03 mei 10 07:34 Reageer (30) Media RSS

Beperking persvrijheid neemt wereldwijd toe

3 mei: Internationale Dag van de Persvrijheid ... Freedom House signaleert toename van onvrije landen ... NOVA: ook Nederlandse journalisten worden steeds meer tegengewerkt

Get Microsoft Silverlight

Voor het achtste jaar op rij is ook in 2009 de mondiale persvrijheid verslechterd. Dat concludeert Freedom House in het kader van de Internationale Dag van de Persvrijheid op 3 mei.

Door redactie Joop

Nog maar 16% van de wereldbevolking leeft in een land met persvrijheid. Tegenover iedere verbetering ergens in de wereld staan volgens de persorganisatie Freedom House twee verslechteringen. Freedom House publiceert haar rapportage ieder jaar aan de vooravond van 3 mei, de Internationale Dag van de Persvrijheid.

De belangrijkste trends die Freedom House in het afgelopen jaar constateert zijn:

1. In belangrijke opkomende democratieën is persvrijheid kwetsbaar
In landen  als Mexico, Thailand, de Filippijnen, Sri Lanka en Senegal en Oeganda verslechtert de situatie jaar in jaar uit aanmerkelijk, ook in 2009. De steun van regeringen in deze landen voor persvrijheid neemt af,  de politieke druk op journalisten neemt toe en ook het aantal geweldsincidenten tegen journalisten stijgt, terwijl de overheden erg laks zijn in het actief opsporen en vervolgen van daders.

2. Autoritaire regimes breiden hun greep uit naar nieuwe media
In autoritair geleide landen, blijven de traditionele media in de greep van de staat. De overheden breiden hun invloed nu steeds meer uit naar controle op de tot nu toe relatief vrije nieuwe media. Voorbeelden hiervan zijn China, Rusland en Venezuela. Zij gebruiken de nieuwste technieken om toegang tot bepaalde soort informatie te blokkeren en informatie te censureren. In China is er daarnaast een uitgebreide controle op burgers die actief zijn op internet. In Iran werden burgers die na de ‘Groene Revolutie’ afgelopen jaar met nieuwe media berichten naar buiten brachten over de rellen, met brute agressie geconfronteerd. Er zitten nu wereldwijd al meer bloggers en internetjournalisten in de gevangenis dan journalisten van traditionele media.

3. Positieve verschuivingen vooral te danken aan nieuwe regeringen
In landen waar afgelopen jaar verbetering te zien was op het gebied van persvrijheid, kun je dat vooral herleiden naar de positieve houding van de regeringen - vaak nieuw gevormd na verkiezingen. Zij hebben er voor gezorgd dat bijvoorbeeld in Bangladesh, Bhutan, Haïti, Nepal en Liberia de persvrijheid beter bij wet werd geregeld, dat pluriformiteit beter wordt gewaarborgd en dat meer mensen toegang krijgen tot meer radiozenders, televisie en internet. Opvallend is dat in deze landen ook minder bedreigingen en aanslagen op journalisten voorkwamen dan de jaren ervoor.

4. Ook in landen met een relatief sterke democratie ligt persvrijheid onder vuur.
Voorbeelden zijn:  Israël met reisbeperkingen voor journalisten en censuur door militairen; en Italië met de steeds grotere macht van Berlusconi op de media. Maar ook Zuid-Afrika en Namibië zijn het afgelopen jaar teruggevallen van de status ‘vrij’ naar ‘gedeeltelijk vrij.’

Tot slot constateert Freedom House nog twee globale trends:

A. Daar waar wetgeving is op smaad en ‘haatzaaien’ worden deze vaak gebruikt om de pers te muilkorven. Regeringen zijn niet erg  bereidwillig om wetgeving aan te passen ten behoeve van de vrije journalistiek   Een verontrustende trend die Freedom House constateert is de het fenomeen van ‘libel tourism’ – het dreigen met boetes of  vervolging  van journalisten en uitgevers op grond van ‘smaad’ op basis van nationale wetgeving, bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk. Omdat Internet publicaties ook in het Verenigd Koninkrijk te lezen zijn, kunnen buitenlanders die wetgeving aangrijpen om de schrijvers voor de (Engels) rechter te dagen.

B. Journalisten blijven ook in het afgelopen jaar slachtoffer van bedreigingen, arrestaties en moord. De straffeloosheid van de moorden op journalisten uit het verleden blijft deze praktijken voeden.  Het is een vrijbrief om door te gaan met het bedreigen en vermoorden van journalisten.

Nederland geldt nog steeds als een persvrij land, maar heeft een veer moeten laten ten opzichte van de meest vrije landen Finland, IJsland, Noorwegen en Zweden. Noord-Korea is nog altijd het land met de minste persvrijheid. 

De Russische premier Poetin en de Chinese president Hu Jintao staan op de lijst van de 40 grootste vijanden van de persvijheid, opgesteld door Reporters Without Borders. Op de lijst staan ook de ETA, de maffia, het Israëlische leger, president Ben Ali van Tunesië en de Wit-Russische president Loekasjenko. De vijanden van de persvrijheid censureren journalisten en hebben de macht ze op te sluiten, te martelen en soms zelfs te doden.

In het weekend voorafgaand aan de Internationale Dag van de Persvrijheid zond NOVA een reportage uit waarin duidelijk werd dat Nederlandse journalisten steeds nadrukkelijker gehinderd en geïntimideerd worden door politie en beveiligingsbedrijven, onder meer bij het vastleggen van politie-acties op de openbare weg en het interviewen van belangrijke politici als premier Balkenende.

Laatste Reacties (30) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • J van Ginkel, ma 03 mei 2010 16:38 Reageer op J

    J

    Persvrijheid is een groot goed. In sommige opzichten is het ook een nuttig controlerend iets. Echter, wie controleert de controleurs. Het probleem met de journalistiek dat men aan waarheidsvinding zou moeten doen, aan objectieve kritiek. Helaas is er de druk van het scoren waardoor in de journalistiek ook wel eens wat fout gaat. Daarom wordt niet elk bericht eerst gecontroleerd op de betrouwbaarheid van de bronnen, soms zelfs niet opd e betrouwbaarheid van de inhoud. `Tabloid' journalistiek is ook op TV en in de `grote' kranten vaker terug te vinden dan zou moeten. De `correctie' (als men dat al wil publiceren) komt ergens in een hoekje, liefst zo klein en onherkenbaar mogelijk. Echter de grote aanklacht komt op de voorpagina. De impact op het leven van de betrokkenen wordt verder vergeten. Alles voor het grote goed van de vrijheid van informatie.
    De term `trial by media' komt niet zo maar uit de lucht vallen. Als de journalistiek iets minder hijgerig zou ageren en iets bewuster met haar macht om zou gaan, dat zou veel schelen.
    Het is een beetje als de eis van vrijheid van meningsuiting. Iedereen IS vrij alles te zeggen, maar je vraagt je af of alles gezegd moet worden .. en vooral of het altijd gezegd moet worden zoals het gezegd wordt.. Datzelfde geldt ook voor de media. Persvrijheid, onherroepelijk JA ... maar dat legt ook een last op de schouders van hen die van die vrijheid gebruikmaken. Moet alles zo gepublicceerd worden zoals dat nu gaat ..? Moet er niet over de consequenties van de publikatie nagedacht worden?
    Beide vrijheden zorgen ook voor uitwassen .. en zolang men zich daar geen rekenschap van geeft, bestaat de kans dat anderen van de terechte kritiek op sommige uitingen tgv die vrijheid gebruikmaken om die vrijheden aan te vallen. Een vrijheid zou altijd een last voor de gebruiker moeten zijn .. hem tot nadenken moeten verplichten over de consequenties van zijn handelen op basis van zijn gebruik van die vrijheid.

    Nogmaals, persbreidel is slecht ... maar een pers die zich zelf niet kritisch volgt slaat vaak op hol - en maakt soms meer brokken dan zou moeten.

  • Kingfisher XL, ma 03 mei 2010 15:56 Reageer op Kingfisher

    Ik weet't niet hoor, heb't ook niet zo op persmuskieten en paparazzi. Snap trouwens toch niet wat foto"journalisten" speciale voorrechten geeft en vraag me af of die voorrechten wel echt wettelijk geregeld zijn. Als de Hermandad mij als gewone burger te kennen geeft dat ik moet ophoepelen (zonder tekst en uitleg te geven), dan heb ik dat maar te doen of anders......toch ? Is de foto/videojournalist daarop een uitzondering, is ie boven de normale sterveling gesteld ?
    En zo ja, hoe moet de gemiddelde klabak (in Nederland) weten of iemand wel echt zuiver op de graat is, en moet ie tijd uittrekken om dat te checken ?
    Maar ja, op pliesiemannen en vrouwen heb ik 't ook niet zo. Blijf't een verdachte beroepskeuze vinden.

  • babs haanstra, ma 03 mei 2010 14:57 Reageer op babs

    babs

    Het op de een of andere wijze van tegenwerken van journalisten is niet nieuw en niet plaatsgebonden. Nieuw is wel voor Nederland dat ook hier het aantal gevallen van het ondervinden van moeilijkheden bij het uitoefenen van journalistiek werk toeneemt.
    Dat komt m.i. door twee dingen.
    Al enige tijd waait de wind guur vanaf (uiterst) rechts. Per definitie sluipt dan irritatie binnen voor kritische geluiden. Vanuit een extreem-linkse hoek, die per definitie alleen bestaat in dictatoriale landen, geldt dat de dictator c.s. het nieuws bepalen.
    Nederland. Ook hier een toenemend ongenoegen voor gezeur van kritische media. Maar wat gevaarlijker is, is dat diezelfde media bezuinigen op onderzoeksjournalistiek. En dat die belangrijke tak van nieuwsgaring van alle kanten onder druk komt te staan (zie de gang van zaken bij de publieke omroep, etc.), en daarmee het recht van de burger op een objectieve weergave van de feiten.
    Een leider/regering denkt de meeste baat te hebben bij een volk dat alle avonden kan kijken naar voetbal, of een spelprogramma. Zoals de Romeinen al wisten (van dat pricipe dan, want t.v. bij de Romeinen??). Want kritisch volk, dat is hinderlijk..

  • roher vogel, ma 03 mei 2010 14:36 Reageer op roher

    roher

    Eigenlijk moet je een abonnement op een leeg blocnote kunnen hebben, zodat je je eigen nieuws daarin kan schrijven. Misschien zit je dan het dichst bij je waarheid zoals jij dat hebben wilt. Nadeel is echter dat je betaald voor je eigen stukjes.

  • S. Prozac, ma 03 mei 2010 13:35 Reageer op S.

    S.

    Democratieen zijn niet perse vrije landen. Men moet daar echt eens mee ophouden te denken.

  • Zjen Zen, ma 03 mei 2010 13:41 in reactie op S. Prozac Reageer op Zjen

    Zjen

    Ik ben dat met je eens.
    Democratie is niet de macht aan het volk en eerlijke representatie.
    Democratie is een marketingprodukt geworden waar de media voor misbruikt worden.

    Follow the money. Dan weet je wie de democratie misbruikt en wat de marketing beoogt.

  • roher vogel, ma 03 mei 2010 12:20 Reageer op roher

    roher

    Is de beknotting van persvrijheid ook niet een beetje de schuld van de journalisten zelf? Zitten maar op een luie stoel op de redactie waar materiaal aangeleverd wordt van de "grote instituten" en waar een verhaal/brandbrief van een individu de prullebak in gaat.
    Grote kranten willen grote verhalen en die zijn per definitie afkomstg van de gevestigde instituties. Dus voor een deel ook eigen schuld als een cultuur onstaat van gemakzuchtigheid.

  • Hans Redczus, ma 03 mei 2010 11:20 Reageer op Hans

    Hans

    De zelfcensuur is minstens even erg als als Poetin & Co. En in Nederland valt deze zelfcensuur te constateren maar daarover schrijft, spreekt de media niet, ja juist, wie hangt nou zijn eigen vuile was buiten?

    En "onze" vuile was hangen we maar liever ook niet buiten, wegens begrijpelijke redenen toch!

    Wij staan op de 7e plaats dus niet zeuren, wij zijn de good guys!

    Als wij i.d.d. met deze meetlat in de hand dan tot de good guys gerekend mogen worden, hoe verrot zijn dan de bestuurders van deze wereld die op de vrijheden van de zogenaamde democratie moeten toezien?

    Een dagelijkse column over zelfcensuur zou volgens mij niet verkeerd zijn.

  • Joop Schouten, ma 03 mei 2010 11:13 Reageer op Joop

    Joop

    Journalistiek vind ik onontbeerlijk. Het liefst ongekleurd en gebaseerd op keiharde feiten.
    (Waarheidsvinding blijft tenslotte het hoogste doel. Bronnen moeten daarom altijd vermeld worden.)
    Zij kunnen de macht controleren en in hun hemd zetten. (Watergate.)
    Het filteren van onwelgevallige berichten vind ik een doodzonde mits het onbeleefde ophitsende grove insinuaties betreft.

    Elsevier en De Telegrof zijn voor mij voorbeelden van insinuerende, grove en valse berichtgeving met een beperkt waarheidsgehalte aangezien ze veelal aan eenzijdige en versimpelde berichtgeving doen.
    Ik vind dit 'gevaarlijke media'.

  • Tim Tim, ma 03 mei 2010 12:54 in reactie op Joop Schouten Reageer op Tim

    Tim

    "Bronnen moeten daarom altijd vermeld worden.)
    Zij kunnen de macht controleren en in hun hemd zetten. (Watergate.)"

    Nou is Watergate net een verhaal waarbij de bron nooit vermeld is, tenzij DeepThroat zijn geboortenaam was? Blijven natuurlijk rare mensen die Amerikanen :)

  • Joop Schouten, ma 03 mei 2010 13:12 in reactie op Tim Tim Reageer op Joop

    Joop

    Tja, da's waar ook.
    Maar dit is niet wat ik bedoelde te zeggen Tim Tim.

    Misschien leuk om dit nog even te lezen:
    http://nl.wikipedia.org/wiki/John_Dean

  • Zjen Zen, ma 03 mei 2010 14:48 in reactie op Tim Tim Reageer op Zjen

    Zjen

    Deep Throat maakte zichzelf bekend vlak voor zijn overlijden.
    Het was een FBI agent.

  • Han van der Horst, ma 03 mei 2010 10:39 Reageer op Han

    Han

    Mijnheer Wilders mag net als iedereen hier zeggen wat hij wil. Altijd, onbeperkt. Overal. Je moet in een vrij land wel de consequenties nemen van wat je zegt, want als je laster over iemand verspreidt of vergelijkbare uitingen doet, dan kan die jou gerechtelijk aanpakken zoals ook regelmatig gebeurt. Wilders maakt daarvan zelf gebruik door aangifte te doen tegen sites die bedreigende taal over hem uiten. Omgekeerd is hij nu aangeklaagd door een openbaar ministerie dat dit niet uit vrije wil doet maar omdat enkele burgers het Openbaar Ministerie via de rechter hebben gedwongen een vervolging in te stellen. Of Wilders ook veroordeeld wordt, is zeer de vraag.

    Toch heeft zijn persoon iets met de bedreigde persvrijheid te maken. Het dreigingsniveau blijft torenhoog. Wilders heeft bescherming nodig omdat hij anders grote kans loopt te worden omgelegd vanwege zijn opvattingen. Die dreiging komt niet van de staat en zijn organen maar om zo te zeggen uit de burgerij. Bij aantasting van de persvrijheid denken we traditiegetrouw allereerst aan overheden die de media censureren of journalisten in de gevangenis gooien. Maar de bedreigingen door allerlei fanatieke clubs zijn tegenwoordig net zo belangrijk.

  • Jan Wijn, ma 03 mei 2010 10:23 Reageer op Jan

    Jan

    Persvrijheid? Een lachertje waar net als in Nederland de pers is gemonopoliseerd.
    Persvrijheid? Wat zijn ze toch onafhankelijk waar politici journalist worden en waar journalisten politici worden, vooral de VVD en D66 zitten er vol mee.
    Persvrijheid? Waar mediamagnaten politici zijn.
    Persvrijheid? Journalistieke roeptoeters kijk eens in uw eigen 'journalistieke' nest.

  • Aert Willem d'Holbach, ma 03 mei 2010 09:58 Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Niet alleen de persvrijheid staat onder druk. De gehele vrije nieuwsgaring staat onder druk. Dat komt onvoldoende uit de verf bij NOVA: niet alleen journalisten hebben de vrijheid om in de openbaarheid nieuws te vergaren, iedereen heeft dat. Het beroep van journalist is niet voor niets een vrij beroep al ziet de NVJ dat liever anders.

    Wat verder een merkwaardige opmerking was dat het de taak van de journalistiek is om de democratie te bewaken, de macht te controleren. Dat is niet het geval, de journalistiek dient als schakel tussen politiek (macht) en publiek (kiezer). Die democratie bewaak ik liever zelf. En velen met mij.

  • Pot Blok, ma 03 mei 2010 10:09 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Pot

    Pot

    en dat joop.nl berichten filtert is geen beknotting persvrijheid ?

  • Tim Tim, ma 03 mei 2010 11:59 in reactie op Pot Blok Reageer op Tim

    Tim

    U bent pers? Joop.nl is een discussie forum, is echt heel iets anders dat daar gekeken wordt wat er gepost wordt en of de overheid in zou grijpen als bijvoorbeeld Joop.nl een artikel post over een onderwerp/met een invalshoek die ze niet aanstaat.

  • Aert Willem d'Holbach, ma 03 mei 2010 12:33 in reactie op Pot Blok Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Nee, niet van de persvrijheid maar wel van de vrijheid van meningsuiting.

  • Han van der Horst, ma 03 mei 2010 10:43 in reactie op Aert Willem d'Holbach Reageer op Han

    Han

    Dat de journalistiek dient als schakel tussen het publiek en de politiek, is een bekend argument van autoritaire regimes om de media te controleren. Zij dienen die belangrijke taak van schakel zijn immers op een verantwoordelijke wijze te vervullen en anders moet de overheid wel ingrijpen. Dat is zo'n beetje de redenering. Een belangrijke stap naar censuurt en controle over de media is vervolgens van de journalistiek een gereglementeerd beroep te maken. Dan kun je journalisten die al te openlijk de waarheid schrijven, gemakkelijk aanpakken.

    Naar mijn idee zouden media en journalisten zich in hun theorievorming over het vak moeten concentreren op hun relatie met het publiek. zij brengen een content waar (een gedeelte van) het publiek blijkbaar behoefte aan heeft en het gaat om die relatie.

  • Aert Willem d'Holbach, ma 03 mei 2010 12:42 in reactie op Han van der Horst Reageer op Aert Willem

    Aert Willem

    Dat ben ik niet met je eens. Ik wil ook niet zeggen dat de overheid er op moet toezien of eventueel moet ingrijpen. Integendeel zelfs, de politiek moet zich verre van de journalistiek (en nog veel meer!) houden.
    Ik wil daarmee wél zeggen dat de journalistiek niet de arrogantie moet krijgen dat zij de bewakers van de democratie zijn. Dat zijn we immers met zijn allen.

    Net zo goed als dat de politiek niet mag bepalen wat de journalistiek schrijft, mag de journalistiek niet bepalen wat de burger te lezen krijgt. Ik kan me nog de verontwaardiging van de journaille herinneren toen de eerste foto van het neerstorten van het Turkse vliegtuig nabij Haarlemmermeer van een "burger" bleek te zijn. Omdat de filter van de journalistiek ontbrak, was de foto niet betrouwbaar...

    Ik zie een bijzonder grote rol weggelegd voor de burgerjournalistiek in de nabije toekomst. De media zijn er al gereed voor, nu de mensen nog.

  • Sylvia Stuurman, ma 03 mei 2010 09:57 Reageer op Sylvia

    Sylvia

    Ach, als Femke Halsema hier al begint te twitteren dat Zembla maar eens van de buis moet, dan is staatstelevisie hier ook niet ver weg.

    Staatstelevisie krijg je natuurlijk sowieso al in een soort van "vrijwillige" vorm wanneer in de politiek steeds maar weer de publieke omroep ter discussie staat.

  • Ton evertsen, ma 03 mei 2010 10:29 in reactie op Sylvia Stuurman Reageer op Ton

    Ton

    dat heeft ze dus niet (misinformatie is misschien nog wel erger dan censuur) ze heeft alleen gezegd dat ze het programma tendentieus vond.

  • Sylvia Stuurman, ma 03 mei 2010 10:57 in reactie op Ton evertsen Reageer op Sylvia

    Sylvia

    "Ze reageert vervolgens instemmend op een tweet die onder meer oproept om het programma te schrappen."
    http://twitter.com/davidhulshuis/status/12870194961
    en
    http://twitter.com/FemkeHalsema/status/12870505889

  • zorba de griek, ma 03 mei 2010 09:46 Reageer op zorba

    zorba

    Gelukkig hebben we hier in Nederland een grote persvrijheid. Je moet er toch niet aan denken dat Zembla geen "objectieve" en "neutrale" programma's meer zou mogen maken.

  • Tim Tim, ma 03 mei 2010 09:41 Reageer op Tim

    Tim

    Is er ook iets bekend over de toename van subjectieve berichtgeving in "de pers" aan beide kanten van het politieke spectrum? Ik bedoel hiermee voornamelijk de pers in het westen die steeds meer theater lijkt te maken. De persvrijheid in de 2e en 3e wereld landen is inderdaad een serieuzere zaak om voor te strijden.

  • J. Kessel, ma 03 mei 2010 08:44 Reageer op J.

    J.

    De Centrumpartij werd indertijd verboden. Janmaat mocht met zijn Centrumdemocraten niet langer roepen 'Vol is vol'. De website www.persvrijheid.nl heeft o.a. de volgende tekst van Freedomhouse.org overgenomen:

    "An appeals court in January 2009 overturned an earlier ruling not to prosecute Geert Wilders, who will face trial for inciting hatred and discrimination due to editorials in which he called the Koran fascist and said it should be banned, as well as his
    controversial film 'Fitna,' which the UN Secretary-General, Ban Ki Moon, has called 'offensively anti-Islamic.' Wilders's trial is scheduled for January 2010. He could face up to 16 months in prison, as well as a fine of nearly $13,000."

    Hier wordt door een journalistenorganisatie die nauwe banden heeft met de NVJ het discrimineren en haatzaaien van G. Wilders en verder verspreiden van dit gedachtengoed gelijkgesteld met persvrijheid.

    De vrijheid van meningsuiting, de persvrijheid, is hiermee door de NVJ gelijkgesteld aan de verbintenis aan een politieke partij, en wel de PVV. Wilders moet nog voor de strafrechter verschijnen, maar dat is pas maanden na de verkiezingen. De NVJ zal zich dan weer ongetwijfeld beroepen op persvrijheid bij het verder verspreiden van zijn oorlog tegen de islam en de etnische zuiveringen die hier onherroepelijk de consequentie van zijn. Want discriminatie en haatzaaien vormen immers een onlosmakelijk onderdeel van de persvrijheid, de democratie en de waan van de dag waarin de Nederlandse journalist leeft. Wat hij zegt is waar, en mag slechts betwijfeld worden in een weblog, maar zeker niet in zijn kranten en weekbladen. Want die staan pal voor de partij voor de vrijheid van meningsuiting en onze nieuwe grote leider: Geert Wilders.

  • Geert Halsema, ma 03 mei 2010 09:22 in reactie op J. Kessel Reageer op Geert

    Geert

    En weer gaat het over Wilders?

  • geert neuzel, ma 03 mei 2010 12:26 in reactie op Geert Halsema Reageer op geert

    geert

    Blijkbaar wel.
    Het draait hier meestal om Geertje W.
    Zouden we het niet beter over Aleid Wolfsen kunnen hebben.
    Ondanks zijn censuur mag hij blijven zitten.

  • zorba de griek, ma 03 mei 2010 12:39 in reactie op geert neuzel Reageer op zorba

    zorba

    U loopt een paar weken achter, de VVD is inmiddels de nieuwe ultieme duivel van links. Ook is alles ineens de schuld van het neo-liberalisme.
    Dat zijn de nieuwe mantras van links nu de PVV is weggezakt en de VVD de grote concurrent is geworden.

  • geert neuzel, ma 03 mei 2010 14:36 in reactie op zorba de griek Reageer op geert

    geert

    Volgens mij is hier alles de duivel als het niet "Sociaal" is.
    Ze zien hier vaak wel de splinter maar niet de balk.

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven