Bio Bekijk alles van David Hollanders Word fan

David Hollanders

David Hollanders Econoom

18 mei 2011 Reageer (34) 798 x bekeken Economie RSS

Burger draait weer op voor de banken

Het wordt steeds duidelijker dat we voor de euro een hoge prijs betalen: de Verenigde Staten van Europa

In televisieprogramma Buitenhof van 15 mei mocht een direct belanghebbende, de bankier Piet Moerland, grootcrediteur van Griekenland, uitgebreid uitleggen waarom zonder steun aan de Grieken 'een tsunami' zou dreigen.

Dit artikel is mede-geschreven door Thierry Baudet. Baudet is docent aan de Universiteit Leiden en schrijft een proefschrift over nationale soevereiniteit. David Hollanders is docent economie aan de TU Delft en promoveert binnenkort op vergrijzing en pensioenen.

Wat er werkelijk dreigt, is een tweede massale reddingsoperatie van de banken ten koste van de belastingbetaler, en - om de monetaire unie voor de toekomst te behouden - een geleidelijke, maar onstuitbare Europese politieke eenwording.

Het Europese noodfonds heeft Griekenland inmiddels voor 110 miljard aan leningen toegezegd. De Europese Centrale Bank heeft daar bovenop nog eens vele tientallen miljarden aan Griekse staatsobligaties afgenomen of die staatsobligaties geaccepteerd als onderpand voor leningen aan banken.

Terwijl Jan Kees de Jager zegt dat het geld dat wij nu aan Griekenland overmaken, bij degelijk beleid absoluut terugkomt, schrijft topeconoom Willem Buiter dat Griekenland 'manifestly insolvent' is. Het merendeel van de Nederlandse, Duitse, Britse, Deense en Finse bevolking - toch niet geheel onbelangrijk in een democratie - heeft ook weinig vertrouwen in de Griekse solvabiliteit.

En terecht. Want Griekenland heeft een staatsschuld van 140 procent van het bnp. Dat is bijna 250 procent boven de norm van het Stabiliteitspact (60 procent); en het is ook ruim boven de 'magische' grens van 90 procent, dikwijls als point of no return aangeduid. De schuld is inmiddels zo groot, dat alleen al 6 procent van het bnp opgaat aan betaling van rente over de schulden. Ter vergelijking: de als zeer heftig ervaren bezuinigingen die Nederland op dit moment doorvoert, bedragen 3 procent, verdeeld over 4 jaar. Met het betalen van die 6 procent rente wordt bovendien nog geen enkele aflossing van de schuld gerealiseerd. (Dit jaar heeft Griekenland een verwacht financieringstekort van 10 procent, waarmee de schuld alleen nog maar verder stijgt.)

Portugal en Ierland staan er weliswaar relatief beter voor, maar lijken even terminaal ziek. Buiter stelt dat Portugal 'quietly insolvent' is en Ierland 'at material risk of default'. Spanje, dat voor meer dan 80 miljard geïnvesteerd heeft in Portugal, zal het na een mogelijk failliet van Portugal ook niet lang meer kunnen volhouden. Het enige dat deze landen nog kan redden, is een decen- nialange groei, van meer dan 5 procent voor Portugal, en meer dan 7 procent voor Griekenland. Het is realistischer om in je businessplan het winnen van de loterij op te nemen. Het enige dat we dus doen door Griekenland opnieuw geld te lenen is tijd rekken. Waarvoor?

Eén van de redenen ligt voor de hand: de schuldeisers van de probleemlanden zijn Europese banken - mensen zoals Piet Moerland. Bankiers hebben de kredietwaardigheid van de PIGS-landen spectaculair overschat (en zichzelf een megabonus uitgekeerd op basis van die verkeerde inschatting). Met het geleende geld kunnen deze Noord-Europese banken worden gered - reeds voor de tweede keer dus, zij het dit keer indirect via steun aan de PIGS-landen, die dat geld weer aan de Noord-Europese banken geven. Zo verplaatsen zich de schulden van de banken naar de lidstaten en de ECB. Tegen de tijd dat Griekenland failliet gaat, zijn de banken en hun bonusbankiers gered, en zal de belastingbetaler - die toch wel betaalt - ervoor opdraaien.

Niettemin krijgt ook de eurozone als geheel nog altijd een flinke economische dreun. Met bijna 10 procent van de totale eurobegroting leggen de PIGS-landen een behoorlijk gewicht in de schaal. Of deze landen straks hun eigen munt terug zullen nemen, of met een schone lei en mooie beloftes opnieuw zullen beginnen, één les hebben ze in Brussel wel geleerd: een monetaire unie is onmogelijk zonder politieke unie. Om crises zoals deze in de toekomst te voorkomen, zal, zoals ook hoogleraar Harrie Verbon schreef (O&D, 16 mei), een krachtige 'federale instantie' nodig worden geacht om budgettaire discipline af te dwingen.

Zo gaan we langzaam naar een Verenigde Staten van Europa toe. Maar willen we dat wel? Als dat de prijs is voor een gezamenlijke munt, is die prijs misschien te hoog.

Bron: Willem Buiter e.a., Global Economics View, 'The Debt of Nations', (2011), Citigroup.

Dit artikel verscheen eerder in de Volkskrant.

Laatste Reacties (34) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • jose van leeuwen, za 21 mei 2011 11:06 Reageer op jose

    jose

    Wat ik ook vreselijk vind is dat als er gesproken wordt over het failliet van Griekenland ,speculateurs komen die de situatie nog ernstiger maken.
    Je zou dit toch als crimineel kunnen omschrijven en toch kan het en worden er mensen rijker van.
    De gewone burger die heeft niets te maken met de economische crisis ,niet in Griekenland en niet in Spanje maar toch worden zij het hardst getroffen.
    Hoe kan Griekenland een grote economische groei te gemoed gaan?
    De concurrentie binnen de EU en wereldwijd is moordend, tomaten zijn goedkoper in Marokko en druiven kunnen wij nog goedkoper uit andere landen halen.
    Waarin of waarmee moeten zij die groei dan gaan behalen?
    Ik vind ook dat de manier waarop men spreekt over Griekenland en Portugal"knoflooklanden"minderwaardig en alle speculaties rondom pensioengerechtigde leeftijd van een groot Story niveau.

  • Gracchus Babeuf, za 21 mei 2011 11:31 in reactie op jose van leeuwen Reageer op Gracchus

    Gracchus

    GW trekt samen op met speculanten. Henk en Ingrid staan al te juichen!

  • Taco Dankers, do 19 mei 2011 08:28 Reageer op Taco

    Taco

    David Hollander vergeet zoals veel economen, devalueren is gelijk aan herstructureren. Dagong Global Credit Rating (de chinese overheid) schrijft letterlijk dat zij er vanuitgaan dat de VS haar schuld niet meer terugbetaald. (Een Griekelandje) Dit doet de VS door opzettelijk zijn munt te devalueren QE1, QE2 en straks komt QE3. De rekening wordt door de burgers betaald door hoge prijs inflatie die niet vertaald wordt in hogere lonen.

  • Taco Dankers, do 19 mei 2011 08:20 Reageer op Taco

    Taco

    @Grolschje
    Als een schuldenaar bij jou in de straat zijn schuld niet kan betalen is dat in eerste plaats de schuld van de schuldenaar en het risico van de schuldeiser. Daarom rekent hij een risico premie. Anderen hebben daar niet mee te maken. In sommige buurten wordt het probleem opgelost door een willekeurige voorbeiganger het probleem op te laten lossen door hem/haar het geld af te pakken. ;-)

  • Taco Dankers, do 19 mei 2011 08:10 Reageer op Taco

    Taco

    Dat een verdere politieke samenwerking noodzakelijk is voor een muntunie is absoluut niet vanzelfsprekend. Monetair beleid kan nu eindelijk losgekoppeld van soeverein beleid. De situatie kan vergeleken worden met een goudstandaard. Investeerders (banken) die dezelfde prijs gerekend hebben voor Duitse Obligaties en Griekse Obligaties omdat ze beide gedenomineerd zijn in Euro’s zijn of volslagen onkundig en begrijpen niets van de echte economie, waren opzettelijk frauduleus (Goldman Sachs) of permanent dronken. De grootste bedreiging voor de Europese Economie is de Mark niet laten werken in de banken sector. Banken (plus verantwoordelijke autoriteiten) die absoluut geen bestaansrecht hebben zijn gered en zullen zeker Europa en de VS in de volgende catastrofe storten

  • Rinus Aldus, wo 18 mei 2011 19:57 Reageer op Rinus

    Rinus

    De problematiek m.b.t. Griekenland omvat feitelijk:
    1. banken-crisis
    2. Euro-crisis

    In feite is Griekenland al lang failliet, maar de politieke leiders van Europa, durven dat om electorale redenen niet toe te geven, omdat zij aan de eigen onderdanen/belastingbetalers niet kunnen/durven uitleggen dat zij moeten opdraaien voor de door de banken en financiers (inclusief de ECB)versterkte obligaties, leningen en ander schuldpapier. Uitstel levert niets op en verergert alleen maar de problemen. Griekse banken en financiële instellingen lenen bij de ECB met garantie van de Griekse overheid, terwijl we weten dat die garantie niets waard is. De enige juiste oplossing: "Umschulding" waar Angela Merkel echter niets van wil weten vanwege binnenlandse politiek overwegingen.
    Wie zijn de grote profiteurs van de huidige crisis:
    De banken en andere financiële instellingen en de zeer rijken van dit continent.
    De Europese totale schuld beloopt inmiddels 10 Biljoen Euro. De laatste 10-15 jaar hebben de rijken en bedrijven in Europa geprofiteerd van forse belastingverlagingen, terwijl dat nauwelijks voor de gewone man of vrouw aan de orde was. De miljonairs en miljardairs (een relatief kleine groep) bezitten in Europa inmiddels ook 10 Biljoen Euro. Ruim 8 jaar geleden bedroeg de totale Europese schuld ongeveer de helft dus 5 Biljoen en de zeer rijken bezaten eveneens ca. 5 Biljoen. Dus de verarming van de bevolking (aandeel in Nationale Schuld) is terecht gekomen bij de zeer (absurde) vermogende/speculanten.
    De Euro-crisis kan alleen doeltreffende worden opgelost als de zwakke Eurolanden uit de Euro worden gekiept dan wel de Euro gespitst gaat worden worden in Noord-Zuid.
    En tenslotte zal ook de hoofdveroorzaker van de wereldwijde financiële crisis (de USA) orde op zaken moet gaan stellen.
    De parodox is echter dat hoe enormer de schulden in de USA en Europa worden er uiteindelijk maar 1 andere effectieve oplossing resteert en dat is hyper-inflatie. Wie dan uiteindelijk de rekening betaalt hebben we de vorige eeuw gezien en de geschiedenis herhaalt zich zo schat ik in.

  • Private Eye, wo 18 mei 2011 20:24 in reactie op Rinus Aldus Reageer op Private

    Private

    Hyperinflatie: interessante conclusie. Dat is wel de richting die we opgaan als we nu doorgaan waar we mee bezig zijn. Weinig mensen zien dat in. Dank voor de bijdrage.

  • R. Rokvok, wo 18 mei 2011 22:38 in reactie op Rinus Aldus Reageer op R.

    R.

    Wie schat u in als de verliezers bij hyperinflatie?

  • Private Eye, wo 18 mei 2011 23:36 in reactie op R. Rokvok Reageer op Private

    Private

    iedereen is de klos bij hyperinflatie.

  • Bernard A. Tikker, wo 18 mei 2011 18:16 Reageer op Bernard A.

    Bernard A.

    Op zich een correct en goed verhaal, alleen verbaas ik me over de titel "Burger draait weer op voor de banken".

    Uiteraard de burger, wie anders? De banken en bankiers? Daar valt niets te halen. Investeerders? Die worden al hard geraakt bij een faillissement.

    De vraag is: Hoe zwaar draait de burger hiervoor op? Wat blijft er over van spaar- en pensioengeld? Hoe langer dit doorgaat hoe harder straks de klap. Enige lichtpuntje is de coalitie - inclusief de PVV - die een enigszins realitische kijk heeft op deze zaak.

  • Private Eye, wo 18 mei 2011 17:16 Reageer op Private

    Private

    Prima en correct verhaal. De Rabobank man waarschuwde voor een Tsunami net zoals de Jager waarschuwde voor een Lehman. Wat een b*llshit en het lijkt wel alsof ze van hetzelfe papiertje lezen. Doorgestoken kaart? Lehman en Tsunami gebeurden snel, onverwacht, groots en complex. Griekenland is al anderhalf jaar in de maak, iedereen is voorbereid en het is makkelijk te behappen.

    En het vervelende aan deze hele episode is dat men elke keer weer middels een crisis stiekem (ofwel via stealth) verder de mogelijheid aangrijpt om er meer een VS van Europa te creeren. Niemand vraagt erom, maar het gebeurt wel. Het is alsof men een monster gecreeerd heeft en niemand heeft het meer onder controle.

    En ja, terugkeer naar de gulden gaat pijn doen als het moet, maar minder pijn dan het behoud van de euro met alle negatieve sociale consequenties daaraan gerelateerd.

  • Jan Jansen, wo 18 mei 2011 17:04 Reageer op Jan

    Begrijpt nou niemand dat het kapitalisme failliet is?

  • L C, wo 18 mei 2011 18:06 in reactie op Jan Jansen Reageer op L

    L

    Ik zou eerder zeggen: het creëeren van een muntunie zonder steun van de bevolking, pappen & nat houden, staten die bankroet zijn ondersteunen... Als je dat onder kapitalisme verstaat, ja, dan zijn we op de goede weg onszelf de verdommenis in te helpen.

  • R. Rokvok, wo 18 mei 2011 22:30 in reactie op L C Reageer op R.

    R.

    De muntunie is gepropageerd door meer dan 95% van de 50 grootste Europese bedrijven destijds. Lees u in over de lobbygroep AMUE. Derhalve is het falen van de euro ook een falen van het ongebreidelde kapitalisme. Om nog maar niet te spreken over de de diefstal die in de Verenigde Staten plaats vindt. Niet met pistolen uiteraard, d.m.v. een administratieve handeling ditmaal (of beter gezegd: een gebrek aan administratie). Voorts is het helaas zo dat bijna alle rijke industriële families hun fortuin met geweld, diefstal en dwang bij elkaar hebben vergaard, van de Rockefellers tot Carnegies.

  • R. Rokvok, wo 18 mei 2011 22:53 in reactie op L C Reageer op R.

    R.

    Bij dit proces is het probleem opgetreden dat een muntunie niet gevolgd werd door een politieke unie. Destijds, zo'n 20 jaar geleden, waren de industriëlen beducht voor een politieke, democratische unie. Deze zou zo maar het vermogen om lidstaten tegen elkaar uit te spelen voor een, zoals zij dat noemen, 'gunstig vestigingsklimaat' kunnen ondermijnen.

    Op dit moment is echter de Europese Unie zo zwak dat zij China als chantagemiddel in de strijd kunnen gooien om hun zin te krijgen. Ook is inmiddels in navolging van de Verenigde Staten de Brusselse politiek in handen gevallen van lobbyisten, welke volgens officiële schattingen voor 85% in dienst zijn van de grotere multinationals. Dat laatste werkt als een zekering voor hun angsten. De voltooiing van de politieke unie is slechts een kwestie van 'wanneer'. Het is kristalhelder dat de grotere multinationals om zijn en de voltooiing willen vormgeven.

  • Ton evertsen, wo 18 mei 2011 16:32 Reageer op Ton

    Ton

    "De Europese Centrale Bank heeft daar bovenop nog eens vele tientallen miljarden aan Griekse staatsobligaties afgenomen of die staatsobligaties geaccepteerd als onderpand voor leningen aan banken. "

    welke gek accepteert een waardeloos onderpand?

  • Private Eye, wo 18 mei 2011 19:56 in reactie op Ton evertsen Reageer op Private

    Private

    dat was ook de reden waarom Axel Weber vertrok. Hij zag de bui al hangen. Een van de weinigen die principieel bleef.

  • Biff Everwood, wo 18 mei 2011 16:18 Reageer op Biff

    Biff

    Risiconemende banken en verzekeraars moeten eens echt risico voelen. De rente op staatsobligaties was en is niet voor niets hoger dan inflatie: afstempelen dus die schuld, tot het niveau dat voor Griekenland haalbaar is (90%, 80%).
    Speculeren wordt dan weer speculeren, en banken zullen dan niet klakkeloos die obligaties kopen met de hoogste rente.
    Als alles tot rust is gekomen kijken onder welke voorwaarde landen uit de euro treden. Ik kan me zo voorstellen dat de euro te hard (duur) is voor landen met een slechte concurrentie positie (Zuid-Europa)

  • Rob Nijskens, wo 18 mei 2011 15:11 Reageer op Rob

    Rob

    Het zit zeker in de naam, maar ik ben het eens met Rob Geurtsen; vooral de eerste en laatste alinea snijden hout. Het is waar dat meer geld lenen vooral tijdrekken is, en het is zeker geen structurele oplossing. Het is mijns inziens echter ook onvermijdelijk dat we tot meer integratie moeten overgaan (ik zal niet ontkennen dat hieruit ook invloed van mijn promotor blijkt) om uiteindelijk deze crisis en volgende crisis, die er zeker komen, te kunnen doorstaan. En hoe graag velen (vooral mijn geblondeerde provinciegenoot) terug willen naar hoe het was voor 1999, of nog eerder: ik denk dat er geen weg terug is zonder heel veel brokken te maken. "We're in this together now".

  • Rob Geurtsen, wo 18 mei 2011 14:34 Reageer op Rob

    Rob

    Wat een retoriek die op golven meesurft.

    Het inzicht dat een politieke unie de basis moet zijn voor een monetaire unie leefde al heel lang bij velen. De gekozen oplossing was nog helemaal neit zo slecht, ervan uitgaande dat er vrijwillige participatie bestaat en vrijwillige de intentie bestaat om de Euro een kwalitatief goede munt te laten blijven.

    Alle retoriek ten spijt, maar elke tiende cent dat de Euro to.v. bijv. de dollar meer waard is dan 1.30 toont dat er veel vertrouwen is in de economische en monetaire kracht van het Euro-blok.

    Is het een politieke unie die we moeten hebben om budgettaire discipline af te dwingen? Kan een gemeente ook niet jarenlang teveel uitgeven? In Amerika kunnen counties, en staten ook bijna failliet gaan en verregaang insolvable zijn.

    De aard van de veronderstelde oplossingen bepaklen of de politieke unie en succes wordt.
    Het Jageriaanse model, we trekken de kleren van het prachtige lijf van al die griekse vrouwen, dat ze nu al in vodden rondlopen, was hij vergeten. We ontnemen je huis... van deze huoding straalt een disbelief of content uit, als we schulden afstempelen dan is de schuldenaar niet genoeg gestraft en niet genoeg bereid om nooit meer de fout te maken.
    Wat een simpele door materiële welvaart vetgemeste opvatting. In de schuldhulpverlening net als in de economie weten de deskundigen dat een gezond positief toekomst perspectief lijkt te helpen om meer opbrengsten en omzet te genereren dan leeg te persen.

    Laat opnverlet dat er spelregels moeten komen en dat die spelregels moeten woden nageleefd en gecontroleerd, en wat mij betreft mag bijvoorbeeld de belastingheffing weliswaar op nationale wetten worden gebaseerd, die aan Europese minimale normen moeten voldoen, maar deze belastingen worden door een europese instantie of europees vorderingsmechanisme geïnd.

    Helaas tonen Baudet en Hollanders niet voor het eerst een in conservatisme verankerd nationalistisch denken. Net als weer patronen over landsgrenzen heengaan is de europese economie geen nationale aangelegenheid meer. Een ieder die nog in termen van nationale belangen denkt, mist de point van de Europese samenwerking en ondermijnt deze. gelukkig is dat in een democratische samenleving het goede recht van elke burger en quasi-intellectueel.

    (sorry voor de eventuele typefouten)

  • Lot Lievaart, wo 18 mei 2011 18:14 in reactie op Rob Geurtsen Reageer op Lot

    Lot

    Ik ken Baudet persoonlijk en al wat langer, ben ook wel eens zijdelings aanwezig geweest bij zijn discussie clubje etc. Ondanks het feit dat het een heel aardige jongen is, vrees ik dat je kwalificatie "mee surfen op de golven" wat betreft zijn politieke uitlatingen uiterst to the point is.

  • Andy P, wo 18 mei 2011 11:35 Reageer op Andy

    Andy

    Hmmm stekker uit de euro, wonden likken en verder gaan met Duitsland met een dmark of gulden

  • Hein van Leeuwen, wo 18 mei 2011 16:01 in reactie op Andy P Reageer op Hein

    Hein

    Natuurlijk en dan vervolgens weer in een economische crisis terecht komen.

  • L C, wo 18 mei 2011 16:22 in reactie op Hein van Leeuwen Reageer op L

    L

    En als we in de eurozone blijven komen we ook in een economische crisis terecht! Als dat geen catch-22 is, dan weet ik het ook niet meer.

    Politieke partijen die van Europa een soort VSE maken kunnen herverkiezing voor de komende (tientallen?) jaren wel vergeten. Een aanzienlijk deel van de bevolking zal een zo'n beslissing nooit vergeven of vergeten.

    Let wel, het smoesje dat het parlement zo'n beslissing 'democratisch' heeft genomen zal geen stand houden. Zou er iemand zijn die dit geloofd? Ik in ieder geval niet.

    Als we het rampzalig verlopen referendum over de Europese grondwet als referentie kader nemen, dan zal ten minste 60% nee stemmen. Ik denk: 1) voor een VSE gaat het kabinet absoluut geen referendum uitschrijven; 2) de VVD en CDA zullen compleet instorten wat betreft electoraat.

    In het kort, deze oplossing en het door de strot van de Europese bevolking te duwen is niets minder dan politieke zelfmoord. Reken maar dat de anti-EU partijen in Nederland (SP en PVV) staan te popelen om hiertegen eens flink campagne te gaan voeren mocht het ter sprake komen.

  • Rob van Koot, wo 18 mei 2011 11:35 Reageer op Rob

    Rob

    Ook dit gedroomde Vierde Rijk moet er niet komen. Amerika heeft een gemeenschappelijk verleden. Europa niet. Een verenigde Staten van Europa is daarom gedoemd te mislukken. We zijn te verschillend en kennen dat gevoel van 'wij Europeanen' helemaal niet zoals het 'We Americans' wel sterk leeft in Amerika. En het is waar. Niet de banken maar wij draaien er voor op. In godsnaam stoppen dit proces.

  • Gracchus Babeuf, wo 18 mei 2011 15:22 in reactie op Rob van Koot Reageer op Gracchus

    Gracchus

    EUROPA HEEFT GEEN GEMEENSCHAPPELIJKE GESCHIEDENIS
    'Amerika heeft een gemeenschappelijk verleden. Europa niet.'
    Yep. De oorspronkelijke Amerikanen zijn bijna over de kling gejaagd en de rest komt uit Europa en Azië. Er zijn resten van Vikingen gekomen, maar de meesten kwamen na 1492. In 1776 verklaarde de VS zich onafhankelijk van Engeland. Daarna kwamen een aantal staten bij de VS, o.a. delen van Mexico. Inderdaad Amerika heeft een gemeenschappelijk verleden, bijna 250 jaar. Toch al weer een hele tijd.

    Europa heeft GEEN gemeenschappelijk verleden. Klopt ook. Zie de feiten maar. Wikipedia: 'Europa is de bakermat van de westerse cultuur en heeft een buitengewoon grote rol gespeeld in de wereldgeschiedenis. De beschaving in Europa heeft zich sinds oude tijden ontwikkeld en werd beïnvloed door oudere beschavingen in Mesopotamië en in Egypte. De Romeinse en Griekse culturen hebben een deel van de geschiedenis van het continent bepaald. Na de val van het Romeinse Rijk volgden de middeleeuwen. De ontwikkeling van de beschaving van Europa versnelde zich in de Renaissance. In de geschiedenis is Europa het toneel geweest van vele grote en vernietigende oorlogen die zowel landelijke als stedelijke gebieden hebben verwoest. Hoewel Europa ooit bestond uit enorme multi-etnische imperia en koninkrijken, verdeelden de succesvolle nationalistische opstanden (vooral in de 19e eeuw) het continent in vele soevereine natiestaten. De politieke fragmentatie leidde tot de economische concurrentie en politieke geschillen tussen staten. Ondanks of juist dank zij dat slaagden de Europese landen erin om een groot deel van de wereld te koloniseren en werden buiten Europa in gebieden waar kolonisten de meerderheid gingen vormen, westerse staten gesticht.

    Na de steentijd volgde rond 3000 v.Chr. de bronstijd, al begon de bronstijd niet overal op hetzelfde moment. In Midden-Europa en Anatolië was er tussen de nieuwe steentijd en de bronstijd nog een kopertijd. Brons verving vanuit Zuid-Europa gedurende de bronstijd geleidelijk vuursteen als belangrijkste materiaal voor gereedschap en wapens en werd ook gebruikt voor sieraden.

    In de bronstijd zagen de eerste beschavingen het licht. Op de Cycladen kwam de Cycladische beschaving tot bloei. De eerste geletterde beschaving in Europa die we op dit moment kennen is de Minoïsche beschaving op Kreta, die daar ontstond rond 3000 v.Chr.[8] Daar werd het Lineair A ontwikkeld. De sedentaire culturen rond het Middellandse Zeegebied breidden naar alle kanten even snel uit en behielden Kreta als centrum. Het was daar een intens centrum van handelsverkeer over zee met de Cycladen, Anatolië, Mesopotamië, het Oude Egypte en, via het eerste Suezkanaal (dat van oost naar west liep en de Nijl verbond met de Rode Zee) ook met het Verre Oosten via Elam tot de bloeiende Indusbeschaving toe.

    Rond 2200 v.Chr. waren de Indo-Europeanen Europa binnengekomen. Toen rond 2000 v.Chr. de Indo-Europeanen zich splitsten in afzonderlijke volkeren, trok een westelijke groep richting Balticum (later bekend als de Letten en Litouwers). Een subgroep trok nog westelijker en vestigde zich in Centraal-Europa (de latere Italiërs, Germanen, Slaven en Kelten). Na ca. 1900 v.Chr. begonnen enkele Indo-Europese stammen die zich in Griekenland hadden gevestigd, die samen de Achaeërs worden genoemd, een Grieks volk te vormen.

    Rond 1800 v.Chr. begon de kolonisatie van West-Europa door de (nog altijd mysterieuze) Liguriërs. Zij waren ofwel de oerbewoners van West-Europa, voortkomend uit de mensen van onder andere de klokbekercultuur, ofwel waren dit Indo-Europeanen uit Zuid-Rusland die lang vóór de uittocht van de andere Indo-Europeanen naar westelijk Europa trokken.'

    JE HEBT GELIJK
    Van 3.000 v Chr. tot 2.000 na Chr. is 5.000 jaar. Dat is toch beduidend KORTER dan die 250 jaar dat de bewoners van Amerika een gezamenlijke geschiedenis hebben. Je hebt dus HELEMAAL gelijk. Alweer.

  • Private Eye, wo 18 mei 2011 17:17 in reactie op Gracchus Babeuf Reageer op Private

    Private

    Nederland is een soevereine staat als je het vergeten bent. En USA ook. Europa gelukkig niet en zal het ook nooit worden.

  • Edwin Vink, wo 18 mei 2011 18:31 in reactie op Private Eye Reageer op Edwin

    Edwin

    Het souverein zijn van Nederland of de VS heeft hier helemaal niets mee te maken. Wil je soms beweren dat de europese landen in hun verschillende samenstellingen geen invloed op elkaar, of relatie met elkaar hebben gehad? Wat jij eigenlijk wil zeggen is dat omdat je moeder een eigen persoon is, en jij een eigen persoon bent jullie helemaal geen relatie met elkaar hebben, en dus geen gezamelijk verleden hebben. Das knap.

  • Private Eye, wo 18 mei 2011 20:18 in reactie op Edwin Vink Reageer op Private

    Private

    Het heeft alles met soevereiniteit te maken.

    Nato is eem prima partnership en heeft lang heel goed gefunctioneerd. Absoluut geen problemen mee. Ook Noorwegen is partner trouwens.

    Ik heb wel een probleem als we de soevereiniteit gaan aantasten van elkaars landen om zodoende de euro te redden. En waar wordt onze soevereiniteit aangetast?

    Voorbeelden genoeg:
    - schulden transfer middels illegale opkoopacties van ECB
    - plan euro-bonds
    - breken van Artikel 125 van Lissabon verdrag door de bail-outs
    - referenda negeren omdat de uitkomst niet zint
    - euro verkopen als een economisch gewin wanneer het een politiek project is (zie uitspraken Juncker en Giscard d'Estaing)
    - plan van euro belastingheffing
    - plan om assets van Griekenland in een trust fonds te stoppen
    - en ga zo maar door.

    De hele zaak draait uiteindelijk om fiscale/politieke unie (soeveriniteit opgeven voor het 'Europees project' ) of niet.

    Politici durven nog steeds niet aan de burger uit te leggen wat het eindstation is, omdat ze bang zijn voor de boomerang effect. Het is dezelfde arrogantie als die heerst bij de Franse establishment omtrent DSK. Eerlijkheid, transparantie en business sense zijn afwezig in het hele verhaal.

  • R. Rokvok, wo 18 mei 2011 22:33 in reactie op Private Eye Reageer op R.

    R.

    "Eerlijkheid, transparantie en business sense zijn afwezig in het hele verhaal."
    Het gebrek aan de eerste twee is 'business sense'.

  • Private Eye, wo 18 mei 2011 23:40 in reactie op R. Rokvok Reageer op Private

    Private

    Ik begrijp je commentaar niet maar bedrijven hebben in het algemeen beter governance dan de overheid. Of wil je het tegenovergestelde beweren?

  • Bijstandskoning van GeenStijl, wo 18 mei 2011 11:28 Reageer op Bijstandskoning

    Bijstandskoning

    Alle begin is moeilijk. Zolang de "zwakke broeders" hun leven ook echt beteren dan hoeft de euro van mij niet opgeblazen te worden.

  • Grolschje ., wo 18 mei 2011 11:27 Reageer op Grolschje

    Grolschje

    Als een schuldenaar zijn schulden niet meer kan betalen dan is dat de schuld van de schuldeiser. Ik blijf het vreemd vinden.

  • Joop Schouten, wo 18 mei 2011 11:27 Reageer op Joop

    Joop

    'Bankiers hebben de kredietwaardigheid van de PIGS-landen spectaculair overschat (en zichzelf een megabonus uitgekeerd op basis van die verkeerde inschatting).'

    Hiermee is alles gezegd lijkt me.

    Tnx.

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven