14 oktober 11 10:40 Reageer (29) Economie RSS

'Ego bankiers staat hervorming in de weg'

Hoogleraar ontwikkelingseconomie Irene van Staveren: Bankiers weten wat er aan hun werkwijze mankeert, maar zijn niet bereid te veranderen

"Het ego van de bankier staat hervorming in de weg." Dat zegt hoogleraar ontwikkelingseconomie Irene van Staveren vrijdag in Trouw. "Dit geldt vooral de investeringsbankier. Die heeft zijn status opgehangen aan zijn hoge inkomen. Dat wil hij niet kwijt. Het is natuurlijk moeilijk die status ineens te benaderen vanuit een maatschappelijk en niet vanuit een puur zakelijk perspectief. Maar het geeft blijk van een beperkt beeld van de werkelijkheid."

Van Staveren is behalve hoogleraar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam ook lid van het Sustainable Finance Lab. Dit initiatief van een tiental hoogleraren onder leiding van Herman Wijffels en Peter Blom (Triodos Bank) probeert een mentaliteitsverandering in de financiële sector te bewerkstelligen met behulp van de wetenschap, zo schrijft Trouw.

Afgelopen maandag presenteerde Van Staveren de resultaten van een enquête onder 111 werknemers uit de financiële sector. Hier uit bleek dat bankiers precies weten wat er aan hun werkwijze mankeert. Bonussen en de nadruk op aandeelhouderswaarde hebben bijgedragen aan het uitbreken van de crisis, erkennen ze. Maar veel bereidheid om er iets aan te veranderen, hebben ze niet.

Lees meer bij Trouw: Ego bankiers staat verandering in de weg

Foto-cc: Roy

Mis niets: Volg Joop op Twitter, vind Joop leuk op Facebook

Laatste Reacties (29) Reageer Reacties in wachtrij: 0

  • el gringo, vr 14 oktober 2011 18:40 Reageer op el

    el

    Heel simpel, investment banks loskoppelen van consumentenbanken. Betaal de investment bankers maar wat men wil. Als ze failliet gaan, geen probleem. Zoek het maar uit. Niks aan de hand zolang ze maar niet systeemkritisch zijn.

  • Jan Hooivork, vr 14 oktober 2011 15:53 Reageer op Jan

    Jan

    'Het kapitalisme is inherent ondemocratisch,'

    Kapitalisme is democratisch noch ondemocratisch. Het is namelijk een economisch systeem en zegt verder niets over het besturen van een land.

    Beste Nihilist,

    Dit vind ik nogal kort door de bocht. Een economisch systeem is nl. wel degelijk van invloed op hoe een land wordt bestuurd, en die invloed neemt alsmaar toe.

  • Adrie Kooijman, vr 14 oktober 2011 14:13 Reageer op Adrie

    Adrie

    Hoe meer risico, hoe meer winst, de eventuele verliezen worden netjes afgedekt door de overheid, waarom zou je als deelnemer aan zo'n mooi spel de spelregels willen aanpassen?

  • Joop Schouten, vr 14 oktober 2011 14:02 Reageer op Joop

    Joop

    Banklullo's en gokgraaiers verschuilen zich achter contracten.

    De discussie over banken die moeten meebetalen aan leningen voor uitglijdende eurolanden “heeft de crisis verergerd”. Dat zegt Jürgen Stark, directielid van de ECB, morgen in interview met NRC Weekend. Stark:
    “Burgers vragen waarom zij het hele pakket moeten financieren, en niet diegenen die de risico’s namen. Ik begrijp die vraag volkomen. Maar eurolanden zijn advanced economies. Overheden kunnen zomaar niet tegen beleggers zeggen: wij veranderen jullie contracten. Dat fundamentele principe hebben ze geschonden. Dat maakt dat Europa er voor beleggers uitziet als een erg riskante regio om te investeren.”

    Bron:
    http://www.nrc.nl/nieuws/2011/10/14/ecb-topman-stark-discussie-meebetalen-banken-heeft-crisis-verergerd/

    En wederom wordt voorbij gegaan de reële problemen die door deze hebzuchtige idioten werd veroorzaakt.

  • José Sijstermans, vr 14 oktober 2011 15:09 in reactie op Joop Schouten Reageer op José

    José

    En kijk eens wat die korting van 21% in werkelijkheid betekende:

    http://wp.me/pK63O-ce

  • Freedom Waves, vr 14 oktober 2011 15:42 in reactie op Joop Schouten Reageer op Freedom

    Freedom

    Banken verbreken en hebben verbroken het sociale maatschappelijke contract en gedragen zich als een wolk sprinkhanen.

    Daar begint hun verantwoordelijkheid en zolang ze dat niet erkennen en gedwongen worden, ook middels "contractbreuk" door de bedrogene, om de rekening te betalen, gaan ze gewoon door als een wolk sprinkhanen alles kaal te vreten.

  • Zeer Voornaam, vr 14 oktober 2011 13:47 Reageer op Zeer

    Democratie.
    Eigenlijk is onze politiek niet veel meer dan een vereniging.
    We kibelen wat over wie waar mag wonen, en waar de parkjes komen, wat voor 'n bomen er in dat parkje komt. Dat soort dingen.
    Daar hebben we ambtenaren voor die graag bevolkingsregisters bijhouden, het liefst weten waar iedereen per minuut is. Niet om er iets mee te doen, maar om iets te doen te hebben. En zo ook met water. Land, enzovoort.

    Macht.
    Wie heeft nou eigenlijk macht en waarover?
    Terwijl wij kibbelen welke huisdieren er wel of niet mogen, waar de huisjes worden gebouwd, wie er wel en niet in die huisjes mogen wonen blijft wel de vraag : van wie is dit nu eigenlijk allemaal.
    Is de grond waar ik woon van mij?
    Is dat geld in mijn zak eigenlijk van mij?
    Voor de meeste nederlanders is het antwoord op beide: nee.
    Van wie is het dan wel? Van de "bank".
    En hoe komt het dat de politiek, ons 'systeem' ( constitutionele monarchie , en landelijk / provinciaal / gemeentelijk ambtenarij met verplichte maandelijks verenigings bijdrage ) totaal geen verband heeft met die machtshebbers.

    Welke wettenmakers kunnen nog voorzien wat de plannenmakers voor ons bedacht hebben? Kapitalisme als systeem werkt niet meer naar behoren. Het geld is geen middel meer maar een product, daardoor is het kapitalisme ondemocratish geworden. Of de wetten moeten veel en veel strikter met arbeiders als bescherming, of we hebben een nieuw arbeidswaarderingsmiddel nodig.

    Boeren, burgers en buitenlui bestaan niet meer.
    Het zijn nu burgers, bestuurders en bankiers. Met burgers als diegene die het minst te zeggen hebben over hun eigen levensinvulling en met de grootste rekening om het allemaal te betalen.

  • Winston V., vr 14 oktober 2011 14:26 in reactie op Zeer Voornaam Reageer op Winston

    Winston

    Goede reactie, dankjewel. Wel een kleine aanvulling / correctie:

    "...daardoor is het kapitalisme ondemocratish geworden."

    Het kapitalisme is inherent ondemocratisch, elke vorm van kapitalisme vloekt met democratie. Dit vanwege het simpele feit dat bezit gelijk staat aan macht. Elk systeem dat dus de private accumulatie van bezit als fundament heeft, is er dus één die de private accumulatie van macht bevordert. Dit staat haaks op "de macht aan het volk", want het is "de macht aan de enkeling".

  • Nihilist #1375, vr 14 oktober 2011 15:28 in reactie op Winston V. Reageer op Nihilist

    Nihilist

    'Het kapitalisme is inherent ondemocratisch,'

    Kapitalisme is democratisch noch ondemocratisch. Het is namelijk een economisch systeem en zegt verder niets over het besturen van een land.

  • Mike Peeters, vr 14 oktober 2011 13:19 Reageer op Mike

    Mike

    Het is een risicoafweging. Rijkman-Groenink heeft gegraaid en kreeg even zeer zware kritiek. Maar wie lacht er nu het langst?

  • Joop Schouten, vr 14 oktober 2011 12:55 Reageer op Joop

    Joop

    Herdefinieer 'winst', stel een maximum en hebzucht krijgt geen kans meer.

  • kees van eck, vr 14 oktober 2011 12:51 Reageer op kees

    kees

    Ik heb, met uitzondering van een aantal Britse en Nederlandse bankiers voor een onderzoekscommissie, niet het idee dat er ook maar één topman ter verantwoording is geroepen, laat staat veroordeeld door ongehoord risicogedrag dat het voortbestaan van de gemeenschap in gevaar brengt. Het lijkt me het bewijs dat politiek (mte uitzondering van Rusland en China?) nagenoeg failliet is, is dergelijke fundamenteel wangedrag niet kan worden aangepakt.

  • Michel Reiziger, vr 14 oktober 2011 12:45 Reageer op Michel

    Michel

    Wat een conclusie, het wordt hier al maanden door veel mensen geroepen.

  • Hugo Freutel, vr 14 oktober 2011 12:32 Reageer op Hugo

    Hugo

    "Veel bankiers hebben een erg rigide denkpatroon. "Het is zwart of wit: vrije markt of vele verstikkende regels van de overheid. De focus op aandeelhouderswaarde heeft verkeerde prikkels. Maar maatregelen vanuit de overheid worden meteen verworpen. Er is onvermogen en onwil om na te denken over systeemveranderingen. Dat is erg beperkt, want er zit veel ruimte tussen vrije markt en een met regels dichtgetimmerde sector.""
    Bron Trouw.

    Het evenwicht is zoek. Dat was bekend bij bankiers en banken.
    De overheid bankiert er even ongeremd op los en is diep vervlochten met de bancaire mores.

    Wat doen de EU in hun onmacht om monetaire systeemfouten in de EU te corrigeren? In plaats van het oprichten van een politieke begrotings unie, wordt er een mega miljarden steun bank EFSF, opgericht die alle schulden, faciliteert, opkoopt of garandeert op kosten en risico van belastingbetalers. Voor zover de ECB dat al niet doet. Buiten controle en zicht van de democratie, zonder bijsluiter. De EU zeepbel wordt opgeblazen tot gevaarlijke proporties.

    De EU elite en bank elite zijn direct afhankelijk van elkaar en zijn meerdere handen op een gedeelde schuldenbuik.

    Wat geldt voor bankiers geldt ook voor EU- en NL politici:
    Het ego van nationale en EU politici staat hervorming in de weg.

    Creatief boekhouden van banken en overheden loont!
    Parlementair onderzoek naar de invoering van de euro graag.

  • Jan B, vr 14 oktober 2011 12:08 Reageer op Jan

    Jan

    Die heeft zijn status opgehangen aan zijn hoge inkomen. Dat wil hij niet kwijt. Het is natuurlijk moeilijk die status ineens te benaderen vanuit een maatschappelijk en niet vanuit een puur zakelijk perspectief

    Daar kan wat aan gedaan worden hoor. Bankentaks, verbod op bonussen, nationaliseren van banken en natuurlijk het versterken in de media van het waarheidsgetrouwe beeld van de incompetente klaploper.

  • Winston V., vr 14 oktober 2011 11:42 Reageer op Winston

    Winston

    "Dit geldt vooral de investeringsbankier. Die heeft zijn status opgehangen aan zijn hoge inkomen. Dat wil hij niet kwijt. Het is natuurlijk moeilijk die status ineens te benaderen vanuit een maatschappelijk en niet vanuit een puur zakelijk perspectief. Maar het geeft blijk van een beperkt beeld van de werkelijkheid."

    Ja, ik schreef het niet zo lang geleden al dat deze manen niet helemaal normaal zijn. Als de redactie het toestaat, een herhaling:

    Om succesvol te zijn in de kapitalistische markt economie helpt het om lichtelijk psychopathisch te zijn. Het vermogen om je gevoelens van angst of empathie uit te schakelen is erg lucratief. Een aanwijzing hiervoor wordt gegeven in een ander topic hier op Joop.nl, waarin een daytrader toegeeft al drie jaar te dromen, omdat hij daarop heeft ingezet, op een volgende recessie:

    http://www.joop.nl/economie/detail/artikel/persoonlijk_droom_ik_al_drie_jaar_van_een_volgende_recessie/

    Dat deze meneer een acteur is of niet neemt niet weg dat zijn verhaal de compleet gestoorde waarheid dekt; nu zetten investeerders in op het faillissement van Griekenland, waar het al lang mogelijk is in te zetten om faillissementen van kleinere orde, of dat nu individuen of bedrijven betreft. Het vermogen om met bedragen en getallen te spelen, zonder je daarbij druk te maken om het effect dat jouw handelen op de individuele levens van miljoenen mensen heeft, is een pré.

    Een andere aanwijzing wordt gegeven in dit artikel, "Lessons From The Brain-Damaged Investor":

    http://online.wsj.com/article/0,,SB112190164023291519,00.html

    In dit artikel wordt beschreven hoe onderzoekers hebben aangetoond dat mensen met een lichte hersenbeschadiging succesvoller zijn bij het spelen van beleggingsspelletjes. De hersenbeschadiging was van het soort waarbij de "patiënt" (ze hadden allemaal een normaal IQ en functioneerden ook normaal verder) verminderd in staat waren primaire emoties te ervaren.

    Nog een aanwijzing vinden we in de documentaire 25 Million Pounds, het verhaal over Nick Leeson en de ondergang van Barings Bank uit de negentiger jaren. Deze Nick Leeson is eigenhandig verantwoordelijk voor het omvallen van de oudste en meest gerespecteerde bank van Engeland, waar zelfs het koningshuis haar rekeningen had. Ook hij geeft in de documentaire ruiterlijk toe (ach hij doet dat vanuit het gevang, dus niets meer te verliezen) dat hij psychische problemen heeft en zich maar moeilijk kan inleven in anderen. Bekijk deze eye-opener van lang geleden en zie vooral hoe ijskoud deze meneer Leeson is:

    http://video.google.com/videoplay?docid=5294707894948692400

    Het lijkt erop dat het helpt om enigszins los gezongen te zijn van je (mede-) menselijkheid om echt succesvol te zijn in deze economie. Dat wordt natuurlijk niet zo ervaren, want wij behandelen degenen die succesvol zijn in de economie juist als een soort redders in nood. We feliciteren ze en eren ze, want dat zijn onze werkgevers, en zij zijn het die de economie doen groeien... toch?

    Ja, dat klopt gedeeltelijk. Maar daarmee is nog niets positiefs gezegd over deze lieden, deze bedrijven, banken en regeringen, want dat is het driemanschap dat de economie stuurt. Want is dat wel een goede zaak, dat de economie groeit? En is het wel een goede zaak dat het geluk van ieder individu afhankelijk is en blijft van zijn vermogen zijn arbeid te verkopen op een arbeidsmarkt? Is dat wel realistisch?

    We leven op een planeet; daar hebben we maar één van. Juist nu zien we dat haar grondstoffen niet oneindig in voorraad zijn. In recordtempo verbruiken we grondstoffen die miljoenen, soms miljarden jaren nodig hebben gehad om gevormd te worden. Het simpele gegeven dat al dat spul een keer op raakt, het eenvoudige besef dat een boom die je in tien seconden omhakt 50 jaar kost om er weer te staan, zou genoeg moeten zijn om te beseffen dat een economie niet kan groeien. Die heeft één maat en één smaak: die van de aarde en haar vermogen haar geschenk aan ons te vernieuwen.

    We hebben een wereldwijde milieu-crisis. Schoon drinkwater wordt steeds schaarser (en bovendien nu wereldwijd geclaimd door een bedrijf of vijf), de oceanen worden leeg gevist, we dumpen afval waarvan we weten dat het schadelijk is voor alles wat nu leeft en later zal leven, maar het maakt niet uit: de economie moet groeien. Waar je zou verwachten van een economie dat er *economisch* wordt omgesprongen met wat er geboden wordt, en ook economisch wordt omgesprongen met wat het oplevert, namelijk zorg dragen voor een zo eerlijk mogelijke verdeling van de opbrengsten, doet deze economie exact het tegenovergestelde. Schizofreen tot op het bot.

    Het tegenovergestelde? Ja, het tegenovergestelde. Met dank aan Neo-Nozem dit artikeltje over de scheermesjes van Gilette "Waarom zijn scheermesjes zo duur?":

    http://zaplog.nl/zaplog/article/waarom_zijn_scheermesjes_zo_duur#rss272214

    We kunnen scheermesjes maken die een heel leven lang meegaan, dat is wel de essentie. Maar een zichzelf respecterend bedrijf kijkt wel uit om iets te maken wat te lang meegaat. Deze economie is namelijk afhankelijk, de groei van de economie is afhankelijk van een constante productie-consumptie cyclus. De levensduur van de meeste producten is daarom vooraf afgestemd op de vereisten van die cyclus. Niets wordt gemaakt om lang mee te gaan. Ook de nog steeds groeiende dienstverleningssector is afhankelijk van het kapot gaan en aan constant onderhoud onderhevig zijn van producten. En in de tussentijd vernietigen we alles en maken we alles steeds sneller op. Een economie zou het tegenovergestelde moeten doen. Het tegenovergestelde? Ja.

    Kijk ik ga nu ook al tegen mezelf praten... Dat is onvermijdelijk, ben ik bang. Niet alleen omdat ik in me eentje tegen een scherm aan zit te staren, ook omdat de schizofrenie van de maatschappij mij ook beïnvloedt. De mensen in deze economie, de elite, de winnaars, zijn succesvoller naarmate zij meer in staat zijn zich emotioneel los te koppelen van de gevolgen van hun handelen. Maar volgens mij geldt dat een beetje voor ons allemaal. Ieder individu leeft in een symbiotisch verband met de omgeving, dus ook de sociaal-maatschappelijke en culturele omgeving, waarbinnen hij of zij wordt gevormd. En die omgeving wordt bijna exclusief gevormd door de economie; het wordt dus tijd voor iets heel anders.

    Tijd dus voor een economie die recht doet aan de realiteit. De realiteit dat de planeet eindig is, dat mensen niet enkel egoïsten zijn en niet alleen berekenen maar vooral ook voelen. Tijd voor een economie die recht doet aan AL onze vermogens en eigenschappen en ze niet alleen uitbuit, een economie die zich laat sturen door wetenschap en gezond verstand. Tijd voor een economie waarin mensen met licht psychopathische aandoeningen NIET de dienst uitmaken.

  • Jan B, vr 14 oktober 2011 12:11 in reactie op Winston V. Reageer op Jan

    Jan

    De bankier als psychopaat dus. Er zit wat in.

  • Opinius Media, vr 14 oktober 2011 14:49 in reactie op Jan B Reageer op Opinius

    Opinius

    citaat Winston: " De hersenbeschadiging was van het soort waarbij de "patiënt" (ze hadden allemaal een normaal IQ en functioneerden ook normaal verder) verminderd in staat waren primaire emoties te ervaren."
    ___________________
    _citaat: De bankier als psychopaat dus. Er zit wat in. "
    ____________________

    deze conclusie schiet m.i. tekort.
    een dergl fenomeen kan niet floren bij eén tak binnen de samenleving haar economie etc .
    zij kan "floreren "enkel bij herkenning door de rest om hen heen die ondersteunen ,versterken .(vraag aanbod-versus anbod vraag)
    dit fenomeen speelt zich derhalve af op alle niveaus af in de samenleving .
    dus ook politiek ,op werkvloeren, en zelfs prive.
    het zieke machtsaspect dat elke integriteit torpederen doet.
    het begint bij ieder zelf ,wijzen baat niet meer.
    de tijdgeest zal het niet meer toestaan .

  • Jan B, vr 14 oktober 2011 17:47 in reactie op Opinius Media Reageer op Jan

    Jan

    U gaat helemaal voorbij aan de mogelijkheid dat psychopaten in bepaalde beroepsgroepen oververtegenwoordigd kunnen zijn. Bankiers vormen dan mogelijk een voorbeeld van zo'n beroepsgroep.

  • Censuur Joop, za 15 oktober 2011 00:38 in reactie op Opinius Media Reageer op Censuur

    Censuur

    Onderzoek heeft uitgewezen dat topmanagers de grootste psychopaten blijken te zijn.

    http://www.intermediair.nl/artikel/32485/psychopaten-in-pak.html

    http://www.managersonline.nl/nieuws/5397/twintig-procent-topmanagers-heeft-psychopathische-trekjes.html

    http://www.boublog.nl/06/01/2011/psychopaten-in-onze-samenleving/

    enzovoort

  • Arie Roos, vr 14 oktober 2011 12:47 in reactie op Winston V. Reageer op Arie

    Arie

    [Ja, dat klopt gedeeltelijk. Maar daarmee is nog niets positiefs gezegd over deze lieden, deze bedrijven, banken en regeringen, want dat is het driemanschap dat de economie stuurt. Want is dat wel een goede zaak, dat de economie groeit? En is het wel een goede zaak dat het geluk van ieder individu afhankelijk is en blijft van zijn vermogen zijn arbeid te verkopen op een arbeidsmarkt? Is dat wel realistisch?]

    Ja, dat is zeker realistisch. Natuurlijk, de manier waarop het systeem nu in elkaar zit is verkeerd. Maar de oplossing daarvoor is niet om de economische realiteit uit het oog te verliezen.

    Die economische realiteit is simpelweg, dat er dingen geproduceerd moeten worden, willen mensen een gelukkig leven leiden. Dat begint al bij voedsel; als er geen voedsel wordt geproduceerd, dan kunnen mensen uberhaupt geen leven leiden. En naast voedsel is er een oneindige stroom producten, die in meer of mindere mate bijdragen aan het geluk van mensen.

    Om deze zaken te produceren zullen we arbeid in moeten zetten. Ik zie niet in hoe het anders zou kunnen. En die arbeid moet gecompenseerd worden. Een arts, die uren steekt in het genezen van een zieke, kan die uren niet besteden aan het kweken van graan, en zal dus op een of andere manier aan voedsel moeten komen. Om dit proces makkelijker te maken hebben we geld uitgevonden.

    Wat voor nieuw systeem je ook bedenkt, het zal ervoor moeten zorgen dat dit nog steeds mogelijk is. Mensen moeten tijd steken in het produceren van bepaalde dingen, en die tijd moet gecompenseerd worden, omdat ze die tijd niet in andere dingen kunnen steken. Hoe stel je voor om dat te doen ?

  • Nihilist #1375, vr 14 oktober 2011 13:02 in reactie op Winston V. Reageer op Nihilist

    Nihilist

    Deze 'lieden' komen altijd bovendrijven. Hetzij als egoïstische bankiers, hetzij als partijbonzen voor de communistische partij.

    Verschil is dat bankiers nu voor het gerecht worden gebracht, in tegenstelling tot de partijbonzen van socialistische staten...

    'We kunnen scheermesjes maken die een heel leven lang meegaan, dat is wel de essentie. Maar een zichzelf respecterend bedrijf kijkt wel uit om iets te maken wat te lang meegaat.'

    Deze scheermessen zijn nog steeds te koop hoor. Koop er een en geef Gillette het nakijken zou ik zeggen.

  • Anja Lodewijks, vr 14 oktober 2011 14:46 in reactie op Winston V. Reageer op Anja

    Anja

    Net als menig manager en ambtenaar een bepaald steekje los kan hebben en toch op hoge posities terecht kunnen komen.
    Dit inspireerde psychiater/auteur Robert Hare tot het schrijven van het boek: "Snakes in Suits When Psychopaths Go to Work".
    http://www.youtube.com/watch?v=8y74nPMsYxg&feature=player_embedded

    En het inspireerde Joop Visser tot het schrijven van een lied.

    nooit een vak geleerd
    zijn handen staan verkeerd
    onze jan is manager geworden
    nergens voor geschikt
    heeft tie het geflikt
    onze jan is manager geworden
    werken lukte nooit zo goed
    maar nu vertelt tie hoe het moet
    onze jan is manager geworden
    want heel vroeg begreep ie het al
    de beste stuurlui staan aan wal
    en bij voorkeur op een lullig ministerie of stadhuis
    onze jan boven jan
    met zijn lege hersenpan
    en zijn politieke vrindjes
    onze jan
    grote ambtenaar, kleine krabbelaar
    onze jan is manager geworden
    helemooie baan, niet meer te ontslaan
    onze jan is manager geworden
    ver van de praktijk geef hem ongelijk
    onze jan is manager geworden
    hij vergadert met plezier

  • Marq Pas, vr 14 oktober 2011 11:30 Reageer op Marq

    Marq

    Tjonge, en de integere, woedend machteloze politici zien knarsetandend toe hoe bankiers er een rommeltje van maken?

    Wat een travestie van de werkelijkheid, Irene van Staveren.

    Gekozen politici (lees: de kiezer) staan een verandering in de weg.

  • Joop Schouten, vr 14 oktober 2011 11:28 Reageer op Joop

    Joop

    De crux: 'Het is natuurlijk moeilijk die status ineens te benaderen vanuit een maatschappelijk en niet vanuit een puur zakelijk perspectief.'

    ...

    Gevangen door eigen hebzucht
    Han Koch

    De bankensector kent inmiddels een lange lijst met uitglijders. Is de beursvloer een criminogene, misdaad opwekkende, omgeving die de handelaar steeds meer in zijn greep houdt?

    Een tip voor de top van de zo geplaagde Franse bankgigant Société Générale: verkoop de kleding van de ontslagen handelaar Jérôme Kerviel niet. Het jasje van Kerviel, de man die de bank een verlies van 4,9 miljard euro bezorgde, zou nog wel eens geld waard kunnen worden. Vorig jaar april verkocht de curator van de omgevallen Britse Barings Bank het kledingstuk van Nick Leeson namelijk voor 41.000 dollar. Dat blauw-geel gestreepte jack had Leeson aan toen hij in 1995 de bank een verlies bezorgde van 1,4 miljard dollar. Volgens de overlevering zat het zweet van Leeson – het zou angstzweet zijn – er nog in omdat niemand het jasje wilde wassen.
    De beide effectenhandelaren Kerviel en Leeson werden de afgelopen dagen vaak in één adem genoemd. Leeson (destijds 28) zette in 1995 een handeltje op voor zijn werkgever Barings Bank in Singapore. Hij kocht zogeheten futurecontracten en gokte op een stijgende beweging van de Japanse Nikkei-index. Hij zette daarbij nog eens een affaire met opties op die op dezelfde opwaartse trend was gestoeld. Geen risicobeheersing dus, maar verdubbeling van het risico.
    Op de Amsterdamse Optiebeurs was destijds de reactie: onbegrijpelijk. Zelfs de grofste gokkers onder de Amsterdamse handelaren ging het gedrag van Leeson te ver. Kerviel deed hetzelfde voor zijn werkgever. Hij gokte eveneens met futures op een stijgende koers. Het werd een dalende. Ook hier werden opties niet benut om risico’s af te dekken.
    Futures zijn termijncontracten. Partijen spreken af dat op een bepaald moment een bepaalde hoeveelheid goederen – dat mogen komkommers maar ook aandelen zijn – tegen een van tevoren vastgestelde prijs worden geleverd. Bij een future geldt een wederzijdse verplichting. De hoeveelheid moet door de een geleverd worden en door de ander afgenomen. Daar zit ook het verschil met de optie. De prijs en de hoeveelheid zijn bij de opties bepaald en de partij die zegt te zullen leveren, moet dat ook doen. Alleen hoeft de tegenpartij niet af te nemen. Dat maakt futures veel gevaarlijker dan opties: ook al is het betrokken goed veel minder waard geworden, dan nog moet men ze kopen.
    Kerviel en Leeson zaten dus beiden in het gevaarlijke segment van de markt. Wie de lange lijst met uitglijders in de bankensector bekijkt, ziet dat het vooral mannen zijn die verantwoordelijk zijn voor de schandalen. Met name jonge mannen, want de snelle handel in de futures is niet geschikt voor wikkende en wegende vijftigers. Dat was in de tijd van Leeson zo, en dat is nu nog zo.
    De handel vereist een grote mate van stressbestendigheid, een goed gevoel voor trends, een dosis durf en eigenlijk ook een beetje roekeloosheid. Dat laatste liever niet, zeggen de bankiers, maar vervolgens worden de prestaties van de handelaren aan bonussen gekoppeld waarop criminologen in het verleden wel het predikaat ’criminogeen’, misdaadopwekkend, plakten.
    Leeson, inmiddels woonachtig in Ierland en directeur van de Ierse eerste divisie voetbalclub Galway United, geeft met een zekere regelmaat zijn commentaar op de criminogene wereld die hij in 1995 verliet en voor 3,5 jaar moest verruilen voor een gevangeniscel. „Roekeloos handelen is van alle dag’’, gaf hij als commentaar op de affaire-Kerviel bij de BBC. „Je kijkt nog steeds naar een situatie waarin de systemen en de controles nog niet toereikend zijn.’’ Leeson zal voorlopig wel zijn mond houden tot het volgende schandaal. Hij heeft aangekondigd slechts twee keer over de affaire-Kerviel te zullen spreken. Leeson laat namelijk zich betalen voor de analyses die hij geeft, en al te vaak een interview geven leidt tot een verminderde exclusiviteit, en dus een prijsdaling.
    Anders dan Kerviel nu, maakte Leeson zich in 1995 direct uit de voeten. Er werd druk gespeculeerd over zijn verblijfplaats en er werd gejaagd op zijn vrouw Lisa. Voor Leeson mooie ingrediënten om zijn memoires te schrijven. Het verhaal ’Hoe een handelaar de 233 jaar oude Barings-bank ten val bracht’ werd verfilmd. Maar ’Rogue Trader’, met in de hoofdrol Ewan McGregor, was geen bijster spannende film. Een eventuele ’Rogue Trader 2’ rond Kerviel wordt zo mogelijk nog saaier. De Fransman is niet op de vlucht geslagen, leidt geen leven vol seks, drugs en rock-’n-roll en werkt keurig mee met de politie. Net zoals hij ook meewerkte met de bank om de schade te beperken.
    De naam Kerviel zal over tien jaar nog wel in de toptien van beursschandalen prijken. Al was het maar omdat het schadebedrag van 4,9 miljard euro, bereikt door het handelen van één medewerker, bijna niet te overtreffen lijkt.


    Toshihide Iguchi, werkzaam voor de Japanse Daiwa-bank, maakte op het filiaal in New York 1,1 miljard dollar zoek. Maar dat was dan wel de oogst van 11 jaar lang de regels van de bank overtreden. „Alle handelaren hebben de neiging in dezelfde val te trappen’’, zei Iguchi, die ooit psychologie studeerde aan de Southwest Missouri State University in Springfield. „Je denkt altijd een weg te vinden om de verliezen te herstellen.’’ Iguchi, die in 1995 tegen de lamp liep, zat 3,5 jaar vast.
    Een jaar later struikelde Yasuo Hamanaka over zijn eigen handelsgedrag. Ook hij deed in futures – dit keer kopercontracten. Zijn werkgever Sumitono bleef achter met een verlies van 2,6 miljard dollar aan niet-geautoriseerde kopercontracten. In het relatief kleine koperwereldje had Hamanaka al de naam Mr. Copper, vanwege zijn agressieve handelsstrategie. Hamanaka zat acht jaar vast. Hij geldt als een van de zwaarst gestraften voor een vergrijp à la Leeson en Kerviel.
    Tot de zwaar gestraften hoort ook John Rusnak. Hij zit een straf uit van 7,5 jaar voor het verstoppen van een verlies van 691 miljoen dollar bij zijn werkgever Allied Irish Banks. De handelaar uit Baltimore werkte overigens vijf jaar lang bij zijn werkgever en kon de verliezen zo lang verstoppen. Voorzover nu bekend, zijn de schadelijke posities die Kerviel innam relatief snel ontdekt. Dat zou erop kunnen duiden dat de controlesystemen die destijds tijdens de gevaarlijke handel van Leeson faalden, nu wel eerder werken.
    Er zijn wel degelijk aanwijzingen dat het handelsgedrag van Kerviel vroegtijdig is opgemerkt. Zo zou in november 2007 Eurex, de Europese beurs voor de handel in van aandelen afgeleide producten, gewaarschuwd hebben voor Kerviels handelsgedrag. Société Générale heeft inmiddels erkend eind vorig jaar brieven van Eurex te hebben ontvangen over de risico’s die de bank zou kunnen lopen. Waarom de risicovolle posities die Kerviel heeft opgebouwd pas half januari werden afgebouwd, is nog onduidelijk. Société Générale, de tweede bank van Frankrijk, heeft een onderzoek door externe experts gelast. Wat exact de opdracht van de externe onderzoekers is, is nog onduidelijk. Zij zullen er niet aan ontkomen iets te zeggen over de cultuur binnen de bank. Al was het maar om te begrijpen hoe Kerviel de kans kreeg de bank op zijn grondvesten te laten trillen.
    „De beursvloer is een criminogene, misdaad opwekkende, omgeving waar hebzucht de handelaar in zijn greep houdt’’, sprak criminoloog Bob Hoogenboom in 1996. Hij had een onderzoek gedaan naar de cultuur op de Amsterdamse effectenbeurs. Zijn onderzoek werd niet direct met gejuich ontvangen – de beurshandelaren hadden het niet zo op pottenkijkers die hen de les kwamen lezen. Hoogenboom schetste de handelaar als een gevangene van zijn eigen hebzucht. Naarmate de handelaar meer ging verdienen, nam de gretigheid om nog meer binnen te halen toe. Daarmee kwam de grens tussen legaal en illegaal handelen snel in zicht. Die gretigheid was niet alleen ten behoeve van de eigen portemonnee, maar ook van die van klanten of de werkgever. Handelaren die grote risico’s durfden te nemen, genoten een groot aanzien op de beursvloer. De druk om te presteren en continu aan de hooggespannen verwachtingen te voldoen, vormen een onderdeel van het criminogene karakter van de omgeving waarin de handelaar werkt.
    Die theorie van de uitglijdende handelaar lijkt nu ook op te gaan voor Kerviel. Hij werd aanvankelijk door de bank afgeschilderd als een zeer intelligente schurk die met de bij de bank opgedane kennis over de controlesystemen zijn eigen handeltje opzette. Die schets verdient bijstelling. Uit de uitgelekte politieverhoren blijkt dat Kerviel vooral mee wilde doen in de hoogste divisie van de bank. Hij wilde een hoge bonus ontvangen, niet alleen om het geld maar ook omdat de bonus een indicatie vormt voor de status van de handelaren. Dat Kerviel een veroordeling niet zal kunnen ontlopen, staat buiten kijf. Hij heeft erkend zich niet aan de regels te hebben gehouden. Dat maakt een veroordeling voor in ieder geval valsheid in geschrifte, in veel gevallen het basisdelict voor fraudevervolging, logisch.
    Bepalend voor de strafmaat zal echter zijn of zijn werkgever niet medeverantwoordelijk is voor een sfeer waarin het delict kon plaatsvinden. In de Franse pers, maar ook in The Wall Street Journal, wordt gewag gemaakt van grote druk onder handelaren. Een medewerker van de vakbond CGT wijt zelfs drie zelfdodingen aan de druk op de handelsafdelingen van de bank. Zo zou in juni vorig jaar een medewerker van de afdeling waarop ook Kerviel werkte, van een brug zijn gesprongen. De man zou even daarvoor op het matje zijn geroepen voor verliezen ter waarde van 9 miljoen euro. In 2005 sprong een handelaar van de negende etage van het hoofdkantoor van Société Générale. In 2006 stapte een bankmedewerker voor de trein.
    Het zijn feiten die ongetwijfeld door de verdediging aangevoerd zullen worden om het gedrag van Kerviel te verklaren. In de financiële sector wordt na een schandaal altijd geroepen dat de controles verfijnd moeten worden. Oog voor het criminogene karakter van de handel is er vooral in de rechtszaal.

    Bron:
    http://www.trouw.nl/tr/nl/4324/nieuws/article/detail/1252212/2008/02/01/Gevangen-door-eigen-hebzucht.dhtml

    ...


    Marcel van Dam
    Het is de moraal, stommeling

    De commissie-De Wit heeft voor weinig opwinding gezorgd en dus ook weinig waardering in de media gekregen. Had er iets anders uit kunnen komen? De oorzaken van de crisis liggen niet in Nederland en voor zover Nederlanders er een bijdrage aan hebben geleverd, paste die in een normatief systeem van perverse prikkels dat al lang bekend was en waar al uitvoerig over was geschreven.
    Honderden artikelen zijn er geschreven over de gevaren van het ‘short-termism’ dat vanuit Amerika de wereld infecteerde en de bonussystemen die gericht waren op het bevorderen van korte termijn successen. Ouderwetse mannen die zeurden over de risico’s stonden groei in de weg.
    De escapades van traders als Nick Leeson die de kans kregen om op naam van gerenommeerde financiële instellingen miljarden te verspelen op de roulette van het internationale financiële systeem werden ten onrechte afgedaan als ontsporingen van individuen. Naomi Klein schreef een heel dik boek over het rampenkapitalisme en de gevolgen daarvan.
    Waarom het dan toch zo ver moest komen? Het antwoord is even simpel als verontrustend: mensen wilden het niet horen.
    In de loop van de jaren tachtig en negentig is de boodschap er in gehamerd dat de samenleving het beste af is als iedereen voor zichzelf moet zorgen en dat er van de overheid niet veel meer moest worden verwacht. Het is dan ook niet verwonderlijk dat iedereen dat is gaan doen en dat gemeenschappelijke welvaart werd ingeruild voor particuliere.
    De meeste mensen profiteerden van de nieuwe moraal. De verontwaardiging over de exorbitante beloningen aan de top werd meer gevoed door de wens er zelf meer deel aan te hebben dan door de afkeer van zoveel hebzucht.
    Tot op de dag van vandaag krijgt de morele bedding van de crisis nauwelijks aandacht. Zie ook het prachtige interview van Jan Tromp met Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz (het Vervolg, 6 februari). Het besef dat niet hebzucht, maar sociale samenhang, georganiseerd door de overheid, een voorwaarde is voor evenwichtige en duurzame economische groei wordt als een reliek van de linkse kerk gezien.
    Omdat er nauwelijks pogingen worden gedaan dat besef nieuw leven in te blazen, is het ook niet moeilijk voorspellingen te doen over volgende financiële en economische crises. Amerika is er aan gewend geraakt de jaarlijkse welvaartsstijging voor een flink deel te financieren met geleend geld. De Amerikaanse overheid deed daar nog een paar scheppen bovenop door een paar peperdure oorlogen te betalen met geleend geld of door het drukken van meer dollars.
    De staatsobligaties waarmee de schulden werden gefinancierd, werden verkocht aan buitenlandse overheden die een groot betalingsbalansoverschot hadden, zoals China. Als gevolg daarvan is de staatsschuld van de VS opgelopen tot boven de 100 procent van het bruto binnenlands product (bbp).
    Een andere economische grootmacht die nog zucht onder een financiële crisis uit de vorige eeuw, Japan, heeft een staatsschuld die het dubbele is van het bbp. Vergeleken met deze staatsschulden is die van Griekenland te classificeren als wisselgeld.
    De huidige crisis wordt bestreden met de oorzaak ervan: uit de hand gelopen uitgaven worden betaald door nog meer te lenen en nog meer geld te drukken. Dat kan ook moeilijk anders om te voorkomen dat de crisis zich verdiept.
    Maar op den duur moeten die schulden worden teruggebracht door het verlagen van het welvaartspeil.
    Dat kan alleen de overheid organiseren en in Amerika lukt dat geen enkele president als dat niet gedragen wordt door een grote meerderheid van de bevolking. Er is geen teken dat daar op wijst. Ook de Grieken voelen er niets voor, gezien de algemene staking van gisteren.
    Als een Chinese leider morgen zou zeggen dat het land geen vertrouwen heeft in een sanering van de Amerikaanse staatsschuld en heeft besloten een deel van zijn huidige dollarreserves van de hand te doen, raken de dollar en de Amerikaanse economie in een vrije val en sleuren de rest van de wereld mee.
    Want Amerika heeft op zijn economie in China een hypotheek genomen waarvan de hoofdsom ieder jaar wordt verhoogd om de rente te kunnen betalen: een klimlening. Wie hoog klimt, kan diep vallen.

    Bron:
    http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2686/Binnenland/archief/article/detail/975337/2010/02/11/Het-is-de-moraal-stommeling.dhtml

  • José Sijstermans, vr 14 oktober 2011 11:27 Reageer op José

    José

    Op MeJudice staat een wat uitgebreider artikel.

    http://www.mejudice.nl/artikel/689/van-financial-professionals-moet-men-geen-hervorming-van-de-sector-verwachten

  • Anja Lodewijks, vr 14 oktober 2011 11:22 Reageer op Anja

    Anja

    "democratisch gekozen regering"

    En graag alleen met mensen met een beschaafd ego en niet meer die verwende, omhooggevallen snoeshanen van nu.

  • El Che, vr 14 oktober 2011 11:13 Reageer op El

    El

    Het antwoord is heel simpel: Bankiers aanpassen of wegwezen.

  • Freedom Waves, vr 14 oktober 2011 11:10 Reageer op Freedom

    Freedom

    Mentaliteitsverandering levert geen geldelijke megawinsten op. Natuurlijk veranderen ze niet zelf.

    Het bankwezen en de geldpersen behoren in handen te zijn van de regering, democratisch gekozen regering.

 

Reageren

opiniemakers

Populair

Scroll naar boven Scroll naar boven