Bio Bekijk alles van Harry van Bommel Word fan

Harry van Bommel

Harry van Bommel Tweedekamerlid SP

27 oktober 2010 Reageer (14) 420 x bekeken Wereld RSS

Boetes EU bedreigen draagvlak voor Europa

Eurolanden die zich niet aan de begrotingsregels houden, worden in de toekomst vrijwel automatisch beboet

Minister De Jager van Financiën is blij met dit akkoord, omdat hij hoopt dat zo een nieuwe crisis als in Griekenland kan worden voorkomen. Aan dit akkoord kleven echter grote nadelen, die het draagvlak voor de EU ernstig kunnen ondermijnen.

Eurolanden die niet snel genoeg hun overheidsschuld reduceren tot 60 procent van het Bruto Binnenlands Product (het totaal van wat in een land per jaar geproduceerd wordt) kunnen straks fors worden beboet. Hetzelfde geldt voor landen die het financieringstekort niet beneden de 3 procent krijgen. Afspraak is afspraak, zou je kunnen zeggen en in die zin is de blijdschap van minister De Jager wel te begrijpen. Anderzijds zat Nederland in 2009 ruim boven de 60 procent overheidsschuld en hadden we een tekort van 3,9 procent. We lopen dus straks het risico van een forse boete, of we worden geconfronteerd met de noodzaak van draconische bezuinigingsmaatregelen. Dat zijn geen aanlokkelijke vooruitzichten. Nederland staat daarin overigens bepaald niet alleen. Van de zestien eurolanden hebben er elf een te grote staatsschuld en veertien landen overschrijden het toegestane tekort.

Naast een boete voor een te hoge overheidsschuld of financieringstekort kunnen landen ook worden bestraft als er sprake is van onevenwichtigheden in de economie. Hiermee komt een groot deel van het nationale economische beleid onder Brussels toezicht te staan. Niet alleen handelstekorten en wisselkoersen, maar ook huizenprijzen en de loonontwikkeling vallen namelijk binnen dat bereik. Economic governance (invloed) was het doel van de EU-president Van Rompuy, maar dit lijkt meer op economic government (bestuur).

Ik vat het overeengekomen akkoord in ieder geval op als een belangrijke stap op weg naar zo’n Europese economische regering. De economische crisis wordt door voorstanders van een federaal Europa handig gebruikt om een grote sprong voorwaarts te maken.

Natuurlijk kunnen overheidsschulden niet eindeloos oplopen en zullen ze op den duur naar beneden moeten. Er kan echter een goede reden zijn om tijdelijk een hogere schuld aan te gaan. De vorige minister van Financiën Wouter Bos deed dat om de banken te redden. Het zou toch te zot zijn als die reddingsoperatie met een boete werd bestraft, zeker gezien de verwachting dat die operatie uiteindelijk geld oplevert. Ook een tijdelijk hoger financieringstekort kan aanvaardbaar zijn als zo het economisch herstel word aangejaagd door extra overheidsbestedingen. Het is bijzonder ongewenst dat het overeengekomen akkoord deze beleidsvrijheid voor eurolanden beperkt.

Dat de hoge schulden van sommige lidstaten nu problemen geven, heeft ook te maken met het gedrag van de financiële markten. Griekenland heeft kredietverstrekkers afgeschrikt door gesjoemel met cijfers en wordt dus terecht gewantrouwd. We moeten echter niet toestaan dat onder druk van speculanten overheden meer dan noodzakelijk én economisch verstandig gaan bezuinigen. Daarom moet de kwaliteit van de kredietbeoordelingbureaus beter worden bewaakt en is er een noodfonds als dam tegen speculanten. Wat nog mist, is de invoering van een belasting om puur speculatieve transacties minder rendabel te maken en enigszins te ontmoedigen.

De problemen in de eurozone worden in hoge mate veroorzaakt door het feit dat er een gemeenschappelijke munt is geïntroduceerd voor economisch zeer verschillende landen, zonder dat er ook sprake was van een politieke unie. Als bij het creëren van de muntunie meteen was verteld dat eurolanden stapsgewijs de bevoegdheid over hun nationale economieën zouden verliezen, dan zou er beduidend meer discussie zijn geweest over de muntunie. Sterker nog, dan was hij er waarschijnlijk niet eens gekomen.

Nu zitten we met die muntunie en nemen de voorstanders van vergaande Europese harmonisering ook Nederland financieel en economisch in de houdgreep. Meer dan ooit zullen we in de toekomst bij ingrijpende bezuinigingen, inperking van sociale verworvenheden, bevriezing van de lonen en verhoging van de lasten van burgers horen dat ‘het moet van Brussel.’ Strikt genomen is dat dan niet helemaal waar, want keuzes als verhoging van de winstbelasting en aftopping van de hypotheekrenteaftrek blijven mogelijk, maar daar wordt om politieke redenen niet voor gekozen.
Veel erger is dat onze regering zelf met deze belangrijkste stap in de Europese politiek instemt en ‘Brussel’ dus eigenlijk niets te verwijten valt. Zo ontstaat de eigenaardige situatie dat het juist de pleitbezorgers van deze Europese Unie zijn die het draagvlak onder burgers voor die EU ernstig ondermijnen.

Laatste Reacties (14) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Hugo Freutel, do 28 oktober 2010 12:58 Reageer op Hugo

    Hugo

    Ik deel de zorgen en het commentaar van Harry van Bommel, maar mis een praktisch alternatief voorstel van zijn hand om begrotingsdiscipline af te dwingen.
    Niet alleen banken, maar ook staten en overheden blijken cijfer goochelaars en speculatief bezig.
    De soevereiniteit van nationale staten en politiek komt onder druk te staan, bij het invoeren van een gemeenschapppelijke munt . Iets waar de Engelsen altijd voor gewaarschuwd hebben. Een gezamenlijke muntunie wordt een belasting unie, wordt een politieke unie. Burgers zijn het EURO avontuur ingerommeld. Maar wat kunnen we daar nog aan veranderen?

    Niet te voorkomen lijkt mij, dat staten uiteindelijk provincies van de EU worden. Nationale politici zouden wat mij betreft de rol van intermediair moet vervullen tussen burgers en instituut EU. Want wie gaat als burger Brussel bellen of mailen? In welke taal?
    Brussel moet zwaar inkrimpen en op één plek vergaderen, het Europese Parlement moet volwaardig de Europese Commissie en de Europese Raad kunnen controleren en naar huis sturen als het moet.

    Het goede aan directe belastingen aan de EU zou zijn, directe betrokkenheid van burgers met het instituut EU. Zodat burgers ook directer verantwoording voor hun belastingcenten zullen eisen. Ook minder willekeur en uitzonderingsposities van grote landen. Harmonisatie van belastingen op de koop toe.
    Dat laatste is hard nodig en zou een logisch gevolg moeten zijn van een geintergreerde handelsunie met een gezamenlijke munt.
    Probeer nu maar eens in een EU buitenland te werken en je door de nationale en internationale belastingregels en uitzonderingen te worstelen. Inkomsten belasting , premie volksverzekeringen en btw.
    Zonder dure specialisten kom je er niet uit, verschillende regionale interpretaties, specialistische belastingverdragen, wie houdt waar belasting in, papier uit buitenland opvragen etc.

  • Zingende Zaag, do 28 oktober 2010 09:00 Reageer op Zingende

    Zingende

    Zo lang de Grieken een markt conforme rente betalen is er niks aan de hand. Schimmiger wordt het met een fonds want wie beheert dat. Tijd om tegen Frankrijk te zeggen 'ok' maar dan slechts nog 1 locatie en dat is brussel. We moeten betere deals gaan sluiten.

  • Peter Volta, wo 27 oktober 2010 22:57 Reageer op Peter

    Peter

    Nog even dit: ook zonder muntunie waren die hervormingen broodnodig. Het wordt ook -terecht- niet verkocht als "het moet van Brussel". Hier niet althans. In Griekenland wel, maar ook daar had zonder muntunie ook aan het eind van de rit verdergaande devaluatie ZONDER hervormingen geen oplossing geboden. Het is hoe dan ook een verkeerde gedachtegang te denken dat de zuidelijke landen zich uit de crisis hadden kunnen devalueren. Daar kan je ook niet straffeloos mee doorgaan. Althans niet in een wereld waar je op productiviteitsverschillen zo hard wordt afgerekend. Zelfs als de Euro nog maar de helft waard is van wat hij nu is , zal massaproduktie hier nooit meer terugkeren. De bewegingsruimte is beperkt.

  • Ton evertsen, wo 27 oktober 2010 22:51 Reageer op Ton

    Ton

    bizar stuk van bommel spreekt zichzelf tegen

    de redenen om een boetesysteem in te stellen is omdat het falen van 1 gevolgen heeft voor anderen, griekenland had met gemak nederland mee kunnen trekken.

    In 1 zin roept hij dat men terecht griekenland wantrouwde maar vervolgens begint hij in stereotiep marktwantrouwen uit te barsten

    de bankcrisis was voor een groot deel inderdaad hun probleem, met medeplichtigheid van overheden overigens, maar de eurocrisis is een overheidsfalen, overheden die blind geld lenen, overheden dit geen maat kennen.

    Dit soort onderwerpen zijn veel te belangrijk om door een ideologische bril te bekijken, ze vragen eerlijke neutrale analyse, geen selectief argumenten zoeken om je ideologie te dienen

  • Roelf Turksema, do 28 oktober 2010 21:49 in reactie op Ton evertsen Reageer op Roelf

    Roelf

    De crisis was het gevolg manipulatie van overheden door banken en verzekeraars als AIG en Goldman Sachs, CDO's en CDS-en weet je nog?
    Had ook met ideologie te maken, graaien en besodemieteren heet die ideologie. Kwam niet van Ahmadinejad, ook niet van Chavez, de Farc of andere ideologieën, gewoon door ordinaire oplichting van rechts.
    Nog even en de banken crisis was de schuld van Bommel zelf.

  • Jac Schmidt, wo 27 oktober 2010 21:07 Reageer op Jac

    Jac

    De EU is een veel volkerenstaat geworden, een moderne Donau Monarchie dus.
    We weten allemaal dat het Oostenrijks/Hongaarse keizerrijk een reus op lemen voeten was dat toen het er op aankwam het een vazalstaat van Duitsland bleek te zijn.
    Zo is de EU een vazalstaat van de VS.
    We moeten hier in Europa dan ook niet streven naar een federaal Europa maar naar een sterke economisch samenwerking en vergeten dat dit werelddeel ooit een echt staat zal worden.
    Terug naar de Europese Economische Gemeenschap dus.

  • Peter Volta, wo 27 oktober 2010 18:57 Reageer op Peter

    Peter

    Beste meneer van Bommel, ik zou de financiele markten, door u volstrekt ten onrechte "speculanten" genaamd, maar een beetje te vriend houden want zij financieren onze tekorten. "Natuurlijk kunnen overheidsschulden niet eindeloos oplopen"...Nee van Bommel, maar het is beter dat we er zelf wat aan doen voordat de markten deze etterende wond gaan afstraffen want dan is de ellende echt compleet. Voor een politicus is altijd wel een reden om het terugbrengen van het tekort uit te stellen: of het gaat goed en dan is het niet nodig, of het gaat slecht en dan kan het niet. Dat wist Zijlstra al. Goed dus dat er eindelijk een mechanisme voor dat tekort ingesteld wordt want het Stabiliteitspact ligt inmiddels in de prullebak en de EU landen hebben zich volslagen onbetrouwbaar getoond in de toepassing ervan. Het nieuwe mechanisme staat helaas opnieuw onder politieke regie en dan weet je het wel: dat wordt een tweede Stabiliteitspact. Als er niks aan gedaan wordt staat de volgende Eurocrisis straks voor de deur en dan gaat Van Bommel geen oplossing bieden met zijn zalvende praatjes.

  • Ernst Anepool, wo 27 oktober 2010 19:18 in reactie op Peter Volta Reageer op Ernst

    Ernst

    Het volkomen terecht om de Banken speculanten te noemen, zelfs de bank van Zalm deed en doet aan Shortsellining !

    En gruwelijker manier van speculeren is er niet, ze speculeren dan namelijk op *verlies* van de aandelen, en maken dan winst over andermans verlies...


    Daardoor zijn zowel ING als ABN als Fortis en niet te vergeten Aegon miljarden kwijt geraakt...


    En terzijde, hoe gek het je ook in deoren zal klinken, heeft Nederland een sneller groeiende staatschuld dan Griekenland, Nederand heeft nu alk een negatief EMU saldo van 6,4%, terwijl dat ven Griekenland met slechts 3,4 groeit.
    Dat van Griekenland is in percentage van BBP wel veel groter, maar hoe lang zal dat nog zo zijn.


    Sinds in Engeland rechts regeert is de groei van hun staatschuld in Emu Saldo al bijna 14%, dus in 8 jaar verdubbeld daar de staatschuld.


    Bij ons zal dat iets langer duren, echter het is nu al een tempo van 6,4 en groeiende, en de regeringsverklaring maakte al duidelijk dat ze met heel veel woorden vertellen dat ze daar niets aan gaan doen...

    Ze halen de kaasschaaf over de kleinste begrotingen, maar laten mogelijke bezuinigingen van vele miljarden liggen, alleen al de JSF niet aanschaffen en gewoon doorvliegen met de F16 zou al 7 miljard opleveren over de 15 jaar waarover ze hun "bezuinigingen" uitsmeren...

  • Peter Volta, wo 27 oktober 2010 20:03 in reactie op Ernst Anepool Reageer op Peter

    Peter

    Het griekse tekort bedroeg in 2009 al bijna 14% , en de staatsschuld was toen al meer dan 100% van BNP. Omdat de statistieken nog herzien worden, zal het vermoedelijk nog erger worden. Nederland zat op 5.3% en iets meer dan 60%. Ook teveel, daar niet van.

  • Arne Appelmelk, wo 27 oktober 2010 17:42 Reageer op Arne

    Arne

    Ik vind niet dat, zoals Harry van Bommel hier suggereert, dat de nodige maatregelen, ten gevolge van financiële problemen die sommige Europese landen krijgen met marktpartijen door eigen wanbeleid, afgewend moeten worden (door wie?) omdat dit zo ingrijpend is voor deze landen.
    Deze landen zijn blijkbaar zelf cultureel niet in staat gebleken om noodzakelijke stappen te nemen en gedragingen af te zweren. Anders was het nooit zo ver gekomen. Ze waren echt niet zo dom om het te voorzien. Men rekent zoals vanouds op clementie en externe hulp.
    Daar moet de rest van Europa niet voor opdraaien. Dan kweek je een zeer ongewenste (niet door deze landen) afhankelijkheidsrelatie die al snel geïnstutionaliseerd zal worden door deze waarlijke parasieten.
    Laat deze landen zich, net als andere landen in de rest van de wereld in problemen door financieel wanbeheer, zich onderwerpen aan de zeer ervaren saneerders van het IMF. Zij hebben de bewezen expertise om een land weer in de goede richting te leiden. De EU heeft dat niet.

  • Rob van Koot, wo 27 oktober 2010 16:52 Reageer op Rob

    Rob

    Ik juich die automatische incasso juist enorm toe. Het houdt de druk op landen die neit presteren. We maken verdorie geen afspraken voor uitsluitend goede tijden of wel? Wat hebben we anders aan dat Europa? De slapte begint nu al..... Maar goed die scheuring zie ik toch wel komen en ik ben er ook niet rouwig om. Europa stelt niks voor. Een papieren tijger, gevouwen door ambitieuze politici met grootheidswaanzin. Laten we samenwerken waar dat handig is en verder gewoon bij onze leest blijven. Of als voorstander dapper zijn en dan ook de nadelen accepteren. Maar dat zal wel weer niet gebeuren in een tijd waarin we hameren op onze rechten, maar onze plichten liever vergeten. Afspraak is afspraak...tenzij het niet uitkomt.

  • hench critter, wo 27 oktober 2010 16:26 Reageer op hench

    hench

    Meneer van Bommel,

    Ik ben tegenstander van de EU maar voorstander van de oude E.e.g. Economische samenwerking prima maar geen grote Europese staat. Toch vind ik dat Europa hier veel strenger in moet zijn. De Euro is er en na de knullige invoering heeft het ding meer voordelen dan nadelen. Er kleeft echter één prijs aan: alle lidstaten moeten hun begroting op orde houden, iets wat zonder Euro ook al aan te raden is. Daarom zijn er (versimpeld) vier opties:

    1) We schaffen de Euro af.
    2) Verdere politieke integratie.
    3) Straffen op het niet nakomen van de afspraken
    4) Iedereen weer op zijn blauwe ogen geloven.

    1) Lijkt mij het kind met het badwater weggooien. De banken lachten zich weer rot doordat je duur geld gaat wisselen als je een paar honderd kilometer rijdt.
    2) Dit gaat verder dan 3 en is dus hiervoor niet nodig.
    3) Lijkt mij prima. Persoonlijk zie ik het als logisch dat men zijn afspraken nakomt dus ik kan geen probleem zien met een stok achter alle deuren.
    4) Dit werkt niet. Griekenland heeft laten zien dat de gentleman inderdaad het slachtoffer wordt van een gentleman agreement. Omdat Griekenland sjoemelde en zijn afspraken niet op orde had, lag ons financiële stelsel onder vuur en moesten er miljarden Euro's naar de sjoemelaar toe. Eigenlijk gijzelde Griekenland de hele unie op deze manier. Ik kan niet zien hoe strengere regels nog rampzaliger kunnen zijn dan dit feit. Zoals Tsjechië het omschreef: Waarom moeten arme Tsjechen geld steken in het (relatief) rijke Griekenland? Of waarom Nederland? Dan zie ik liever de Sjoemelaar die dingen moet dan de eerlijke landen die gegijzeld zijn. De boodschap die dat zend is dat de unie incompetent is en daarom de goede lidstaten mogen bloeden voor de slechte.

    Ja, helaas betekend dit dat Europa sterker wordt op het gebied van economie. Dat is dan helaas zo. Liever verplicht mijn economie gezond moeten houden, wat ik toch al normaal zou doen, dan bij een sjoemelaar in de houtgreep om mijn geld waardevast te houden. En hoewel ik speculanten niet moet, hadden deze geen kans gehad als Griekenland zijn zaakje niet op orde had. Daarom: voor sterker regels op economisch gebied. Over spaarlampen, kipreclames, Europese subsidie op fietspaden en dat soort politieke Europese fratsen wil ik het best wel een andere keer hebben...

  • Ginger Ted, wo 27 oktober 2010 16:11 Reageer op Ginger

    Ginger

    Deels mee eens. Dat de Europese Unie hierop gaat scheuren is volgens mij wel zeker. Het is niet langer een politieke Oost-West tegenstelling die Europa bedreigt maar een veel oudere culturele Noord-Zuid tegenstelling. Die tussen Romeinen en Germanen.

    Deze Europese grens loopt dwars door het inmiddels onregeerbare België. De wederzijdse grootmachten zijn Frankrijk en Duitsland. Gechargeerd: De ene zijde secure boekhouding en hoge arbeidsethos, de andere kant corruptie, cliëntelisme, en manâna-gedrag.

    Het probleem zijn niet de boetes. het gaat veel verder. Europa moet zich scheiden. Zelfs Merkel ziet dit scenario, al zal ze het niet hardop zeggen. Het blijkt uit meerdere reacties van haar. Nederland, Duitsland, de Scandinavische landen, en misschien Engeland, en het liefst ook Vlaanderen als economische unie (en niet veel meer dan economisch). De rest van vooral Rooms- en Orthodox Katholiek Europa moet zelf maar zien hoe zij verder willen.

    Johan Schaberg schreef hierover een goed stuk in zijn economiecolumn in de NRC 20-05-2010: "Romeinen, Germanen en de Europese koekjestrommel." Zelf googelen of elders opzoeken. Er zit copyright op.

  • Ginger Ted, wo 27 oktober 2010 16:30 in reactie op Ginger Ted Reageer op Ginger

    Ginger

    Ook voor niet leden toegankelijk dus hier de link naar deze must read:
    http://archief.nrc.nl/index.php/2010/Mei/29/Economie/14/Romeinen,+Germanen+en+de+Europese+koekjestrommel

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven