04 januari 10 15:27 Reageer (31) Economie RSS

'Liberalisering brengt gaslevering in gevaar'

economen vertrouwen teveel op vraag en aanbod … concurrentie hindert investeringen in betrouwbaarheid … overheid moet nadelen terugdringen

De privatisering van de gasleveranties heeft wel gezorgd voor lagere prijzen maar de continuïteit van de levering loopt gevaar. ‘Vooralsnog is er niks ernstigs misgegaan’, zegt promovendus Menno van Benthem, die 14 januari promoveert aan de Faculteit Economie en Bedrijfskunde van de Rijksuniversiteit Groningen. ‘Maar wat betreft de leveringszekerheid lopen we aantoonbaar meer risico.’

Menno van Benthem onderzocht de effecten van het vrijgeven van de gasmarkt. ‘Het is essentieel voor onze huidige energie-intensieve samenleving dat de markt voor aardgas goed functioneert. Bij het in beeld brengen van de gasmarkt zijn met name economen nogal geneigd te redeneren vanuit een traditionele denkwijze', aldus Van Benthem. ‘Ze gaan ervan uit dat de markt zijn werk doet en dat een continu evenwicht bestaat tussen vraag en aanbod. Veel bestaande modellen zijn daarom niet geschikt om betrouwbaarheidsvraagstukken te analyseren.’

Oftewel er wordt door de economen gewoon niet gekeken naar de factoren die de leverantie in gevaar kunnen brengen. Naast geo-politieke factoren is dat ook het principe van concurrentie. 'Het is de consequentie van marktwerking. Bedrijven zijn niet exact op de hoogte van de plannen van andere partijen en weten niet precies wat hun toekomstige marktaandeel is. Die onzekerheid betekent dat ze in sommige gevallen investeringen niet doen, terwijl die voor de betrouwbaarheid van levering wel belangrijk zijn.’

Het vrijgeven van de gasmarkt biedt beslist voordelen, onderstreept Van Benthem. ‘Het beleid van de overheid moet erop zijn gericht de nadelen terug te dringen. Het is niet nodig de markt af te zweren, het is van belang maatwerk toe te passen. Het kan zijn dat een maatregel goed is voor de betaalbaarheid, maar slecht voor de leveringszekerheid. Die gevolgen moeten nauwkeurig in kaart worden gebracht. De markt moet met andere woorden in goede banen worden geleid. Het gaat om de balans.’ Veranderingen in de aardgasmarkt moeten zorgvuldig gestuurd worden om de betrouwbaarheid te garanderen, aldus de onderzoeker.

Meer informatie: Liberalisering gasmarkt gaat ten koste van betrouwbaarheid levering

Lees ook bij weblog Geen Commentaar: Russische gasruzie goed voor Nederland

http://www.geencommentaar.nl/index.php/2010/01/04/russische-gasruzie-goed-voor-nederland


cc-foto: Eve D

 

Laatste Reacties (31) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • richard van leeuwen, di 05 januari 2010 21:12 Reageer op richard

    richard

    Aardig artikel, maar de kop is tendentieus en typisch voor deze site. Er had kunnen staan: "Overheidsbeleid basisvoorwaarden energiemarkt schiet tekort". Dan had het geklopt met de inhoud en de bevindingen van de onderzoekers. Nu klopt het alleen met het nauwe wereldbeeld van conservatief links.

  • Wim Verver, di 05 januari 2010 00:39 Reageer op Wim

    Wim

    Alle voors en tegens ten spijt over een vrije markteconomie, zijn er bepaalde wezenlijk gevaarlijke sectoren in de economie die een vrije markt niet kunnen verdragen. Dat moesten we helaas ondervonden met het bankwezen en naar ik vrees energiesector en gezondheidszorg kunnen grote problemen gaan opleveren. De overheid moet niet denken, dat ze haar verantwoordelijkheid kan verkopen aan de markt. De huidige politieke elite ontbreekt het aan statuur om deze verantwoordelijkheid te beseffen. Het is nog niet verkocht bij de sector waterstaat. (veiligheid)

  • Meneer Dick, ma 04 januari 2010 20:46 Reageer op Meneer

    Meneer

    Strategische voorraden, that's all.

    Waar signaleert Menno van Benthem een MOGELIJK probleem?
    1. Dat al de verschillende concurerende "detaillisten" van elkaar niet weten wat elk's aandeel zal zijn.
    2. En dat investeringen daarom misschien uitblijven.
    3. Dat de aanvoer vanuit Rusland via Oost Europa onzeker is.

    Elke overheid in Europa en Noord Amerika houdt al decennia lang sinds de oliecrisis strategische AARDOLIEvoorraden aan.
    Als door elk land voor aardgas ook verplichte strategische voorraden worden georganiseerd, is er geen probleem MEER.
    De verschillende "gasdetaillisten" kunnen ingeval van tekort daaruit putten.

  • Jan Stroomer, di 05 januari 2010 02:09 in reactie op Meneer Dick Reageer op Jan

    Jan

    Niet dat de toch vrij strategische voorraad in Slochteren echt helpt als intern Nederlands transport tijdelijk niet functioneert omdat een van de commerciële partijen teveel bezuinigt op preventief onderhoud...

  • Meneer Dick, di 05 januari 2010 15:19 in reactie op Jan Stroomer Reageer op Meneer

    Meneer

    Toezicht, boetes en eventueel intrekken van vergunningen zijn er als problemen zijn met (bezuinigen op) preventief onderhoud in Nederland.
    Met strategische voorraden aardgas kan Nederland een groot deel van de onzekerheid in de aanvoer vanuit Rusland wegnemen, punt 3.

  • Peter Paul van de Berg, wo 06 januari 2010 17:10 in reactie op Jan Stroomer Reageer op Peter Paul

    Peter Paul

    Over het transport hoef je geen zorgen te maken. Die wordt niet geliberaliseerd. Deze zal altijd in overheidshanden blijven. Het gaat hier om de leveringsmaatschappijen van gas. Met andere woorden het oppompen van gas en het leveren aan het net.

  • Marcel LeCram, ma 04 januari 2010 18:46 Reageer op Marcel

    Marcel

    Op zich is er niet zo veel tegen marktwerking. Mijn supermarkt, benzinestation, boekenwinkel, krant, kledingzaak werken al sinds jaar en dag volgens de principes van de markt. Nog nooit heb ik zonder boodschappen, benzine of wat dan ook gezeten. De markt werkt prima.
    De spelers in de markt moeten echter wel hun verantwoordelijkheid kennen. Een gasleverancier is niet zomaar een bedrijf. Deze energievoorziening is van cruciaal belang voor een ieder. De overheid moet (en ik neem aan dat ze dit ook doen, wellicht onvoldoende) aan dit type bedrijven andere eisen stellen als aan de bakker om de hoek. Hetzelfde geldt voor de banken hebben we helaas moeten constateren.

  • Jager Verzamelaar, ma 04 januari 2010 19:12 in reactie op Marcel LeCram Reageer op Jager

    Jager

    ten koste van wat?

  • Marcel LeCram, ma 04 januari 2010 19:22 in reactie op Jager Verzamelaar Reageer op Marcel

    Marcel

    Als dit een vraag is, ben ik bang dat je hem wat duidelijker zal moeten formuleren.

  • Jager Verzamelaar, ma 04 januari 2010 20:16 in reactie op Marcel LeCram Reageer op Jager

    Jager

    De marktwerking zorgt voor welvaart ten koste van andermans welvaart.

    Hoeveel krijgt iemand per uur die jouw broek maakt?
    En trouwens ik krijg mijn post niet meer zoals het hoorde. Soms ontvang ik geen pakjes door de marktwerking maar dat is een ander verhaal.

  • simon lagroht, ma 04 januari 2010 23:11 in reactie op Jager Verzamelaar Reageer op simon

    simon

    Hoeveel krijgt iemand per uur die jouw broek maakt?

    Meer dan hij zou krijgen als hij je broek niet zou maken of dat hij ergens anders op dat moment kan verdienen.

  • Winston V., ma 04 januari 2010 19:47 in reactie op Marcel LeCram Reageer op Winston

    Winston

    Beste Marcel, je schrijft: "De overheid moet (en ik neem aan dat ze dit ook doen, wellicht onvoldoende) aan dit type bedrijven andere eisen stellen als aan de bakker om de hoek." Geef je hiermee niet zelf al aan dat de markt NIET werkt?

    "Een gasleverancier is niet zomaar een bedrijf." Nee, Marcel, een gasleverancier is WEL zomaar een bedrijf. Als je vindt van niet, kan je dus nooit voor marktwerking of een "vrije markt" zijn.

    "Deze energievoorziening is van cruciaal belang voor een ieder." Niet waar. Althans niet volgens de liberalistische marktevangelisten. Deze energievoorziening is van belang voor een ieder die het kan betalen, geheel volgens het beginsel van het marktevenwicht, toch?

    "Hetzelfde geldt voor de banken..." Wat is geld, Marcel? En waarom zouden er bedrijven moeten zijn die geld verdienen met geld? Ik hoop dat je een sluitend antwoord hebt.

  • Marcel LeCram, ma 04 januari 2010 20:29 in reactie op Winston V. Reageer op Marcel

    Marcel

    Ja. Er zijn maar weinig markten die zonder regelgeving goed functioneren. Dat wil niet zeggen dat marktwerking een slecht idee is.
    .
    Dat ben ik niet met je eens.
    .
    Waarom haal je er 'liberalistische marktevangelisten' bij? Is het nu wel of niet waar? Ik begrijp dat het niet waar is volgens 'liberalistische marktevangelisten'. Interessant.
    Volgens mij is de energievoorziening van cruciaal belang voor een ieder. Net zoals eten. En dat wordt ook via een vrij markt geleverd.
    .
    Bedrijven verdienen geld met geld omdat ze diensten leveren waar nogal wat mensen erg veel aan hebben. Diezelfde mensen zijn bereid daar een prijs voor te betalen.

  • Winston V., ma 04 januari 2010 21:19 in reactie op Marcel LeCram Reageer op Winston

    Winston

    Oh, ik heb niet willen beweren dat jij een liberalistisch marktevangelist bent. Maar ik vind het zo gek om te blijven volhouden dat de markt "prima werkt," en dat er "niets mis mee is." Er is geen enkele markt die kan functioneren zonder regelgeving. Alle verworvenheden van arbeiders en burgers zijn tot stand gekomen in de strijd *tegen* marktwerking. Waarom dan die markt als zaligmakend uitgangspunt blijven nemen in de zoektocht naar een rechtvaardigere, meer humane samenleving?

    Ik zal mijn oude stelling maar weer van stal halen: er zijn geen, nul voordelen te bedenken van de kapitalistische markt die we als sinds mensenheugenis kennen. Onze hele evolutie wordt erdoor geremd, en er misschien zelfs door beëindigd. Elk voordeel dat jij kunt bedenken van marktwerking is echt in een paar seconden ontzenuwd. Ik leg die uitdaging nog maar 's neer, en een ieder mag erop ingaan. Graag zelfs.

    Er zijn geen rationele argumenten te bedenken voor marktwerking of kapitalisme. Wel om het bestaan ervan te verklaren natuurlijk; da's makkelijk. Maar er zijn geen argumenten, rationeel, om ze in stand te willen houden. En dat wordt duidelijk zodra mensen, wie dan ook, deze principes gaan verdedigen; deze mensen ontkomen er namelijk niet aan zichzelf tegen te spreken. Jij nu ook weer; "Volgens mij is de energievoorziening van cruciaal belang voor een ieder. Net zoals eten. En dat wordt ook via een vrij markt geleverd." Dus jij durft te beweren dat een ieder toegang heeft tot energie en voedsel in onze vrije wereldmarkt? Da's gewoon niet waar. Door de vrije markt wordt geleverd aan degenen die kunnen betalen. De vrije markt zorgt er vervolgens voor dat de groep die kan betalen eerst groter, maar dan onherroepelijk steeds kleiner wordt. Ook zorgt deze vrije markt ervoor dat alle kapitaal bij een steeds kleinere groep mensen terecht komt, en dat monopolies en kartels als vanzelf ontstaan. Om dat te voorkomen hebben we steeds meer, strengere en ingewikkeldere wetgeving nodig. Waardoor de markt nooit vrij KAN zijn. De vrije markt zorgt voor steeds onvrijere mensen.

    De belangrijkste vraag heb je overigens niet beantwoord: wat is geld? Die vraag stel ik aan jou, niet om flauw te doen, maar omdat jij docent economie bent en ik graag op jouw expertise wil meeliften. Ik word namelijk knettergek als ik over geld nadenk. It's the root of all evil, wordt wel eens beweerd, en ik neig ernaar het daarmee eens te zijn.

  • Marcel LeCram, ma 04 januari 2010 22:02 in reactie op Winston V. Reageer op Marcel

    Marcel

    "Dus jij durft te beweren dat een ieder toegang heeft tot energie en voedsel in onze vrije wereldmarkt?"

    Nee. Het probleem is echter dat jij geen alternatief levert.

    Geld is een cadeaubon. In te wisselen daar waar het als wettig betaalmiddel wordt gezien.

  • Winston V., ma 04 januari 2010 23:20 in reactie op Marcel LeCram Reageer op Winston

    Winston

    "Nee. Het probleem is echter dat jij geen alternatief levert." Dus als ik stel dat terrorisme een probleem is, verwijt jij mij dat ik geen oplossing heb? Met oneliners ga je het in geen enkele inhoudelijke discussie redden, Marcel; een docent behoort dat te weten. Als jij dit ook overbrengt op je leerlingen, vrees ik nog meer voor de toekomst dan ik al deed.

    "Geld is een cadeaubon. In te wisselen daar waar het als wettig betaalmiddel wordt gezien." En dat leer je ook aan je leerlingen..? Moet ik hier serieus op ingaan?

  • Hugo Gündel, di 05 januari 2010 01:39 in reactie op Winston V. Reageer op Hugo

    Hugo

    Geld is een economisch ruilmiddel, dat zich onderscheidt van andere ruilmiddelen doordat het de wederdienst die aan de ruilpartner verschuldigd is niet onmiddellijk voldoet maar op grond van algemene en wettelijke erkenning gebruikt kan worden voor verdere ruiltransacties (wikipedia).

    In de regel worden mensen knettergek van geld als zij er ineens teveel van hebben, bijvoorbeeld na het winnen van een loterij, of als zij het te weinig hebben. Het laatste kan een mens overigens behoorlijk frustreren.

  • Zeer Voornaam, ma 04 januari 2010 21:13 in reactie op Marcel LeCram Reageer op Zeer

    Op zich is marktwerking verspilling van moeite.

    Als we allemaal zouden samenwerken dan konden we dingen maken die mensen echt willen hebben. Nu maken we dingen die mensen willen betalen.

    Ze worden tegen zo slecht mogelijke kwaliteit gemaakt, zo slecht dat we ze nog net willen hebben, of als er niets slechters te krijgen is dan is het ook goed. Wilt u een trein die altijd op tijd rijdt? Pech, is er niet.

    Wilt u een rookworst van vlees en gerookt? Pech, niet in de supermarkt.
    Wilt u een chocoladeletter die niet door slaven is gemaakt? Pech, fiets dan maar een flink stuk naar een obscure winkeltje.
    Koffie? Suiker? Energie? Gas? Zorg.... De lijst met waardeloze producten is eindeloos. Elke week weer een radar en consumenten-man vol rotzooi die door marktwerking verkoopbaar is.

    En dan als klapper op de vuurpijl hebben we parallelimport verbod.
    Dus een product dat veel goedkoper in Amerika wordt verkocht ( een macbookpro bv ) mag niet tegen dat bedrag in Nederland worden ingevoerd...
    En een auteursrecht verbod, dus een Nike t-shirt uit Vietnam voor 20cent mag niet want alleen Nike mag swooshen op een 40euro shirt.
    Orange wil zelfs het alleenrecht op oranje. Van de dolle dat een bedrijf een kleur bezit. Toch "heeft" KPN groen. We hebben geluk dat ze zelf dat recht kapot fuseren.

    Hou toch op over die marktwerking. Ik zie geen bewijs dat het betere producten ( of diensten ) oplevert.
    Creative commons muziek is net zo goed ( of slecht ) als commerciele muziek ( http://creativecommons.nl/ )
    Open source software is net zo goed ( of beter ) als commerciele software ( http://www.ubuntu.com/ http://www.blender.org )
    Wikipedia is veel beter dan Encyclopedia Britannica.
    En een open gsm ( Openmoko , http://wiki.openmoko.org/wiki/Main_Page ) zorgt ervoor dat iedereen uw mobieltje kan maken, veranderen en repareren, minder troep dus.

    Marktwerking heeft zijn beste tijd gehad.
    Nu nog politici met visie hoe het beste uit mensen te halen ipv hoe ze rendabel te krijgen.

  • Marcel LeCram, ma 04 januari 2010 22:04 in reactie op Zeer Voornaam Reageer op Marcel

    Marcel

    Ik ben opgehouden met lezen toen ik "Als we allemaal zouden samenwerken dan konden we dingen maken die mensen echt willen hebben" las. Daar moest ik even hardop om lachen . . . .

  • Hugo Gündel, di 05 januari 2010 01:50 in reactie op Zeer Voornaam Reageer op Hugo

    Hugo

    Ik begrijp u niet goed. Koop dan kwalitatief goede spullen. Een Rolls Royce is echt geen slechte automobiel hoor. Het is nu juist de marktwerking die u in staat stelt een rookworst waar echt vlees in zit en serieus in de rook heeft gehangen op een ander adres dan een supermarkt te kopen, op de markt bijvoorbeeld? Of ga zelf rookworsten maken en verkopen ...... misschien wel een gat in de markt.

  • Fatima Bloodhooft, ma 04 januari 2010 16:42 Reageer op Fatima

    Fatima

    Liberalisering, kapitalisme, socialisme, xenofobie, sociaalliberalisme, onderbuikgevoelens, helder verstand...

    het blijft toch wachten tot het moment dat er mensen in de kou komen te zitten. Net zo als er nu - meer dan vroeger, lijkt het wel - regelmatig mensen in het donker zitten.

  • Joop Schouten, ma 04 januari 2010 16:36 Reageer op Joop

    Joop

    Alles draait om eerlijke en rechtvaardige verdeling.

    Het huidige neoliberale marktdenken met haar verfoeide winstmaximalisering is debet aan de kortzichtige graaizucht.

    Zo lang als liberalisme sociale uitgangspunten verzaakt blijft dit een probleem.:
    In een sociaal liberale visie put de burger zijn recht op vrijheid uit zijn lidmaatschap van de staat (burgerschap), waarbinnen hij de plicht heeft om de rechtvaardigheid actief te bevorderen en het gemeenschappelijk belang (nutsvoorzieningen, energie en grondstoffen) van alle burgers na te streven (burgerzin).

    Het liberalisme breidt de definitie van rechtvaardigheid uit van de minimale consensus over de rechten van het individu tot maximale kansen op een gelijke beginsituatie. Het liberalisme hanteert dus naast de vrijheid van het individu ook de plicht van dat individu om de collectieve (nuts)voorzieningen mee te realiseren die de gelijke kansen voor iedereen maximaliseren: de plicht tot rechtvaardigheid.

    Dit zijn ook de uitgangspunten van de SP.
    Ik kies voor de SP.

  • Dik Brix, ma 04 januari 2010 19:49 in reactie op Joop Schouten Reageer op Dik

    Dik

    Joop,
    Ik heb sinds het aantreden van Balkenende ook op de SP gestemd.
    Niet zozeer omdat ik de SP als oplossing zie zitten, maar om tegenwicht te geven aan de steeds verder doorzettende tendens terug naar de jaren 30. Niet alleen in NL, ook in EU en zelfs wereldwijd. Het geloof in de vrije markteconomie, gesteund door religieuze tendensen, is volledig doorgeslagen, met opheffing daardoor van basisvoorzieningen die door de staat behoren te worden gestuurd, zo niet een staatsbedrijf horen te zijn.
    Inclusief gebrek aan waardering van mensen op basis van wat zij aan de maatschappij kunnen bijdragen, niet alleen op basis van wat zij voor een bedrijf in geld waard zijn zoals nu gebruikelijk. Inclusief een fatsoenlijk loon voor die maatschappelijke waarde. Maar dat was voor tegenwicht, in de hoop op evenwicht uit te komen.
    Want daar gaat het om: meer evenwicht. Als de SP het in NL voor het zeggen zou krijgen, denk ik dat het voor heel veel mensen tijd wordt om te gaan emigreren. Voor zover het beleid van Balkenende al niet voldoende reden was.

  • Joop Schouten, ma 04 januari 2010 21:56 in reactie op Dik Brix Reageer op Joop

    Joop

    Ik zie het verband met de jaren 30 niet.
    Ik denk wel te begrijpen waar je heen wilt.

  • Lin kser, ma 04 januari 2010 16:24 Reageer op Lin

    Lin

    Er tegen zijn dat nutsbedrijven zijn uitverkocht, berust niet op een onderbuikgevoel, maar op een juiste taxatie van wat de ondernemer zal doen cq. een juiste analyse van hoe het kapitalisme in elkaar zit. Een ondernemer zal altijd eerst zijn eigen winst veiligstellen, desnoods ten koste van de klant. Daar ben ik als consument niet mee en niet van gediend.

  • ron de boer, ma 04 januari 2010 16:14 Reageer op ron

    ron

    "Het vrijgeven van de gasmarkt biedt beslist voordelen, onderstreept Van Benthem. 'Het beleid van de overheid moet erop zijn gericht de nadelen terug te dringen. Het is niet nodig de markt af te zweren, het is van belang maatwerk toe te passen."

    Kan Joop.nl de schreeuwerige kop niet een beetje nuanceren anders krijgen we onderbuikcommentaar zoals van Gneis Schner.

  • Zjen Zen, ma 04 januari 2010 16:21 in reactie op ron de boer Reageer op Zjen

    Zjen

    Dank je wel..Gneis is erg zwart wit..en de toon die hij zet maakt dat ik hier wegblijf.

  • De VVD, ma 04 januari 2010 16:07 Reageer op De

    De

    Ja Gneis, de SP riep in haar begintijd zelfs dat alles wat liberaal was verboden moest worden, tot de VVD aan toe. Dat waren nog eens tijden. Toen was xenofobie nog geaccepteerd.

  • gneis schner, ma 04 januari 2010 15:53 Reageer op gneis

    gneis

    liberaal is het tegenovergestelde van sociaal en dus is het niet goed. ik snap niet dat ze nu pas tot deze conclusie komen want de sp riep dit al voor dat het onderzocht was!

  • ps kwelwater, ma 04 januari 2010 16:19 in reactie op gneis schner Reageer op ps

    ps

    Liberaal het tegenovergestelde van sociaal, is natuurlijk niet helemaal waar, of helemaal niet waar eigenlijk. Dat de 2 woorden zoals veel begrippen vaak verkeerd worden gebruikt is evident. Maar zijn zeker geen tegenpolen. Er bestaat zelf zo iets als Sociaalliberalisme. voor meer info Wiki even op Liberaal.

  • Joe Speedboot, ma 04 januari 2010 17:10 in reactie op gneis schner Reageer op Joe

    Joe

    Volgens mij is asociaal en niet liberaal het tegenovergestelde van sociaal, en om er nu maar vanuit te gaan dat de overheid het per deinitie beter zou doen dan private ondernemingen? Het lijkt me wat kort door de bocht.

    Het probleem is m.i. fundamenteler en in feite zegt v Benthem dat ook; de zaak te gemakkelijk inschatten en teveel uitgaan van verouderde denkbeelden. Wat mij betreft de (managers)ziekte van deze tijd en tevens ook de oorzaak van veel mislukkingen waar de overheid net zo hard aan mee doet. Zie JSF, HSL, NZ lijn etc.

    Kortom, om nou te denken dat de SP het wel goed zou regelen? Ik denk het niet.

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven