche crisis is het gevolg van de huidige structuur van de economie: globale economische vervlechting gecombineerd met casino capitalisme en perverse finaciele prikkels (extreme zelfverrijking door bonussen). Het zijn definaciele instituties die daarvoor verantwoordelijk zijn (zij buschen steeds een agenda van deregulering, nieuwe fianciele producten die nauwelijks nog relatie met werkelijke productie van goederen hebben etc.)

    En die economische crisis heeft gezorgt voor minder belasting inkomsten voor de staat, en veel extra uitgaven aan (tijdelijke ww) en teogenomen ww en bijstnadsuitkeringen. Hoewel het steunen van de banken zoals jij aangeeft geen geld hoeft te kosten, zijn er wel grote maatschappelijke kosten waar banken indirect wel voor verantoordelijk zijn.

    Dus is het begrotingstekort ontstaan door geld dat wij hebben besteed aan banken? Ja indirect wel. Het geld dat nu aan Griekenland (en Portugal en Ireland) is besteed is ook vooral om de banken te redden (want die hebben weer staatsleningen)

  • Hein van Leeuwen, vr 20 mei 2011 12:15 in reactie op Dirk Schmidt Reageer op Hein

    Hein

    Die redenering gaat niet op, ik bedoel dat indirect de bestedingen aan de banken de oorzaak zijn van de behoefte om te bezuinigen. Wat betreft de verminderde inkomsten van de staat heb je natuurlijk gelijk en dat zal ik ook niet betwisten.

    Maar je kunt daar de banken niet de schuld van blijven geven. Iedere economische crisis kent zijn bezuinigingsronden, welke oorzaak deze dan ook heeft.

    Ten aanzien van de staatsleningen die lopen in de landen die het moeilijk hebben, zijn het niet alleen de banken, maar vooral ook de pensioenfondsen die hier in zitten en de vraag is alleen nog maar of wij die direct moeten gaan redden of dat we dat doen via hulp aan landen zoals Griekenland, Portugal, Spanje en Ierland. Als we voor het eerste kiezen valt de EU ook voor een belangrijk deel uiteen, want dan volgen er meer.

  • Zeer Voornaam, vr 20 mei 2011 09:52 Reageer op Zeer

    Dat zeg ik ook altijd als ik naar het casino ga: ik heb er nu al 3000 euro inzitten, dan moet ik nu ook doorgaan...
    Ze komen dadelijk mijn auto ophalen.

    Wat er ook zo frapant aan rechts regeren vindt is dat om straks nog politie, gezondheid, scholing en alsfalt te kunnen hebben... Schaffen we het voor nu voor de helft van de bevolking maar even af. Toch vreemd dat die bevolking daar voor kiest.

 

Reageren

Registreren Wachtwoord vergeten

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven