48

Zelfs boeren zijn Europese landbouwsubsidies zat

'We geven boerencheques uit de schatkist ongeacht of ze nou produceren of niet' ... VVD-woordvoerder landbouw Hazelhoff krijgt bovenop haar salaris 163.000 euro 'inkomenssteun'

Landbouwsubsidies verstikken niet alleen arme boeren in ontwikkelingslanden, maar ook onze Nederlandse boeren. Ze komen in opstand tegen de Europese inkomenstoeslag die ze jaarlijks krijgen. Ze willen dat er daarentegen een eerlijke prijs komt voor hun voedsel. De boeren hebben daar ook een belang bij. Door de subsidie blijft namelijk ook hun loon steken.

Get Microsoft Silverlight
Bekijk de video in andere formaten.

Boeren in ontwikkelingslanden hebben naast het probleem van droogte en achterstand op innovatie last van de westerse gesubsidieerde landbouw. Ze kunnen qua prijs nooit tippen aan Europa. De waarde van een Nederlandse aardappel ligt bijvoorbeeld lager dan die in Afrika omdat Nederland de prijs kunstmatig laag houdt met subsidies. Daar kunnen de Afrikaanse boeren amper tegenop produceren.

In heel Europa ontvangen boeren 45 miljard euro aan inkomenssubsidie. Nederlandse boeren ontvangen in totaal 175 miljoen euro. De subsidie zorgt er onder andere voor dat we onze producten tegen een lage prijs kunnen exporteren. Volgens staatssecretaris Bleker (Landbouw) is Nederland het op één na grootste exportland op agrarisch terrein in Europa. ‘Een topprestatie’, volgens hem.

De boeren die in Nieuwsuur hun verhaal doen zijn helemaal niet zo trots als de staatssecretaris. Hun landbouwproducten verlaten het land vaak onder de kostprijs. Sommige producten komen terecht in de maalderij of het wordt verwerkt tot kippenvoer.

“De voerprijs bepaalt ook de prijs die een kilo kippenvlees kost, dus eigenlijk zou je kunnen zeggen dat onze export van kippenvlees indirect gesubsidieerd wordt omdat het voer te goedkoop is”, vertelt econoom en boer Joop de Koeijer. 

Er zijn ook nog wat haken en ogen aan de voorwaarden waarop de boeren de inkomenssubsidie ontvangen. Ze krijgen het steungeld niet voor de producten die ze er op telen, maar per hectare grond. Wat betekent dat ook wanneer ze bijvoorbeeld madeliefjes op hun land kweken, recht hebben op subsdie. Iets wat Koeijer niet begrijpt. “Het zou beter zijn als we iets meer betalen voor ons brood en bezuinigen op die 45 miljard euro.

Door deze regeling krijgt bijvoorbeeld de Britse koningin Elisabeth II 260 duizend euro inkomenssteun. VVD-woordvoerder landbouw Janneke Snijder Hazelhoff ontving de afgelopen vijf jaar 163.000 euro aan inkomenssteun omdat haar man een boerenbedrijf in Groningen runt. Die subsidie krijgt het koppel bovendien bovenop het jaarsalaris van 100.000 euro van de VVD-politica 

Bleker vindt dat geen vreemde maatregel, terwijl zijn CDA het bijvoorbeeld wel een goed idee vindt dat binnen een gezin maar één persoon een bijstandsuitkering mag ontvangen. Bleker noemt het een kromme vergelijking als Nieuwsuur presentator Twan Huys hem hier op wijst. Bleker vindt dat Nederland, als enige land in Europa zeurt en eigenlijk trots zou moeten zijn op de eigen prestaties. 

Europa gaat de landbouwsubsidie vanaf dit jaar hervormen. Boeren krijgen alleen subsidie als ze een agrarische functie vervullen en een extra beloning als ze dat duurzaam en innovatief doen. Koeijer noemt het landbouwsubsidie in een modern jasje. Het betekent nog altijd dat de prijzen laag zullen blijven. Iets waar ook nog eens alleen de rijkste bedrijven van profiteren. Zo’n 80 procent van de subsidie verdwijnt in de zakken van 20 procent van de grootste bedrijven. Multinationals als Nestlé en Campina strijken tientallen miljoenen euro’s op omdat ze tegen een lage prijs hun producten kunnen exporteren. 

Landbouweconoom Niek Koning heeft er wel een verklaring voor waarom de politiek de landbouwsubsidies niet helemaal afschaft. 

“Onze agrarische industrie wil niet praten over productiebeheersing en exportbeperking. Ze willen blijven doorgaan met exporteren naar de wereldmarkt, desnoods onder onze kostprijs,”   

Volgens Koning heeft de agro-industriële lobby een flinke vinger in de pap in Den Haag. Argumenten worden volgens de econoom weggemoffeld onder de term ‘liberalisering’, dat terwijl het om ‘sloten subsidie’ gaat. Een andere rookgordijn is de zorg voor natuur en milieu, ‘maar dat is niets anders dan een beetje groen geverfd beleid’.

Bleker blijft hoe dan ook trots. Wat Nederland ook zeurt en hoe vasthoudend Twan Huys ook is: “Morgen ga ik in Rome samen met anderen een oplossing bedenken voor de voedselschaarste”, zegt hij in de studio. “Met de kennis en kracht van de agrarische sector kunnen we arme boeren in Kenia en Mozambique helpen meer te produceren.” Twan Huys wenst hem ‘veel plezier’ bij zijn overleg morgen. 

Volg Joop op Twitter, vind Joop leuk op Facebook. Of abonneer je op de dagelijkse nieuwsbrief met een handig overzicht van nieuws en opinies.

Geef een reactie

Laatste reacties (48)