Bio Bekijk alles van Joep Bos-Coenraad Word fan

Joep Bos-Coenraad

Joep Bos-Coenraad Natuurwetenschapper

18 oktober 2011 Reageer (35) 899 x bekeken Leven RSS

Bejaarden krijgen nog steeds levenslang

Zou een voldaan gevoel, het is mooi geweest maar het hoeft niet meer, niet het mooist denkbare einde zijn?

Zaterdag 15 oktober zond Nieuwsuur een interessant item uit over “de pil van Drion”, exact 20 jaar na zijn introductie door Huib Drion, oud-raadsheer van de Hoge Raad.

In een brief aan het NRC Handelsblad op 19 oktober 1991 schreef hij daarover:

Het lijkt me aan geen twijfel onderhevig dat veel oude mensen er een grote rust in zouden vinden als zij over een middel konden beschikken om op aanvaardbare wijze uit het leven te stappen op het moment dat hen dat – gezien wat hen daarvan nog te verwachten staat – passend voorkomt.

Voor sommige ouderen is het leven op een gegeven moment op. Achteruitgang van fysieke en geestelijke gezondheid, maar ook het verlies van geliefden en eenzaamheid kunnen dit gevoel versterken. Een situatie waarin sommige ouderen verlangen naar het einde, maar waarbij artsen hen door de huidige euthanasie-wetgeving meestal niet willen of mogen helpen.

Er zijn in onze samenleving grofweg twee veelgehoorde argumenten tegen (hulp bij) levensbeëindiging. Beiden zijn goede argumenten, maar in de verkeerde discussie.

Het eerste argument luidt dat zelfdoding een onomkeerbare daad betreft waar het individu in een later stadium wellicht spijt van had gekregen. In de discussie over beschikking over het eigen leven voor iedere volwassene is dat een begrijpelijk argument. Er zijn veel mensen die het leven voor hun vijftigste ergens niet meer zagen zitten maar er toch doorheen gesleept zijn en daar achteraf erg dankbaar om zijn. Drion wilde zijn pil echter enkel beschikbaar maken voor 75-plussers. Zij maken een dergelijke afweging veel minder impulsief dan “jongeren”, en de kans op verbetering van hun uitzichtloze situatie is nagenoeg nihil. Drion schreef hierover:

Stap een verzorgingshuis binnen om een bejaard familielid of vriend te bezoeken: wie zal tussen die oude hulpeloze mensen, stil in een hoekje voor zich uitstarend of wat onverstaanbare dingen mompelend, vaak niet in staat zelf het eten tot zich te nemen, op verzorgers aangewezen voor al hun behoeften, wie zal dáár de gedachte in zich voelen opkomen: “‘t Is maar goed dat geen van deze mensen de gelegenheid heeft gehad zijn leven op een eerder moment te beëindigen”?

Het tweede argument is religieus van aard. Naast een generieke interpretatie van het “Gij zult niet doden” meestal gepresenteerd als een “Het leven is een heilig geschenk van God dat alleen Hij mag afnemen”. Of dit juist is of niet doet voor mij niet ter zake, want een religieuze interpretatie is een waardevolle persoonlijke invulling, en bij een individuele afweging als deze per definitie gerechtvaardigd. Maar vanuit datzelfde argument heeft iedereen het recht deze afweging voor zichzelf te maken. Nederland is geen christelijke, joodse, islamitische of hindoeïstische staat, maar laat levensbeschouwelijke vrijheden aan het individu. Ik ga niet over de godsdienst van mijn buurman, en Maxime Verhagen en Kees van der Staaij gaan niet over de mijne.

Toch bemoeien Maxime en Kees zich intensief met de invulling van onze levens. Met hun lobby tegen de pil van Drion maken ze ernstig inbreuk op de individuele vrijheden van andersdenkenden. Waar ik hun strijd tegen abortus kan begrijpen omdat er wordt ingegrepen in andermans leven in ontwikkeling, vind ik dat zij hierin te ver gaan met het opdringen van hun eigen levensbeschouwing. Dat de VVD, een partij die ooit prat ging op haar liberale veren, zich nog steeds hiertegen uitspreekt vind ik onbegrijpelijk. Het argument dat VVD Tweede-Kamerlid Anouchka van Miltenburg in Nieuwsuur geeft is zo mogelijk nog vreemder. Zij stelt: “Het wordt heel erg onderschat hoe ingewikkeld het voor een arts is om mee te werken aan het versnellen van iemands dood“. Dus omdat het zielig is voor de arts gaan we niet doen wat voor de patiënt het beste is? Bovendien gaat dit argument bij deze pil minder op dan bij euthanasie, omdat het niet de arts is die de pil toedient, maar de patiënt zelf. De arts reikt slechts het gereedschap aan zodat het individu zelf de keuze naar eigen eer en geweten op het juiste moment kan maken.

Soms droom ik ervan dat mijn vrouw en ik over een jaar of zeventig de honderd jaar naderen. We hebben alles uit het leven gehaald en ook ons zoontje (en wie weet welke kinderen nog meer) hebben we gezond en gelukkig oud zien worden. Zou een voldaan gevoel, het is mooi geweest maar het hoeft niet meer, dan niet het mooist denkbare einde zijn? Niet hoeven wachten op ziekte, en niet de omgeving verrassen met een plotseling sterven, maar een rustig gepland einde. In plaats van verboden zou dit juist iets moois kunnen zijn. De kroon op het meesterwerk van onze gezondheidszorg. Maar in plaats daarvan worden ouderen momenteel door de overheid gedwongen in voortschrijdende aftakeling verder te leven. In plaats daarvan krijgen bejaarden levenslang.

Dit stuk staat ook op vrij-zinnig.nl

Laatste Reacties (35) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Hans van der Helm, do 20 oktober 2011 20:24 Reageer op Hans

    Hans

    Ik wil iedereen bedanken voor het medeleven in deze moeilijke tijd.
    Wij hebben het geluk gehad, dat we altijd over de dood openlijk hebben kunnen praten en de mogelijkheden die er zijn om niet buiten de wet te treden.
    De laatste 14 dagen waren de mooiste uit ons lange samenzijn (55 jaar) en we hebben alles tot in de diepste dalen kunnen bespreken en uitwisselen.
    We hebben in de dagen gehuild, gelachen en ons hele leven doorgewandeld, dat geeft mij de kracht om de komende tijd niet zwaar in te zien en bovendien heb ik hier mensen om me heen, dochter en schoonzoon die elke dag even komen om het huishouden even te doen, de rommel op te ruimen en als het nodig is (of niet) een hapje te komen brengen.
    Dat zijn heerlijk warme handen om je heen en dat maakt het leven een stuk gemakkelijker.
    Zijn ook vanaf het begin erbij betrokken geweest en gisteravond hebben mijn schoonzoon en ik samen de brancard waar ze op lag (lekker ingepakt) via de lift naar beneden gebracht en hebben haar samen in de auto gezet, nog even over haar hoofd gestreken een kus gegeven en afscheid genomen.
    Nu heb ik de sleutel van het gebouw waar ze ligt opgebaard dus als ik even wil kan ik rustig naar binnen.
    Ze gaat maandag alleen naar de crematie, dat is zoals ze het al ver van te voren had geregeld, geen toeters en bellen.
    Dat houdt ook in dat ik niet op zie tegen de komende tijd.
    Het zal natuurlijk stil zijn, maar dochter en schoonzoon hebben haar beloofd dat ze goed voor me zullen zorgen.
    Vanmiddag met de dochter boodschappen gedaan en morgen naar de kapper, jullie zien het leven gaat door en dat moet ook wel. We hebben wel meer voor langere tijd afscheid moeten nemen maar nu het definitief is voelt het toch wel anders.
    Overigens zei ze tijdens die dagen samen, dat ik op Joop moest blijven en "geeft die PVVers van katoen, dom volk" !!!!
    Ik heb er hartelijk om gelachen en zei: "dat komt voor elkaar" ;-))
    Nogmaals heel veel dan aan jullie allen voor het medeleven.

    Hans van der Helm

  • Sylvia Stuurman, do 20 oktober 2011 21:57 in reactie op Hans van der Helm Reageer op Sylvia

    Sylvia

    Ik schaar me achter die wens Hans!
    Geef ze van katoen ;-)

  • YggY ..., do 20 oktober 2011 23:27 in reactie op Hans van der Helm Reageer op YggY

    YggY

    Beste Hans, tijdens het zappen door de berichten kwam ik je mededeling tegen en ik schrok enigszins maar dat doe ik meestal bij dat soort berichten.

    Ik wens je sterkte en wijsheid om dit verlies te verwerken.

    Mag ik ter ondersteuning een Indiaanse wijsheid meegeven.

    There is an old belief
    that on some distant shore
    far from despair and grief
    old friends shall meet once more.

  • Hans van der Helm, vr 21 oktober 2011 09:44 in reactie op YggY ... Reageer op Hans

    Hans

    Yggy ik weet niet of je dit nog leest, maar die wijsheid die je schreef, die kende ik al jaren en heeft me in heel veel gevallen er door geholpen.
    Ik was het een beetje vergeten, maar nu je het schrijft, biggelde er een traan over mijn wangen.
    Ik ben je er dankbaar voor en wens jou ook veel sterkte toe.

  • YggY ..., vr 21 oktober 2011 11:23 in reactie op Hans van der Helm Reageer op YggY

    YggY

    Yggy ik weet niet of je dit nog leest, maar die wijsheid die je schreef, die kende ik al jaren en heeft me in heel veel gevallen er door geholpen.
    ===============

    Ik lees meestal de volgende dag mijn eigen bijdragen nog even terug van de vorige dag om te zien of er op is gereageerd.

    Het is goed om te lezen dat mijn woorden, zelfs al zijn ze in dit geval "geleend", effect sorteren.

  • Sylvia Stuurman, do 20 oktober 2011 19:08 Reageer op Sylvia

    Sylvia

    Ik kom uit een gezin waarvan er drie (moeder, broer en zus) zelf moord hebben gepleegd.

    Ik weet als geen ander dat het leven ondraaglijk kan zijn voor iemand. Ik weet ook als geen ander dat dat er een poosje later weer anders uit kan zien.

    Dan moet dat "een poosje later" er wel zijn...

    Ik ben tegen zo'n gemakkelijk verkrijgbare pil. Je kunt geen regels opstellen voor zoiets.
    Mijn moeder, mijn broer en mijn zus dachten één moment dat dood zijn te verkiezen was boven levend zijn. Dat hebben ze alledrie vele malen eerder gedacht, maar al die andere keren is het er niet van gekomen. Daar waren ze blij om, elke keer weer.

    Het is gemakkelijk om te denken, als je jong bent, dat je leven als je eenmaal oud bent niet meer de moeite waard zal zijn. Dat is onzin: of je leven wel of niet de moeite waard is hangt niet af van je leeftijd, en kan bovendien van seconde tot seconde verschillend uitpakken.

    Het bestaan van zo'n pil zal, nog meer dan nu, elke noodzaak om er voor te zorgen dat ouden mensen een goed leven hebben wegnemen.
    Wat klagen ze, in een verzorgingstehuis? Ze kunnen toch die pil uit hun nachtkastje nemen?

    Het zal er lekker opgeruimd uitzien, voor wie jong is en liefst niet geconfronteerd wil worden met oud worden.

    Voor je een uitspraak doet over de verkrijgbaarheid van zo'n pil zul je aan zelfonderzoek moeten doen: is het de angst voor aftakeling?
    Hoe zou je het vinden als jouw zus of jouw broer in een periode van sombere ellende de beschikking krijgt over die pil?

  • Joep Bos-Coenraad, do 20 oktober 2011 21:11 in reactie op Sylvia Stuurman Reageer op Joep

    Joep

    Dank voor uw uitgebreide persoonlijke reactie. Wat verdrietig om te lezen. Een impulsieve zelfdoding is terecht iets dat zoveel mogelijk dient te worden voorkomen. Hiertoe zijn echter maatregelen te nemen. Bijvoorbeeld een zorgvuldige procedure bij de aanvraag van het middel, maar er is in het verleden bijvoorbeeld ook wel eens gesproken over een combinatie van twee pillen die met een significante tijd daartussen dienen te worden genomen en enkel als combinatie werken. Ook kan worden gedacht aan een kluisje met een tijdslot, of eentje met twee sleutels waarvan er een aan een vertrouweling wordt gegeven. Desnoods de tussenkomst van een professional (bijvoorbeeld een arts zelf).

    Tegelijkertijd laat de praktijk zien dat ook zonder een pil mensen in een impuls een overhaaste beslissing kunnen nemen, uw voorbeeld is daar helaas een erg verdrietige van, een waarvoor terecht dient te worden gewaakt. Vanuit verschillende bronnen bereiken mij wel geluiden dat impulsief gedrag bij 75-plussers veel onwaarschijnlijker is dan bij jongeren.

    Toch heeft u gelijk dat ik relatief jong ben, en wellicht een verkeerd beeld over ouderen. Overigens wil ik benadrukken dat een pil van Drion waarschijnlijk slechts voor een bescheiden deel van de bevolking uitkomst zal bieden. Maar als ik hierover lees, of met ouderen over spreek, proef ik dat het voor hen wel een hele grote geruststelling zou kunnen zijn. In de Nieuwsuur-uitzending waar ik in het stuk naar refereer komen ook enkele ouderen aan het woord hierover (http://nieuwsuur.nl/uitzending/2011-10-15/ , vanaf 13 minuten).

    Tot slot wil ik benadrukken dat, ondanks dat ik vind dat mensen (tenminste in deze fase van hun leven) beschikking zouden moeten krijgen over hun eigen leven, dit volgens mij altijd een bijzondere keuze moet zijn, maar nooit of te nimmer de norm mag zijn, laat staan dat druk daarop uitoefenen ooit acceptabel mag worden.

    Overigens zie ik eigenlijk echt niet op tegen oud worden, zeker niet als ik dat zo doe als mijn vader en zijn vader (nog erg gezond en gelukkig op zijn 92e). Maar mocht het op een gegeven moment toch echt mooi geweest zijn, om wat voor psychische of lichamelijke reden ook, dan zou ik het prettig vinden niet tegen mijn zin door te hoeven leven. Dat gun ik anderen ook niet, en dat was de aanleiding om dit stuk te schrijven.

  • Sylvia Stuurman, do 20 oktober 2011 21:54 in reactie op Joep Bos-Coenraad Reageer op Sylvia

    Sylvia

    Ik denk dat het beter is om er voor te strijden dat mensen gewoon dood kunnen gaan.

    Zoals de discussie die laatst door een geriater is aangeslingerd: als iemand oud is, en kwalen heeft, moet je bespreken of een operatie voor iets dat over 20 jaar dodelijk zou worden wel zinvol is.

    Als iemand met een slecht hart en andere kwalen een hartstilstand krijgt, is reanimeren alleen maar wreed: je berooft iemand van een mooie, gemakkekijke dood, en veroordeelt iemand dus tot een dood waarvan je het lijden van te voren niet weet.

    Het lijkt wel of mensen bang zijn voor de natuurlijke dood:
    Aan de ene kant wordt er geroepen om Drion-pillen.
    Aan de andere kant wordt alles gedaan om de natuurlijke dood uit te bannen.

    Ik weet een ding zeker:
    ik wil een natuurlijke dood sterven; geen plastic-dood.

  • Piet de Geus, vr 21 oktober 2011 03:11 in reactie op Sylvia Stuurman Reageer op Piet

    Piet

    "Ik weet een ding zeker:
    ik wil een natuurlijke dood sterven; geen plastic-dood."

    Dat recht moet iedereen hebben. Anderzijds wordt dat mensen vaak niet gegund en wordt het lijden vaak nodeloos verlengd met allerlei kunstgrepen. En soms blijft het hart maar pompen terwijl de rest al op is.

    Ik ben het (en dat is verdomd al de tweede keer binnen 24 uur) helemaal met Katz eens: bedenk voordat het zover is wat je in welke situatie wilt en leg dat goed vast.

  • Pepijn Nostrinite, do 20 oktober 2011 18:11 Reageer op Pepijn

    Pepijn

    En als opa licht dementerend is soms niet zo helder. Wie bepaalt dan wat zijn heldere momenten zijn? Het kan zolang de geest scherp is maar meestal is dat niet zo. VErder heb ik niet zooin probleem met bewust kiezen voor de dood. Past in de maakbare samenleving. Het is mooi geweest en ik doe zelf het licht uit.

  • , do 20 oktober 2011 19:23 in reactie op Pepijn Nostrinite Reageer op

    Daarvoor maken mensen een levenstestament.
    Oftewel een verklaring tot een vrijwillig levenseinde.

    Is niet zo moeilijk hoor, zolang je dat maar doet zolang alles nog wél goed functioneert.


    Verdere vragen hieromtrent bij de NVVL.

  • Joep Bos-Coenraad, do 20 oktober 2011 19:50 in reactie op Pepijn Nostrinite Reageer op Joep

    Joep

    Terechte opmerking. Dat zou een aardig argument kunnen zijn om een dergelijk middel niet in huis te halen, of als arts aan te bevelen dat de patiënt het middel retour brengt.

  • Joep Bos-Coenraad, do 20 oktober 2011 09:06 Reageer op Joep

    Joep

    Beste Martijn de Haan en Tom Meijer. Dank voor de reacties. De discussie of mindere oudere mensen ook hun leven zouden mogen beëindigen lijkt me erg legitiem. Toch heb ik mij bewust beperkt tot deze groep mensen omdat helaas blijkt dat het een erg controversiële discussie is. De discussie over de pil voor 75-plussers, zoals Drion deze destijds initieerde, kan na een nieuwe discussie hopelijk op enige termijn op breder draagvlak rekenen dan nu het geval is.

    Wat betreft het stuk van Martijn verder, volgens mij is het een heel groot goed dat o.a. de medische ontwikkelingen ervoor kunnen zorgen dat mensen langer en gezonder oud kunnen worden. Dat hoeft m.i. niet haaks te staan op het aanbieden van de mogelijkheid het leven af te breken voor zij die het uit persoonlijke overwegingen niet meer willen. De keuzevrijheid voor het individu lijkt me hier het beste middel om het geluk te bevorderen.

  • Martijn de Haan, do 20 oktober 2011 02:47 Reageer op Martijn

    Martijn

    Beperkte visie om dit 'recht' toe te kennen aan 'ouderen'. Als zij onder druk van verminderde kwaliteit van leven mogen besluiten om er een einde aan te maken, waarom mogen minder ouderen dat niet? Waar ligt de grens?

    Moeder natuur heeft vele paden geplaveid welke we vrijwillig dan wel verplicht, kunnen bewandelen. Toen kwamen er wat eigenwijze mensen die de strijd aangingen met moeder natuur en vonden dat de gemiddelde levensduur drastisch verlengd kon worden. De mensheid kreeg hier lucht van en besloot deze 'levensverlengers' met onbegrip te gaan bestoken omdat ze nog steeds geen levensverlengende of levenskwaliteitverbeterende oplossing hadden voor onszelf of onze naasten. 'Dan maar dood' is vervolgens de oplossing...

    Niet heel lang geleden werden maar weinig mensen ouder dat 40. Nu begint het leven pas bij 40. Wat is uiteindelijk het doel? Het leven begint pas bij 100...?

    Om het even kort samen te vatten; waarom een discussie over het beëindigen van het leven terwijl we op alle fronten bezig zijn om het leven juist zo lang mogelijk te laten duren... Contraceptie?

  • Hans van der Helm, do 20 oktober 2011 00:35 Reageer op Hans

    Hans

    Mijn echtgenote is gisteren 15.15 uur overleden, met haar hand in de mijne, zacht ingeslapen en met waardigheid afscheid genomen.
    Ik moest het toch jullie even laten weten en zeker degene die al die tijd met ons hebben meegeleefd.
    Het was een sterke vrouw die het lot in eigen handen nam en niemand om hulp hoefde vragen.
    Ik zal haar altijd diep in mijn hart meedragen als voorbeeld voor velen.
    Liefde overwint alles zei ze altijd en daar houd ik me aan vast.
    Ze is al uit huis en ik ga nu proberen te slapen want ben zo moe als een hond van alle emoties die je toch moet verwerken.
    Een goede nacht toegewenst.

  • Sylvia Stuurman, do 20 oktober 2011 19:00 in reactie op Hans van der Helm Reageer op Sylvia

    Sylvia

    Hans, heel veel sterkte, en dat ze is gestorven met haar hand in jouw hand is toch wel het mooist denkbare geschenk!

  • , do 20 oktober 2011 19:26 in reactie op Hans van der Helm Reageer op

    Lieve Hans, het zal nu moeilijk worden, joh.

    Ik wens je alle sterkte die je nodig hebt.
    En ben in gedachten bij je.

    Het zal geen troost voor je zijn, maar er zijn meer mensen die in jouw situatie verkeren.


    Ik leef mee, Hans.
    Ik leef mee.

  • Anja Lodewijks, do 20 oktober 2011 21:32 in reactie op Hans van der Helm Reageer op Anja

    Anja

    Hans,

    Ik heb zojuist je stukjes gelezen, woorden schieten even tekort maar ik voel een diep respect voor jullie en wil dat even laten weten.
    Gecondoleerd en heel veel sterkte gewenst voor nu en de komende tijd.

  • Anja Lodewijks, do 20 oktober 2011 22:31 in reactie op Hans van der Helm Reageer op Anja

    Anja

    Ik dacht nog even aan dit gedichtje
    Omdat elke traan er één van liefde zal zijn.

    Als tranen drupp'len
    zal Ik ze vangen
    en maken tot een diamant
    die liggend in Mijn open hand
    door warmte van de zon bevangen
    een straal weerkaats en droogt...
    jouw wangen.

  • Piet de Geus, vr 21 oktober 2011 03:05 in reactie op Hans van der Helm Reageer op Piet

    Piet

    Hans, ik lees dit nu pas. Ik wil je heel veel sterkte wensen. Fijn dat je op zo'n manier afscheid hebt kunnen nemen. En een ding weet je zeker: door de manier waarop jij je als mantelzorger hebt ingezet, hoef je jezelf nooit verwijten te maken. Als ik een pet droeg, deed ik hem voor je af.

  • Dennis Mollis, wo 19 oktober 2011 22:14 Reageer op Dennis

    Dennis

    "Bejaarden krijgen nog steeds levenslang"

    Een beetje rare uitspraak want dat kan bij deze groep mensen al heel snel het geval zijn en daarvoor hoeft het gepleegde delict niet eens zo ernstig te zijn daar oude mensen net als oude dieren doorgaans niet lang leven.

  • Joep Bos-Coenraad, do 20 oktober 2011 08:56 in reactie op Dennis Mollis Reageer op Joep

    Joep

    Beste Dennis. Als u het stuk had gelezen had u gezien dat dit een reactie is op totaal iets anders.

  • Dennis Mollis, do 20 oktober 2011 17:17 in reactie op Joep Bos-Coenraad Reageer op Dennis

    Dennis

    Ik vind dat je best een andere kop had kunnen gebruiken die meer de lading van je verhaal dekt in plaats van popie taalgebruik toe te passen die voor meerdere uitleg vatbaar is.

  • Joep Bos-Coenraad, do 20 oktober 2011 19:49 in reactie op Dennis Mollis Reageer op Joep

    Joep

    Dat mag u vinden. Ik vind het op mijn beurt vreemd om te reageren op een tekst die u niet heeft gelezen.

  • Alex Mulder, wo 19 oktober 2011 17:06 Reageer op Alex

    Alex

    Eén van mijn naasten (80 en met ernstige onvrede en klachten) wilde niet meer.
    Dat was natuurlijk best een schok voor me.
    Maar ja, zolang ze dat traject helemaal zelf volgde kon ik me er in vinden.
    Ik was er dus wel bij daar in dat verre land waar het wel mocht.
    Ik hoop dat tegen de tijd dat ik zover ben, ik niet zo ver hoef te reizen en niet zoveel emoties hoef op te roepen.

  • , wo 19 oktober 2011 13:02 Reageer op

    Lieve Hans, wat moet het jullie moeite hebben gekost tot deze beslissing te komen.
    Ik leef met jullie mee en ben in gedachten bij jullie.
    XXX

  • Tom Meijer, wo 19 oktober 2011 12:28 Reageer op Tom

    Tom

    Allereerst moet ik zeggen dat ik hecht aan het leven. Dat duurt echter zolang ik vind dat het de moeite waard is dat leven te leven en tot het moment waarop ik vind dat het genoeg geweest is. Dat is mijn zaak en iemand anders, inclusief mijn verwanten of de staat, kan daar niet tussen komen. Een beoordeling door een zogenaamde 'deskundige' is een belediging voor mijn menselijke waardigheid en moet alleen al om die reden afgewezen worden.
    Ik ben geheel op de hoogte met wat er tegenin te brengen is maar ik ben ook tegen de leeftijdsgrens. Die zou er niet moeten zijn. Het zou betekenen dat iemand anders toch zeggenschap over mijn leven heeft en tegen mijn wil kan handelen. Als er dan toch een leeftijdsgrens zou moeten zijn dan kan die ergens direct na de pubertijd getrokken worden. Maar zelfs dan zouden er uitzonderingen mogelijk moeten zijn.
    Een humaan middel om het leven te beëindigen zou niemand die daarom verzoekt onthouden mogen worden. Om overhaast handelen te voorkomen zou iemand die om zo'n middel verzoekt bv een bepaalde tijd in een tehuis moeten verblijven, niet om die persoon 'om te praten' met het doel de zelfdoding te voorkomen (laat staan zieltjes te winnen) maar om zo iemand de kans te geven zelf op de beslissing terug te komen.
    Het begrip 'zelfmoord' is een typisch religieus begrip waar een zinnig mens niets mee kan. In dat begrip zit een godsdienstig en ongegrond oordeel besloten over de slechtheid van de mens. Dat mag een godsdienstig mens bekoren maar voor niet godsdienstige mensen heeft het geen enkele betekenis, het is eerder beledigend.

  • Mostafa Mouktafi, di 18 oktober 2011 22:39 Reageer op Mostafa

    Mostafa

    Een hele lieve poesje of hondje die niets meer kan laten wij hem inslapen en natuurlijk met veel verdriet maar opa niet? heeft hier iets te maken met de erfenis die vaak de boosdoener is? Want van dieren kun je helaas geen erfenis verwachten! ''Ik liet net mijn opa inslapen!'' zegt een verdrietig René tegen André, een goede vriend, bij een busthalt die hij tegen kwam.
    André meteen begint te huilen : ''ik ook,beste vriend, net Koekoe liet inslapen....huil huil en nog een huil..''
    René: ''Wie is Koekoe,André??''.
    Andre wordt verdrietiger:'' Laat maar René, ik zie mijn bus aankomen!''

  • Hedwich Bonnema, di 18 oktober 2011 21:32 Reageer op Hedwich

    Hedwich

    Ik mis de economische motieven. Vergrijzing, duur, gratis pilletje op je 75e van de verzekeringsmaatschappij?

  • Hans van der Helm, wo 19 oktober 2011 13:18 in reactie op Hedwich Bonnema Reageer op Hans

    Hans

    Dat zijn geen motieven, maar die haal je erbij omdat het leuk lijkt.
    Moet je niet meer doen, daar ben je nu te groot voor geworden.

  • Hedwich Bonnema, do 20 oktober 2011 01:10 in reactie op Hans van der Helm Reageer op Hedwich

    Hedwich

    U vergist zich, ik betrek economische motieven er niet bij omdat ik dat leuk of lollig vind maar omdat ik denk dat het wel degelijk een rol speelt. Uw persoonlijk verhaal verhaal maakt mijn reactie wel ongepast, excuus zo was het niet bedoeld ik wens u oprecht veel sterkte om het verlies te dragen.

  • Hans van der Helm, di 18 oktober 2011 16:20 Reageer op Hans

    Hans

    Dit is een artikel naar mijn hart en wel dat ik op dit moment in deze situatie zit dus meer uit de praktijk kan het niet.
    Mijn echtgenote kon niet meer verder maar de scen arts zag nog wel mogelijkheden, terwijl haar lichaam na meer dan 30 jaar zeer pijnlijke ziekte en afbraak, nog wel mogelijkheden.
    Welke daar liet hij zich niet over uit alsof hij de intense pijn van mijn echtgenote kon voelen.
    Kwam 2 maal langs voor € 335.== per keer (moet je zelf betalen) terwijl de huisarts zich in de wens kon vinden.
    Op zondagavond 1 oktober zei ze: "Ik stop met eten en drinken" want ik kan niet meer, ik ben op !!!
    Dat heeft ze gedaan en ik kan niet anders zeggen dat direct daarna de huisarts haar heeft begeleid en nu ligt ze in palliatieve sedatie, zonder pijn en in slaap gebracht dat zodra alle organen stoppen een zachte en waardig dood kan sterven.
    Wij hebben vaak tegen elkaar gezegd was er maar een pil van Drion, dan hoeft een mens die niet meer verder wil en kan niet zo nodeloos te lijden.
    Joep, geniet van het leven van vrouw en kinderen en praat heel veel over je levenseinde met elkaar, wees niet bang maar steun elkaar.
    Dank voor het prachtige stuk wat je schreef en blijf achter je standpunt staan!!
    Ik wens je een heel lang gelukkig en gezond leven toe !!!
    Ik zal haar na 55 jaar samen te zijn geweest enorm missen, vooral omdat het op zo'n manier moest gebeuren, maar leef voort met de herinneringen.

  • José Sijstermans, wo 19 oktober 2011 19:36 in reactie op Hans van der Helm Reageer op José

    José

    Hans, ik denk regelmatig aan jullie en ik wens je veel sterkte toe!

  • Addy Stoker, di 18 oktober 2011 15:09 Reageer op Addy

    Addy

    het is maar net hoe je naar mensen kijkt, zie je de waarde van het leven, of zie je het niet..

  • Joep Bos-Coenraad, do 20 oktober 2011 08:54 in reactie op Addy Stoker Reageer op Joep

    Joep

    Beste Addy. Volgens mij is dat de kern van het probleem. Dat is voor iedereen anders, enkel een individu kan die afweging voor zichzelf maken.

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven