Bio Bekijk alles van Bas Eickhout Word fan

Bas  Eickhout

Bas Eickhout Europarlementariër GroenLinks

10 december 2012 Reageer (12) 596 x bekeken Groen RSS

Nog lange weg te gaan voor Klimaatakkoord

We zullen alleen nog vaker emotionele toespraken moeten meemaken zoals ditmaal in Doha door de Filipijnse klimaatonderhandelaar

En weer zijn kleine stapjes gezet naar een wereldakkoord om klimaatverandering nu echt tegen te gaan. Doha's resultaat is zeer bescheiden: de regels voor Kyoto-2 zijn besproken, zodat ongeveer 15% van de totale uitstoot van broeikasgassen is gereguleerd voor de komende 8 jaar. Ook is nu duidelijker hoe er naar 2015 wordt gewerkt aan een omvattend klimaatakkoord, met ook een nieuwe top van regeringsleiders in het najaar van 2014 op het initiatief van Ban Ki-moon.

Maar meer dan dat heeft Doha niet opgeleverd qua concrete afspraken. Dat Doha ervoor heeft gezorgd dat een hoop dubbele onderhandelingstrajecten zijn afgesloten is echt alleen voor de echte liefhebbers een winstpunt.

 En zo dreigen vooral cynische reacties: het gaat nooit wat worden en laten we ons maar vooral richten op lokale initiatieven.

Hoezeer ik ook gefrustreerd ben door de slakkengang, dit soort wereldtoppen blijven hard nodig. Want hoe belangrijk alle lokale initiatieven ook zijn in het verder laten groeien van een niet te stuiten maatschappelijke onderstroming, zonder een eerlijk speelveld zullen die lokale initiatieven het afleggen tegen de fossiele belangen.

 En die zijn groot. De rijkste bedrijven wereldwijd zijn stuk voor stuk oliebedrijven. Dat zijn daarmee niet de grote duivels op aarde. Wel laat het simpel zien hoeveel geld er omgaat in fossiele bedrijven. In die zin zet een top in olie- en gasland Qatar je ook duidelijk met beide voeten op de grond: hier zie je wat het zwarte goud doet met een land. Dan proberen uit te leggen dat het beter is om dat zwarte goud onder de grond te laten, wordt niet meteen met heel veel warmte ontvangen.



We lijken telkens te vergeten dat onze hele moderne samenleving op fossiele belangen is gebouwd. Een bezoek aan de olieraffinaderij in Pernis laat zien welke onvoorstelbare volumes olie per dag wordt verwerkt voor onze economie. Elk onderzoek laat zien dat deze olie-afhankelijkheid technisch prima kan worden afgebouwd. Maar het is een gevecht dat bergop gaat, mede ook omdat ons systeem vol zit met verborgen subsidies die fossiel stimuleren.

Alleen in Nederland al gaat het om 6 miljard euro aldus onderzoeksbureau Ecofys. Maar het zit ook subtieler in ons systeem. Ik vind het scheef dat de Eemshaven wordt uitgediept met publiek geld om kolenschepen naar kolencentrales te krijgen, terwijl tegelijkertijd elke investeerder de netverbinding van elke windmolen op zee tot het hoofdnet zelf moet betalen.


Onze fossiele hobby zit diep in de haarvaten van onze samenleving. Die breek je niet alleen af met lokale initiatieven, hoe cruciaal ook. Daar moet je met landen samen afspraken over maken, zodat niemand het gevoel krijgt als gekke henkie alleen tegen het systeem te vechten.



In dat perspectief leveren die klimaattoppen eigenlijk een onstuitbare ontwikkeling op. China gaat nu zelfs in 5 provincies een emissiehandelsysteem opzetten om een prijs op CO2 te zetten. In Doha heeft Kazachstan zich ook gevoegd bij de landen die CO2 een prijs gaan geven in navolging van de EU, enkele staten en provincies in de Verenigde Staten, Canada, Zuid-Korea, Australië en dus ook China. Verder is er toch weer geld beloofd voor de armste landen om op een groene manier uit armoede te komen. Alleen als je weigert je te verdiepen in dit soort mondiale ontwikkelingen, zie je geen vooruitgang. Dat voor Nederland slechts een freelancer in Doha actief was, draagt niet bij aan een goed begrip van deze onstuitbare ontwikkelingen, zacht gezegd.



Nee, het klimaat is niet gered. En ik vrees dat we te laat zijn voor de laagliggende eilanden als de Malediven en Tuvalu: deze landen zullen onder de zeespiegel verdwijnen. Ook zullen we nog vaker emotionele toespraken moeten meemaken zoals ditmaal in Doha door de Filipijnse klimaatonderhandelaar. En met pijn in mijn hart zie ik onze Noordpool afbrokkelen. Ik kan dan ook niet anders dan concluderen dat we als wereld te langzaam bewegen en dat de EU ook ditmaal onvoldoende georganiseerd was om grote blokken als de Verenigde Staten en China in beweging te krijgen.



Maar de klimaattop in Doha afdoen als irrelevant en geldverspilling – zoals in Nederland in toenemende mate gebeurt - doet gewoon geen recht aan de ontwikkelingen die stap voor stap wel gebeuren. Het nu zaak dat er meer druk wordt gezet om het mondiale spoor sneller te laten lopen. Dat zijn we verplicht aan al die lokale initiatieven die onze samenleving fundamenteel aan het veranderen zijn.

Bas Eickhout schreef vanuit de klimaattop in Doha voor Joop.nl vier blogs. Dit is het laatste artikel. Lees hier en hier en hier zijn andere bijdrages.
Volg Bas Eickhout ook op
Twitter

Laatste Reacties (12) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • Richard Kamp, di 11 december 2012 09:21 Reageer op Richard

    Richard

    Toen de Maya's met uitsterven werden bedreigd, door droogte, offerden zij het dierbaarste wat ze hadden, hun kinderen.
    Het heeft niet geholpen.
    Wij willen offeren wat ons het dierbaarste is, oliestoken.
    Of dat zal helpen is ook maar zeer de vraag.

  • Prins Pils, di 11 december 2012 11:37 in reactie op Richard Kamp Reageer op Prins

    Prins

    ++ Of dat zal helpen is ook maar zeer de vraag. ++
    >> In dat geval stel ik voor dat we de AGW-ontkenners offeren...

  • Prins Pils, ma 10 december 2012 22:35 Reageer op Prins

    Prins

    Goed stuk, maar we moeten vooral niet vergeten om te gaan investeren in onderzoek naar en ontwikkeling van CO2-neutrale energieopwekking. En de samenwerking met de Duitsers te zoeken, want die zijn daar ook zeer in geïnteresseerd en bedreven en willen graag met ons samenwerken. De Duitse minister die daarover gaat komt binnenkort zelfs naar Nederland om dat te bevorderen.

    De olieprijs zal alleen nog maar gaan stijgen de komende tijd, want de economieën van Brazilië, China en India, bij elkaar bijna de halve wereldbevolking, groeien gewoon door. En op afzienbare termijn zal duidelijk worden -- zelfs aan de meest stompzinnige blockheads -- dat het met de temperatuur toch echt de verkeerde kant opgaat. Dan moet Nederland klaar staan met technieken die men dan wil hebben.

    Van de nood een deugd maken.

  • Thom Holterman, ma 10 december 2012 21:11 Reageer op Thom

    Thom

    Klimaatonderhandelaar

    Een beetje onderhandelaar zal altijd een emotionele toespraak houden: hij / zij wil de ander over de streep halen om aandacht voor zijn / haar belang te hebben. Ik ben dus niet onder de indruk van dit ‘emotionele’ argument.

    En ja, de belangen zijn groot. U spreekt daarbij over een ‘eerlijk speelveld’; is dat niet een naïef uitgangspunt? Hoe wilde u een ‘eerlijk speelveld’ aantreffen in een dominante neoliberale wereldeconomie?

    Dat de rijkste bedrijven wereldwijd stuk voor stuk oliebedrijven zijn observeert u vermoedelijk juist. En misschien zijn het niet de grote duivels op aarde – lijkt me een te religieuze benadering. Overigens past daarin een klimaattop wel weer aardig als ‘hoogmis’. Maar als oliebedrijven het rijkste zijn, is het omdat zij het zero-sum game van het maken van winst het beste weten te spelen. Wie gaat ze dat onmogelijke maken?

    Het debatteren over CO2 en klimaatsverandering door mensenhand is een mooie afleidingsmanoeuvre om het niet over die laatste, korte vraag te hebben. En in uw pleidooi onderken ik dat u zich in die afleidingsmanoeuvre laat inpakken.

  • hans detorenkraai, ma 10 december 2012 20:08 Reageer op hans

    hans

    Met alle moderne communicatie middelen voorhanden stappen deze malloten allemaal in het vliegtuig. Zeker nog nooit van de nieuwe media gehoord. Dat kan hoor oude wereld, dan kan je gewoon van achter je laptop oeverloos door-debatteren. Maar nee hoor we vliegen er heen en maken een flinke klap fossiele brandstof op en waarom doen ze dat. Zo gezellig met z'n allen lekker in het zonnetje op kosten van de belastingbetaler. Slappe domme hap.

  • Adrie Eirda, ma 10 december 2012 23:14 in reactie op hans detorenkraai Reageer op Adrie

    Adrie

    @Hans denk je werkelijk dat zo'n conferentie kans maakt via twitter, facebook of linkedin?

    Met hoge kwaliteit video conferencing is het misschien mogelijk een conferentie te organiseren maar dat is nog nooit op voldoende niveau vertoond. Je moet in zo'n situatie niet alleen de officiele sessies faciliteren maar ook de wandelgangen en achterkamertjes - waar bij zo'n conferentie het echte werk gebeurt.

  • hans detorenkraai, di 11 december 2012 07:45 in reactie op Adrie Eirda Reageer op hans

    hans

    Welk werk? het draait steeds op niets uit! Geachte Adrie Kooijman, het is nog maar de vraag of het helpt die achterkamertjes, de resultaten zijn bedroevend te noemen, en ja met video conferencing kom je een heel eind vooral in de achterkamertjes, en al de idiote kosten die per mislukte klimaattop in de miljoenen lopen zit je daar niet mee? Softies die de baantjes levend moeten houden, er is geen behoefte aan oplossingen dat kost te veel banen. En wat is er nu vervelend aan om betaald de wereld rond te vliegen en wat te te babbelen in achterkamertjes.

  • Berthold Hohenlowe, ma 10 december 2012 19:43 Reageer op Berthold

    Berthold

    "We lijken telkens te vergeten dat onze hele moderne samenleving op fossiele belangen is gebouwd" ........ ik ben dat niet vergeten en heb zoals velen een hekel aan koude poten.

  • Jim Peeters, ma 10 december 2012 18:27 Reageer op Jim

    Jim

    "mede ook omdat ons systeem vol zit met verborgen subsidies die fossiel stimuleren."

    zucht...grote energieverbruikers mogen een lager percentage energiebelasting betalen te betalen en dat is incl evt groene energie afname. Verder worden die windmolens grotendeels door de Nederlandse overheid betaalt dus dat is incl de kabel naar het land. Het uitdiepen van een haven valt onder infrastructuur. Of moet de NS voortaan ook de eigen spoorwegen aanleggen volgens GroenLinks

    Gaarne bij de feiten houden aub

  • Marc Marc, ma 10 december 2012 18:06 Reageer op Marc

    Marc

    Zolang de hardnekkige leugen van 6 miljard (eigenlijk 5,8 miljard) aan fossiele subsidies herhaald wordt als ondeugdelijk argument blijf ik mijn eerdere reactie op het ecofys rapport herhalen. Dus bij dezen:

    De 5,8 miljard triggerde mij om eens uit te zoeken hoe dat is opgebouwd en na analyse van aangehaalde ecofys rapport ( http://www.ecofys.com/files/files/ecofyscedelft53overheidsingrepenfinal_03.pdf ) is daar de zoveelste reden om dit soort opinies niet voor waarheid aan te nemen.

    Hoe is de 5,8 miljard opgebouwd (bedragen in miljoenen):
    Overheidsinterventies op eindgebruik van energie (momentopname 2010)
    Brandstofaccijns - vrijstellingen voor kerosine 1695
    Energiebelasting - Verlaagde tarieven gas voor grootverbruikers 1499
    Brandstofaccijns- vrijstelling scheepvaart 440
    Brandstofaccijns - verlaagde tarieven rode diesel 236
    Energiebelasting - Verlaagde tarieven elektriciteit voor grootverbruikers 252
    Brandstofaccijns - verlaagde tarieven LPG 223
    Energiebelasting - Vrijstellingen voor de energie-intensieve industrie 88
    Tijdelijke regeling Isolatieglas 43
    Teruggaaf energiebelasting kerken en non-profit instellingen 34
    Motorrijtuigenbelasting: Nihiltarief zeer zuinige auto’s 34
    Subsidie marktintroductie energieinnovaties (glastuinbouw) 28
    Duurzame warmte voor bestaande woningen – Tijdelijke energieregeling markt en innovatie 27
    Verlaagd btw-tarief isolatie 13
    Energiebelasting - Vrijstellingen voor de energie-intensieve industrie 8
    Subsidie op energieadvies voor woningeigenaren 7
    Investeringsregeling Energiebesparing 5
    Subsidieregeling milieugerichte technologie 4
    Subsidieregeling energie en innovatie, Verlaging elektriciteitsaansluiting warmtepomphouders 2

    Van de 4,6 miljard zou volgens het rapport 4,4 miljard subsidie op fossiele energie betreffen. NB, stimuleringsregelingen voor minder energiegebruik worden dus als subsidie op fossiele energie gezien!

    1,4 miljard wordt toegeschreven aan de productiezijde van energieopwekking. Hieronder valt een post van 1 miljard aan emissierechten die kunstmatig verhoogd is door het fictieve bedrag van 35 euro per ton CO2 als subsidie te zien. Hierbij wordt er vanuit gegaan dat productiebedrijven 15 euro per ton CO2 zelf betalen (huidige marktprijs ca 8 euro per ton CO2) wat in mindering wordt gebracht van de fictieve CO2 prijs per ton van 50 euro. M.a.w. men begroot vervuilingskosten van CO2 uitstoot op 50 euro per ton om op deze wijze op een zo hoog mogelijke post emissierechten te komen en deze vervolgens te betitelen als subsidie aan fossiele energie. De belastingbetaler merkt niks van deze kosten aangezien ze fictief zijn.

    Terug naar de "subsidies" voor eindgebruikers. Laat ik een aantal grote posten behandelen.
    Los van de discussie of je ontheffing voor belasting kan zien als een subsidie het volgende:
    Vrijstelling voor Kerosine. Vanwege internationale verdragen mag er geen accijns op kerosine worden geheven. Op het moment dat er wel accijns geheven zou worden dan zou er niemand meer in Nederland tanken en leidt dat zeker niet tot 1695 miljoen aan extra inkomsten

    Verlaagde tarieven gas voor grootverbruikers: 1499 miljoen
    De onderbouwing hoe tot de 1499 miljoen gekomen wordt ontbreekt. Wel is aangegeven dat de herkomst gebaseerd is op het degressieve energiebelastingstelsel. Wederom wordt hier uitgegaan van de speciaal voor dit rapport verhoogde kostprijs van 50 euro per ton CO2. Dat de kleingebruikers omgerekend 90 euro per ton CO2 aan energiebelasting betalen (en dus meer dan de fictieve kosten) wordt niet verdisconteerd waardoor de post om meerdere reden kunstmatig hoog is.

    Tenslotte de wijze waarop de subsidie in relatie tot transportkosten is berekend. Uitgangspunt is dat alle transport gerelateerde kosten (O&B vast, aanleg infra, parkeren, ruimtebeslag, O&B gebruiksafhankelijk, verkeersongevallen, geluidhinder, luchtverontreiniging, klimaatonzekerheidsmarge, ruimtebeslag) gedekt moeten zijn door MRB, BPM, parkeergelden en accijns. Als referentietabel voor de kosten is het jaartal 2002 genomen. NB, wijzigingen als milieuheffing op auto’s en fors toegenomen parkeergelden zijn niet meegenomen.
    Voor benzineauto’s schijnt het uit te kunnen. Voor LPG en diesel niet. Derhalve vindt men dat de accijnzen op diesel en LPG te laag zijn en wordt dit gezien als subsidie van de fossiele industrie.

    Hier laat ik het even bij want anders wordt de reactie wel heel lang. Resumerend is de 5,8 miljard subsidie een gekunsteld bedrag wat maar al te makkelijk op duikt als argument om meer subsidie aan de groene sector te geven. Dit argument is boterzacht.

  • Joaquim Campesino, ma 10 december 2012 18:01 Reageer op Joaquim

    Joaquim

    Bas, ben je het eens met de stelling dat 80% van de nu ontdekte olie, gas en steenkool reserves in de grond zullen moeten blijven als we het klimaat willen redden? Zo niet wel percentage denk jij aan? Denk jij ook net als Bill Mckibben (zie http://www.rollingstone.com/politics/news/global-warmings-terrifying-new-math-20120719) dat dat die rijkste bedrijven (zoals Shell), 80% van hun beurswaarde moeten afschrijven (zo'n 20 triljoen) als we werkelijk onze manier van leven willen redden?

    De krachtige van deze wereld zijn tegen ons maar dat maakt er over blijven praten niet irrelevant.

  • Evert van Vliet, ma 10 december 2012 18:00 Reageer op Evert

    Evert

    Zolang de wereldwijde verzieking nog toeneemt heb je het wel over babystapjes in de verkeerde richting...dan kun je afspreken, en vervolgens (dus via, via) toch niet nakomen, wat je wilt.

 

Reageren

Top 10 Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven