24 februari 10 16:56 Reageer (22) Media RSS

'Publieke Omroep bedrijft koehandel met onderzoeksjournalistiek'

Discussie op Radio 1 over teloorgang van Zembla, Argos en Reporter

Onderzoeksjournalistiek bij de Publieke Omroep staat onder grote druk door de komst van Wakker Nederland en de terugkeer van de 'verzuilde' actualiteitenprogramma's. Twee autoriteiten op dit gebied noemen het een schaamteloze koehandel.

Door redactie Joop

Onderzoeksjournalistiek kan echt doorbraken forceren. Zo leidde een uitzending van Zembla over de bouwfraude in 2001 tot een parlementaire enquête. De Publieke Omroep zegt apetrots te zijn op dit soort programma's, maar gaat er nu wel financieel op korten. In september komen er wel nieuwe actualiteitenprogramma’s van nieuwe en bestaande omroepen voor terug.

Op Radio 1 vond vandaag een debat plaats over de toekomst van de onderzoeksjournalistiek, met twee autoriteiten die zich er in opiniestukken boos over hebben gemaakt: Kees Schaepman, journalist en oud hoofd van de VPRO-radio en Ad van Liempt, journalist, televisiemaker en ook lector onderzoeksjournalistiek aan de Hogeschool van Utrecht. Zo schreef Schaepman op Villamedia.nl:

"De KRO verliest de zendtijd van Goedemorgen Nederland aan nieuwkomer Wakker Nederland. Als wiedergutmachung wordt de katholieke omroep uitzicht geboden op een renaissance van Brandpunt. Dat komt goed uit in het kader van de wonderbaarlijke herrijzenis van de verzuiling. Voor Brandpunt is natuurlijk zendtijd nodig, liefst op een gunstig uur. Die tijd is er – in het tijdslot dat nu is gereserveerd voor onderzoeksjournalistiek. Reporter verdwijnt in die opzet uit dat tijdslot. Geen nood, dan moet het Nieuwe Brandpunt maar, naast opiniëring, ook nog wat aan onderzoek doen. Wie weet wat de erfgenamen van Ad Langebent nog weten op te diepen uit de kelders van het Vaticaan! Adieu Reporter. En Zembla? Dat moet dan maar, met minder geld, opschuiven naar een minder gunstig tijdslot."

Schaepman noemt het op de radio "een koehandel, een voor bestuurders geniale oplossing die iedereen tevreden stelt, behalve de makers zelf." In zijn opiniestuk omschreef hij het als volgt:

"Het is de logica van de veemarkt. En dat is in dit geval een catastrofale logica, die een kettingreactie tot gevolg zal hebben. Als de Vara ervoor kiest Zembla te laten voortbestaan, dan zal de omroep er uit eigen middelen voor moeten betalen. Maar Vara en VPRO gebruiken al eigen geld om Argos in stand te houden. De kans dat de Vara bereid zal blijken om straks twee onderzoeksprogramma’s (ten dele) zelf te financieren lijkt mij klein. Vaarwel Zembla, good bye Argos."

Van Liempt vindt het veelzeggend dat NPO en KRO (die hij als grote boosdoeners beschouwt) 'om strategische redenen' niet wilden reageren of meedoen aan de radiodiscussie. Hij betreurt het dat een impuls aan 4 miljoen euro voor onderzoeksjournalistiek ("Geoormerkt geld!")  nu "naar meer op ideologie gebaseerde actualiteitprogramma's gaat."

Bedoeling is dat die programma's ook onderzoeksjournalistiek gaan bedrijven, maar dat realiseer je volgens Schaepman niet met het schuiven van 'een aantal fte's en budget'. "Ik verwacht niets van het weggooien van hele goede oude schoenen zonder dat je nieuwe hebt."

Laatste Reacties (22) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • uitgeschreven uitgeschreven, do 25 februari 2010 16:20 Reageer op uitgeschreven

    uitgeschreven

    Oorzaak en gevolg, het lijkt logisch binnen dit hokjesdenken. Maar je mag je rustig afvragen of het allemaal wel zo logisch is. Als er echt onderzoeks journalistiek was toegepast vanaf het eerste begin dan hadden we heel andere meningen gehad over het uiteenvallen van Joego-Slavie, de Golfoorlog rond Koeweit, de aanslagen op de Twin Towers, en de invallen in Irak en Afghanistan.

    Het feit dat we slechts sporadisch aan onderzoeks journalistiek doen en dan doorgaans alleen op binnenlandse onderwerpen is mijns inziens het grote probleem. Er is ontzettend veel onderzoek dat je kunt doen gewoon door niet alles wat je voor klakkeloos voor waar aan te nemen, door andere dan alleen anglo-amerikaanse persbureaus als bronnen te nemen, door deskundigen die een land echt kennen te raadplegen, maar ook historische atlassen en encyclopedieën na te slaan, kortom door niet vooringenomen te zijn.

    En of je dat nou Brandpunt of Zembla of Argos noemt, of het op radio of tv komt en hoe aak, dat doet er in feite niet eens zoveel toe. En misschien eens leentje-buur spelen bij de VRT die ook op de zondagavond een voortreffelijk programma genaamd Panorama uitzenden. Vaak niet van eigen bodem maar bijzonder informatief, het gevolg van vaak Brits onderzoekswerk.

    Ik ben het op de meeste punten niet zo eens met meneer Hagoort, maar een argument heeft hij: de inhouden van 1Vandaag, Netwerk, Nova en Pauw&Witteman zijn op momenten dat er iets in het nieuws komt vrijwel identiek en dus zinloos overlappend. Liever wat minder zendtijd maar veel beter ingevuld zodat je niet naar vier keer hetzelfde zit te kijken. En laat ALLE journalistiek onderzoeksjournalistiek zijn. Zo niet dan schijf alles toch gewoon over van de persbureaus zonder een eigen inbreng!

    En laat in Godsnaam de "human interest stories" zoals de Amerikanen dat noemen weg. Ik vind het meer dan vernederend hoe we bij elke natuurramp en elke bomaanslag eerst moeten worden geconfronteerd met luid gillende en schreeuwende vrouwen. Dat schept een onwaardig beeld van hen, maar het is meer dan dat een totale inbreuk op hun privacy op het moment dat ze het minst weerbaar zijn. Aasgier-journalisme, want iedereen kan begrijpen dat je tot in het diepst van je ziel getroffen bent bij de dood van hen die je het meest dierbaar zijn. Dat hoeft niet keer op keer uitgebreid in beeld te worden gebracht. Gewoon een kwestie van elementair fatsoen.

    Achtergrondinformatie over de aard en omvang van de ramp wordt er steeds meer voor weggelaten terwijl juist dat van cruciaal belang is, vooral oor hen die daar vrienden of familie hebben. Ook op het gebied van de journalistiek vind ik dat we naar Amerikaans voorbeeld steeds verder zijn ontspoord.

  • Gerben.w S, do 25 februari 2010 14:25 Reageer op Gerben.w

    Gerben.w

    Wakker nederland en die andere zooi hoort maar in een bak en dat is de vuilnisbak! gadver....maarrrr Plasterk vondt ze wel heel bizonder zie nog de beelden van de "goedkeuring" voor toelating tot de P.O

  • YggY ..., do 25 februari 2010 13:42 Reageer op YggY

    YggY

    In een ander artikel heb ik al eens gewezen op de wijsheid wie betaalt, bepaalt. Een groot deel van de inkomsten van de publieke omroep komt van de reclame en reclame is kijkcijfers, geen goede kijkcijfers, geen reclame dus geen inkomsten en zo is deze cirkel alvast rond.

    Op dit moment vinden de olympische spelen plaats en dat levert kijkers op dus gaat de publieke omroep de commerciëlen bestrijden qua irritatie, ik zie al tenenkrommende commercials voorbij komen met een frequentie waarbij de commerciëlen verbleken. Ik ben een groot sportliefhebber maar ik ben inmiddels afgehaakt bij de olympische spelen.

    Steeds vaker worden de programma's in tijdsduur en inhoud afgestemd op de commercie en daarom betaal ik extra voor een filmkanaal, kan ik voor wat extra geld films kijken zonder één enkele reclame-onderbreking. Diezelfde reclame-rotzooi doen mij ook afhaken bij kwalitatieve onderzoeksprogramma's. ik lees wel weer twee kranten op een dag, dat dan weer wel.

    Er is maar 1 oplossing, zorg in ieder geval voor één reclame-vrije-zender met kwalitatieve tv-programma's en daar horen op voorhand WNL en POWned, niet bij.

  • Christina de Vries, do 25 februari 2010 11:23 Reageer op Christina

    Christina

    Als ik kijk naar de inhoud van de Telegraaf en het kwetsende geschreeuw op Geen Stijl verwacht ik geen journalistieke hoogstandjes van PowNed en WNL.
    Maarja, eerst maar eens zien.
    Van mij had het mogen blijven zoals het nu is.

  • Rob van Koot, do 25 februari 2010 09:09 Reageer op Rob

    Rob

    Tjonge, dat is ondemocratisch zeg. Geef de nieuwelingen een kans. En bovendien is het de wet die bepaalt dat bij X aantal leden een zender mag starten. Wouter Bos heeft ook liever 150 zetels voor de PvdA in de kamer maar er zijn mensen in dit land die anders denken. Dat geldt ook voor de omroepen. Het is toch wel die linkse arrogantie die ik hier proef. Wij hebben de beste programma's en willen niet wijken voor andersdenkenden. Het volk denkt er klaarblijkelijk anders over want er zijn genoeg leden. Verzin een list zou ik zeggen.

  • Ollie B, do 25 februari 2010 11:26 in reactie op Rob van Koot Reageer op Ollie

    Ollie

    Ja, dat kan wel zo zijn, maar is er niet genoeg pulp te vinden bij de commerciëlen? Hart van Nederland lijkt, gezien de toon en de wijze van presenteren wel voor debielen bedoeld, verder heel veel dezelfde programma's/settings, het ene nog ranziger dan het andere. Bij de publieke omroep bestaat ook nog zoiets als de Tros en de Avro. Bij de eerste zit Volendam elke avond in het schema opgenomen en de Avro blinkt ook niet uit in programma's met wat meer inhoud. Ieder zijn/haar meug, maar ermee overvoerd worden is toch niet nodig? Die Hagoort heeft wel heel wat aangericht. Zeker van dezelfde club als Balkenende?

  • uitgeschreven uitgeschreven, do 25 februari 2010 16:23 in reactie op Rob van Koot Reageer op uitgeschreven

    uitgeschreven

    Je hebt gelijk, maar vind je echt dat bedrog gehonoreerd moet worden? De Telegraaf beloonde haar abonnees als ze lid werden op het door De Telegraaf gestarte omroepje. Zoiets zou ik omkoping noemen. Zoiets had nooit mogen worden gehonoreerd.

  • , do 25 februari 2010 09:02 Reageer op

    Een ding staat vast:
    Door mij en de mijnen zal verrassend weinig gekeken worden naar WNL of Powned.
    De Telegraaf kennen we allemaal, daar hebben we een eensluidend oordeel over, en enkelen van ons hebben zich wel eens een middagje op de discussiesite Geen Stijl gewaagd.
    Ik zeg hier duidelijk "wel eens" want dat was eens maar nooit meer.
    Voor ons dus Geen Powned, en géén WNL.

    Als ik eerlijk ben:
    Ik wil NOVA houden in de hoop dan Twan Huys het iets beter gaat doen, ik wil P&W houden, het heeft een hoge amusementswaarde, en de stem van wakker Nederland en recalcitrant stijlloos, ik zit er niet op te wachten.

  • Muhahabarak ., do 25 februari 2010 10:36 in reactie op Reageer op Muhahabarak

    Muhahabarak

    U gaat dus leuke tijden tegemoet!

  • , do 25 februari 2010 12:14 in reactie op Muhahabarak . Reageer op

    Ja, we zullen weer meer aan lezen toekomen, en ook weer wat meer tijd voor sociale contacten hebben.
    Bovendien is de keuze groot genoeg, wanneer je een uitgebreid schotelabonnement hebt.
    De Duitsers, de Belgen en de Britten leveren interessaante programma's genoeg.(Vooral bv. véél meer goede films, praatprogramma's en cabaret).
    De kijkcijfers van Powned en WNL zorgen dan wel voor de rest, hoop ik.

  • De VVD, do 25 februari 2010 00:18 Reageer op De

    De

    Zolang WNL niet uitzend, moest er maar geen oordeel geveld worden over de kwaliteit van de programma's. Dat is een vooringenomenheid die niemand siert, zeker niet zelfbenoemde autoriteiten.

  • Ollie B, do 25 februari 2010 07:23 in reactie op De VVD Reageer op Ollie

    Ollie

    Tja, als je de Telegraaf er regelmatig op naslaat en je weet dat WNL uit die koker afkomstig is, dan zijn je verwachtingen niet erg hooggespannen. Dus waarschijnlijk bij WNL dagelijks een negatief bericht over 'de slechte islamiet van de dag', over de verfoeide overheid, de linkse kerk, gepersonifieerd door de PvdA, verheerlijking van het autobezit en actie tegen rekening rijden, kilometerheffing, tolpoorten, etc., anti-belasting, de 'herdwerkende (en scheldende en klagende) Nederlander, noem maar op. Zullen we hierover een wedje maken, heer d'Holbach?

  • Ollie B, do 25 februari 2010 07:29 in reactie op De VVD Reageer op Ollie

    Ollie

    Oh, ja, ik vergat nog de beelden van elke ster bij wie het bloesje te ver openstaat, of bij wie je een tepel door de stof heen ziet. Zal op tv nog een stuk beter tot zijn recht komen, zeker in breedbeeld en digitaal/high definition uitgezonden. En wat dacht u van al het nieuws uit Volendam, Urk, Hoorn en al die andere Wildersdorpen, waar ze het liefst direct terugkeren naar de tijd van Happy Days, toen de enige donkere mensen die je in Nederland zag, degenen waren die net terugkwamen van een vakantie in Zandvoort of Scheveningen. Ja, dat wordt een topper dat WNL, ik heb nog meer vertrouwen in die 'guiten' van Geen Stijl, oftewel PowNed.

  • Mees ., wo 24 februari 2010 21:25 Reageer op Mees

    Mees

    Met dank aan het rechtse balletje Hagoort,voorzitter van de NPO

  • Mostafa Mouktafi, wo 24 februari 2010 20:29 Reageer op Mostafa

    Mostafa

    De Nieuwsboerderij bestaat ook, althans als ik mezelf en het artikel mag geloven.

  • Robert Bleeker, wo 24 februari 2010 19:44 Reageer op Robert

    Robert

    Onderzoeksjournalistiek behoort tot een van de meest essentiële waakhonden van de democratie en is, met de teloorgang van de traditionele dag- en weekbladpers, een steeds belangrijkere taak voor de publieke omroep.

    Juist vanwege de vitale waakhondfunctie van de onderzoeksjournalistiek lijken politici een (oneigenlijk) belang te hebben, om op deze functie te korten, omdat men dan minder snel de kans loopt om - in geval van duistere praktijken - als frauduleus en corrupt te worden ontmaskerd.

    Wij moeten als samenleving echter, perse een apart bedrag willen reserveren, om de controle op onze democratie en samenleving te allen tijde te maximaliseren, in plaats van de minimaliseren, zoals nu lijkt te gebeuren.

    Of, zo stel ik de rethorische vraag, moeten - in navolging van onze eens zo onafhankelijke en waardevrije wetenschap - de media nu eerst sponsoren gaan werven, alvorens men over de financiële middelen zal kunnen beschikken, om vervolgens diezelfde sponsoren op fraude en machtsmisbruik te kunnen betrappen.

  • Joop Schouten, wo 24 februari 2010 18:34 Reageer op Joop

    Joop

    Met deze verzuiling kunnen mensen zich onder een vlag naar eigen keuze scharen.
    Interesse voor andere standpunten kan men ontwijken.
    Inhoud vervlakt.
    Onderbuikers worden gesterkt in hun kromme gelijk.

    Bedankt Plassterk.

  • Ton evertsen, wo 24 februari 2010 20:47 in reactie op Joop Schouten Reageer op Ton

    Ton

    dus wat je eigenlijk zegt is dat de commerciële omroepen een voorbeeld zijn?

  • Joop Schouten, wo 24 februari 2010 22:14 in reactie op Ton evertsen Reageer op Joop

    Joop

    Ja, het begint er aardig op te lijken.
    Nu je het zegt....

    Het gekke is wel dat 'interessante vrije kritiek' alleen te horen en te zien is onder de vlag van conservatieven.
    Dit leidt tot eenzijdige berichtgeving met eenzijdige ideeën.
    Eenzijdige ideeën blijven projecteren leidt tot manipulatie.
    En dat leidt weer tot domheid.

    Kijk maar naar China.

  • Sasha Berkman, do 25 februari 2010 02:42 in reactie op Joop Schouten Reageer op Sasha

    Sasha

    Wat bedoelt u met interesant en "alleen te zien onder conservatieven"? Het lijkt me sterk dat wat u zegt klopt.

  • Joop Schouten, do 25 februari 2010 09:12 in reactie op Sasha Berkman Reageer op Joop

    Joop

    Hoi Sacha,

    Met 'interessant' bedoel ik onderwerpen die aan alle kanten worden belicht. Zonder een ideologie. Wetenschappelijk. Leuk. Diepgaand.

    Met 'conservatieven' bedoel ik Wakker Nederland en Brandpunt die straks waarschijnlijk de actualiteit gaan brengen bij de Publieke Omroepen.

    Ik zit niet te wachten op deze louter eenzijdige berichtgeving uit die rechtse kokers.
    Ik wil kwaliteit.

    Ik hoop dus dat deze 'koehandel' wordt stopgezet.

  • Hjalmar Hoort, wo 24 februari 2010 17:51 Reageer op Hjalmar

    Hjalmar

    Schaepman noemt het op de radio "een koehandel, een voor bestuurders geniale oplossing die iedereen tevreden stelt, behalve de makers zelf."

    Ergens anders ook al eens onder een stuk van Groenteman gezet: het gaat om de luisteraars. Tenminste, op de lange termijn. Helaas hebben de makers deze onbelangrijke 'stakeholder' volledig uit het oog verloren. Er kijkt dan ook geen hond naar de programma's: ze komen in de top 100 programma's van 2009 NIET voor.

    Het is jammer dat de programma's verdwijnen, maar de omroepen zelf hebben er ook bar weinig aan gedaan om ze te vermarkten. WNL zal niets brengen, misschien dat Powned nog wat kan toevoegen.

    Over de hele lijn genomen ben ik het eens met het feit dat de nieuwe verzuiling jammer is: zeker omdat mooie onderzoeksjournalistiek blijkbaar nu veld moet ruimen voor een bible revival, dat grenst in mijn optiek bijna aan propaganda.

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven